PEAK Account

ทั้งหมด

บัญชี

ภาษี

ธุรกิจ

การใช้งานโปรแกรม

ข่าวสาร

11 พ.ย. 2026

PEAK Account

7 min

อัปเดตฟังก์ชัน PEAK 11/11/2026

1. บันทึกค่าเสื่อมราคาสินทรัพย์แบบรวมเล่ม ลดจำนวนเอกสาร ปิดบัญชีสินทรัพย์ประจำงวดได้เร็วขึ้น แพ็กเกจใช้งาน: แพ็กเกจ Basic ขึ้นไป เมนูการใช้งาน: PEAK Asset > บันทึกค่าเสื่อมราคา สิ่งที่ระบบอัปเดต:  ประโยชน์ที่ได้รับ: ช่วยรวบรวมการบันทึกค่าเสื่อมราคาของสินทรัพย์หลายรายการลงในสมุดรายวันเล่มเดียวกัน ช่วยลดปริมาณเอกสารและลดความซ้ำซ้อนและสามารถปิดรอบบัญชีได้เร็วและเป็นระบบมากยิ่งขึ้น 2. เพิ่มฟังก์ชันแสดง QR Code ชำระเงินบนหน้าเอกสาร ให้ลูกค้าสแกนจ่ายเงินได้ทันที สะดวก รวดเร็ว และเพิ่มโอกาสปิดยอดรับชำระได้ไวยิ่งขึ้น แพ็กเกจใช้งาน: ทุกแพ็กเกจ เมนูการใช้งาน: เมนูตั้งค่า > ตั้งค่าเอกสาร > ตั้งค่าช่องทางการรับชำระเงิน สิ่งที่ระบบอัปเดต: ระบบเพิ่มตัวเลือกการแสดง QR Code รับชำระเงินบนเอกสาร สามารถตั้งค่าให้อัปโหลดและแสดงรูปภาพ QR Code บนส่วนแสดงข้อมูลการชำระเงินของตัวเอกสารได้โดยตรง จากเดิมที่แสดงผลเฉพาะในรูปแบบปุ่มกดชำระเงินบนเอกสารแบบออนไลน์ (Online View) เท่านั้น นอกจากนี้ระบบยังรองรับการดึงข้อมูลบัญชีหรือช่องทางการเงินที่ตั้งค่าไว้ในระบบมาจับคู่กับ QR Code ได้ทันที ช่วยลดข้อผิดพลาดจากการพิมพ์เลขที่บัญชีเอง ประโยชน์ที่ได้รับ: ช่วยให้รับชำระเงินได้เร็วและสะดวกขึ้น โดยลูกค้าที่เปิดดูเอกสารหรือพิมพ์เอกสารออกมา สามารถสแกนจ่ายผ่านแอปธนาคารได้ทันที 3. เพิ่มฟังก์ชันพิมพ์รายงานภาษีซื้อตามงวดภาษี (PEAK TAX) ดึงรายงานภาษีตามงวดที่ยื่นจริงได้ในคลิกเดียว แพ็กเกจใช้งาน: แพ็กเกจ e-Document ขึ้นไป เมนูการใช้งาน: PEAK TAX > เมนูภาษีมูลค่าเพิ่ม > ภาษีซื้อ > ปุ่มพิมพ์รายงาน สิ่งที่ระบบอัปเดต: ระบบเพิ่มตัวเลือกใหม่ในหน้าต่างพิมพ์รายงานภาษีซื้อ ให้เลือกพิมพ์ตาม “ระบุงวด” ที่ต้องการได้โดยตรง จากเดิมที่เลือกได้เฉพาะช่วงวันที่เท่านั้น ระบบจะดึงเฉพาะรายการที่ระบุงวดภาษีตรงตามที่เลือกไว้มาแสดงในรายงาน ทั้งนี้ระบบจะคำนวณตามหลักเกณฑ์ภาษีซื้อ โดยจะดึงเอกสารย้อนหลังให้อัตโนมัติสูงสุด 6 เดือนให้อัตโนมัติ ยกตัวอย่าง ผู้ใช้งานเลือกงวดเดือน 11 ในการพิมพ์รายงานระบบจะค้นหาเอกสารที่มีสิทธิยื่นตั้งแต่เดือน 5 จนถึงสิ้นเดือน 11 ที่ระบุงวดไว้เป็นเดือน 11 ให้อัตโนมัติ ทำให้ไม่พลาดเอกสารใบกำกับภาษีที่นำมายื่นล่าช้า ประโยชน์ที่ได้รับ: ช่วยให้ผู้ใช้งานใช้ข้อมูลในรายงานตรวจสอบกับรายการที่เตรียมยื่นแบบ ภ.พ.30 ของงวดนั้น ตรวจสอบง่าย หมดปัญหาตัวเลขไม่ตรง 4. เพิ่มตัวเลือกแสดงคลังสินค้าในการพิมพ์รายงานเอกสาร จัดการการแสดงข้อมูลในรายงานได้ต้องการ แพ็กเกจใช้งาน: แพ็กเกจ BASIC ขึ้นไป เมนูการใช้งาน: เมนูรายรับและรายจ่าย สิ่งที่ระบบอัปเดต: ระบบเพิ่มตัวเลือกคลังสินค้าในหน้าต่างพิมพ์รายงาน เมื่อพิมพ์รายงานผู้ใช้งานสามารถพิมพ์รายงานโดยเลือกแสดงคลังสินค้าในรายงานได้ตามต้องการ โดยในรายงานเอกสารที่สามารถระบุคลังสินค้าได้นั้น จะต้องเป็นเอกสารที่เกี่ยวข้องกับสต๊อกสินค้า ประโยชน์ที่ได้รับ: ช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นในการทำงาน ปรับการแสดงข้อมูลในรายงานได้ตามต้องการ

11 พ.ย. 2026

PEAK Account

3 min

PEAK Function Update 11/11/2026

1. Consolidated Asset Depreciation Entries to Reduce Paperwork and Accelerate Period-End Closing Package: Basic and above Menu: PEAK Asset > Depreciation Record System Updates: Benefits: Consolidates multiple asset depreciation entries into a single journal voucher, cutting down paperwork, eliminating redundant records, and enabling faster, more systematic period-end closes. 2. Payment QR Code on Documents for Instant Customer Scan-to-Pay and Faster Settlements Package: All packages Menu Path: Settings > Document Settings > Payment Channel System Updates: A new setting allows users to display payment QR Codes directly on document templates. You can upload and embed QR Code images into the document payment details section (previously only accessible via online view payment buttons). The system also auto-links existing financial accounts or channels to the QR Code, reducing manual entry errors from typing account numbers. Key Benefits: Makes receiving payments faster and simplifies payment. Customers viewing digital copies or printed documents can instantly scan to pay via mobile banking apps. 3. Print Input Tax Report by Tax Period (PEAK TAX) in One Click Eligible Package: e-Document and above Menu Path: PEAK TAX > Value Added Tax (VAT) > Input Tax (Purchase Tax) > Print Report System Updates: Added a “Specify Tax Period” option in the print dialog. Rather than filtering strictly by date range, users can select the exact tax period. The system automatically pulls matching entries in accordance with statutory input tax rules, tracking eligible late tax invoices up to 6 months prior. Example: Selecting November (Month 11) will automatically retrieve eligible documents dated from May (Month 5) through the end of November assigned to the November filing period, ensuring no delayed tax invoices are missed. Key Benefits: Allows accountants to seamlessly cross-check input tax reports against the actual PP.30 VAT return for that period, simplifying reconciliation and eliminating discrepancies. 4. Warehouse Display Option for Printed Document Reports Eligible Package: Basic and above Menu Path: Income & Expense Menus System Updates: Added a warehouse filter/display option in the report printing pop-up. Users can choose to include warehouse details on generated reports for inventory-tracked documents. Key Benefits: Provides greater operational flexibility, allowing teams to customize reporting views according to specific internal tracking needs.

11 พ.ย. 2026

PEAK Account

18 min

Supply Chain คืออะไร ห่วงโซ่อุปทานมีกี่ขั้น ต่างจาก Logistics อย่างไร

อัปเดตเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของโรงงานขนาดเล็กหลายคนเพิ่งเห็นภาพทั้งเส้นทางของสินค้าตอนผู้ขายวัตถุดิบส่งของช้า แล้วต้องหยุดเครื่องจักรรอทั้งที่ลูกค้ายังรอของอยู่ บทความนี้อธิบายว่า Supply Chain คืออะไร มีกี่ขั้น ต่างจากโลจิสติกส์ตรงไหน และส่งผลต่อต้นทุนกับเงินสดของธุรกิจอย่างไร Supply Chain คืออะไร เกี่ยวกับธุรกิจ SME อย่างไร Supply Chain (ห่วงโซ่อุปทาน) หมายถึง เครือข่ายของธุรกิจและขั้นตอนที่ส่งต่อวัตถุดิบ สินค้า ข้อมูล และเงินถึงกัน ตั้งแต่ผู้ขายวัตถุดิบรายแรก ผู้ผลิต ผู้กระจายสินค้า ไปจนถึงลูกค้าปลายทาง ห่วงโซ่อุปทาน คือ ชื่อภาษาไทยที่ใช้เรียก Supply Chain คนในวงการมักแบ่งห่วงโซ่เป็น 3 ช่วง คือ ต้นน้ำ (ผู้ขายวัตถุดิบ) กลางน้ำ (ผู้ผลิตหรือผู้แปรรูป) และปลายน้ำ (ผู้กระจายสินค้า ร้านค้า และลูกค้า) โดยมีผู้ให้บริการขนส่งและคลังสินค้าเชื่อมแต่ละช่วงไว้ ธุรกิจ SME ทุกแห่งอยู่ในห่วงโซ่ใดห่วงโซ่หนึ่ง แม้จะไม่ได้ผลิตเอง และห่วงโซ่นั้นมีผลกับธุรกิจ 3 ทาง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท บางปูพลาสติกพาร์ท จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งผลิตชิ้นส่วนพลาสติกฉีดขึ้นรูปส่งโรงงานประกอบเครื่องใช้ไฟฟ้า และซื้อเม็ดพลาสติกจากผู้ค้าในประเทศ 2 ราย ที่นำเข้ามาอีกทอดหนึ่ง ห่วงโซ่อุปทานมีกี่ขั้นตอน งานในห่วงโซ่แต่ละเส้นแบ่งได้ 5 ขั้นหลัก คือ วางแผน จัดหา ผลิต ส่งมอบ และรับคืน ทุกขั้นสร้างเอกสารและตัวเลขที่ฝ่ายบัญชีต้องใช้ต่อ ตารางนี้สรุปงานและเอกสารของแต่ละขั้น ขั้น งานที่ทำ เอกสารหรือตัวเลขที่เกิดขึ้น วางแผน (Plan) คาดยอดขาย กำหนดแผนผลิตและแผนซื้อ ประมาณการยอดขาย แผนผลิตรายเดือน จัดหา (Source) เลือกผู้ขาย สั่งซื้อ และรับของ ใบขอซื้อ ใบสั่งซื้อ ใบรับของ ใบกำกับภาษีซื้อ ผลิต (Make) แปลงวัตถุดิบเป็นสินค้าสำเร็จรูป ใบเบิกวัตถุดิบ ต้นทุนการผลิต ของเสีย ส่งมอบ (Deliver) เก็บสินค้า จัดส่ง และวางบิล ใบส่งของ ใบแจ้งหนี้ ใบกำกับภาษีขาย รับคืน (Return) รับของคืน เปลี่ยน หรือซ่อม ใบลดหนี้ บันทึกของเสีย ขั้นจัดหาครอบคลุมงานจัดซื้อจัดจ้างทั้งหมดของธุรกิจ ตั้งแต่ตัดสินใจว่าจะซื้ออะไร เลือกผู้ขาย ต่อรองเงื่อนไข จนจ่ายเงิน ส่วนเอกสารที่เดินตามกันในขั้นนี้ อธิบายไว้ใน ใบขอซื้อ ใบสั่งซื้อ และใบรับของ (PR PO GR) บางปูพลาสติกพาร์ทได้แผนสั่งซื้อล่วงหน้า 3 เดือนจากลูกค้า เดือนละราว 120,000 ชิ้น บริษัทจึงแปลงเป็นปริมาณเม็ดพลาสติกที่ต้องใช้วันละ 1.2 ตัน และส่งแผนซื้อให้ผู้ค้าเม็ดทั้ง 2 รายทุกต้นเดือน (ข้อมูลสมมติ) Supply Chain กับ Logistics ต่างกันอย่างไร Logistics (โลจิสติกส์) เป็นส่วนหนึ่งของ Supply Chain โลจิสติกส์ดูแลการเคลื่อนย้ายและจัดเก็บสินค้าให้ถึงที่หมายถูกเวลาและถูกต้นทุน ส่วนห่วงโซ่อุปทานครอบคลุมทุกขั้นตั้งแต่วางแผน จัดหา ผลิต ส่งมอบ จนรับคืน ประเด็น Supply Chain Logistics ขอบเขต ทุกธุรกิจและทุกขั้นตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ การขนส่ง คลังสินค้า และการเคลื่อนย้ายสินค้า คำถามหลัก ซื้อจากใคร ผลิตเท่าไร เก็บสต๊อกเท่าไร ส่งอย่างไร เก็บที่ไหน ใช้เวลากี่วัน ตัวเลขที่ดู ต้นทุนรวม ระยะเวลาตั้งแต่สั่งถึงได้ของ เงินในสต๊อก ค่าขนส่งต่อเที่ยว อัตราส่งตรงเวลา งานโลจิสติกส์ของธุรกิจทั่วไปมีทั้งการขนส่งขาเข้า การจัดเก็บในคลัง และการขนส่งขาออกไปหาลูกค้า บางปูพลาสติกพาร์ทจัดการเฉพาะขาออก โดยส่งชิ้นส่วนให้โรงงานลูกค้าด้วยรถบรรทุกของบริษัทวันละ 1 เที่ยว เมื่อซื้อขายข้ามประเทศ ผู้ซื้อกับผู้ขายแบ่งค่าขนส่งและความเสี่ยงกันตาม เงื่อนไขส่งมอบ Incoterms ผู้ค้าเม็ดพลาสติกที่นำเข้าจึงคิดค่าขนส่งและอากรรวมไว้ในราคาขายให้บางปูพลาสติกพาร์ทแล้ว Supply Chain Management (SCM) คืออะไร Supply Chain Management (SCM) หมายถึง การจัดการห่วงโซ่อุปทาน คือการวางแผนและประสานงานทั้ง 5 ขั้นให้สินค้า ข้อมูล และเงินไหลต่อกันโดยไม่สะดุด เพื่อให้ธุรกิจส่งของได้ตรงเวลาด้วยต้นทุนรวมที่ต่ำที่สุดที่ทำได้ SCM จัดการ 3 อย่างที่ไหลในห่วงโซ่ บางปูพลาสติกพาร์ทใช้ข้อมูลไหลย้อนกลับเป็นหลัก เมื่อลูกค้าแจ้งว่าจะลดคำสั่งซื้อเดือนหน้าลงร้อยละ 20 บริษัทลดแผนซื้อเม็ดพลาสติกเดือนเดียวกันทันที แทนการรอเห็นของล้นโกดังแล้วค่อยปรับ ห่วงโซ่อุปทานกระทบต้นทุนและเงินสดของธุรกิจอย่างไร ผู้ขายแต่ละทอดในห่วงโซ่กำหนดว่าธุรกิจต้องเก็บสต๊อกเท่าไร และเงินจมอยู่ในสต๊อกนานแค่ไหน ตัวเลขที่ใช้ดูคือ Lead Time (ระยะเวลาตั้งแต่สั่งซื้อจนได้ของ) ของผู้ขาย ยิ่ง Lead Time ยาว ธุรกิจยิ่งต้องสั่งล่วงหน้ามาก ธุรกิจคำนวณจุดสั่งซื้อ (ระดับสต๊อกที่ต้องสั่งของรอบใหม่) ได้จากสูตรพื้นฐาน จุดสั่งซื้อ = ปริมาณที่ใช้ต่อวัน × (Lead Time + จำนวนวันสำรอง) บางปูพลาสติกพาร์ทใช้เม็ดพลาสติกวันละ 1.2 ตัน ราคาตันละ 52,000 บาท และเก็บสำรองไว้ 5 วัน ตารางนี้เทียบผู้ขาย 2 รายที่ส่งของเร็วไม่เท่ากัน (ข้อมูลสมมติ) รายการ ผู้ขาย A (Lead Time 14 วัน) ผู้ขาย B (Lead Time 7 วัน) จุดสั่งซื้อ 1.2 × (14 + 5) = 22.8 ตัน 1.2 × (7 + 5) = 14.4 ตัน มูลค่าสต๊อก ณ จุดสั่งซื้อ 22.8 × 52,000 = 1,185,600 บาท 14.4 × 52,000 = 748,800 บาท ตารางนี้บอกว่าผู้ขายที่ส่งเร็วกว่า 7 วันทำให้เงินที่ต้องจมอยู่ในสต๊อก ณ จุดสั่งซื้อลดลง 436,800 บาท เงินก้อนนี้ทำให้ วงจรเงินสด ของบริษัทสั้นลง และนำไปจ่ายค่าแรงหรือหนี้ผู้ขายได้แทน ความเสี่ยงที่ทำให้วัตถุดิบหรือสินค้าขาดช่วงมีอะไรบ้าง Supply Chain Disruption หมายถึง เหตุการณ์ที่ทำให้ห่วงโซ่การผลิตและส่งมอบหยุดชะงัก ความเสี่ยงที่ SME เจอบ่อยมี 4 แบบ ธุรกิจที่ซื้อของจากต่างประเทศเองควรคิดต้นทุนจากราคาที่ของถึงโกดัง รวมค่าขนส่ง อากร และค่าธรรมเนียม ตามวิธีใน นำเข้าสินค้าจากจีน เพราะความเสี่ยงค่าเงินและค่าขนส่งตกอยู่กับผู้นำเข้าเอง บางปูพลาสติกพาร์ทตัดสินใจซื้อจากผู้ขาย B ร้อยละ 40 ของปริมาณที่ใช้ แม้ราคาแพงกว่าตันละ 800 บาท ปริมาณที่ใช้เดือนละราว 31.2 ตัน (26 วันทำงาน) ทำให้ต้นทุนเพิ่มเดือนละ 31.2 × 40% × 800 = 9,984 บาท แลกกับการไม่ต้องหยุดสายการผลิตถ้าผู้ขาย A ส่งของไม่ได้ SME เริ่มจัดการ Supply Chain อย่างไร ธุรกิจ SME เริ่มจัดการห่วงโซ่อุปทานได้ใน 4 ขั้น โดยไม่ต้องลงทุนระบบใหญ่ตั้งแต่วันแรก เมื่อธุรกิจโตขึ้นจนมีหลายคลังหรือหลายสายการผลิต ระบบที่เชื่อมทุกแผนกเข้าด้วยกันจะช่วยได้มากขึ้น รายละเอียดอยู่ใน ระบบ ERP กับระบบบัญชี บางปูพลาสติกพาร์ทเริ่มจากขั้นที่ 2 ก่อน หลังจดวันรับของครบ 3 เดือน บริษัทพบว่าผู้ขาย A ส่งช้ากว่าที่ตกลงเฉลี่ย 2 วัน จึงเพิ่มวันสำรองจาก 5 เป็น 7 วัน ระหว่างเจรจาเงื่อนไขส่งของใหม่ ข้อควรรู้เกี่ยวกับการจัดการห่วงโซ่ สรุป – ห่วงโซ่อุปทานที่ดีทำให้เงินไม่จมอยู่ในสต๊อก เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการเปิดใบสั่งซื้อวัตถุดิบหลัก 10 ใบล่าสุด จดวันที่สั่งกับวันที่ได้ของ แล้วคำนวณจุดสั่งซื้อด้วยสูตรในบทความนี้ ถ้าตัวเลขต่างจากที่สั่งอยู่จริงมาก แปลว่าเงินกำลังจมอยู่ในโกดังเกินจำเป็น บันทึกซื้อและตัดสต๊อกวัตถุดิบด้วย PEAK ตัวเลขจุดสั่งซื้อจะเชื่อได้เมื่อสต๊อกในระบบตรงกับของจริง PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยบันทึกซื้อขายพร้อมตัดสต๊อกสินค้า และออกรายงานสินค้าคงเหลือไว้ตรวจยอดกับของในคลังได้ ถ้าอยากเริ่มให้ข้อมูลซื้อ ขาย และสต๊อกอยู่ที่เดียวกัน ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องสต๊อกและต้นทุนเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับห่วงโซ่อุปทาน งาน Supply Chain ทำอะไรบ้าง คนทำงานด้านการจัดการห่วงโซ่ดูแลการวางแผนความต้องการ การจัดซื้อ การวางแผนผลิต การบริหารสต๊อก และการขนส่ง ตำแหน่งที่พบบ่อยเช่น เจ้าหน้าที่วางแผนวัตถุดิบ เจ้าหน้าที่จัดซื้อ ผู้ประสานงานขนส่ง และผู้จัดการห่วงโซ่อุปทานที่ดูภาพรวมทั้งหมด Value Chain คืออะไร ต่างจากห่วงโซ่อุปทานอย่างไร Supply Chain ดูการไหลของสินค้า ข้อมูล และเงินระหว่างหลายธุรกิจ ส่วน Value Chain (ห่วงโซ่คุณค่า) ดูว่ากิจกรรมแต่ละอย่างภายในธุรกิจเดียวเพิ่มคุณค่าให้ลูกค้าเท่าไร ธุรกิจหนึ่งจึงมี Value Chain ของตัวเอง และเป็นข้อต่อหนึ่งใน Supply Chain ธุรกิจ Supply Chain คืออะไร ธุรกิจ Supply Chain หมายถึง ธุรกิจที่ให้บริการกับห่วงโซ่อุปทานของบริษัทอื่น เช่น บริษัทขนส่ง ผู้ให้บริการคลังสินค้า ตัวแทนออกของ และผู้กระจายสินค้า ธุรกิจเหล่านี้ทำให้สินค้าเดินจากผู้ผลิตถึงลูกค้าได้โดยผู้ผลิตไม่ต้องทำทุกขั้นเอง Green Supply Chain คืออะไร Green Supply Chain หมายถึง เครือข่ายการผลิตและส่งมอบที่ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในทุกขั้น เช่น เลือกวัตถุดิบรีไซเคิลได้ ลดบรรจุภัณฑ์ และวางเส้นทางขนส่งให้ใช้น้ำมันน้อยลง ลูกค้ารายใหญ่บางรายเริ่มถามข้อมูลเหล่านี้จากผู้ขายก่อนทำสัญญา ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

11 พ.ย. 2026

PEAK Account

19 min

Lean คืออะไร หลักการ 5 ข้อ ลดความสูญเปล่า และวิธีปรับใช้ใน SME

อัปเดตเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของโรงงานหลายคนเห็นคนงานยุ่งทั้งวัน แต่ลูกค้ายังบ่นว่ารอของนานเกือบ 3 สัปดาห์ ทั้งที่งานผลิตจริงใช้เวลาไม่กี่วัน บทความนี้อธิบายว่า Lean คืออะไร ใช้หลักการอะไร มองหาความสูญเปล่าตรงไหน และวัดผลเป็นเวลาและเงินได้อย่างไร Lean คืออะไร แนวคิดนี้มาจากไหน Lean (ลีน) หมายถึง แนวคิดการบริหารที่ตัดกิจกรรมที่ไม่สร้างคุณค่าในสายตาลูกค้าออกจากกระบวนการทำงาน เพื่อให้งานไหลจากต้นจนจบได้เร็วขึ้นด้วยทรัพยากรที่น้อยลง ลีน คือ คำอ่านภาษาไทยของ Lean ซึ่งแปลตรงตัวว่า ผอมหรือไม่มีไขมันส่วนเกิน แนวคิดนี้มาจากระบบการผลิตของโตโยต้า (Toyota Production System) ที่ไทอิจิ โอโนะ (Taiichi Ohno) พัฒนาขึ้น ต่อมา James Womack และ Daniel Jones สรุปเป็นหลักการ 5 ข้อในปี 2539 (ค.ศ. 1996) ธุรกิจที่ใช้แนวคิดนี้ได้ประโยชน์ 3 อย่าง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท บ้านบึงเมทัลเวิร์ค จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งผลิตชั้นวางเหล็กสั่งทำส่งให้คลังสินค้าและร้านค้าส่ง และใช้เวลาตั้งแต่รับคำสั่งซื้อจนส่งของเฉลี่ย 18 วัน Lean Manufacturing กับ Lean Management ต่างกันอย่างไร คำว่า Lean ที่เห็นบ่อยมี 3 แบบ ซึ่งใช้หลักเดียวกันแต่ต่างกันที่ขอบเขต คำ ขอบเขต ตัวอย่างงาน Lean Manufacturing สายการผลิตในโรงงาน ลดเวลารอระหว่างเครื่องจักร ลดสต๊อกงานค้าง Lean Management การบริหารทั้งองค์กร ลดขั้นอนุมัติ จัดงานเอกสารและบริการให้ไหลต่อกัน Lean Thinking วิธีคิดที่ใช้กับงานใดก็ได้ ถามทุกขั้นว่าลูกค้ายอมจ่ายเงินเพื่อขั้นนี้ไหม คำว่า Lean Process ที่คนค้นหาบ่อยหมายถึงกระบวนการที่ผ่านการตัดขั้นตอนสูญเปล่าแล้ว ไม่ใช่เครื่องมือแยกต่างหาก หัวใจสำคัญ 5 ประการของลีนมีอะไรบ้าง หัวใจสำคัญ 5 ประการของลีน ได้แก่ ระบุคุณค่า วาดสายธารคุณค่า ทำให้งานไหล ใช้ระบบดึง และปรับปรุงไม่หยุด ตาม คำอธิบายของ Lean Enterprise Institute ซึ่งอธิบายว่าเป็นลำดับความคิดที่ Womack และ Jones เสนอให้ผู้บริหารใช้นำการเปลี่ยนแปลง หลักการ ความหมาย บ้านบึงเมทัลเวิร์คทำอะไร ระบุคุณค่า (Value) กำหนดสิ่งที่ลูกค้ายอมจ่ายเงิน ลูกค้าจ่ายเพื่อชั้นวางที่รับน้ำหนักได้และส่งตรงวัน วาดสายธารคุณค่า (Value Stream) ไล่ทุกขั้นตั้งแต่รับคำสั่งซื้อจนส่งของ จดเวลาทำงานจริงกับเวลารอของทุกขั้น ทำให้งานไหล (Flow) ลดการรอและการกองงานระหว่างขั้น ย้ายจุดตรวจคุณภาพไปไว้ที่สถานีประกอบ ใช้ระบบดึง (Pull) ผลิตเมื่อขั้นถัดไปหรือลูกค้าต้องการ พ่นสีตามคิวงานจริงวันละ 2 รอบ ปรับปรุงไม่หยุด (Perfection) ทำซ้ำ 4 ข้อแรกเป็นรอบ ทบทวนแผนผังทุกเดือน หลักการทั้ง 5 ข้อทำงานต่อกันเป็นวงจร ธุรกิจจึงควรเริ่มจากข้อแรกเสมอ เพราะถ้ายังไม่รู้ว่าลูกค้าจ่ายเงินเพื่ออะไร ก็แยกงานที่มีคุณค่าออกจากงานสูญเปล่าไม่ได้ ความสูญเปล่า 8 ประการ (8 Wastes) มีอะไรบ้าง Muda (มูดะ) เป็นคำญี่ปุ่นแปลว่า ความสูญเปล่า หมายถึงกิจกรรมที่ใช้ทรัพยากรแต่ไม่สร้างคุณค่าให้ลูกค้า ไทอิจิ โอโนะแบ่งไว้ 7 ประเภท (7 Wastes) และองค์กรรุ่นหลังนิยมเพิ่มข้อที่ 8 คือศักยภาพของคนที่ไม่ได้ใช้ รวมจำด้วยตัวย่อ DOWNTIME ตัวย่อ ความสูญเปล่า ในโรงงาน ในสำนักงาน D ของเสียและงานแก้ (Defects) ชั้นวางเชื่อมเอียงต้องรื้อทำใหม่ ใบแจ้งหนี้ผิดต้องยกเลิกแล้วออกใหม่ O ผลิตเกิน (Overproduction) ตัดเหล็กไว้ล่วงหน้าเกินคำสั่งซื้อ พิมพ์รายงานที่ไม่มีใครอ่าน W รอคอย (Waiting) งานกองรอคิวพ่นสี เอกสารรอผู้บริหารเซ็นอนุมัติ N ศักยภาพคนที่ไม่ได้ใช้ (Non-utilized Talent) ช่างที่เห็นปัญหาไม่มีช่องทางเสนอแก้ พนักงานบัญชีคีย์ข้อมูลแทนการวิเคราะห์ T ขนย้ายเกินจำเป็น (Transportation) ยกงานไปเก็บคลังแล้วยกกลับมาประกอบ ส่งเอกสารกระดาษไปกลับระหว่างแผนก I สต๊อกเกินจำเป็น (Inventory) วัตถุดิบและงานค้างกองเต็มพื้นที่ ใบสั่งซื้อค้างที่ยังไม่ปิด M เคลื่อนไหวเกินจำเป็น (Motion) ช่างเดินหาเครื่องมือ พนักงานเปิดหลายแฟ้มหาเอกสารใบเดียว E ขั้นตอนเกินจำเป็น (Extra Processing) ขัดผิวส่วนที่ลูกค้าไม่เห็น กรอกข้อมูลลูกค้าเดิมซ้ำ 3 ระบบ ตารางนี้บอกว่าความสูญเปล่าไม่ได้อยู่แค่ในสายการผลิต งานเอกสารของสำนักงานก็มีครบทั้ง 8 แบบ และสิ่งที่หาง่ายที่สุดคือการรอ เพราะเห็นได้จากงานที่กองอยู่ วัดผล Lean ด้วยตัวเลขอะไร ธุรกิจวัดผล Lean ได้ด้วยการเทียบเวลาที่สร้างคุณค่ากับระยะเวลารวมตั้งแต่รับคำสั่งซื้อจนส่งของ (Lead Time) อัตรานี้เรียกว่าประสิทธิภาพของกระบวนการ ยิ่งสูงแปลว่าเวลารอในระบบยิ่งน้อย ประสิทธิภาพของกระบวนการ = เวลาที่สร้างคุณค่า ÷ Lead Time รวม บ้านบึงเมทัลเวิร์คจดเวลาทุกขั้นแล้วพบว่างานตัด พับ เชื่อม พ่นสี และประกอบใช้เวลาจริงรวม 2 วัน ส่วนอีก 16 วันเป็นเวลารอ (ข้อมูลสมมติ) ช่วง ก่อนปรับ (วัน) หลังปรับ (วัน) สิ่งที่เปลี่ยน รอวัตถุดิบ 5 2 เก็บเหล็กแผ่นขนาดมาตรฐานขั้นต่ำไว้ ทำงานที่สร้างคุณค่า 2 2 ไม่เปลี่ยน รอคิวพ่นสี 6 3 พ่นสีวันละ 2 รอบแทนสัปดาห์ละครั้ง รอตรวจและแพ็ก 3 1 ตรวจที่สถานีประกอบ รอรถส่งของ 2 2 ไม่เปลี่ยน รวม 18 10 ประสิทธิภาพของกระบวนการเพิ่มจาก 2 ÷ 18 = 11.1% เป็น 2 ÷ 10 = 20% โดยทีมงานไม่ได้ทำงานเร็วขึ้นเลย สิ่งที่หายไปคือเวลารอ ค่านี้ใช้คู่กับ ตัวชี้วัด Lead Time ที่ลูกค้าเห็นโดยตรง ผลทางการเงินดูได้จากงานระหว่างทำ (Work in Process คืองานที่เริ่มผลิตแล้วแต่ยังไม่เสร็จ) ซึ่งแสดงอยู่ใน งบต้นทุนการผลิต ของกิจการผลิต ถ้าต้นทุนที่ใส่ลงไปในงานเฉลี่ยวันละ 40,000 บาท และงานอยู่ในโรงงาน 11 วันก่อนปรับ เงินที่จมในงานค้างจะอยู่ราว 440,000 บาท หลังปรับ งานอยู่ในโรงงานเหลือ 6 วัน เงินที่จมเหลือราว 6 × 40,000 = 240,000 บาท บ้านบึงเมทัลเวิร์คจึงมีเงินหมุนเพิ่มประมาณ 200,000 บาท โดยไม่ต้องกู้เพิ่ม เครื่องมือ Lean ที่ SME เริ่มใช้ได้มีอะไรบ้าง เครื่องมือ Lean ที่ธุรกิจขนาดเล็กเริ่มได้ทันทีมี 5 ตัว ส่วนใหญ่ใช้แค่กระดาษ บอร์ด และเวลาของทีม ไม่ต้องลงทุนระบบใหม่ เครื่องมือ ใช้ทำอะไร เริ่มอย่างไร แผนผังสายธารคุณค่า (Value Stream Mapping) เห็นว่าเวลารออยู่ที่ขั้นไหน ตามงาน 1 ชิ้นตั้งแต่รับคำสั่งซื้อจนส่ง แล้วจดเวลา 5ส (5S) จัดพื้นที่ให้หาของเจอเร็ว สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย ทีละมุม คัมบัง (Kanban) ให้ทุกคนเห็นสถานะงาน บอร์ด 3 ช่อง รอทำ กำลังทำ เสร็จแล้ว ไคเซ็น (Kaizen) ปรับปรุงทีละเล็กอย่างต่อเนื่อง ให้ทีมเสนอการแก้ 1 เรื่องต่อสัปดาห์ วงจร PDCA ทดลองแก้อย่างเป็นระบบ วางแผน ลองทำ ตรวจผล แล้วปรับ ภายใน 2 ถึง 4 สัปดาห์ 5ส ช่วยงานคลังสินค้าโดยตรง เพราะของที่วางเป็นที่ทำให้ การนับสต๊อก ตรงกับบัญชีง่ายขึ้น บ้านบึงเมทัลเวิร์คเลือกเริ่มจากแผนผังสายธารคุณค่าและบอร์ดคัมบังหน้าห้องพ่นสี หัวหน้าช่างจึงเห็นทุกเช้าว่ามีงานรอพ่นกี่ชิ้น และจัดรอบพ่นตามคิวจริง เริ่มใช้ลีนในธุรกิจ SME อย่างไร ธุรกิจ SME เริ่มใช้แนวคิดลีนได้ใน 4 ขั้น โดยเลือกปัญหาจุดเดียวก่อน ไม่ต้องเปลี่ยนทั้งบริษัทพร้อมกัน ตัวเลขที่ใช้ติดตามควรมีไม่เกิน 2 ถึง 3 ตัว และผูกกับสิ่งที่ลูกค้าได้รับ การตั้ง KPI ให้ทีมไม่เล่นเกมตัวเลข ช่วยให้ทีมไม่เร่งตัวเลขหนึ่งจนตัวเลขอื่นแย่ลง บ้านบึงเมทัลเวิร์คเลือกตัวเลขเดียวคือจำนวนวันตั้งแต่รับคำสั่งซื้อจนส่งของ หลังทดลอง 1 เดือน ตัวเลขลดจาก 18 เป็น 10 วัน บริษัทจึงขยายวิธีเดียวกันไปที่งานเอกสารขายและวางบิล Lean ใช้กับงานบัญชีและงานเอกสารได้ไหม ใช้ได้ งานบัญชีและงานเอกสารมีความสูญเปล่าแบบเดียวกับโรงงาน ที่พบบ่อยคือการกรอกข้อมูลชุดเดิมซ้ำหลายที่ เอกสารรออนุมัติ และใบแจ้งหนี้ที่ออกช้ากว่าวันส่งของ ก่อนปรับ ฝ่ายขายของบ้านบึงเมทัลเวิร์คส่งใบส่งของกระดาษกลับมาให้ฝ่ายบัญชีหลังส่งของ 2 วัน ฝ่ายบัญชีจึงออกใบแจ้งหนี้ช้า 2 วัน และวันครบกำหนดรับเงินก็เลื่อนตามไปด้วย หลังปรับ บริษัทออกใบแจ้งหนี้วันเดียวกับวันส่งของจากข้อมูลคำสั่งซื้อชุดเดิม ยอดขายเดือนละ 2,400,000 บาท เท่ากับวันละ 80,000 บาท เงินที่เข้าเร็วขึ้น 2 วันจึงเท่ากับเงินหมุนเพิ่มราว 160,000 บาท (ข้อมูลสมมติ) การวาง ระบบบัญชีตั้งแต่เริ่มต้น ให้เอกสารขายและบัญชีใช้ข้อมูลชุดเดียวกัน ช่วยตัดขั้นตอนกรอกซ้ำได้ตั้งแต่ต้น ข้อควรรู้เกี่ยวกับ Lean สรุป – ลดเวลารอระหว่างขั้น ก่อนเร่งให้คนทำงานเร็วขึ้น เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการเลือกคำสั่งซื้อ 1 รายการที่ส่งเสร็จล่าสุด ไล่ดูว่ารับคำสั่งซื้อวันไหน ผลิตจริงกี่วัน และรอกี่วันในแต่ละขั้น ช่วงรอที่ยาวที่สุดคือจุดเริ่มต้นของลีนในธุรกิจนั้น ลดงานคีย์ซ้ำระหว่างฝ่ายขายกับบัญชีด้วย PEAK ความสูญเปล่าในงานเอกสารลดลงได้มากเมื่อฝ่ายขายและฝ่ายบัญชีไม่ต้องกรอกข้อมูลชุดเดิมซ้ำ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยออกใบเสนอราคา ใบแจ้งหนี้ และใบกำกับภาษีจากข้อมูลชุดเดียวกัน ถ้าอยากเริ่มตัดขั้นตอนกรอกซ้ำในงานขายและบัญชี ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องต้นทุนและการบริหารงานเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับลีน Lean กับ Kaizen ต่างกันอย่างไร Lean เป็นแนวคิดการบริหารทั้งระบบที่มีหลักการ เครื่องมือ และวิธีวัดผล ส่วน Kaizen (ไคเซ็น) เป็นวิธีปรับปรุงทีละเล็กอย่างต่อเนื่องที่อยู่ในหลักการข้อที่ 5 ของลีน องค์กรที่ใช้ลีนจึงมักใช้ไคเซ็นเป็นกิจกรรมประจำ Lean Six Sigma คืออะไร Lean Six Sigma หมายถึง การใช้ลีนคู่กับ Six Sigma (วิธีลดความผันแปรและข้อผิดพลาดด้วยสถิติ) ลีนช่วยตัดเวลารอและขั้นตอนเกิน ส่วน Six Sigma ช่วยลดของเสียที่เกิดจากกระบวนการไม่สม่ำเสมอ องค์กรขนาดใหญ่มักใช้ทั้งสองอย่างร่วมกัน ลีนในโลจิสติกส์คืออะไร ลีนในโลจิสติกส์หมายถึง การใช้หลักลีนกับงานขนส่งและคลังสินค้า เช่น ลดการขนย้ายซ้ำ ลดสต๊อกที่ไม่เคลื่อนไหว และจัดเส้นทางรถให้วิ่งเที่ยวเปล่าน้อยลง หลักคิดยังเหมือนเดิม คือตัดทุกขั้นที่ลูกค้าไม่ได้ประโยชน์ Lean Startup เกี่ยวกับ Lean ไหม เกี่ยวในแง่แนวคิด Lean Startup ยืมหลักลดความสูญเปล่ามาใช้กับการสร้างธุรกิจใหม่ โดยทดลองสินค้าแบบเล็กกับลูกค้าจริงก่อนลงทุนเต็มที่ แต่เป็นคนละเรื่องกับการปรับกระบวนการผลิตหรืองานประจำของธุรกิจที่ดำเนินอยู่แล้ว ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

11 พ.ย. 2026

PEAK Account

18 min

Logistics คืออะไร โลจิสติกส์มีกี่ประเภท ต้นทุนแต่ละส่วนคิดอย่างไร

อัปเดตเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของกิจการค้าส่งหลายคนเห็นยอดขายโต แต่กำไรกลับไม่ขยับ จนลองรวมค่าน้ำมัน ค่าเช่าโกดัง และค่าแรงคนจัดของ แล้วพบว่าเงินก้อนใหญ่หายไประหว่างทางของสินค้า บทความนี้อธิบายว่า Logistics คืออะไร แบ่งเป็นกี่ประเภท ต้นทุนแต่ละส่วนคิดอย่างไร และธุรกิจควรส่งของเองหรือจ้างบริษัทขนส่ง Logistics คืออะไร โลจิสติกส์เกี่ยวกับอะไรบ้าง Logistics (โลจิสติกส์) หมายถึง การวางแผนและจัดการการเคลื่อนย้ายและการจัดเก็บสินค้า รวมถึงข้อมูลที่เกี่ยวข้อง ตั้งแต่จุดต้นทางถึงจุดที่ลูกค้าใช้สินค้า ให้ของไปถึงถูกที่ ถูกเวลา ในสภาพดี และด้วยต้นทุนที่เหมาะสม สภาผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการห่วงโซ่อุปทาน (Council of Supply Chain Management Professionals หรือ CSCMP) นิยามการจัดการโลจิสติกส์ว่าเป็นส่วนหนึ่งของการจัดการห่วงโซ่อุปทาน ที่ดูแลการไหลของสินค้าทั้งขาไปและขากลับ งานโลจิสติกส์ของธุรกิจทั่วไปจึงเกี่ยวกับ 5 เรื่อง คือ การขนส่ง คลังสินค้า สินค้าคงคลัง บรรจุภัณฑ์ และข้อมูลติดตามสินค้า โลจิสติกส์มีผลกับธุรกิจ 3 ทาง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท ลาดกระบังเคมีภัณฑ์ จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งค้าส่งน้ำยาทำความสะอาดอุตสาหกรรมให้โรงงานและอาคารสำนักงานในกรุงเทพฯ และปริมณฑล มียอดขายเดือนละราว 3,200,000 บาท เช่าคลัง 1 แห่ง และส่งของด้วยรถบริษัท 2 คัน Logistics กับ Supply Chain ต่างกันอย่างไร Logistics เป็นส่วนหนึ่งของ Supply Chain โลจิสติกส์ดูแลการเคลื่อนย้ายและจัดเก็บสินค้า ส่วน ห่วงโซ่อุปทาน ครอบคลุมทั้ง 5 ขั้น คือ วางแผน จัดหา ผลิต ส่งมอบ และรับคืน และจัดการสินค้า ข้อมูล และเงินที่ไหลระหว่างธุรกิจทุกทอด ประเด็น Logistics Supply Chain ขอบเขต ขนส่ง คลัง สต๊อก และบรรจุภัณฑ์ ทุกขั้นตั้งแต่ผู้ขายวัตถุดิบถึงลูกค้าปลายทาง คำถามหลัก ส่งอย่างไร เก็บที่ไหน ใช้เวลากี่วัน ซื้อจากใคร ผลิตเท่าไร เก็บสต๊อกเท่าไร ตัวเลขที่ดู ค่าส่งต่อจุด อัตราส่งตรงเวลา ของเสียหาย ต้นทุนรวม ระยะเวลาสั่งถึงได้ของ เงินในสต๊อก งานเลือกผู้ขาย ต่อรองราคา และออกใบสั่งซื้อ ไม่ใช่งานโลจิสติกส์ แต่เป็น การจัดซื้อจัดจ้าง ในขั้นจัดหา โลจิสติกส์เริ่มทำงานเมื่อผู้ขายพร้อมส่งของ และดูแลต่อจนของถึงมือลูกค้า ลาดกระบังเคมีภัณฑ์แบ่งงานแบบนี้ชัดเจน ฝ่ายจัดซื้อสั่งน้ำยาจากโรงงานผู้ผลิต 4 ราย ส่วนหัวหน้าคลังรับผิดชอบตั้งแต่รถผู้ผลิตมาถึงหน้าคลัง จนรถบริษัทส่งของถึงลูกค้า โลจิสติกส์มีกี่ประเภท โลจิสติกส์ของธุรกิจแบ่งตามทิศทางของสินค้าได้ 3 ประเภท คือ ขาเข้า ขาออก และย้อนกลับ ธุรกิจทำเองทั้งหมดหรือจ้างผู้ให้บริการภายนอกบางส่วนก็ได้ ประเภท ดูแลอะไร ตัวอย่างงาน ขาเข้า (Inbound Logistics) ของที่เข้ามาจากผู้ขาย รับของ ตรวจนับ จัดเก็บเข้าคลัง ขาออก (Outbound Logistics) ของที่ส่งออกไปหาลูกค้า หยิบสินค้า แพ็ก จัดรถ ส่งและเก็บหลักฐานการรับ ย้อนกลับ (Reverse Logistics) ของที่ไหลกลับจากลูกค้า รับคืนสินค้าชำรุด เก็บบรรจุภัณฑ์กลับมาใช้ซ้ำ ธุรกิจที่ไม่อยากลงทุนรถหรือคลังเองจ้างผู้ให้บริการโลจิสติกส์ภายนอก (Third-Party Logistics หรือ 3PL) แทนได้ ซึ่งเป็นการ outsource งานบางส่วน ให้ผู้ที่มีรถ คลัง และระบบติดตามพร้อมอยู่แล้ว งานย้อนกลับของลาดกระบังเคมีภัณฑ์คือรับแกลลอนเปล่าคืนจากลูกค้า บริษัทคืนเงินมัดจำแกลลอนใบละ 30 บาท และนำแกลลอนกลับมาล้างใช้ซ้ำ งานนี้จึงต้องมีคนนับและบันทึกทุกเที่ยว ไม่อย่างนั้นยอดเงินมัดจำในบัญชีจะไม่ตรงกับแกลลอนจริง ต้นทุนโลจิสติกส์ของธุรกิจมีอะไรบ้าง ต้นทุนโลจิสติกส์ของธุรกิจค้าส่งมี 5 ส่วนหลัก คือ ค่าขนส่งขาเข้า ค่าคลังสินค้า ค่าแรงงานคลัง ค่าขนส่งขาออก และค่าบรรจุภัณฑ์ เจ้าของกิจการควรรวมทั้ง 5 ส่วนเทียบกับยอดขาย เพราะการดูค่าน้ำมันอย่างเดียวจะเห็นต้นทุนไม่ครบ ต้นทุนโลจิสติกส์ต่อเดือนของลาดกระบังเคมีภัณฑ์ สรุปได้ตามตารางนี้ (ข้อมูลสมมติ) รายการ บาทต่อเดือน ค่าขนส่งขาเข้าจากโรงงานผู้ผลิต 24,000 ค่าเช่าคลัง 400 ตร.ม. 60,000 ค่าแรงพนักงานคลัง 3 คน 45,000 ค่าขนส่งขาออก (รถ 2 คัน น้ำมัน คนขับ) 96,000 บรรจุภัณฑ์และวัสดุกันกระแทก 12,000 รวม 237,000 ต้นทุนรวม 237,000 บาทคิดเป็นราว 7.4% ของยอดขาย 3,200,000 บาท ก้อนใหญ่ที่สุดคือค่าขนส่งขาออก ซึ่งเป็นจุดแรกที่บริษัทควรหาทางลด ในทางบัญชี ค่าขนส่งขาเข้ารวมเป็นต้นทุนสินค้า ส่วนค่าขนส่งขาออกเป็นค่าใช้จ่ายในการขาย รายละเอียดอยู่ใน ค่าขนส่งและการบันทึกบัญชี Shipping เดือนนี้ลาดกระบังเคมีภัณฑ์รับน้ำยาเข้าคลัง 1,200 ลัง ค่าขนส่งขาเข้า 24,000 บาทจึงทำให้ต้นทุนเพิ่มลังละ 20 บาท ส่งของเองหรือจ้างบริษัทขนส่ง แบบไหนคุ้มกว่า ธุรกิจควรเทียบต้นทุนต่อจุดส่งของรถตัวเองกับราคาที่บริษัทขนส่งเสนอ แล้วดูเงื่อนไขบริการประกอบ เช่น เวลาส่ง การเก็บเงินปลายทาง และความรับผิดชอบเมื่อของเสียหาย คำตอบมักไม่ใช่ทำเองทั้งหมดหรือจ้างทั้งหมด ลาดกระบังเคมีภัณฑ์ส่งของวันละ 30 จุด เดือนละ 26 วัน รวม 780 จุด ค่าขนส่งขาออก 96,000 บาทจึงเฉลี่ยจุดละราว 123 บาท ผู้ให้บริการขนส่งรายหนึ่งเสนอราคาจุดละ 85 บาทสำหรับลูกค้าในปริมณฑล บริษัทตัดสินใจย้ายจุดส่งปริมณฑล 40% หรือ 312 จุดไปให้บริษัทขนส่ง และเก็บรถไว้ 1 คันสำหรับลูกค้าในเมืองที่ต้องส่งตามเวลาโรงงาน (ข้อมูลสมมติ) แบบ การคำนวณ บาทต่อเดือน รถบริษัท 2 คัน (เดิม) ต้นทุนจริงของเดือน 96,000 รถบริษัท 1 คัน + จ้างขนส่ง 52,000 + (312 × 85) 78,520 ส่วนต่าง 96,000 − 78,520 17,480 บริษัทที่จ้างผู้ให้บริการขนส่งต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 1 ของค่าขนส่ง ตาม คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 12/4 ยกเว้นค่าโดยสารขนส่งสาธารณะ ลาดกระบังเคมีภัณฑ์จึงหักไว้ 26,520 × 1% = 265.20 บาท และออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ให้บริษัทขนส่งทุกเดือน หลักการ 7Rs วัดระบบโลจิสติกส์อย่างไร หลักการ 7Rs คือ เช็กลิสต์ 7 ข้อที่ธุรกิจใช้วัดว่าการส่งของแต่ละครั้งสำเร็จหรือไม่ ถ้าพลาดข้อใดข้อหนึ่ง ลูกค้าจะเห็นทันที และต้นทุนแก้ไขมักสูงกว่าต้นทุนป้องกัน หลักการ ความหมาย ตัวเลขที่ใช้วัด Right Product ส่งสินค้าถูกชนิด จำนวนครั้งที่ส่งผิดรายการ Right Quantity ส่งครบจำนวน ยอดที่ลูกค้าแจ้งขาด Right Condition สินค้าสภาพดี แกลลอนรั่วหรือบุบ Right Place ส่งถูกสถานที่ ครั้งที่ต้องส่งซ้ำ Right Time ส่งตรงเวลา อัตราส่งตรงเวลา Right Customer ส่งถึงคนที่ต้องรับ ใบส่งของที่ไม่มีลายเซ็นผู้รับ Right Cost ต้นทุนเหมาะสม ค่าส่งต่อจุด หัวหน้าคลังของลาดกระบังเคมีภัณฑ์จดข้อมูล 7 ข้อนี้ทุกวัน เดือนแรกพบแกลลอนรั่ว 18 ใบจาก 2,400 ใบ (0.75%) ส่วนใหญ่มาจากการวางซ้อนเกิน 3 ชั้นบนรถ บริษัทจึงเพิ่มแผ่นรองและกำหนดให้ซ้อนไม่เกิน 3 ชั้น SME เริ่มจัดการโลจิสติกส์อย่างไร ธุรกิจ SME เริ่มการจัดการโลจิสติกส์ได้ใน 4 ขั้น โดยยังไม่ต้องซื้อระบบใหญ่ ทุกขั้นใช้ข้อมูลที่ธุรกิจมีอยู่แล้วในใบส่งของ ใบรับของ และบัญชี ธุรกิจที่นำเข้าหรือส่งออกเองต้องดูอีกชั้นหนึ่งว่าค่าขนส่งและความเสี่ยงช่วงไหนเป็นของผู้ซื้อหรือผู้ขาย ตาม เงื่อนไขส่งมอบ Incoterms ที่ตกลงในสัญญา เพราะเงื่อนไขนี้กำหนดว่าค่าขนส่งระหว่างประเทศจะไปอยู่ในต้นทุนของฝ่ายใด ลาดกระบังเคมีภัณฑ์เริ่มจากขั้นที่ 1 และ 2 พร้อมกัน หลัง 3 เดือน บริษัทรู้ว่าต้นทุนโลจิสติกส์ลดจาก 7.4% เหลือราว 6.9% ของยอดขายหลังย้ายบางเส้นทางไปให้บริษัทขนส่ง จึงตั้งเป้าต่อไปที่ค่าเช่าคลัง ข้อควรรู้เกี่ยวกับ Logistics สรุป – รวมต้นทุนขนส่งและคลังให้ครบ 5 ส่วนก่อนตัดสินใจลด เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการเปิดบัญชีค่าใช้จ่ายเดือนล่าสุด รวมค่าขนส่ง ค่าเช่าคลัง ค่าแรงคลัง และบรรจุภัณฑ์ แล้วหารด้วยจำนวนจุดส่งของ ตัวเลขค่าส่งต่อจุดนี้คือฐานที่ใช้คุยราคากับบริษัทขนส่งทุกราย บันทึกซื้อขายและตัดสต๊อกสินค้าด้วย PEAK ตัวเลขต้นทุนโลจิสติกส์จะเชื่อได้เมื่อสต๊อกในระบบตรงกับของในคลัง PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยบันทึกซื้อขายพร้อมตัดสต๊อกสินค้า และออกรายงานสินค้าคงเหลือไว้ตรวจยอดกับของจริงได้ ถ้าอยากเริ่มให้ข้อมูลซื้อ ขาย และสต๊อกอยู่ที่เดียวกับนักบัญชี ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องสต๊อกและต้นทุนเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Logistics แผนกโลจิสติกส์ทำอะไร แผนกโลจิสติกส์ดูแลการรับของเข้าคลัง จัดเก็บ ควบคุมสต๊อก จัดรถ และส่งของถึงลูกค้า ตำแหน่งที่พบบ่อยคือ เจ้าหน้าที่คลังสินค้า ผู้วางแผนขนส่ง และผู้จัดการโลจิสติกส์ ส่วนงานเลือกผู้ขายและออกใบสั่งซื้อมักอยู่กับฝ่ายจัดซื้อ WMS และ TMS คืออะไร ระบบโลจิสติกส์ที่ใช้บ่อยมี 2 แบบ ระบบจัดการคลังสินค้า (WMS) บอกตำแหน่งของในคลังและคุมการหยิบสินค้า ส่วนระบบจัดการขนส่ง (TMS) ช่วยจัดเส้นทางและติดตามรถ ธุรกิจเล็กเริ่มจากสต๊อกในโปรแกรมบัญชีและตารางเส้นทางก่อนได้ Green Logistics คืออะไร Green Logistics หมายถึง การจัดการขนส่งและคลังสินค้าที่ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เช่น วางเส้นทางให้วิ่งเที่ยวเปล่าน้อยลง ใช้บรรจุภัณฑ์หมุนเวียน หรือเปลี่ยนรถเป็นพลังงานไฟฟ้า หลายวิธีช่วยลดค่าน้ำมันไปพร้อมกัน เช่น การรับแกลลอนคืนมาใช้ซ้ำ Shipping กับ Logistics ต่างกันอย่างไร Shipping คือการขนส่งสินค้าจากจุดหนึ่งไปอีกจุดหนึ่ง ส่วน Logistics กว้างกว่า เพราะรวมการจัดเก็บ สต๊อก บรรจุภัณฑ์ และข้อมูลติดตามสินค้าด้วย Shipping จึงเป็นงานหนึ่งในโลจิสติกส์ ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

11 พ.ย. 2026

PEAK Account

25 min

Compliance คืออะไร วิธีวางระบบธุรกิจ หน้าที่ ภาษี บัญชี PDPA

อัปเดตเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของกิจการหลายคนรู้ตัวว่ายื่นภาษีช้าก็ตอนเห็นเงินเพิ่มในใบเสร็จ หรือรู้ว่าส่งงบไม่ทันก็ตอนได้หนังสือจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า บทความนี้อธิบายว่า Compliance คืออะไร ธุรกิจขนาดเล็กต้องทำตามกฎหมายเรื่องไหนบ้าง ไม่ทำแล้วเสียอะไร และวางระบบอย่างไรให้ไม่มีกำหนดยื่นหลุด Compliance คืออะไร ต่างจาก Legal ตรงไหน Compliance (การปฏิบัติตามกฎหมายและกฎระเบียบ) หมายถึง การที่ธุรกิจทำตามกฎหมาย ข้อบังคับของหน่วยงานรัฐ มาตรฐานวิชาชีพ และระเบียบภายในของตัวเองอย่างต่อเนื่อง พร้อมมีระบบที่ตรวจได้ว่าทำครบจริง คำนี้มาจากคำกริยา comply ที่แปลว่าทำตาม Compliance ต่างจากงานกฎหมาย (Legal) ที่หน้าที่ งานกฎหมายให้ความเห็นข้อกฎหมาย ร่างและตรวจสัญญา และดูแลคดี ส่วนงาน Compliance ดูแลให้งานประจำวันของทุกฝ่ายทำตามกฎที่ใช้บังคับอยู่ เช่น ยื่นภาษีตรงกำหนด เก็บเอกสารครบ และใช้ข้อมูลลูกค้าตามที่แจ้งไว้ เรื่องนี้มีผลกับธุรกิจขนาดเล็ก 3 ทาง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ท จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งค้าส่งอะไหล่อิเล็กทรอนิกส์ให้โรงงาน จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว มีพนักงาน 22 คน รายได้ปีละ 38 ล้านบาท และปิดรอบบัญชีวันที่ 31 ธันวาคม Compliance กับ Governance และ Risk Management ต่างกันอย่างไร Governance, Risk Management และ Compliance ทำงานร่วมกันในกรอบที่เรียกย่อว่า GRC แต่ละส่วนตอบคำถามต่างกัน ส่วน ตอบคำถาม ตัวอย่างในบริษัทเล็ก Governance (การกำกับดูแล) ใครตัดสินใจเรื่องอะไร และรายงานใคร กรรมการกำหนดว่าใครอนุมัติจ่ายเงินเกิน 50,000 บาท Risk Management (การบริหารความเสี่ยง) อะไรทำให้ธุรกิจเสียหายได้ และรับมืออย่างไร ลูกค้ารายใหญ่จ่ายช้า สต๊อกเสื่อม Compliance (การปฏิบัติตามกฎ) ธุรกิจทำตามกฎหมายและระเบียบครบหรือไม่ ยื่นภาษีครบทุกเดือน ส่งงบตรงกำหนด Compliance จึงเป็นส่วนหนึ่งของการกำกับดูแล ความเสี่ยงที่จะไม่ทำตามกฎหมาย (Compliance Risk) ก็เป็นความเสี่ยงชนิดหนึ่งที่ธุรกิจต้องบริหาร การปฏิบัติตามกฎของธุรกิจมีกี่ประเภท Compliance ของธุรกิจทั่วไปแบ่งตามที่มาของกฎได้ 5 ประเภท ธุรกิจขนาดเล็กเกือบทุกแห่งเจอ 4 ประเภทแรก ส่วนประเภทสุดท้ายธุรกิจกำหนดขึ้นเอง ประเภท ครอบคลุมอะไร รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทต้องทำอะไร Tax Compliance (ภาษี) ภาษีเงินได้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ยื่นแบบภาษีรายเดือนและรายปี Financial Compliance (บัญชีและงบการเงิน) การทำบัญชี การส่งงบการเงิน การเก็บเอกสาร ส่งงบที่ผู้สอบบัญชีรับรองแล้วให้ DBD Data Compliance (ข้อมูลส่วนบุคคล) การเก็บและใช้ข้อมูลลูกค้าและพนักงาน ดูแลรายชื่อผู้ติดต่อของลูกค้าราว 600 คน Labor Compliance (แรงงาน) สภาพการจ้าง ค่าจ้าง ประกันสังคม นำส่งประกันสังคมของพนักงาน 22 คน Internal Compliance (ระเบียบภายใน) อำนาจอนุมัติ จรรยาบรรณ การรับของขวัญจากผู้ขาย กำหนดวงเงินอนุมัติจ่ายของแต่ละตำแหน่ง ภาษีที่ธุรกิจต้องเสียมีหลายตัวและยื่นคนละกำหนด เจ้าของกิจการที่ยังไม่แน่ใจว่ามีภาษีตัวไหนบ้าง ควรเริ่มจากภาพรวมของ ประเภทของภาษี ก่อนทำปฏิทินยื่นแบบ ชื่อ เบอร์โทร และอีเมลของผู้ติดต่อฝั่งลูกค้าก็เป็นข้อมูลส่วนบุคคล แม้คนเหล่านั้นจะทำงานให้บริษัทลูกค้า วิธีแจ้งวัตถุประสงค์และเลือกฐานทางกฎหมายตอนรับข้อมูลจากแบบฟอร์ม มีตัวอย่างอยู่ในบทความ เก็บข้อมูลผู้ติดต่อของลูกค้า B2B Regulatory Compliance คืออะไร Regulatory Compliance หมายถึง การทำตามข้อบังคับของหน่วยงานที่กำกับธุรกิจประเภทนั้นโดยเฉพาะ นอกเหนือจากกฎหมายทั่วไปที่ทุกธุรกิจต้องทำ เช่น ผู้ผลิตอาหารต้องขออนุญาตตามกฎหมายอาหาร ธุรกิจหลักทรัพย์ต้องทำตามเกณฑ์ของสำนักงาน ก.ล.ต. และผู้นำเข้าต้องทำตามกฎหมายศุลกากร ธุรกิจที่เพิ่งเริ่มควรถามหน่วยงานที่ออกใบอนุญาตของธุรกิจตัวเองว่ามีรายงานหรือการต่ออายุอะไรที่ต้องทำทุกปี เพราะเกณฑ์ของแต่ละอุตสาหกรรมต่างกันมาก กฎหมายที่ SME ไทยต้องทำตามมีอะไรบ้าง กฎหมายที่บริษัทขนาดเล็กเกือบทุกแห่งต้องทำตามมี 5 ฉบับหลัก คือ ประมวลรัษฎากร พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 และพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 หน้าที่ที่มีกำหนดเวลาสรุปได้ตามตารางนี้ หน้าที่ กำหนดเวลา กฎหมาย ยื่น ภ.ง.ด.1 ภ.ง.ด.3 ภ.ง.ด.53 และนำส่งภาษีที่หักไว้ ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป ประมวลรัษฎากร ยื่น ภ.พ.30 (แบบภาษีมูลค่าเพิ่มรายเดือน) ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ประมวลรัษฎากร นำส่งเงินสมทบประกันสังคม ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป พ.ร.บ.ประกันสังคม ยื่น ภ.ง.ด.51 (ภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี) ภายใน 2 เดือนหลังครบรอบ 6 เดือน ประมวลรัษฎากร ยื่น ภ.ง.ด.50 (ภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปี) ภายใน 150 วันนับจากวันสิ้นรอบบัญชี ประมวลรัษฎากร ส่งงบการเงินให้กรมพัฒนาธุรกิจการค้า บริษัทจำกัดส่งภายใน 1 เดือนนับจากวันที่ประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติงบ พ.ร.บ.การบัญชี หมายเหตุ: กำหนดยื่นแบบภาษีทางออนไลน์อาจขยายได้ตามประกาศของกรมสรรพากรในแต่ละช่วง รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทนับหน้าที่ที่มีกำหนดเวลาแล้วได้อย่างน้อย 52 รายการต่อปี คือหน้าที่รายเดือน 4 อย่าง × 12 เดือน = 48 รายการ บวกหน้าที่รายปีอีก 4 อย่าง ได้แก่ ภ.ง.ด.51 ภ.ง.ด.50 การส่งงบการเงิน และการส่งบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (แบบ บอจ.5) หน้าที่ด้านภาษีและบัญชีมีอะไรที่มักพลาด ผู้ประกอบการที่มีรายได้จากการขายสินค้าหรือให้บริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ตาม คู่มือการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มของกรมสรรพากร จุดที่มักพลาดคือธุรกิจไม่ได้ดูยอดสะสมทุกเดือน จึงรู้ตัวว่าเกินเกณฑ์ช้า ฝั่งบัญชี พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 กำหนดให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีส่งงบการเงินภายใน 5 เดือนนับจากวันปิดบัญชี ส่วนบริษัทจำกัดส่งภายใน 1 เดือนหลังผู้ถือหุ้นอนุมัติงบ และต้องเก็บบัญชีกับเอกสารประกอบไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปีนับจากวันปิดบัญชี หน้าที่เหล่านี้ทำได้ครบง่ายขึ้นเมื่อธุรกิจมี ระบบบัญชีที่วางไว้ตั้งแต่เริ่มต้น เพราะเอกสารขาย ซื้อ และจ่ายเงินไหลเข้าบัญชีเป็นเส้นทางเดียว ฝ่ายบัญชีจึงไม่ต้องตามเอกสารปลายเดือน หน้าที่ตาม PDPA มีอะไรบ้าง บริษัทที่เก็บข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้า ผู้ติดต่อ หรือพนักงาน มีฐานะเป็นผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA) หน้าที่หลักคือแจ้งวัตถุประสงค์ก่อนหรือขณะเก็บข้อมูล ใช้ข้อมูลตามฐานที่กฎหมายรับรอง และดูแลไม่ให้ข้อมูลรั่วไหล รายละเอียดสิทธิของเจ้าของข้อมูลและสิ่งที่ธุรกิจขนาดเล็กควรปรับในงานเอกสาร อยู่ในบทความ PDPA สำหรับ SME รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทเริ่มจากเพิ่มข้อความแจ้งวัตถุประสงค์ในแบบฟอร์มขอใบเสนอราคา และจำกัดสิทธิ์เปิดไฟล์รายชื่อผู้ติดต่อไว้ที่ฝ่ายขาย ไม่ทำ Compliance มีผลอย่างไร Non-Compliance หมายถึง การที่ธุรกิจไม่ทำตามกฎหมายหรือกฎระเบียบที่ใช้บังคับ ผลที่ตามมามี 3 ชั้น คือ เงินเพิ่มและค่าปรับที่คิดเป็นตัวเงินได้ โทษตามกฎหมายเฉพาะเรื่อง และความน่าเชื่อถือที่ลดลงในสายตาคู่ค้า ผู้ที่ไม่ชำระหรือนำส่งภาษีภายในกำหนดต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของภาษีที่ต้องชำระ ตาม ประมวลรัษฎากร มาตรา 27 แบบ ภ.พ.30 ที่ยื่นช้ายังอาจมีเบี้ยปรับอีกส่วน ตาม คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ป.81/2542 สมมติรังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทมีภาษีมูลค่าเพิ่มต้องชำระเดือนหนึ่ง 85,000 บาท แต่ชำระช้า 1 เดือน 10 วัน เศษของเดือนนับเป็น 1 เดือน จึงนับเป็น 2 เดือน (ข้อมูลสมมติ) ค่าปรับฝั่ง DBD เพิ่มเป็นขั้นตามจำนวนเดือนที่ช้า ธุรกิจที่อยากเห็นวิธีคิดทั้งฝั่ง DBD และสรรพากรครบทุกกรณี ดูได้ที่ ค่าปรับยื่นงบล่าช้า ส่วน PDPA มีทั้งความรับผิดทางแพ่ง โทษอาญา และโทษปรับทางปกครองสำหรับผู้ควบคุมข้อมูลที่ไม่ทำตามหน้าที่ ยอดค่าปรับจริงขึ้นกับลักษณะความผิดและคำวินิจฉัยของหน่วยงาน ธุรกิจจึงควรตรวจกับตัวบทหรือสอบถามสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลเมื่อมีกรณีจริง ผลที่หนักกว่าตัวเงินคือการถูกตรวจย้อนหลัง เมื่อเจ้าหน้าที่พบว่าธุรกิจยื่นช้าหรือยื่นไม่ครบซ้ำหลายเดือน ความเสี่ยงที่จะถูกเรียกตรวจ ภาษีย้อนหลัง ก็สูงขึ้น และลูกค้าองค์กรบางรายตัดผู้ขายที่เอกสารภาษีไม่เรียบร้อยออกจากทะเบียน SME วางระบบให้ทำตามกฎหมายครบได้อย่างไร ธุรกิจ SME วางระบบ Compliance ได้ใน 5 ขั้น โดยไม่ต้องตั้งฝ่ายใหม่ หัวใจอยู่ที่ทุกหน้าที่มีชื่อคนรับผิดชอบและมีวันตรวจซ้ำ รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทให้ผู้จัดการฝ่ายบัญชีเป็นเจ้าของปฏิทินทั้ง 52 รายการ ให้ฝ่ายบุคคลดูแลประกันสังคม และให้เจ้าของบริษัทตรวจรายงานสรุปทุกต้นเดือน หลังใช้ระบบนี้ 2 ไตรมาส บริษัทไม่มีแบบภาษีที่ยื่นช้าเลย (ข้อมูลสมมติ) เอกสารที่ตรวจในขั้นที่ 5 ต้องหาเจอเมื่อเจ้าหน้าที่ขอดู วิธีจัดหมวดและระยะเวลาเก็บของแต่ละเอกสารอยู่ในบทความ เอกสารบัญชีเก็บกี่ปี Compliance Checklist สำหรับ SME มีอะไรบ้าง Compliance Checklist คือรายการตรวจที่ธุรกิจใช้เช็กว่าทำหน้าที่ตามกฎหมายครบในแต่ละรอบ ธุรกิจขนาดเล็กแบ่งรอบตรวจได้ 3 รอบ รอบ สิ่งที่ตรวจ ผู้รับผิดชอบ (ตัวอย่าง) รายเดือน ยื่น ภ.ง.ด.1 ภ.ง.ด.3 ภ.ง.ด.53 ภ.พ.30 และนำส่งประกันสังคมครบ ผู้จัดการฝ่ายบัญชี รายเดือน ใบกำกับภาษีซื้อที่ได้รับครบและข้อมูลถูกต้อง พนักงานบัญชี รายไตรมาส สุ่มตรวจเอกสารหัก ณ ที่จ่าย สัญญา และสิทธิ์เปิดไฟล์ข้อมูลลูกค้า เจ้าของหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย รายปี ประชุมอนุมัติงบ ส่งงบการเงิน ยื่น ภ.ง.ด.50 ส่งแบบ บอจ.5 ผู้จัดการฝ่ายบัญชีกับนักบัญชีภายนอก รายปี ทบทวนข้อบังคับการทำงานและนโยบายข้อมูลส่วนบุคคล ฝ่ายบุคคล ตารางนี้บอกว่างานส่วนใหญ่เป็นงานรายเดือนของฝ่ายบัญชี ธุรกิจที่ทำรายเดือนให้ครบจะเหลืองานรายปีไม่มาก และไม่ต้องเร่งงานย้อนหลังช่วงปิดงบ Compliance Officer คือใคร มีหน้าที่อะไร Compliance Officer คือผู้ที่องค์กรมอบหมายให้ดูแลว่าทุกฝ่ายทำตามกฎหมายและระเบียบครบ งาน Compliance ประจำวันของตำแหน่งนี้มี 4 เรื่อง คือ ติดตามกฎหมายใหม่ ประเมินความเสี่ยง อบรมพนักงาน และรายงานผลการตรวจต่อผู้บริหาร ธุรกิจที่อยู่ใต้การกำกับเฉพาะ เช่น สถาบันการเงินและธุรกิจหลักทรัพย์ มักต้องมีหน่วยงาน Compliance แยกตามเกณฑ์ของหน่วยงานกำกับ ส่วนบริษัทขนาดเล็กทั่วไปไม่มีกฎหมายบังคับให้ตั้งตำแหน่งนี้ บริษัทขนาดเล็กจึงให้คนที่มีอยู่รับหน้าที่แทนได้ รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทมอบงานนี้ให้ผู้จัดการฝ่ายบัญชีควบกับงานเดิม และให้ ผู้ทำบัญชี ภายนอกช่วยตรวจแบบภาษีรายปีกับงบการเงิน งานที่ต้องใช้ดุลยพินิจทางกฎหมาย เช่น การตีความสัญญาหรือข้อพิพาท บริษัทยังส่งให้นักกฎหมายดู ข้อควรรู้ก่อนวางระบบการปฏิบัติตามกฎหมาย สรุป – ทุกกำหนดยื่นต้องมีชื่อคนรับผิดชอบ ก่อนวันครบกำหนดจะมาถึง เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการเปิดปฏิทินเดือนหน้า ใส่วันที่ 7 และวันที่ 15 พร้อมชื่อคนรับผิดชอบแต่ละแบบ แล้วนัดผู้ทำบัญชีทบทวนกำหนดส่งงบปีนี้ งานส่วนใหญ่ในปฏิทินคือการออกเอกสารภาษีให้ครบและบันทึกให้ตรงกับแบบที่ยื่นทุกเดือน ออกใบกำกับภาษีและหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่ายให้ครบทุกเดือนด้วย PEAK แบบภาษีรายเดือนจะยื่นได้ถูกเมื่อเอกสารขายและเอกสารจ่ายเงินครบ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยออกใบกำกับภาษีจากข้อมูลขาย และบันทึกรายจ่ายที่มีภาษีหัก ณ ที่จ่ายพร้อมพิมพ์หนังสือรับรองให้ผู้รับเงิน ถ้าอยากให้เอกสารพร้อมก่อนวันยื่นแบบทุกเดือน ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องหน้าที่ของธุรกิจเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Compliance Compliance ต้องจบอะไร ไม่มีกฎหมายกำหนดวุฒิสำหรับงาน Compliance ในธุรกิจทั่วไป ผู้ที่ทำงานนี้ส่วนใหญ่จบด้านกฎหมาย บัญชี หรือการเงิน ส่วนธุรกิจที่อยู่ใต้การกำกับเฉพาะ เช่น ธุรกิจหลักทรัพย์ ต้องดูคุณสมบัติตามเกณฑ์ของหน่วยงานกำกับนั้น ธุรกิจเล็กที่มีพนักงานไม่กี่คนต้องมีระบบดูแลการปฏิบัติตามกฎหมายไหม ต้องทำ กฎหมายภาษี บัญชี ประกันสังคม และ PDPA ใช้กับธุรกิจทุกขนาด สิ่งที่ต่างกันคือขนาดของระบบ ธุรกิจเล็กใช้ปฏิทินกับผู้รับผิดชอบไม่กี่คนก็ครอบคลุมได้ โดยไม่ต้องตั้งฝ่ายแยก Compliance Audit คืออะไร Compliance Audit หมายถึง การตรวจว่าธุรกิจทำตามกฎหมายและระเบียบที่วางไว้จริงหรือไม่ ผู้ตรวจอาจเป็นคนในองค์กรหรือผู้ตรวจภายนอก การตรวจนี้ต่างจากการสอบบัญชีของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ซึ่งเน้นความถูกต้องของงบการเงิน Poor Compliance หมายถึงอะไร Poor Compliance หมายถึง การปฏิบัติตามกฎหรือข้อกำหนดได้ไม่ครบหรือไม่สม่ำเสมอ ในทางธุรกิจคือการยื่นช้าบ้าง ขาดเอกสารบ้าง ส่วนในทางการแพทย์ คำนี้ใช้กับผู้ป่วยที่ไม่ทำตามคำแนะนำการรักษา ความหมายจึงขึ้นกับบริบทที่ใช้ ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

11 พ.ย. 2026

PEAK Account

19 min

การจ้าง Outsource คืออะไร ข้อดี-ข้อเสีย และงานไหนควรจ้างคนนอก

อัปเดตเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของกิจการหลายคนเริ่มคิดเรื่องจ้างคนนอกตอนพนักงานไอทีคนเดียวลาออก หรือตอนต้องหาคนช่วยแพ็กของช่วงปลายปีแบบเร่งด่วน บทความนี้อธิบายว่า Outsource คืออะไร มีกี่แบบ ต่างจากฟรีแลนซ์อย่างไร ต้นทุนเทียบกับจ้างพนักงานประจำเป็นอย่างไร และบริษัทต้องทำอะไรบ้างตามกฎหมายและภาษี Outsource คืออะไร แปลว่าอะไร Outsource (เอาท์ซอร์ส) หมายถึง การที่ธุรกิจจ้างบริษัทหรือบุคคลภายนอกให้ทำงานบางส่วนแทนพนักงานของตัวเอง ตามขอบเขตงานและค่าบริการที่ตกลงไว้ในสัญญา ธุรกิจยังรับผิดชอบผลลัพธ์ต่อลูกค้าเหมือนเดิม แต่ไม่ต้องมีทีมทำงานนั้นเอง คำว่า Outsource แปลว่า หาจากแหล่งภายนอก มาจาก Out (ภายนอก) กับ Source (แหล่งที่มา) ส่วน Outsourcing คือคำนามของการจ้างงานภายนอก ในภาษาไทยคนทำงานใช้ทั้งสองคำแทนกันได้ การ Outsource มีผลกับธุรกิจ 3 เรื่อง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท พระรามสองอีเล็คทริค จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งค้าส่งสายไฟและเบรกเกอร์ให้ผู้รับเหมาติดตั้งไฟฟ้า มีพนักงานประจำ 18 คน และจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว Outsource มีกี่ประเภท งาน Outsource ที่ธุรกิจจ้างกันบ่อยแบ่งได้ 4 ประเภทตามลักษณะงาน คือ งานกระบวนการธุรกิจ งานความรู้เฉพาะทาง งานไอที และการจัดหาพนักงาน ประเภท งานที่จ้าง ตัวอย่าง BPO (Business Process Outsourcing) งานกระบวนการที่ทำซ้ำทุกเดือน ทำบัญชี ทำเงินเดือน คอลเซ็นเตอร์ KPO (Knowledge Process Outsourcing) งานที่ต้องใช้ความรู้เฉพาะทาง วิจัยตลาด ที่ปรึกษากฎหมาย วิเคราะห์ข้อมูล ITO (IT Outsourcing) งานดูแลระบบและพัฒนาซอฟต์แวร์ ดูแลเครือข่าย ทำเว็บไซต์ แก้ปัญหาคอมพิวเตอร์ จัดหาพนักงาน (Staff Outsourcing) คนจากบริษัทจัดหามาทำงานในกิจการ พนักงานคลัง แม่บ้าน รปภ. งานบัญชีและเงินเดือนเป็น BPO ที่ SME จ้างบ่อยที่สุด บริษัทที่สนใจจ้างทำเงินเดือนอ่านรายละเอียดได้ใน บริการรับทำเงินเดือน (Payroll Outsourcing) พระรามสองอีเล็คทริคใช้ 2 ประเภท คือ จ้างบริษัทดูแลไอทีแบบรายเดือน (ITO) และจ้างบริษัทจัดหาพนักงานคลัง 4 คนช่วงพฤศจิกายนถึงมกราคมที่ยอดสั่งของสูง (Staff Outsourcing) การจ้างภายนอกต่างจาก Subcontract และ Freelance อย่างไร สามคำนี้ต่างกันที่ว่าใครจ้างใคร และจ้างแบบไหน Outsource คือการจ้างคนนอกทำงานของธุรกิจเราเอง Subcontract คือผู้รับงานจากลูกค้าไปจ้างต่ออีกทอด ส่วน Freelance คือบุคคลที่รับงานอิสระเป็นชิ้น รูปแบบ ใครจ้างใคร ลักษณะสัญญา ตัวอย่าง Outsource ธุรกิจจ้างบริษัทภายนอกทำงานของตัวเอง รายเดือนหรือรายปี มีขอบเขตงานต่อเนื่อง จ้างบริษัทดูแลไอทีทั้งปี Subcontract (ผู้รับเหมาช่วง) ผู้รับงานหลักจ้างผู้อื่นทำบางส่วนของงานลูกค้า ตามงานหลักที่รับมา ผู้รับเหมาอาคารจ้างช่างไฟฟ้า Freelance (ฟรีแลนซ์) ธุรกิจจ้างบุคคลรับงานอิสระ รายชิ้นหรือรายโครงการ จ้างออกแบบโลโก้ 1 งาน ลูกค้าหลายรายของพระรามสองอีเล็คทริคเป็นผู้รับเหมาช่วงงานไฟฟ้าในโครงการอาคาร ส่วนบริษัทเองใช้ฟรีแลนซ์เป็นครั้งคราว เช่น จ้างถ่ายภาพสินค้าทำแคตตาล็อกปีละครั้ง ข้อดีและข้อเสียของการ Outsource มีอะไรบ้าง การ Outsource ช่วยเปลี่ยนต้นทุนคงที่เป็นค่าบริการที่ปรับขึ้นลงได้ และได้คนที่เชี่ยวชาญ แต่แลกกับการคุมงานที่ยากขึ้นและข้อมูลที่ต้องส่งออกนอกบริษัท ธุรกิจจึงควรชั่งทั้งสองด้านกับงานแต่ละอย่าง ข้อดี ข้อเสีย ไม่ต้องจ่ายเงินเดือน โบนัส และเงินสมทบของพนักงานประจำ คุมคุณภาพได้ผ่านสัญญาและ SLA เท่านั้น ได้ผู้เชี่ยวชาญที่ทำงานนั้นทุกวัน ต้องส่งข้อมูลบริษัทให้คนนอก ปรับขอบเขตงานตามปริมาณงานได้ ถ้าไม่มีคนในบริษัทเข้าใจงาน จะเปลี่ยนผู้ให้บริการยาก เจ้าของมีเวลากับงานหลักมากขึ้น ค่าบริการอาจแพงกว่าเมื่องานมีปริมาณมากและต่อเนื่อง พระรามสองอีเล็คทริคเทียบต้นทุนงานไอทีทั้งปีก่อนตัดสินใจ (ข้อมูลสมมติ) ทางเลือก การคำนวณ บาทต่อปี จ้างพนักงานไอทีประจำ (28,000 × 13 เดือนรวมโบนัส) + เงินสมทบประกันสังคม 875 × 12 374,500 จ้างบริษัทดูแลไอที 9,000 × 12 108,000 ส่วนต่าง 374,500 − 108,000 266,500 ตัวเลขนี้ยังไม่รวมคอมพิวเตอร์และค่าอบรมของพนักงานประจำ บริษัทเลือกจ้างบริษัทดูแลไอที แต่ให้พนักงานธุรการ 1 คนเป็นผู้ประสานงาน เพื่อให้ยังมีคนในที่รู้ว่าระบบทำงานอย่างไร จ้าง Outsource ต้องรู้เรื่องกฎหมายและภาษีอะไรบ้าง บริษัทที่จ้าง Outsource มีหน้าที่หลัก 2 เรื่อง คือ หักภาษี ณ ที่จ่ายจากค่าบริการ และดูแลพนักงานที่บริษัทจัดหาส่งมาให้ได้สิทธิที่เป็นธรรมตามกฎหมายแรงงาน ผู้จ่ายค่าบริการครั้งละ 1,000 บาทขึ้นไปต้องหักภาษีร้อยละ 3 และออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ให้ผู้ให้บริการ ตามหลักใน ค่าบริการ หัก ณ ที่จ่าย ถ้าจ่ายผ่านระบบ e-Withholding Tax อัตราลดเหลือร้อยละ 1 ถึง 31 ธันวาคม 2570 พระรามสองอีเล็คทริคจ่ายค่าดูแลไอทีเดือนละ 9,000 บาทบวก VAT 630 บาท บริษัทหักภาษีไว้ 9,000 × 3% = 270 บาท และใช้ VAT 630 บาทในใบกำกับภาษีเป็นภาษีซื้อได้ ส่วนพนักงานที่บริษัทจัดหาส่งมา พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 11/1 กำหนดว่า ถ้างานนั้นเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการผลิตหรือธุรกิจ ผู้ประกอบกิจการถือเป็นนายจ้างของลูกจ้างรับเหมาค่าแรง ผู้ประกอบกิจการจึงต้องให้ลูกจ้างรับเหมาค่าแรงได้ประโยชน์และสวัสดิการที่เป็นธรรม ไม่เลือกปฏิบัติเมื่อเทียบกับลูกจ้างที่ทำงานลักษณะเดียวกัน พนักงานคลัง 4 คนที่บริษัทจัดหาส่งมาทำงานเดียวกับพนักงานคลังประจำ พระรามสองอีเล็คทริคจึงให้ค่าอาหารกลางวันวันละ 60 บาทเท่ากัน บริษัทจัดหาวางบิลเดือนละ 15,600 × 4 = 62,400 บาท และพระรามสองอีเล็คทริคหักภาษีไว้ 1,872 บาท งานไหนควรจ้างคนนอก งานไหนควรทำเอง ธุรกิจควร Outsource งานที่ไม่ใช่จุดแข็งของกิจการ มีขอบเขตชัด และวัดผลได้ ส่วนงานที่ทำให้ลูกค้าเลือกเรา หรือต้องใช้ข้อมูลลับเชิงการค้ามาก ควรทำเอง ลักษณะงาน ควรทำอย่างไร ตัวอย่างของบริษัทค้าส่ง งานหลักที่ลูกค้าเลือกเราเพราะงานนี้ ทำเอง ราคา สต๊อก และการดูแลผู้รับเหมาที่เป็นลูกค้า งานเฉพาะทางที่ทำซ้ำทุกเดือน Outsource ได้ ทำบัญชี ทำเงินเดือน ดูแลไอที งานตามฤดูกาลหรือช่วงงานล้น จ้างพนักงานจากบริษัทจัดหา พนักงานคลังช่วงปลายปี งานครั้งเดียวที่ต้องใช้ฝีมือเฉพาะ จ้างฟรีแลนซ์ ถ่ายภาพสินค้า ออกแบบแคตตาล็อก งานบัญชีเป็นงานที่ SME ชั่งใจบ่อยที่สุดว่าจะจ้างพนักงานประจำ นักบัญชีอิสระ หรือสำนักงานบัญชี การเทียบค่าใช้จ่ายทั้งปีของ 3 ทางเลือกอยู่ใน จ้างทำบัญชีแบบไหนเหมาะ พระรามสองอีเล็คทริคจ้างสำนักงานบัญชีทำบัญชีและปิดงบ แต่ให้พนักงานขายออกใบกำกับภาษีเองทุกวัน เพราะราคาและเครดิตของลูกค้าแต่ละรายเป็นงานหลักที่บริษัทไม่อยากให้คนนอกตัดสินใจแทน เลือกบริษัท Outsource อย่างไร ธุรกิจควรเลือกผู้ให้บริการจาก 6 เรื่อง ไม่ใช่ค่าบริการอย่างเดียว เพราะค่าแก้งานที่ผิดและเวลาที่เสียไปมักแพงกว่าส่วนต่างราคาที่ประหยัดได้ เรื่องที่ต้องเช็ก ทำไมต้องเช็ก ผลงานกับธุรกิจขนาดใกล้กัน ผู้ให้บริการเข้าใจปัญหาของเราเร็วกว่า ขอบเขตงานและข้อตกลงระดับบริการ ระบุเวลาตอบกลับ เวลาแก้ปัญหา และค่าปรับเมื่อทำไม่ได้ สัญญารักษาความลับ ปกป้องข้อมูลลูกค้า ราคา และข้อมูลการเงินที่ส่งให้ ทะเบียนนิติบุคคลและการจด VAT ธุรกิจตรวจได้ว่าผู้ให้บริการมีตัวตน และใบกำกับภาษีที่ได้ใช้เป็นภาษีซื้อได้ รายงานผลงานสม่ำเสมอ ธุรกิจเห็นปัญหาก่อนลูกค้าเห็น เงื่อนไขเลิกสัญญาและส่งมอบงานคืน เปลี่ยนผู้ให้บริการได้โดยข้อมูลไม่ค้างอยู่ที่ผู้ให้บริการเดิม ข้อตกลงระดับบริการ หรือ SLA (Service Level Agreement) เป็นเครื่องมือหลักที่ใช้คุมคุณภาพงาน Outsource ข้อมูลที่ต้องส่งออกไปให้ผู้ให้บริการควรอยู่ภายใต้ สัญญาไม่เปิดเผยข้อมูล (NDA) ที่ลงนามก่อนเริ่มงาน สัญญาดูแลไอทีของพระรามสองอีเล็คทริคกำหนดให้ผู้ให้บริการตอบกลับภายใน 4 ชั่วโมงทำการ และถ้าระบบขายหยุดเกิน 1 วันทำการ บริษัทได้ส่วนลดค่าบริการเดือนนั้นร้อยละ 20 ข้อควรรู้เกี่ยวกับการ Outsource สรุป – จ้างคนนอกทำงานเสริมได้ แต่งานที่ลูกค้าเลือกเราต้องทำเอง เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการจดงานทั้งหมดในบริษัทลงตาราง 2 ช่อง คือ งานที่ลูกค้าเลือกเราเพราะงานนี้ กับงานสนับสนุน แล้วเทียบต้นทุนทั้งปีของงานสนับสนุนที่ใช้เวลามากที่สุด 1 งาน ระหว่างทำเองกับจ้างคนนอก บันทึกค่าบริการพร้อมภาษีหัก ณ ที่จ่ายด้วย PEAK เมื่อบริษัทจ่ายค่าบริการให้ผู้ให้บริการหลายรายทุกเดือน PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยบันทึกค่าใช้จ่ายพร้อมภาษีหัก ณ ที่จ่าย ออก 50 ทวิ และให้นักบัญชีตรวจก่อนยื่นแบบ ถ้าอยากเริ่มบันทึกค่าบริการ Outsource ให้ครบตั้งแต่เดือนนี้ ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องการจ้างงานและสัญญาเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Outsource บริษัท Outsource คืออะไร บริษัท Outsource หมายถึง บริษัทที่รับทำงานบางส่วนแทนธุรกิจอื่น เช่น รับทำบัญชี ดูแลไอที หรือจัดหาพนักงานไปทำงานที่บริษัทลูกค้า บริษัทลูกค้าจ่ายค่าบริการให้บริษัท Outsource ตามสัญญา ไม่ได้จ่ายเงินเดือนให้คนทำงานโดยตรง พนักงานจากบริษัทจัดหาต่างจากพนักงานประจำอย่างไร พนักงาน Outsource หรือพนักงานจากบริษัทจัดหามีสัญญาจ้างกับบริษัทจัดหา ไม่ใช่กับบริษัทที่ไปทำงาน บริษัทจัดหาเป็นผู้จ่ายค่าจ้าง แต่ถ้างานนั้นเป็นส่วนหนึ่งของธุรกิจของบริษัทที่ไปทำงาน กฎหมายแรงงานให้บริษัทนั้นต้องจัดสวัสดิการที่เป็นธรรมไม่เลือกปฏิบัติด้วย Outsource กับ Supplier ต่างกันอย่างไร Supplier คือผู้ขายสินค้าหรือวัตถุดิบให้ธุรกิจ ส่วนผู้ให้บริการ Outsource รับทำงานแทน ความต่างนี้มีผลทางภาษีด้วย ธุรกิจที่ซื้อสินค้าไม่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย แต่ธุรกิจที่จ่ายค่าบริการต้องหัก SME ควรเริ่มจ้างภายนอกเมื่อไร SME ควรเริ่มเมื่องานสนับสนุนกินเวลาเจ้าของหรือทีมหลักจนกระทบงานขาย หรือเมื่อต้องการความรู้เฉพาะที่จ้างพนักงานประจำแล้วไม่คุ้ม สัญญาณที่เห็นได้ชัดคือ งานบัญชีหรือไอทีค้างจนกระทบการส่งของหรือการวางบิล ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

11 พ.ย. 2026

PEAK Account

22 min

การทำงานแบบ Agile คืออะไร แบ่งงานเป็นรอบสั้นให้ลูกค้าเห็นผลเร็ว

อัปเดตเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของธุรกิจรับงานโปรเจกต์หลายคนเคยเจอลูกค้าขอแก้แบบทั้งชุดในสัปดาห์สุดท้าย ทีมต้องทำโอทีหลายคืนจนกำไรของงานนั้นหายไปเกือบหมด บทความนี้อธิบายว่า Agile คืออะไร ใช้หลักการอะไร Scrum กับ Kanban ต่างกันตรงไหน และทีมเล็กเริ่มใช้อย่างไรให้เห็นผลเป็นตัวเลข Agile คืออะไร หัวใจของแนวคิดอยู่ตรงไหน Agile หมายถึง แนวคิดการทำงานที่แบ่งงานใหญ่เป็นรอบสั้น ส่งมอบผลงานที่ใช้ได้จริงทุกรอบ แล้วนำความเห็นของลูกค้ามาปรับแผนรอบถัดไป แทนการวางแผนทั้งหมดตั้งแต่ต้นแล้วรอดูผลตอนจบโครงการ หัวใจของแนวคิด Agile อยู่ที่ 3 เรื่อง คือ ทีมส่งงานให้ลูกค้าเห็นเร็ว ทีมคุยกันสม่ำเสมอ และทีมพร้อมเปลี่ยนแผนเมื่อได้ข้อมูลใหม่ แนวคิดนี้เริ่มจากวงการพัฒนาซอฟต์แวร์ แต่ธุรกิจรับงานโปรเจกต์ งานบริการ และฝ่ายบัญชีก็นำไปใช้ได้ ธุรกิจได้ประโยชน์จากการทำงานแบบนี้ 3 อย่าง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท สามย่านบูธดีไซน์ จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งรับออกแบบและสร้างบูธงานแสดงสินค้าให้ลูกค้าองค์กร มีทีม 8 คน และงานโดยเฉลี่ยมีมูลค่า 480,000 บาท ใช้เวลา 6 สัปดาห์ หลัก 12 ประการของ Agile มีอะไรบ้าง หลัก 12 ประการของ Agile คือแนวปฏิบัติที่ผู้เขียนแถลงการณ์ใช้ขยายค่านิยม 4 ข้อ สรุปเป็นภาษาธุรกิจทั่วไปได้ดังนี้ ทีมเล็กไม่ต้องใช้ทั้ง 12 ข้อพร้อมกัน สามย่านบูธดีไซน์เลือกเริ่มจากข้อ 3 กับข้อ 12 เพราะปัญหาหลักของบริษัทคือลูกค้าเห็นแบบช้าและทีมไม่เคยทบทวนว่างานแก้เกิดจากอะไร Agile กับ Waterfall ต่างกันอย่างไร Agile กับ Waterfall ต่างกันที่จังหวะการวางแผนและเวลาที่ลูกค้าเห็นผลงาน Waterfall วางแผนครบทุกขั้นก่อนเริ่มแล้วทำต่อกันเป็นลำดับ ส่วน Agile วางแผนทีละรอบและให้ลูกค้าตรวจงานทุกรอบ เรื่อง Waterfall Agile การวางแผน วางแผนครบก่อนเริ่มงาน วางแผนทีละรอบ ปรับได้ทุกรอบ การเปลี่ยนแปลง เปลี่ยนช่วงท้ายมีต้นทุนสูง เปลี่ยนได้เมื่อจบรอบ ต้นทุนต่ำกว่า ลูกค้าเห็นผลงาน ช่วงท้ายโครงการ ทุก 1 ถึง 4 สัปดาห์ เหมาะกับ งานที่สเปกชัดและเปลี่ยนน้อย งานที่ความต้องการของลูกค้ายังเปลี่ยนได้ ก่อนเปลี่ยนวิธีทำงาน สามย่านบูธดีไซน์ทำงานแบบ Waterfall ลูกค้าเห็นแบบสามมิติครั้งแรกในสัปดาห์ที่ 5 แล้วขอย้ายจุดรับแขกและเปลี่ยนวัสดุผนัง ช่าง 3 คนต้องแก้งาน 10 วัน ค่าแรงวันละ 1,200 บาท (ข้อมูลสมมติ) ต้นทุนงานแก้ = 3 คน × 10 วัน × 1,200 บาท = 36,000 บาท หรือร้อยละ 7.5 ของมูลค่างาน 480,000 บาท ตัวเลขนี้คือต้นทุนที่การทำงานเป็นรอบสั้นพยายามลด และยังทำให้ ระยะเวลาส่งงาน (Lead Time) ของงานถัดไปยืดออกด้วย ข้อดีและข้อจำกัดของการทำงานแบบรอบสั้นมีอะไรบ้าง การทำงานแบบ Agile มีข้อดีหลัก 3 เรื่อง คือ พบปัญหาเร็ว เห็นผลงานเร็ว และทีมสื่อสารกันมากขึ้น แต่ก็มีข้อจำกัดที่เจ้าของกิจการควรรู้ก่อนเลือกใช้ ข้อดี ข้อจำกัด ลูกค้าตรวจงานทุกรอบ งานแก้ช่วงท้ายน้อยลง ลูกค้าต้องมีเวลาตรวจงานทุกรอบ ทีมเห็นสถานะงานของกันและกัน ทีมที่ไม่คุ้นจะรู้สึกว่าประชุมบ่อยในช่วงแรก ธุรกิจปรับแผนตามตลาดได้เร็ว งบและวันจบโครงการแน่นอนน้อยกว่า ถ้าไม่กำหนดขอบเขตไว้ งานที่สเปกตายตัวและต้องผ่านการอนุมัติทีละขั้น เช่น งานก่อสร้างโครงสร้างอาคาร มักยังเหมาะกับ Waterfall ธุรกิจหลายแห่งจึงใช้ทั้งสองแบบผสมกันตามลักษณะงาน Agile Methodology มีกี่แบบ Agile Methodology คือวิธีทำงานที่นำหลักการใน Agile Manifesto มาจัดเป็นขั้นตอนใช้จริง แบบที่ธุรกิจขนาดเล็กใช้บ่อยมี 3 แบบ คือ Scrum, Kanban และ Lean Agile ทีมเลือกแบบใดแบบหนึ่งหรือผสมกันก็ได้ แบบ จุดเด่น เหมาะกับ Scrum ทำงานเป็นรอบ (Sprint) ความยาวคงที่ งานโปรเจกต์ที่ส่งมอบเป็นช่วง Kanban บอร์ดแสดงสถานะงานและจำกัดงานค้าง งานที่เข้ามาต่อเนื่อง เช่น งานบริการ งานเอกสาร Lean Agile ตัดขั้นตอนที่ไม่สร้างคุณค่า ทีมที่งานรอกันระหว่างขั้นนาน Scrum คืออะไร ใช้ทำงานเป็นรอบอย่างไร Scrum คือกรอบการทำงาน (Framework) แบบหนึ่งภายใต้แนวคิด Agile ความต่างอยู่ที่ Agile เป็นหลักคิด ส่วน Scrum กำหนดวิธีทำให้เป็นรูปธรรม ตาม Scrum Guide ฉบับพฤศจิกายน 2563 ทีมทำงานเป็น Sprint ที่ยาวคงที่ไม่เกิน 1 เดือน และทีมมักมีไม่เกิน 10 คน Scrum กำหนดหน้าที่ไว้ 3 แบบ คือ Product Owner (ผู้จัดลำดับงานตามคุณค่าที่ลูกค้าได้) Scrum Master (ผู้ช่วยให้ทีมใช้ Scrum ได้จริง) และ Developers (คนลงมือทำงาน) ส่วนกิจกรรมมี 5 อย่าง ทีม 8 คนของสามย่านบูธดีไซน์เลือก Sprint 2 สัปดาห์ งานละ 3 รอบ ผู้จัดการโครงการรับหน้าที่ Product Owner และประชุม Daily Scrum ทุกเช้า 9 โมง การวาง จังหวะการประชุมของทีม ให้ชัดช่วยให้ประชุมสั้นไม่กินเวลางานจริง Kanban ช่วยจัดงานด้วยบอร์ดอย่างไร Kanban (คัมบัง) คือวิธีจัดการงานด้วยบอร์ดที่แบ่งช่องตามสถานะ เช่น รอทำ กำลังทำ และเสร็จแล้ว หลักที่ขาดไม่ได้คือการจำกัดงานค้างในแต่ละช่อง (WIP Limit) ทีมจะไม่เริ่มงานใหม่ในช่องที่เต็มแล้ว แต่ช่วยกันปิดงานเดิมก่อน บอร์ด Kanban ไม่ได้รีเซ็ตทุกรอบเหมือนบอร์ด Sprint ทีมจึงใช้กับงานที่เข้ามาไม่หยุด สามย่านบูธดีไซน์มีนักออกแบบ 3 คน จึงตั้งเพดานช่อง “กำลังออกแบบ” ไว้ 6 งาน หรือคนละไม่เกิน 2 งาน Lean Agile คืออะไร Lean Agile หมายถึง การนำหลักลีนมาใช้คู่กับการทำงานเป็นรอบสั้น ลีนตัดขั้นตอนที่ไม่สร้างคุณค่าให้ลูกค้า ส่วนรอบสั้นทำให้ทีมได้ความเห็นลูกค้าเร็ว ทั้งสองแนวคิดจึงเสริมกัน แนวคิด Lean มาจากระบบการผลิตของโตโยต้า และมีเครื่องมืออย่างบอร์ดคัมบังกับไคเซ็นที่ทีมแบบรอบสั้นใช้ร่วมกันได้ ทีมที่งานรอกันระหว่างขั้นนานควรเริ่มจากการหาเวลารอที่ยาวที่สุดก่อน Agile Mindset คืออะไร Agile Mindset หมายถึง วิธีคิดของคนในทีมที่ยอมให้ลูกค้าเห็นงานที่ยังไม่สมบูรณ์ มองการเปลี่ยนแผนเป็นข้อมูลใหม่ และเรียนรู้จากรอบที่ไม่สำเร็จ บริษัทที่ซื้อเครื่องมือมาแต่คนยังคิดแบบเดิม มักได้แค่บอร์ดสวยแต่งานยังแก้ตอนจบเหมือนเดิม สัญญาณว่าทีมเริ่มมี Agile Mindset มี 3 ข้อ เจ้าของสามย่านบูธดีไซน์ตัดสินใจเลิกตรวจแบบทุกชิ้นด้วยตัวเอง และให้นักออกแบบนำเสนองานกับลูกค้าใน Sprint Review โดยตรง การมอบหมายงาน ที่ชัดว่าใครตัดสินใจเรื่องไหนได้ ทำให้ทีมไม่ต้องรอเจ้าของคนเดียว ธุรกิจ SME เริ่มทำงานเป็นรอบสั้นได้อย่างไร ธุรกิจ SME เริ่มการทำงานแบบ Agile ได้ใน 4 ขั้น โดยเลือกงานหรือทีมเดียวก่อน ไม่ต้องเปลี่ยนทั้งบริษัทพร้อมกัน เป้าหมายรายไตรมาสยังเขียนเป็น แผนปฏิบัติการ ได้ตามเดิม แต่ทีมแตกงานในแผนออกเป็น Sprint และปรับลำดับงานเมื่อจบแต่ละรอบ ทีมที่ต้องการเป้าหมายระดับบริษัทคู่กับรอบงานสั้น มักใช้ OKR กับ KPI ช่วยกำหนดว่าแต่ละ Sprint ต้องขยับตัวเลขไหน ในงานแรกที่ใช้ Sprint ลูกค้าของสามย่านบูธดีไซน์เห็นแบบใน Sprint Review รอบที่ 1 ตั้งแต่สัปดาห์ที่ 2 และขอย้ายจุดรับแขกตอนที่ยังไม่ได้ตัดไม้ ช่าง 3 คนแก้งาน 2 วัน ต้นทุนงานแก้ลดเหลือ 3 × 2 × 1,200 = 7,200 บาท ต่ำกว่าเดิม 28,800 บาท (ข้อมูลสมมติ) ใช้ Agile กับงานบัญชีและการเงินได้อย่างไร ฝ่ายบัญชีและการเงินใช้หลัก Agile ได้ 2 ทาง คือ เก็บเงินตามงวดที่ผูกกับรอบส่งมอบ และใช้บอร์ด Kanban กับงานปิดบัญชีสิ้นเดือน ทั้งสองทางช่วยให้เงินเข้าเร็วขึ้นและตัวเลขพร้อมใช้เร็วขึ้น เก็บเงินตามงวดงานช่วยกระแสเงินสดอย่างไร เมื่องานส่งมอบเป็นรอบ ธุรกิจตกลงงวดเงินกับลูกค้าให้ตรงกับ Sprint Review ได้ ลูกค้าจ่ายตามผลงานที่ตรวจแล้ว ส่วนธุรกิจไม่ต้องรอเงินก้อนใหญ่ตอนส่งมอบงาน งวด เมื่อไร แบบเดิม (บาท) แบบตามรอบงาน (บาท) 1 เซ็นสัญญา 144,000 (30%) 144,000 (30%) 2 Sprint Review รอบที่ 2 (สัปดาห์ที่ 4) 0 192,000 (40%) 3 ส่งมอบบูธ (สัปดาห์ที่ 6) 336,000 (70%) 144,000 (30%) รวม 480,000 480,000 ตารางนี้บอกว่ายอดรวมเท่าเดิม แต่ถึงสัปดาห์ที่ 4 สามย่านบูธดีไซน์มีเงินเข้าแล้ว 336,000 บาท แทน 144,000 บาท หรือเร็วขึ้น 192,000 บาท เงินก้อนนี้ใช้จ่ายค่าวัสดุงวดใหญ่ได้โดยไม่ต้องสำรองเงินเอง (ข้อมูลสมมติ) ฝ่ายบัญชีใช้บอร์ด Kanban ปิดบัญชีสิ้นเดือนอย่างไร ฝ่ายบัญชีใช้บอร์ด Kanban ได้ด้วยการแบ่งงานปิดเดือนเป็นช่อง รอเอกสาร กำลังบันทึก รอตรวจ และเสร็จแล้ว ทุกคนจึงเห็นว่ารายการไหนค้างเพราะเอกสารยังไม่มา สามย่านบูธดีไซน์จัดประชุม 15 นาทีสัปดาห์ละ 2 ครั้งระหว่างฝ่ายบัญชีกับผู้จัดการโครงการ เพื่อตามใบเสร็จค่าวัสดุหน้างาน จากเดิมที่ ขั้นตอนปิดบัญชี รายเดือนเสร็จราววันที่ 12 ของเดือนถัดไป ตอนนี้เสร็จราววันที่ 7 เจ้าของจึงเห็นกำไรของแต่ละงานเร็วขึ้น 5 วัน (ข้อมูลสมมติ) ข้อควรรู้เกี่ยวกับ Agile สรุป – ให้ลูกค้าเห็นงานทุก 2 สัปดาห์ รีบแก้ไวก่อนงานจมทุน เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการเปิดงานที่กำลังทำอยู่ 1 งาน แล้วนัดลูกค้าตรวจงานครึ่งทางภายใน 2 สัปดาห์ พร้อมจดว่าที่ผ่านมาเสียวันกับงานแก้ไปกี่วัน ตัวเลขนี้จะบอกว่าการแบ่งรอบคุ้มกับทีมหรือไม่ การเก็บเงินตามงวดยังทำให้ธุรกิจต้องออกใบแจ้งหนี้บ่อยขึ้นและตามยอดค้างรับของแต่ละงวด ออกใบแจ้งหนี้ตามงวดงานด้วย PEAK งานที่แบ่งเก็บเงินหลายงวดต้องมีเอกสารแยกทีละงวดที่ตรงกับใบเสนอราคาเดิม PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยออกใบเสนอราคา ใบแจ้งหนี้ และใบกำกับภาษีจากข้อมูลชุดเดียวกัน ถ้าอยากเริ่มวางเอกสารเก็บเงินตามงวดตั้งแต่งานถัดไป ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องการบริหารทีมเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Agile Agile Organization คืออะไร Agile Organization หมายถึง องค์กรที่นำหลักการทำงานเป็นรอบมาใช้เกินระดับทีม เช่น การตั้งงบประมาณเป็นรอบสั้น ทีมข้ามแผนกที่ตัดสินใจเองได้ และการทบทวนเป้าหมายทุกไตรมาส ธุรกิจขนาดเล็กมักเริ่มจากทีมเดียวก่อนขยายทั้งองค์กร ทีมเล็กต้องมี Scrum Master ไหม ไม่ต้องจ้างเพิ่ม ทีมเล็กให้คนในทีมรับหน้าที่ Scrum Master ควบกับงานเดิมได้ หน้าที่หลักของคนนี้คือดูแลให้ประชุมสั้นตรงเวลา ช่วยปลดสิ่งที่ทำให้งานติด และชวนทีมทบทวนเมื่อจบรอบ Agile Management คืออะไร Agile Management หมายถึง การบริหารงานหรือโครงการด้วยหลักการทำงานเป็นรอบ ผู้จัดการกำหนดเป้าหมายและลำดับความสำคัญ แล้วให้ทีมวางแผนรายละเอียดทีละรอบ ผู้จัดการวัดผลจากงานที่ส่งมอบได้จริง ไม่ใช่จากชั่วโมงทำงาน งานที่สเปกตายตัวใช้วิธีนี้ได้ไหม ได้บางส่วน งานที่สเปกตายตัว เช่น งานผลิตตามแบบที่ลูกค้าอนุมัติแล้ว มักใช้ Waterfall กับงานหลัก แต่ธุรกิจยังใช้บอร์ด Kanban และการประชุมสั้นกับงานย่อยได้ เช่น การตามเอกสาร การจัดซื้อวัสดุ และการแก้ปัญหาหน้างาน ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

11 พ.ย. 2026

PEAK Account

20 min

ภาวะผู้นำ (Leadership) ทักษะสำคัญสำหรับ SME

อัปเดตเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของกิจการหลายคนเริ่มรู้สึกตอนทีมโตถึง 10 กว่าคนว่า ตัวเองยังต้องตอบทุกคำถามและตัดสินใจทุกเรื่อง ทั้งที่ลูกทีมเก่งพอจะทำเองได้ บทความนี้อธิบายว่า Leadership คืออะไร ผู้นำที่ดีมีคุณสมบัติและทักษะอะไร และเจ้าของธุรกิจขนาดเล็กฝึกภาวะผู้นำอย่างไรให้เห็นผลในงานจริง Leadership คืออะไร ต่างจากการบริหารงานตรงไหน Leadership (ภาวะผู้นำ) หมายถึง การทำให้คนกลุ่มหนึ่งเห็นเป้าหมายเดียวกัน เชื่อใจกัน และลงมือทำจนไปถึงเป้าหมายนั้น ภาวะผู้นำไม่ได้มาพร้อมตำแหน่ง หัวหน้าที่มีตำแหน่งอาจไม่มีภาวะผู้นำ ส่วนลูกทีมที่ไม่มีตำแหน่งก็อาจมีได้ ภาวะผู้นำต่างจากการบริหารงาน (Management) ที่โจทย์ของงาน John Kotter เขียนใน Harvard Business Review ว่า การบริหารคือการรับมือกับความซับซ้อน ส่วนภาวะผู้นำคือการรับมือกับความเปลี่ยนแปลง ด้าน Leadership (ภาวะผู้นำ) Management (การบริหารงาน) คำถามหลัก ทีมควรไปทางไหน และทำไม งานจะเสร็จตามแผนได้อย่างไร สิ่งที่ทำ บอกทิศทาง สร้างความเชื่อใจ พาทีมผ่านการเปลี่ยนแปลง วางแผน แบ่งงาน ตั้งงบ ตรวจผล ตัวอย่างในบริษัทรับงานบริการ ตัดสินใจรับลูกค้ากลุ่มใหม่และอธิบายทีมว่าทำไม จัดตารางช่างให้ทันทุกนัด เจ้าของธุรกิจขนาดเล็กต้องทำทั้งสองอย่าง ภาวะผู้นำมีผลกับธุรกิจอย่างน้อย 3 ด้าน ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท สยามคูลเซอร์วิส จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งรับติดตั้งและซ่อมระบบปรับอากาศให้โรงงาน มีพนักงาน 18 คน แบ่งเป็นทีมช่าง 3 ทีม และรับงานราว 60 งานต่อเดือน Leader กับ Leadership ต่างกันอย่างไร Leader คือคนที่ทำหน้าที่นำ ส่วน Leadership คือพฤติกรรมและทักษะที่คนคนนั้นใช้นำทีม Leader จึงเป็นตำแหน่งหรือบทบาท ส่วน Leadership เป็นสิ่งที่ทีมเห็นจากการกระทำ หัวหน้างานระดับต้นอย่าง Supervisor เป็น Leader ของทีมตามตำแหน่ง แต่ทีมจะเดินตามจริงก็ต่อเมื่อหัวหน้าคนนั้นบอกเป้าหมายชัดและทำตามที่พูด ผู้นำที่ดีมีคุณสมบัติอะไรบ้าง ผู้นำที่ดีมีคุณสมบัติหลัก 8 ข้อ ทุกข้อฝึกได้ และทีมเห็นได้จากพฤติกรรมในงานประจำวัน ไม่ใช่จากคำพูดในวันประชุมใหญ่ คุณสมบัติผู้นำ ทีมเห็นจากอะไร ตัวอย่างในบริษัทรับงานบริการ บอกทิศทางชัด ทุกคนตอบได้ว่าเดือนนี้อะไรสำคัญที่สุด เป้าเดือนนี้คืองานแก้ซ้ำไม่เกินร้อยละ 5 ทำตามที่พูด สิ่งที่ประกาศไว้เกิดขึ้นจริง สัญญาว่าจะซื้อเครื่องมือใหม่แล้วซื้อจริง ตัดสินใจทันเวลา เรื่องค้างไม่รอนานจนงานเสีย ตอบเรื่องอะไหล่ภายในวันเดียว รับฟัง ลูกทีมกล้าบอกปัญหาตั้งแต่ต้น ช่างบอกว่าสเปกงานไม่ตรงก่อนเริ่มติดตั้ง ยอมรับความผิดพลาด หัวหน้าบอกได้ว่าตัวเองพลาดตรงไหน ยอมรับว่ารับงานซ้อนวันจนทีมไปไม่ทัน ควบคุมอารมณ์ได้ ไม่ระบายอารมณ์ใส่ทีมตอนเกิดปัญหา คุยกับลูกค้าที่โกรธโดยไม่โยนความผิดให้ช่าง พัฒนาคน ลูกทีมทำงานยากขึ้นได้ทุกปี ให้ช่างรุ่นน้องคุมงานเล็กก่อน เป็นธรรม ใช้เกณฑ์เดียวกันกับทุกคน แบ่งงานต่างจังหวัดตามรอบ ไม่ใช่ตามใจ ตารางนี้บอกว่าคุณสมบัติผู้นำส่วนใหญ่เป็นเรื่องความสม่ำเสมอ คนในทีมไม่ได้ตัดสินหัวหน้าจากวันที่ทำได้ดีเป็นพิเศษ แต่ตัดสินจากสิ่งที่หัวหน้าทำซ้ำทุกสัปดาห์ ก่อนปรับตัวเอง เจ้าของสยามคูลเซอร์วิสตอบโทรศัพท์จากหน้างานวันละราว 25 สาย เพราะช่างไม่รู้ว่าเรื่องไหนตัดสินใจเองได้ งานแก้ซ้ำในเดือนนั้นมี 9 จาก 60 งาน หรือร้อยละ 15 Leadership Skill คืออะไร มีทักษะอะไรบ้าง Leadership Skill หรือทักษะการเป็นผู้นำ คือทักษะที่หัวหน้าใช้ทำให้ทีมทำงานไปทางเดียวกัน ทักษะที่ใช้บ่อยมี 5 ทักษะ และทั้งหมดอยู่ในกลุ่ม Soft Skill ที่ฝึกได้ด้วยการลงมือทำ ทักษะการตัดสินใจเป็นจุดที่เจ้าของกิจการติดบ่อย เพราะข้อมูลมักไม่ครบ หลักการ ตัดสินใจเมื่อข้อมูลไม่ครบ ช่วยให้ผู้นำเลือกได้เร็วขึ้นโดยยังทบทวนผลได้ Daniel Goleman เขียนใน Harvard Business Review ว่าความฉลาดทางอารมณ์อาจเป็นคุณสมบัติที่แยกผู้ทำงานโดดเด่นออกจากคนอื่น ผู้นำที่ใจเย็นตอนงานมีปัญหาจึงทำให้ทีมกล้าบอกปัญหาเร็วขึ้น สยามคูลเซอร์วิสเริ่มจากทักษะแรก เจ้าของประกาศเป้าเดียวให้ทั้ง 3 ทีมว่า ภายใน 3 เดือนงานแก้ซ้ำต้องไม่เกินร้อยละ 5 และอธิบายว่างานแก้ซ้ำแต่ละครั้งกินเวลาช่างเท่ากับงานใหม่อีก 1 งาน ภาวะผู้นำมีกี่ประเภท ภาวะผู้นำแบ่งตามสไตล์การนำได้หลายแบบ แบบที่พบบ่อยในงานบริหารมี 6 แบบ ไม่มีแบบใดใช้ได้ทุกสถานการณ์ ผู้นำที่ดีเลือกสไตล์ตามความพร้อมของทีมและความเร่งของงาน สไตล์ผู้นำ วิธีนำ เหมาะกับสถานการณ์ Transformational Leadership (ผู้นำการเปลี่ยนแปลง) ชวนทีมเห็นภาพใหม่และเปลี่ยนวิธีทำงาน ธุรกิจที่ต้องเปลี่ยนกลุ่มลูกค้าหรือวิธีขาย Servant Leadership (ผู้นำแบบรับใช้) ดูแลให้ทีมมีสิ่งที่ต้องใช้ทำงานก่อน ทีมที่เก่งอยู่แล้วแต่ติดเรื่องทรัพยากร Situational Leadership (ผู้นำตามสถานการณ์) ปรับวิธีนำตามความพร้อมของแต่ละคน ทีมที่มีทั้งคนใหม่และคนเก่า Democratic Leadership (ผู้นำแบบมีส่วนร่วม) ให้ทีมร่วมเสนอและเลือกทาง เรื่องที่ทีมต้องลงมือเองและมีเวลาคุย Autocratic Leadership (ผู้นำแบบสั่งการ) ผู้นำตัดสินใจเองแล้วสั่งให้ทำ เหตุฉุกเฉินหรือเรื่องความปลอดภัย Adaptive Leadership (ผู้นำแบบปรับตัว) ทดลองทางใหม่และปรับตามผลจริง ตลาดหรือกฎเปลี่ยนเร็ว Transformational Leadership คือการนำที่ชวนทีมเปลี่ยนวิธีคิดและวิธีทำงานไปสู่ภาพใหม่ร่วมกัน ส่วน Servant Leadership คือการนำที่ผู้นำมองหน้าที่ตัวเองว่าเป็นคนดูแลให้ทีมทำงานได้เต็มที่ เจ้าของสยามคูลเซอร์วิสใช้ 2 สไตล์ในเดือนเดียวกัน ทีมช่างที่มีคนใหม่ 3 คนได้คู่มือขั้นตอนและหัวหน้ายืนดูหน้างาน ส่วนทีมที่มีช่างอาวุโสได้อำนาจเลือกวิธีแก้งานเอง และเจ้าของคอยหาอะไหล่ให้ทัน เจ้าของธุรกิจ SME ใช้ภาวะผู้นำอย่างไรในงานจริง เจ้าของธุรกิจ SME ใช้ภาวะผู้นำในงานจริงผ่าน 3 เรื่อง คือ ตั้งเป้าหมายที่ทีมวัดได้ แบ่งอำนาจตัดสินใจให้หัวหน้าทีม และสื่อสารทิศทางซ้ำอย่างสม่ำเสมอ เพราะเจ้าของมักยังทำงานหน้างานเองไปพร้อมกับนำทีม ช่วงที่ทีมโตจาก 5 คนเป็น 15 ถึง 20 คน เป็นช่วงที่เจ้าของต้อง เปลี่ยนบทบาทจากคนทำเป็นคนนำ ถ้าเจ้าของยังตอบทุกเรื่องเอง งานจะช้าเท่ากับความเร็วของเจ้าของคนเดียว สยามคูลเซอร์วิสเขียนกติกาใหม่ 1 หน้า หัวหน้าทีมช่างซื้ออะไหล่ได้เองไม่เกิน 20,000 บาทต่องาน และเลื่อนนัดลูกค้าได้เองไม่เกิน 1 วัน เรื่องที่เกินจากนี้ให้โทรหาเจ้าของ กติกาแบบนี้คือหัวใจของ การมอบหมายงานให้ทีม หลังใช้กติกา 1 เดือน สายจากหน้างานลดจากวันละ 25 สายเหลือ 6 สาย เจ้าของมีเวลาไปคุยกับลูกค้าโรงงานรายใหม่มากขึ้น เป้าหมายที่ทีมวัดได้ควรมีตัวเลขเดียวที่ทุกทีมดูร่วมกัน เช่น อัตรางานแก้ซ้ำ ตัวเลขนี้ช่วยให้ผู้นำคุยกับทีมด้วยข้อมูลเดียวกัน ไม่ใช่ความรู้สึก ฝึกภาวะผู้นำอย่างไรให้เห็นผล ผู้นำฝึกภาวะผู้นำได้ใน 4 ขั้น โดยเริ่มจากพฤติกรรมเดียวที่ทีมเห็นชัด แล้ววัดผลด้วยตัวเลขในงาน ไม่ใช่ความรู้สึกของผู้นำเอง หลังครบ 3 เดือน สยามคูลเซอร์วิสมีงานแก้ซ้ำ 4 จาก 64 งาน หรือราวร้อยละ 6.3 จากเดิมร้อยละ 15 (ข้อมูลสมมติ) ยังไม่ถึงเป้าร้อยละ 5 เจ้าของจึงต่อเป้าเดิมอีก 1 ไตรมาส และให้หัวหน้าทีมที่มีงานแก้ซ้ำน้อยที่สุดสอนอีก 2 ทีม แบบประเมินภาวะผู้นำของตัวเองมีอะไรบ้าง แบบประเมินภาวะผู้นำของตัวเองแบบสั้นมี 6 ข้อ ผู้นำตอบเองก่อน แล้วให้ลูกทีม 2 ถึง 3 คนตอบข้อเดียวกันแบบไม่ระบุชื่อ ข้อที่คำตอบต่างกันมากที่สุดคือจุดที่ควรฝึกก่อน ข้อ คำถาม ใช่ / ยังต้องพัฒนา 1 ทีมตอบได้ว่าเดือนนี้อะไรสำคัญที่สุด 2 เรื่องที่สัญญากับทีมไว้ เกิดขึ้นจริงทุกเรื่อง 3 เรื่องที่รอการตัดสินใจไม่ค้างเกิน 2 วัน 4 ลูกทีมตัดสินใจเรื่องที่กำหนดไว้ได้เองโดยไม่ต้องถาม 5 ลูกทีมกล้าบอกปัญหาก่อนที่ลูกค้าจะเห็น 6 ผู้นำบอกทีมได้เมื่อตัวเองตัดสินใจพลาด ผลประเมินชุดนี้ใช้เพื่อหาจุดฝึก ไม่ใช่ให้คะแนนผู้นำ ถ้าตอบ ยังต้องพัฒนา หลายข้อ ให้เลือกข้อที่กระทบงานมากที่สุดเพียงข้อเดียวไปทำตาม 4 ขั้น ข้อควรรู้ก่อนฝึกภาวะผู้นำในทีม สรุป – ทีมเดินตามผู้นำที่บอกทิศทางชัดและทำตามที่พูด เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการนับว่าสัปดาห์นี้ลูกทีมถามเรื่องที่ควรตัดสินใจเองได้กี่ครั้ง แล้วเขียนกติกา 1 หน้าว่าหัวหน้าทีมตัดสินใจเรื่องไหนได้เอง เมื่อมีหัวหน้าทีมเพิ่ม ฝ่ายบุคคลก็มีงานปรับเงินเดือนตามตำแหน่งใหม่และออกสลิปให้ถูกต้อง จ่ายเงินเดือนตามโครงสร้างทีมใหม่ด้วย PEAK Payroll เมื่อบทบาทหัวหน้าทีมเปลี่ยน ค่าตอบแทนก็มักเปลี่ยนตาม PEAK Payroll โปรแกรมเงินเดือนออนไลน์ ช่วยทำจ่ายเงินเดือน ค่าจ้าง และสร้างสลิปเงินเดือนให้พนักงาน ถ้าอยากให้งานจ่ายเงินเดือนพร้อมก่อนปรับโครงสร้างทีม ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องการบริหารทีมเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Leadership ภาวะผู้นำมีมาแต่เกิดหรือฝึกได้ ฝึกได้ พฤติกรรมที่ทีมใช้ตัดสินผู้นำ เช่น บอกทิศทางชัด ตัดสินใจทันเวลา และทำตามที่พูด เป็นนิสัยที่สร้างได้ด้วยการทำซ้ำและรับความเห็นจากทีม บุคลิกที่ติดตัวมาเพียงทำให้บางคนเริ่มได้ง่ายกว่า คนที่ไม่มีตำแหน่งหัวหน้ามีภาวะผู้นำได้ไหม ได้ พนักงานที่ไม่มีตำแหน่งแสดงภาวะผู้นำได้เมื่อชวนเพื่อนร่วมทีมแก้ปัญหา รับผิดชอบงานที่ไม่มีใครดู หรือเสนอวิธีที่ดีกว่า หลายบริษัทใช้พฤติกรรมเหล่านี้เป็นเกณฑ์เลือกหัวหน้าทีมคนถัดไป ผู้นำที่ดีควรตัดสินใจเองหรือให้ทีมโหวต ขึ้นกับเรื่องที่ตัดสิน เรื่องที่ทีมต้องลงมือเองและมีเวลาคุย ผู้นำควรให้ทีมร่วมเสนอ ส่วนเรื่องเร่งด่วนหรือความปลอดภัย ผู้นำควรตัดสินใจเองแล้วอธิบายเหตุผลภายหลัง ควรเริ่มอ่านหนังสือเรื่อง Leadership เล่มไหน หนังสือที่คนทำงานนิยมเริ่มอ่านมี The Leadership Challenge ของ James Kouzes และ Barry Posner ซึ่งสรุปพฤติกรรมผู้นำเป็นข้อปฏิบัติ และ The 21 Irrefutable Laws of Leadership ของ John C. Maxwell ผู้นำควรอ่านคู่กับการลองใช้กับทีมจริงทีละข้อ ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

11 พ.ย. 2026

PEAK Account

21 min

10 ทักษะ Soft Skill ที่ควรมี ฝึกทีมอย่างไรให้เห็นผลในงานจริง

หัวหน้าทีมหลายคนเคยมีลูกน้องที่ทำงานแม่นยำ แต่ลูกค้าโทรมาตำหนิเรื่องวิธีพูดจนต้องเปลี่ยนคนดูแล ส่วนเจ้าของกิจการก็เคยรับคนเก่งเทคนิคแล้วทีมทำงานด้วยกันยาก บทความนี้อธิบายว่า Soft Skill คืออะไร ทักษะไหนที่ควรมี และธุรกิจฝึกกับประเมินทักษะเหล่านี้อย่างไรให้เห็นผลเป็นตัวเลข Soft Skill คืออะไร Soft Skill (ทักษะด้านอารมณ์และสังคม) หมายถึง ทักษะที่คนใช้จัดการตัวเอง สื่อสาร และทำงานร่วมกับผู้อื่น เช่น การฟัง การสื่อสาร การควบคุมอารมณ์ และการปรับตัว ทักษะกลุ่มนี้ไม่ได้วัดจากใบรับรอง แต่เห็นได้จากพฤติกรรมในงานจริง ในภาษาไทย คนมักเรียกทักษะกลุ่มนี้ว่า ทักษะด้านอารมณ์และสังคม ทักษะด้านมนุษยสัมพันธ์ ทักษะทางสังคม หรือเรียกสั้น ๆ ว่าทักษะด้านคน คำว่า Soft Skills ที่มี s ใช้เมื่อพูดถึงหลายทักษะรวมกัน ความหมายเหมือนกัน ทักษะกลุ่มนี้มีผลกับธุรกิจ 3 ทาง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท ลาดพร้าวแอคเคาน์ติ้ง จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งเป็นสำนักงานบัญชีที่มีพนักงาน 12 คน ดูแลบัญชีและภาษีให้ลูกค้าธุรกิจ 85 ราย Soft Skill กับ Hard Skill ต่างกันอย่างไร Soft Skill กับ Hard Skill ต่างกันที่สิ่งที่ทักษะนั้นจัดการ Hard Skill คือความรู้และทักษะเชิงเทคนิคที่ใช้ทำงานชิ้นหนึ่งให้เสร็จ เช่น การปิดบัญชี การใช้ Excel หรือการเขียนโปรแกรม ส่วน Soft Skill คือวิธีที่คนทำงานนั้นร่วมกับคนอื่น ด้าน Hard Skill Soft Skill ตัวอย่าง ทำบัญชี คำนวณภาษี เขียนโค้ด สื่อสาร ทำงานเป็นทีม จัดการอารมณ์ วิธีวัด ข้อสอบ ใบรับรอง ผลงานที่ตรวจได้ พฤติกรรมในงาน ความเห็นของลูกค้าและทีม วิธีเรียนรู้ เรียน อบรม ฝึกจากคู่มือ ฝึกในงานจริง รับความเห็น แล้วปรับซ้ำ ใช้ข้ามสายงานได้ไหม ใช้เฉพาะสายงาน ใช้ได้เกือบทุกสายงาน ตารางนี้บอกว่า Hard Skill ทำให้งานถูก ส่วนทักษะด้านคนทำให้งานนั้นไปถึงคนอื่นได้ดี นักบัญชีของลาดพร้าวแอคเคาน์ติ้งที่คำนวณภาษีถูกทุกบาท แต่อธิบายลูกค้าไม่เข้าใจว่าทำไมต้องจ่ายเงินเพิ่ม ก็ยังทำให้ลูกค้าไม่พอใจได้ 10 ทักษะที่คนทำงานควรมีมีอะไรบ้าง Soft Skill ที่คนทำงานและเจ้าของกิจการควรมีมี 10 ทักษะหลัก ทักษะที่ใช้บ่อยที่สุดในงานบริการลูกค้าธุรกิจคือการสื่อสาร ความฉลาดทางอารมณ์ และการทำงานเป็นทีม ทักษะ ความหมาย ตัวอย่างในสำนักงานบัญชี การสื่อสาร (Communication) ถ่ายทอดให้คนฟังเข้าใจตรงกัน ทั้งพูด เขียน และฟัง อธิบายลูกค้าว่าต้องส่งเอกสารอะไรภายในวันไหน ความฉลาดทางอารมณ์ (Emotional Intelligence) รู้ทันอารมณ์ตัวเองและเข้าใจอารมณ์คนอื่น ตอบลูกค้าที่โกรธเรื่องเงินเพิ่มอย่างใจเย็น การทำงานเป็นทีม (Teamwork) แบ่งงานและช่วยกันจนงานเสร็จ ช่วยเพื่อนเคลียร์งานช่วงยื่นภาษีกลางปี การแก้ปัญหา (Problem Solving) หาสาเหตุแล้วเลือกทางแก้ที่ทำได้จริง หาว่าทำไมยอดในบัญชีธนาคารไม่ตรงกับบัญชี การคิดเชิงวิพากษ์ (Critical Thinking) ตรวจข้อมูลก่อนเชื่อหรือก่อนตัดสินใจ ถามที่มาของเอกสารที่ดูผิดปกติ ความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) หาวิธีใหม่ที่ได้ผลดีกว่าเดิม ทำแบบฟอร์มรับเอกสารที่ลูกค้ากรอกง่ายขึ้น การบริหารเวลา (Time Management) จัดลำดับงานตามกำหนดและความสำคัญ เรียงงานตามวันครบกำหนดยื่นแบบ การปรับตัว (Adaptability) รับวิธีทำงานหรือกฎใหม่ได้เร็ว ปรับขั้นตอนเมื่อแบบภาษีหรือระบบยื่นออนไลน์เปลี่ยน ภาวะผู้นำ (Leadership) ชวนคนอื่นไปทางเดียวกันและรับผิดชอบผล หัวหน้าทีมแบ่งลูกค้าให้ลูกทีมตามความถนัด ความใฝ่เรียนรู้ (Growth Mindset) เชื่อว่าทักษะพัฒนาได้ด้วยการฝึก ขอดูวิธีที่รุ่นพี่คุยกับลูกค้ารายยาก ทักษะทั้ง 10 ข้อเกี่ยวข้องกัน คนที่สื่อสารดีมักทำงานเป็นทีมได้ดีด้วย ธุรกิจจึงควรเลือกฝึกทีละ 1 ถึง 2 ทักษะที่กระทบงานมากที่สุดก่อน ทักษะการสื่อสารในงานจริงหน้าตาเป็นอย่างไร ทักษะการสื่อสารในงานจริงคือการบอกให้อีกฝ่ายรู้ว่าต้องทำอะไร ภายในเมื่อไร และทำไม โดยใช้คำที่อีกฝ่ายเข้าใจ ไม่ใช่คำที่ผู้พูดคุ้นเคย ลาดพร้าวแอคเคาน์ติ้งเคยส่งข้อความทวงเอกสารลูกค้าว่า “รบกวนส่งเอกสารเดือนนี้ด้วย” ลูกค้าหลายรายไม่รู้ว่าต้องส่งใบอะไร หลังเปลี่ยนเป็นรายการเอกสาร 5 ข้อพร้อมวันส่ง และบอกว่าถ้าเอกสารมาช้าจะเสี่ยงยื่นแบบไม่ทัน ลูกค้าก็ตอบกลับเร็วขึ้น ประสบการณ์แบบนี้คือส่วนหนึ่งของ ประสบการณ์ลูกค้า (Customer Experience) ที่ทำให้ลูกค้าอยู่ต่อ ความฉลาดทางอารมณ์ (EQ) ใช้ในงานอย่างไร ความฉลาดทางอารมณ์ หรือ EQ ใช้ในงานตอนที่อารมณ์ของใครคนหนึ่งเริ่มกำหนดผลของการคุย คนที่มี EQ ดีจะรู้ตัวว่ากำลังหงุดหงิด ฟังให้จบว่าอีกฝ่ายกังวลเรื่องอะไร แล้วตอบที่ต้นเหตุ สมมติลูกค้าของลาดพร้าวแอคเคาน์ติ้งโทรมาต่อว่าที่ต้องจ่ายเงินเพิ่มภาษี พนักงานที่ตอบโต้ด้วยการบอกว่าลูกค้าส่งเอกสารช้าเอง อาจพูดถูก แต่เสียลูกค้า พนักงานที่ยอมรับความกังวลก่อน แล้วอธิบายว่ายอดนี้มาจากอะไรและเดือนหน้าจะป้องกันอย่างไร จะรักษาความสัมพันธ์ได้มากกว่า ทำไมทักษะด้านคนจึงสำคัญขึ้นในยุค AI ทักษะด้านอารมณ์และสังคมสำคัญขึ้นเพราะงานที่ทำซ้ำตามรูปแบบเดิมมีเครื่องมือช่วยมากขึ้น ส่วนงานที่ต้องฟังคน ตัดสินใจเมื่อข้อมูลไม่ครบ และโน้มน้าวให้คนเปลี่ยนการกระทำ ยังต้องใช้คนเป็นหลัก รายงาน Future of Jobs 2025 ของ World Economic Forum ซึ่งเผยแพร่เมื่อเดือนมกราคม 2568 ระบุว่าทักษะหลักที่นายจ้างให้ความสำคัญอันดับแรกคือการคิดวิเคราะห์ ตามด้วยความยืดหยุ่นและการปรับตัว และภาวะผู้นำกับการโน้มน้าว รายงานเดียวกันระบุว่าทักษะที่ความต้องการเพิ่มเร็วที่สุดถึงปี 2573 คือ AI และข้อมูลขนาดใหญ่ เครือข่ายและความปลอดภัยไซเบอร์ และความรู้ด้านเทคโนโลยี ส่วนความคิดสร้างสรรค์ ความยืดหยุ่น และความใฝ่เรียนรู้ก็สำคัญขึ้นด้วย คนที่ได้เปรียบจึงมีทั้งทักษะเทคโนโลยีและทักษะด้านคน สำหรับงานบัญชี เครื่องมือช่วยลดงานคีย์ข้อมูลได้ แต่การอธิบายตัวเลขให้เจ้าของกิจการเข้าใจ และการตัดสินใจเรื่องภาษีที่ต้องใช้ดุลยพินิจ ยังเป็นงานของนักบัญชี ลาดพร้าวแอคเคาน์ติ้งจึงย้ายเวลาที่ประหยัดจากงานคีย์ข้อมูลไปให้พนักงานโทรคุยกับลูกค้ารายใหญ่เดือนละครั้ง เจ้าของธุรกิจ SME ต้องมี Soft Skill อะไรบ้าง เจ้าของธุรกิจ SME ต้องใช้ทักษะด้านคนอย่างน้อย 3 ทักษะ คือ การมอบหมายงาน การตัดสินใจจากข้อมูล และการสื่อสารทิศทางให้ทีม เพราะเจ้าของต้องสลับระหว่างการทำงานเองกับการบริหารคนทุกวัน เมื่อลาดพร้าวแอคเคาน์ติ้งมีลูกค้าเกิน 80 ราย เจ้าของยังรับสายลูกค้าทุกรายเอง งานจึงค้างที่เจ้าของคนเดียว การ เปลี่ยนบทบาทจากผู้ก่อตั้งเป็นผู้จัดการ เริ่มจากการแบ่งลูกค้าให้หัวหน้าทีม 3 คน คนละราว 28 ราย การมอบหมายงาน ที่ได้ผลต้องบอกด้วยว่าหัวหน้าทีมตัดสินใจเรื่องไหนได้เองโดยไม่ต้องถาม เจ้าของสำนักงานกำหนดว่าหัวหน้าทีมตอบลูกค้าเรื่องกำหนดยื่นและเอกสารได้เอง ส่วนเรื่องค่าบริการให้ส่งต่อเจ้าของ พัฒนา Soft Skill อย่างไรให้วัดผลได้ ทีมพัฒนา Soft Skill ได้ใน 4 ขั้น โดยผูกทักษะกับตัวเลขในงานที่วัดได้ ไม่ใช่การส่งไปอบรมแล้วจบ ลาดพร้าวแอคเคาน์ติ้งเลือกฝึกการสื่อสารกับลูกค้า ก่อนฝึก ลูกค้า 30 จาก 85 ราย หรือราวร้อยละ 35 ส่งเอกสารหลังวันที่ 5 ของเดือน หลังใช้รายการเอกสารและโทรเตือนวันที่ 1 ของทุกเดือนเป็นเวลา 2 เดือน ลูกค้าที่ส่งช้าเหลือ 12 ราย หรือราวร้อยละ 14 (ข้อมูลสมมติ) การเลือกทางแก้ระหว่างฝึก เช่น จะเลิกรับลูกค้าที่ส่งช้าซ้ำหรือคิดค่าบริการเพิ่ม เป็นเรื่องของ การตัดสินใจเมื่อข้อมูลไม่ครบ ทีมควรกำหนดวันทบทวนผลไว้ด้วย ธุรกิจประเมินทักษะด้านคนตอนรับสมัครงานอย่างไร ธุรกิจประเมินทักษะด้านคนตอนรับสมัครงานได้ด้วยคำถามเชิงพฤติกรรม ซึ่งให้ผู้สมัครเล่าเหตุการณ์จริงที่เคยเจอ เช่น “เล่าถึงครั้งที่ลูกค้าไม่พอใจ และคุณทำอะไรต่อ” แล้วให้คะแนนตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ก่อน ลาดพร้าวแอคเคาน์ติ้งให้คะแนนผู้สมัครตำแหน่งนักบัญชีเต็ม 100 คะแนน แบ่งเป็นแบบทดสอบบัญชี 60 คะแนน และคำถามเชิงพฤติกรรม 40 คะแนน (ข้อมูลสมมติ) ผู้สมัคร แบบทดสอบบัญชี (60) คำถามเชิงพฤติกรรม (40) รวม (100) ผู้สมัคร ก 55 18 73 ผู้สมัคร ข 48 34 82 ผู้สมัคร ข ได้คะแนนรวมสูงกว่า แม้คะแนนเทคนิคต่ำกว่า 7 คะแนน บริษัทเลือกผู้สมัคร ข และใช้ช่วง การทดลองงาน ฝึกเรื่องเทคนิคที่ยังขาด เพราะ Hard Skill ฝึกในเวลาสั้นได้ง่ายกว่า ธุรกิจที่จะเพิ่มคะแนนทักษะด้านคนเข้าไปในการประเมินประจำปี ควรวางเกณฑ์ให้สอดคล้องกับระบบบริหารทรัพยากรมนุษย์ทั้งองค์กร เพื่อไม่ให้แต่ละทีมให้คะแนนคนละมาตรฐาน ข้อควรรู้ก่อนฝึกและประเมินทักษะด้านคน สรุป – ทักษะการคุยกับคนฝึกได้และวัดผลได้ เหมือนทักษะเทคนิค เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการเลือกคำตำหนิจากลูกค้าที่ได้ยินบ่อยที่สุด 1 เรื่อง จดว่าเดือนนี้เกิดกี่ครั้ง แล้วนัดทีมคุยว่าทักษะไหนที่จะแก้ได้ ถ้าธุรกิจนำผลประเมินทักษะไปปรับเงินเดือนหรือจ่ายโบนัส ฝ่ายบุคคลก็จะมีงานทำจ่ายเงินเดือนตามอัตราใหม่และออกสลิปให้ตรงกับที่ตกลง ทำจ่ายเงินเดือนหลังปรับตามผลประเมินด้วย PEAK Payroll เมื่อผลประเมินทำให้เงินเดือนหรือโบนัสเปลี่ยน งานจ่ายเงินก็ต้องเปลี่ยนตาม PEAK Payroll โปรแกรมเงินเดือนออนไลน์ ช่วยทำจ่ายเงินเดือน ค่าจ้าง และสร้างสลิปเงินเดือนให้พนักงาน ถ้าอยากให้งานจ่ายเงินเดือนพร้อมก่อนรอบประเมินถัดไป ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องการบริหารทีมเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Soft Skill Soft Skill ควรใส่อะไรในเรซูเม่ ผู้สมัครควรใส่ทักษะด้านคนที่ตรงกับงานที่สมัคร 3 ถึง 5 ทักษะ และเขียนพร้อมผลงานที่พิสูจน์ได้ เช่น “ดูแลลูกค้า 25 ราย ไม่มีลูกค้ายกเลิกในปีที่ผ่านมา” แทนการเขียนแค่ว่า “สื่อสารเก่ง” เพราะผู้รับสมัครเชื่อผลงานมากกว่าคำบรรยาย วิศวกรควรมีทักษะด้านคนอะไรบ้าง วิศวกรควรมีทักษะด้านคนหลัก 5 ทักษะ คือ การสื่อสารเรื่องเทคนิคให้คนนอกสายเข้าใจ การทำงานเป็นทีม การแก้ปัญหา การคิดเชิงวิพากษ์ และการบริหารเวลา เพราะงานวิศวกรรมส่วนใหญ่ทำร่วมกับลูกค้า ผู้รับเหมา และฝ่ายอื่นที่ไม่ได้มีพื้นฐานเดียวกัน หลักสูตร Soft Skill มีอะไรบ้าง หลักสูตร Soft Skill ที่พบบ่อยมี 4 กลุ่ม คือ การสื่อสารและการนำเสนอ ความฉลาดทางอารมณ์ ภาวะผู้นำและการโค้ช และการบริหารเวลา ธุรกิจควรเลือกจากทักษะที่ผลประเมินของทีมต่ำที่สุด และวางแผนให้หัวหน้าติดตามการใช้จริงหลังอบรม คนที่ไม่ช่างพูดฝึกทักษะการสื่อสารได้ไหม ฝึกได้ ทักษะการสื่อสารไม่ได้หมายถึงการพูดเก่ง คนที่ไม่ช่างพูดเริ่มได้จากการฟังให้จบก่อนตอบ การเขียนสรุปหลังประชุม หรือการถามคำถามให้ชัด ซึ่งเป็นทักษะการสื่อสารเหมือนกัน ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

9 พ.ย. 2026

PEAK Account

17 min

วิธีจัดการเงินบริจาคมูลนิธิให้โปร่งใส พร้อมขั้นตอนแยกบัญชี

ข่าวเรื่องเงินบริจาคมูลนิธิกลายเป็นดราม่าในสังคมไทยบ่อยครั้ง และหลายกรณีมีสาเหตุร่วมกันคือ ระบบจัดการเงินบริจาคที่ยังไม่รัดกุม โดยเฉพาะปัญหาการใช้บัญชีส่วนตัวรับเงินบริจาคแทนบัญชีมูลนิธิ บทความนี้จะพาไปดูว่าปัญหาเชิงระบบที่ทำให้เกิดดราม่ามูลนิธิมีอะไรบ้าง และสิ่งสำคัญคือ วิธีแยกบัญชีมูลนิธิให้ถูกต้องตั้งแต่วันแรก เพื่อให้ทุกบาทที่ได้รับบริจาคมาสามารถตรวจสอบได้อย่างโปร่งใส สาเหตุที่เงินบริจาคกลายเป็นประเด็นร้อนในสังคมไทย เงินบริจาคกลายเป็นประเด็นที่สังคมจับตามองมากขึ้นทุกปี เพราะมีกรณีมูลนิธิชื่อดังหลายแห่งถูกตั้งคำถามเรื่องการใช้จ่ายเงินอย่างไม่โปร่งใส ทั้งเงินจำนวนหลายสิบล้านบาทที่ตรวจสอบย้อนหลังไม่ได้ ไปจนถึงค่าใช้จ่ายที่ดูไม่เข้ากับงานมูลนิธิ บทเรียนจากกรณีมูลนิธิดัง เมื่อบัญชีส่วนตัวถูกใช้รับเงินบริจาค ในช่วงปลายปี 2026 มีกรณีมูลนิธิชื่อดังแห่งหนึ่งที่ถูกตั้งคำถามอย่างกว้างขวางเรื่องการนำบัญชีส่วนตัวของผู้บริหารมาใช้รับเงินบริจาค ทำให้ไม่สามารถแยกได้ชัดว่าเงินส่วนไหนเป็นของมูลนิธิ ส่วนไหนเป็นเงินส่วนตัว กรณีนี้สะท้อนให้เห็นว่าถ้าระบบการเงินไม่รัดกุมตั้งแต่แรก ปัญหาเรื่องความโปร่งใสก็ตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ดราม่ามูลนิธิเกิดบ่อย เพราะปัญหาเชิงระบบเหล่านี้ ดราม่าเรื่องมูลนิธิไม่ได้เกิดขึ้นเพราะคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นเพราะปัญหาเชิงโครงสร้างที่มูลนิธิจำนวนมากยังไม่ได้แก้ไข ลองดูปัญหาที่พบบ่อยที่สุด ปัญหาเงินทอน เมื่อค่าใช้จ่ายจริงไม่ตรงกับที่บันทึก เงินทอนเกิดขึ้นเมื่อมูลนิธิจ่ายค่าใช้จ่ายตามบิล แต่ราคาจริงต่ำกว่าที่บันทึก ส่วนต่างก็หายไปโดยไม่มีใครรู้ ปัญหานี้เกิดง่ายมากถ้าไม่มีระบบบัญชีคอยจับคู่ใบเสร็จกับรายจ่ายจริง ซื้ออสังหาริมทรัพย์ในนามมูลนิธิ แต่ใช้ประโยชน์ส่วนตัว บางกรณีมีการซื้อที่ดินหรืออาคารโดยอ้างว่าเพื่องานมูลนิธิ แต่จริงแล้วผู้บริหารหรือคนใกล้ชิดเป็นคนใช้ประโยชน์ เรื่องนี้ตรวจจับได้ยากถ้าไม่มีการบันทึกทรัพย์สินและตรวจสอบการใช้งานอย่างสม่ำเสมอ ไม่มีระเบียบค่าใช้จ่ายที่ชัดเจน มูลนิธิที่ไม่ได้กำหนดเพดานค่าใช้จ่ายบริหารไว้เป็นลายลักษณ์อักษร เช่น ค่าเดินทาง ค่าตอบแทนกรรมการ อาจถูกตั้งคำถามจากผู้บริจาคหรือหน่วยงานกำกับดูแลได้ง่าย เพราะไม่มีกรอบให้ตรวจสอบว่ารายจ่ายแต่ละรายการเหมาะสมหรือไม่ ขาดการตรวจสอบภายใน ไม่มีใครตั้งคำถาม หลายมูลนิธิมีกรรมการเป็นคนรู้จักหรือคนใกล้ชิดกันทั้งหมด ทำให้ไม่มีใครกล้าตั้งคำถามเรื่องการใช้เงิน ขาด check and balance ที่จำเป็น ปัญหานี้เป็นรากลึกที่ทำให้ดราม่าเกิดซ้ำแล้วซ้ำอีก ปัญหาจากการใช้บัญชีส่วนตัวรับเงินบริจาค การนำบัญชีส่วนตัวมารับเงินบริจาคแทนบัญชีมูลนิธิ เป็นต้นเหตุหลักของปัญหาความไม่โปร่งใสในหลายกรณีที่เป็นข่าว ผลกระทบที่ตามมามีทั้งด้านบัญชี ด้านกฎหมาย และด้านภาษี เงินปนกัน ตรวจสอบไม่ได้ เมื่อเงินบริจาคเข้าบัญชีเดียวกับเงินส่วนตัว จะแยกไม่ออกว่ายอดไหนเป็นเงินบริจาค ยอดไหนเป็นเงินส่วนตัว ถ้ามีคนตั้งคำถาม ผู้บริหารก็ไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าใช้เงินบริจาคไปกับงานมูลนิธิจริง ผลกระทบต่อผู้บริจาค สิทธิ์ลดหย่อนภาษีอาจหายไป ผู้ที่บริจาคเงินให้มูลนิธิสามารถนำไปลดหย่อนภาษีได้ แต่ต้องมีหนังสือรับรองเงินบริจาคจากมูลนิธิเป็นหลักฐาน ถ้ามูลนิธิรับเงินผ่านบัญชีส่วนตัว ก็ออกหนังสือรับรองที่ถูกต้องไม่ได้ ผู้บริจาคจึงอาจเสียสิทธิ์ลดหย่อนภาษีไปด้วย ความแตกต่างระหว่างมูลนิธิ สมาคม และองค์กรไม่แสวงหากำไร ก่อนไปดูวิธีแยกบัญชี มาทำความเข้าใจความแตกต่างพื้นฐานกันก่อน ประเภท จดทะเบียนกับใคร จุดประสงค์ ตัวอย่าง มูลนิธิ กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย สาธารณประโยชน์ ไม่มีสมาชิก มูลนิธิช่วยเหลือผู้ป่วย มูลนิธิด้านการศึกษา สมาคม กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย กิจกรรมร่วมกันของสมาชิก สมาคมนักบัญชี สมาคมศิษย์เก่า วิสาหกิจเพื่อสังคม สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม (สวส.) ดำเนินธุรกิจเพื่อแก้ปัญหาสังคม SE ด้านสิ่งแวดล้อม SE ด้านการศึกษา ทั้งสามรูปแบบมีหน้าที่ต้องจัดทำบัญชีและรายงานงบการเงินตามกฎหมาย ห้ามใช้บัญชีส่วนตัวรับเงินแทนองค์กรเด็ดขาด ถ้ากำลังตัดสินใจว่าจะจดทะเบียนในรูปแบบไหน สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ที่บทความเปรียบเทียบรูปแบบนิติบุคคล วิธีแยกบัญชีมูลนิธิให้ถูกต้อง 5 ขั้นตอนสำคัญ ถ้าคุณกำลังบริหารมูลนิธิหรือกำลังจะจดทะเบียนมูลนิธิใหม่ 5 ขั้นตอนนี้ช่วยให้เงินทุกบาทตรวจสอบได้ตั้งแต่วันแรก 1. เปิดบัญชีธนาคารในนามมูลนิธิ หลังจดทะเบียนมูลนิธิเสร็จ ให้เปิดบัญชีนิติบุคคลในชื่อมูลนิธิทันที โดยใช้หนังสือสำคัญจดทะเบียนมูลนิธิ รายชื่อกรรมการ และมติที่ประชุมกรรมการที่มอบหมายให้เปิดบัญชี ธนาคารส่วนใหญ่รองรับการเปิดบัญชีนิติบุคคลประเภทมูลนิธิ สิ่งสำคัญคือต้องมีบัญชีในชื่อมูลนิธิแยกจากบัญชีส่วนตัวอย่างชัดเจน 2. วางระเบียบการเงินภายใน กำหนดกฎเกณฑ์ให้ชัดว่าใครมีอำนาจอนุมัติค่าใช้จ่ายได้เท่าไหร่ เช่น ค่าใช้จ่ายไม่เกิน 10,000 บาท ประธานอนุมัติได้เลย แต่เกิน 50,000 บาทต้องผ่านมติกรรมการ ระเบียบนี้เป็นด่านแรกที่ป้องกันการใช้จ่ายไม่เหมาะสม 3. จัดทำบัญชีรับ-จ่ายอย่างเป็นระบบ บันทึกรายรับ-รายจ่ายทุกรายการ ออกใบเสร็จรับเงินทุกครั้งที่ได้รับเงินบริจาค และเก็บหลักฐานค่าใช้จ่ายทุกรายการ การทำบัญชีมูลนิธิไม่ได้ซับซ้อนเท่าบัญชีบริษัท แต่ต้องบันทึกครบถ้วนและตรงเวลา 4. แต่งตั้งผู้ตรวจสอบบัญชี มูลนิธิที่มีทรัพย์สินหรือรายรับเกินเกณฑ์ที่กำหนด ควรให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ตรวจสอบงบการเงินประจำปี แม้มูลนิธิขนาดเล็กอาจยังไม่บังคับ แต่การมีผู้ตรวจสอบช่วยสร้างความน่าเชื่อถือกับผู้บริจาคและหน่วยงานรัฐ 5. รายงานงบการเงินต่อนายทะเบียน มูลนิธิมีหน้าที่ส่งรายงานกิจการและงบการเงินประจำปีให้นายทะเบียน (สำนักงานเขตหรืออำเภอที่จดทะเบียน) นอกจากนี้ มูลนิธิที่เป็นองค์การสาธารณกุศลยังต้องส่งรายงานต่อกรมสรรพากรภายใน 150 วันนับจากวันสิ้นรอบบัญชีด้วย (ข้อมูลจากกรมสรรพากร rd.go.th) ถ้าไม่ส่งตามกำหนด อาจถูกเพิกถอนสถานะองค์การสาธารณกุศลหรือทะเบียนมูลนิธิได้ถ้วน Checklist บริหารเงินบริจาคให้โปร่งใส ใช้ตรวจสอบว่ามูลนิธิของคุณจัดการเงินบริจาคได้ครบถ้วนหรือยัง ข้อ สิ่งที่ต้องทำ ทำไมต้องทำ 1 เปิดบัญชีธนาคารในนามมูลนิธิแยกจากบัญชีส่วนตัว แยกเงินชัด ป้องกันข้อครหา 2 ออกใบเสร็จรับเงินทุกครั้งที่ได้รับบริจาค ผู้บริจาคใช้ลดหย่อนภาษีได้ 3 บันทึกรายจ่ายทุกรายการ พร้อมหลักฐาน ตรวจสอบย้อนหลังได้ทุกเมื่อ 4 กำหนดระเบียบอนุมัติค่าใช้จ่ายเป็นลายลักษณ์อักษร ป้องกันการอนุมัติตามอำเภอใจ 5 ประชุมกรรมการรายงานสถานะการเงินทุกไตรมาส สร้าง check and balance 6 ให้ผู้สอบบัญชีตรวจสอบงบปีละ 1 ครั้ง เพิ่มความน่าเชื่อถือ 7 ส่งรายงานงบการเงินให้นายทะเบียนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรงเวลา ปฏิบัติตามกฎหมาย 8 เปิดเผยงบการเงินบนเว็บไซต์มูลนิธิ สร้างความเชื่อมั่นให้ผู้บริจาค 9 แยกบัญชีรับบริจาคกับบัญชีค่าใช้จ่ายดำเนินงาน จัดการกระแสเงินสดง่ายขึ้น 10 ห้ามใช้เงินมูลนิธิซื้อทรัพย์สินส่วนตัวเด็ดขาด ผิดกฎหมายและเสี่ยงถูกดำเนินคดี ลดข้อผิดพลาดของมนุษย์ด้วยแนวคิด Collect – Check – Comply ปัญหาส่วนใหญ่ที่เกิดกับมูลนิธิไม่ได้มาจากเจตนาทุจริตเสมอไป หลายครั้งเกิดจากข้อผิดพลาดของมนุษย์ เช่น ลืมบันทึกรายการ จดตัวเลขผิด หรือเอกสารสูญหาย โปรแกรมบัญชีออนไลน์อย่าง PEAK มีแนวคิด 3 ขั้นตอนหลักที่เรียกว่า Collect – Check – Comply (CCC) ซึ่งช่วยป้องกันปัญหาเหล่านี้ได้ตั้งแต่ต้นทาง เพื่อยกระดับงานหลังบ้านให้เป็นระบบมากขึ้น Collect เก็บข้อมูลให้ง่าย ลดงานคีย์ด้วยคน นำข้อมูลบัญชีเข้าระบบโดยลดงาน Manual ให้น้อยที่สุด เช่น สร้างรายการจากการถ่ายรูปเอกสาร หรือเชื่อมต่อระบบเพื่อดึงข้อมูลอัตโนมัติ สำหรับมูลนิธิ หมายความว่าทุกรายการรับบริจาคถูกบันทึกเข้าระบบทันทีโดยไม่ตกหล่น Check ทำให้ข้อมูลถูกต้อง ตรงกับความเป็นจริง ทำให้ข้อมูลบัญชีตรงกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริง เช่น การทำ Bank Reconciliation จับคู่รายการบัญชีกับรายการเดินบัญชีของธนาคารเป็นประจำทุกเดือน ถ้ารายการไหนไม่ตรงกันจะเห็นทันที ไม่ต้องรอจนปลายปีค่อยมานั่งหา Comply จัดทำและยื่นภาษีให้จบในระบบเดียว นำข้อมูลบัญชีที่จัดทำและตรวจสอบจนครบถ้วนแล้ว ไปใช้ในการจัดทำและยื่นภาษีให้จบทุกขั้นตอนภายในระบบเดียว ไม่ต้องส่งต่อข้อมูลไปมาระหว่างหลายโปรแกรม สรุป ทุกมูลนิธิสร้างความโปร่งใสได้ตั้งแต่วันแรก บทเรียนจากกรณีข่าวดังหลายครั้งสอนให้เรารู้ว่า ปัญหาเรื่องเงินบริจาคมูลนิธิไม่ได้เกิดจากคนไม่ดีเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากระบบที่ไม่รัดกุม เริ่มต้นป้องกันได้ง่าย ๆ PEAK ช่วยมูลนิธิจัดการงานหลังบ้านด้วยแนวคิด Collect – Check – Comply PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยมูลนิธิ สมาคม และองค์กรไม่แสวงหากำไร เก็บข้อมูลให้ง่าย ทำให้ข้อมูลถูกต้อง และยื่นภาษีได้ครบจบในระบบเดียว ทดลองใช้ PEAK ฟรี แล้วเริ่มสร้างความโปร่งใสให้องค์กรของคุณตั้งแต่วันนี้ คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับเงินบริจาคและบัญชีมูลนิธิ มูลนิธิใช้บัญชีส่วนตัวรับเงินบริจาคได้หรือไม่ ไม่ควรทำอย่างยิ่ง แม้กฎหมายไม่ได้ระบุห้ามไว้ตรง ๆ แต่การใช้บัญชีส่วนตัวรับเงินบริจาคทำให้ไม่สามารถแยกเงินมูลนิธิกับเงินส่วนตัวได้ ออกหนังสือรับรองเงินบริจาคไม่ได้ และเสี่ยงถูกตั้งคำถามเรื่องความโปร่งใส ควรเปิดบัญชีในนามมูลนิธิเสมอ มูลนิธิต้องมีผู้สอบบัญชีตรวจสอบหรือไม่ ขึ้นอยู่กับขนาดและข้อบังคับของมูลนิธิ มูลนิธิขนาดใหญ่หรือมูลนิธิที่ได้รับการประกาศให้บริจาคลดหย่อนภาษี ควรให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจสอบงบประจำปี แม้มูลนิธิขนาดเล็กอาจไม่ถูกบังคับ แต่การมีผู้ตรวจสอบจะช่วยสร้างความน่าเชื่อถือให้ผู้บริจาค เงินบริจาคมูลนิธิ ลดหย่อนภาษีได้เท่าไหร่ บุคคลธรรมดาสามารถนำเงินบริจาคไปลดหย่อนภาษีเงินได้ตามจำนวนที่บริจาคจริง แต่ไม่เกินร้อยละ 10 ของเงินได้หลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน ส่วนนิติบุคคลลดหย่อนได้ไม่เกินร้อยละ 2 ของกำไรสุทธิ ทั้งนี้ต้องเป็นมูลนิธิที่ได้รับการประกาศรายชื่อจากกระทรวงการคลังเท่านั้น (ข้อมูลจากกรมสรรพากร rd.go.th) มูลนิธิขนาดเล็กต้องทำบัญชีอย่างไร มูลนิธิทุกขนาดต้องจัดทำบัญชีรับ-จ่ายและงบดุลประจำปี ส่งให้นายทะเบียนตามกำหนด แม้มูลนิธิขนาดเล็กอาจทำบัญชีแบบง่าย แต่ต้องบันทึกครบถ้วน เก็บหลักฐานทุกรายการ และพร้อมให้ตรวจสอบได้ตลอดเวลา ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

6 พ.ย. 2026

PEAK Account

16 min

ลดค่า GP แพลตฟอร์มออนไลน์ เริ่ม 1 ธ.ค. 69 ผู้ขายต้องรู้อะไรบ้าง

ถ้าคุณขายของบน Shopee, Lazada หรือ TikTok Shop คงเคยรู้สึกว่าค่า GP ที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บ กินเข้าไปในกำไรไม่น้อย ยิ่งช่วงที่ผ่านมาหลายแพลตฟอร์มปรับค่าธรรมเนียมขึ้น ก็ยิ่งทำให้ผู้ขายรายย่อมหลายคนรู้สึกกดดัน ข่าวดีคือ กระทรวงพาณิชย์สั่งให้ 3 แพลตฟอร์มรายใหญ่ตรึงค่า GP ไว้ที่อัตราเดิมของปี 2569 ห้ามปรับขึ้นเป็นเวลา 6 เดือน ตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2569 ถึง 31 พฤษภาคม 2570 คาดว่าช่วยผู้ค้าไทยลดภาระต้นทุนรวมกว่า 1,930 ล้านบาท บทความนี้สรุปรายละเอียดมาตรการทั้งหมด พร้อมอธิบายว่าค่า GP คือค่าอะไร คำนวณอย่างไร และต้องจัดการเรื่องภาษีกับบัญชีอย่างไรให้ถูกต้อง มาตรการตรึงค่า GP 3 แพลตฟอร์ม – สรุปสิ่งที่ผู้ขายออนไลน์ต้องรู้ กระทรวงพาณิชย์ร่วมกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) เจรจากับ Shopee, Lazada และ TikTok Shop ให้ห้ามปรับขึ้นค่าธรรมเนียม GP ในปี 2570 โดยให้ใช้อัตราเดิม ณ วันที่ 1 มกราคม 2569 ต่อไปอีก 6 เดือน ตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2569 ถึง 31 พฤษภาคม 2570 ซึ่งหมายความว่าแพลตฟอร์มจะยังไม่ขึ้นค่า GP ในช่วงนี้ ใครได้สิทธิ์เข้าร่วมมาตรการ ผู้ขายที่ต้องมีจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์และมีรายได้ไม่เกินเพดานที่กำหนด โดยมีเงื่อนไข ดังนี้ รวมผู้ที่คาดว่าจะได้รับประโยชน์ทั้งสิ้น 1.2 ล้านราย ผู้ขายที่มีสิทธิ์เข้าร่วมแล้วจะได้รับแจ้งเตือนจากแพลตฟอร์มโดยตรง ให้กดรับสิทธิ์ผ่าน Notification ในบัญชีผู้ขายได้ตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 อัตราค่า GP ที่ตรึงไว้ – แต่ละแพลตฟอร์มเท่าไร แพลตฟอร์ม ค่า GP ที่เคยจะปรับขึ้น ค่า GP ที่ตรึงไว้ (อัตราปี 2569) Shopee 8.03% – 19.26% 8.03% – 13.91% TikTok Shop 13.38% – 21.94% 11.24% – 17.66% Lazada 9.00% – 17.50% 7.50% – 11.60% อัตราค่า GP จะแตกต่างกันตามหมวดสินค้า โดยมาตรการนี้ครอบคลุมสินค้าทุกหมวดหมู่ ยกเว้นหมวดสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ ผู้ขายสามารถตรวจสอบอัตราของตัวเองได้ใน Seller Centre ของแต่ละแพลตฟอร์ม คาดว่ามาตรการนี้จะช่วยลดต้นทุนรวมให้ผู้ค้าไทยราว 1,930 ล้านบาท ตลอดระยะเวลา 6 เดือน (ข้อมูลจากไทยพีบีเอส) ทั้ง 3 แพลตฟอร์มใช้ระยะเวลาเดียวกันคือ 1 ธ.ค. 2569 – 31 พ.ค. 2570 เงื่อนไขคือต้องจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์และมีรายได้ไม่เกินเพดานที่กำหนด สำหรับผู้ขายบน Shopee ที่อยากดูรายละเอียดค่าธรรมเนียม Shopee แบบเจาะลึกทุกรายการ สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความแยกทนับจาก รายรับ (ยอดขายก่อนหักต้นทุนและค่าใช้จ่าย) ไม่ใช่กำไร ร้านที่ขายได้ 2 ล้านบาทแต่กำไรแค่ 2 แสนบาท ก็ถือว่าเกินเกณฑ์แล้ว ค่า GP คืออะไร ค่า GP ย่อมาจาก Gross Profit หรือที่เรียกกันว่าส่วนแบ่งกำไรที่แพลตฟอร์มออนไลน์เรียกเก็บจากผู้ขาย เมื่อมีการขายสินค้าผ่านแพลตฟอร์ม ผู้ขายจะถูกหักค่า GP เป็นเปอร์เซ็นต์จากราคาขาย ค่า GP เป็นค่าตอบแทนที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บเพื่อแลกกับบริการต่าง ๆ เช่น การแสดงสินค้าบนหน้าเว็บ ระบบชำระเงิน การจัดส่ง และการโฆษณา ค่า GP กับ VAT ต่างกันอย่างไร ค่า GP คือค่าธรรมเนียมของแพลตฟอร์ม ส่วน VAT คือภาษีมูลค่าเพิ่มที่รัฐเรียกเก็บจากการซื้อขายสินค้าและบริการ ทั้งสองอย่างเป็นคนละส่วนกัน ค่า GP ที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บจะมี VAT รวมอยู่ด้วย ตัวอย่างเช่น ถ้าค่า GP คือ 10% บนยอดขาย 1,000 บาท ค่า GP จะเท่ากับ 100 บาท แต่ในใบแจ้งยอดจากแพลตฟอร์ม จะแยกเป็นค่าบริการ 93.46 บาท และ VAT 7% อีก 6.54 บาท สถานการณ์ ต้องจด VAT หรือไม่ รายรับทั้งปี 1,500,000 บาท ไม่บังคับ แต่ขอจดโดยสมัครใจได้ รายรับทั้งปี 1,800,000 บาทพอดี ไม่บังคับ เพราะยังไม่ “เกิน” เกณฑ์ รายรับทั้งปี 1,900,000 บาท ต้องจดภายใน 30 วันนับจากวันที่ยอดสะสมเกิน 1.8 ล้านบาท เพิ่งเปิดกิจการ คาดว่ารายรับจะเกินเกณฑ์ จดก่อนเริ่มประกอบกิจการได้ ทำกิจการที่ได้รับยกเว้น VAT รายรับ 3,000,000 บาท ไม่ต้องจด (บางประเภทขอจดเลือกเสียภาษีได้) วิธีคำนวณค่า GP – สูตรและตัวอย่างจริง สูตรคำนวณค่า GP = ราคาขายสินค้า x อัตราค่า GP (%) ตัวอย่างเช่น ร้าน A ขายเสื้อผ้าบน Shopee ราคา 500 บาท อัตราค่า GP หมวดเสื้อผ้าคือ 10% ค่า GP ที่ถูกหัก = 500 x 10% = 50 บาท เงินที่ร้านได้รับจริง = 500 – 50 = 450 บาท ถ้าร้านเดียวกันขายของบน Lazada ด้วยอัตรา GP 7.50% จะถูกหักค่า GP เพียง 37.50 บาท ได้รับเงิน 462.50 บาท ดังนั้นการเปรียบเทียบอัตราค่า GP ของแต่ละแพลตฟอร์มจึงช่วยให้ผู้ขายวางแผนต้นทุนได้ดีขึ้น สิ่งที่ต้องระวังคือ ค่า GP ยังไม่รวมค่าใช้จ่ายอื่น ๆ เช่น ค่าโฆษณาบนแพลตฟอร์ม ค่าจัดส่ง หรือค่าคืนสินค้า ผู้ขายควรรวมค่าใช้จ่ายทั้งหมดก่อนตั้งราคาขาย ไม่ใช่ดูแค่ค่า GP อย่างเดียว ค่าใช้จ่ายเหล่านี้ถือเป็นต้นทุนแฝงที่หลายคนมองข้ามยื่นแบบได้ที่ ภ.พ.30 คืออะไร? สิ่งที่เจ้าของธุรกิจควรรู้ก่อนยื่นภาษี ค่า GP ต้องหัก ณ ที่จ่ายไหม – มุมภาษีที่ผู้ขายต้องรู้ ค่า GP เป็นค่าบริการที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บ ดังนั้นในทางภาษี แพลตฟอร์มเป็นผู้ให้บริการ และผู้ขายเป็นผู้จ่ายค่าบริการ ตามหลักหัก ณ ที่จ่าย ผู้จ่ายค่าบริการที่เป็นนิติบุคคลต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% จากค่าบริการก่อนจ่ายเงิน แต่ในกรณีค่า GP แพลตฟอร์มจะหักค่า GP จากยอดขายโดยอัตโนมัติก่อนโอนเงินให้ผู้ขาย ซึ่งทำให้ผู้ขายไม่ได้เป็นผู้จ่ายเงินโดยตรง ในทางปฏิบัติ แพลตฟอร์มรายใหญ่อย่าง Shopee, Lazada และ TikTok Shop จะจัดการเรื่องภาษีและออกเอกสารให้ผู้ขายเอง ผู้ขายควรตรวจสอบเอกสารที่ได้รับจากแพลตฟอร์ม เพื่อให้แน่ใจว่ามีหลักฐานครบถ้วนสำหรับการยื่นภาษี ค่า GP เป็นค่าใช้จ่ายประเภทไหน ค่า GP จัดเป็นค่าบริการ หรือค่าใช้จ่ายในการขายในทางบัญชี ผู้ขายสามารถนำค่า GP มาหักเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีได้ ทำให้กำไรสุทธิที่ต้องเสียภาษีลดลง ใบกำกับภาษีค่า GP ถ้าผู้ขายจดทะเบียน VAT ค่า GP ที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บจะมี VAT รวมอยู่ด้วย ผู้ขายสามารถนำภาษีซื้อจากค่า GP มาหักกับภาษีขายได้ แต่ต้องมีใบกำกับภาษีที่ถูกต้องจากแพลตฟอร์ม ผู้ขายควรตรวจสอบว่าแพลตฟอร์มออกใบกำกับภาษีให้ครบทุกเดือน และเก็บไว้เป็นหลักฐานสำหรับการยื่นภาษี วิธีบันทึกบัญชีค่า GP – ร้านค้าออนไลน์ต้องทำอย่างไร การบันทึกบัญชีค่า GP ไม่ได้ยากอย่างที่คิด หลักคือต้องแยกระหว่างรายได้จากการขายกับค่าใช้จ่ายที่ถูกหักเป็นค่า GP ให้ชัดเจน ตัวอย่างเช่น ร้านค้าขายสินค้า 1,000 บาทบน Shopee ค่า GP 10% (100 บาท) จะบันทึกบัญชีดังนี้ ตอนขายสินค้า: รายการ เดบิต เครดิต ลูกหนี้การค้า (Shopee) 1,000 – รายได้จากการขาย – 1,000 ตอนแพลตฟอร์มโอนเงินให้: รายการ เดบิต เครดิต เงินฝากธนาคาร 900 – ค่าบริการแพลตฟอร์ม (ค่า GP) 100 – ลูกหนี้การค้า (Shopee) – 1,000 การบันทึกบัญชีแบบนี้จะทำให้เห็นชัดเจนว่ารายได้จริง ๆ เท่าไร และค่า GP ที่ถูกหักไปเท่าไร ซึ่งช่วยให้ผู้ขายวิเคราะห์กำไรขั้นต้นและกำไรสุทธิได้ถูกต้อง และจัดทำงบกำไรขาดทุนได้ครบถ้วน วิธีตั้งราคาให้มีกำไร แม้หักค่า GP ผู้ขายหลายคนตั้งราคาสินค้าโดยลืมคิดค่า GP ทำให้กำไรหายไปโดยไม่รู้ตัว วิธีคิดง่าย ๆ คือ สูตรตั้งราคาขาย = ต้นทุนสินค้า รวมค่าใช้จ่ายทั้งหมด หารด้วย (1 – อัตราค่า GP) ตัวอย่างเช่น ต้นทุนสินค้ารวมค่าจัดส่ง 300 บาท ขายบน Shopee ค่า GP 10% และต้องการกำไร 30% ต้นทุนรวมกำไรที่ต้องการ = 300 + (300 x 30%) = 390 บาท ราคาขายที่ควรตั้ง = 390 หาร (1 – 0.10) = 433.33 บาท (ปัดเป็น 435 บาท) เมื่อถูกหักค่า GP 10% (43.50 บาท) จะเหลือเงิน 391.50 บาท ซึ่งยังได้กำไรตามเป้า สำหรับสูตรตั้งราคาขายแบบละเอียดรวมค่าใช้จ่ายทุกรายการ สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความแยกวส่งออกสินค้าทั้งหมดไปต่างประเทศ ภาษีขายเป็น 0 บาท โรงงานจึงขอคืนภาษีซื้อ 70,000 บาทได้ทั้งจำนวน ต่างจากร้านขายผักสดที่ได้รับยกเว้น ซึ่งจ่าย VAT ตอนซื้อถุงหรือตู้แช่ไปเท่าไรก็ขอคืนไม่ได้ สรุป – ค่า GP ยังไม่ขึ้น แต่ต้องจัดการบัญชีให้ถูกต้อง มาตรการตรึงค่า GP จากกระทรวงพาณิชย์ช่วยให้ผู้ขายออนไลน์ไม่ต้องแบกรับต้นทุนที่เพิ่มขึ้นในช่วง 6 เดือนนี้ สิ่งที่ต้องทำตอนนี้คือ แม้ค่า GP จะยังไม่ขึ้นในช่วงนี้ แต่ผู้ขายยังต้องจัดการบัญชีให้เป็นระบบ เพื่อให้รู้ว่ากำไรจริง ๆ ของแต่ละแพลตฟอร์มเป็นเท่าไร จัดการค่า GP ให้เป็นระบบด้วย PEAK PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยให้ผู้ขายออนไลน์บันทึกรายรับ-รายจ่าย ค่า GP และค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มต่าง ๆ ได้ในที่เดียว พร้อมออกรายงานกำไรขาดทุนอัตโนมัติ ทำให้เห็นภาพรวมธุรกิจได้ชัดเจน ทดลองใช้ PEAK ฟรี 30 วัน คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับค่า GP แพลตฟอร์มออนไลน์ ค่า GP ในห้างต่างจากค่า GP แพลตฟอร์มออนไลน์อย่างไร ค่า GP ในห้างสรรพสินค้าเป็นส่วนแบ่งกำไรที่ห้างเรียกเก็บจากร้านค้าเช่าพื้นที่ โดยทั่วไปอยู่ที่ 20-40% ขึ้นอยู่กับทำเลและประเภทสินค้า ขณะที่ค่า GP แพลตฟอร์มออนไลน์มักอยู่ที่ 5-20% ซึ่งต่ำกว่า เพราะไม่มีต้นทุนพื้นที่ทางกายภาพ ผู้ขายที่ไม่ได้จดทะเบียนพาณิชย์ จะได้สิทธิ์ลดค่า GP ไหม ไม่ได้ มาตรการนี้กำหนดให้ผู้ขายต้องจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์กับ DBD ก่อน จึงจะรับสิทธิ์ลดค่า GP ได้ การจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สามารถทำได้ฟรีผ่านเว็บไซต์ DBD หรือที่สำนักงานพาณิชย์จังหวัด หลังมาตรการหมดอายุ (มิ.ย. 2570) ค่า GP จะกลับเป็นเท่าไร มาตรการนี้มีระยะเวลา 6 เดือน (1 ธ.ค. 2569 – 31 พ.ค. 2570) หลังจากหมดอายุ ค่า GP จะกลับไปใช้อัตราก่อนมาตรการ ผู้ขายควรวางแผนต้นทุนไว้ล่วงหน้า และติดตามข่าวว่ารัฐบาลจะต่ออายุมาตรการหรือไม่ ค่า GP สามารถนำไปลดหย่อนภาษีได้ไหม ค่า GP เป็นค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการดำเนินธุรกิจ จึงนำไปหักเป็นค่าใช้จ่ายในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล หรือภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาได้ตามปกติ แต่ต้องมีเอกสารหลักฐานจากแพลตฟอร์มเก็บไว้ให้ครบถ้วน ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

11 พ.ย. 2026

PEAK Account

7 min

อัปเดตฟังก์ชัน PEAK 11/11/2026

1. บันทึกค่าเสื่อมราคาสินทรัพย์แบบรวมเล่ม ลดจำนวนเอกสาร ปิดบัญชีสินทรัพย์ประจำงวดได้เร็วขึ้น แพ็กเกจใช้งาน: แพ็กเกจ Basic ขึ้นไป เมนูการใช้งาน: PEAK Asset > บันทึกค่าเสื่อมราคา สิ่งที่ระบบอัปเดต:  ประโยชน์ที่ได้รับ: ช่วยรวบรวมการบันทึกค่าเสื่อมราคาของสินทรัพย์หลายรายการลงในสมุดรายวันเล่มเดียวกัน ช่วยลดปริมาณเอกสารและลดความซ้ำซ้อนและสามารถปิดรอบบัญชีได้เร็วและเป็นระบบมากยิ่งขึ้น 2. เพิ่มฟังก์ชันแสดง QR Code ชำระเงินบนหน้าเอกสาร ให้ลูกค้าสแกนจ่ายเงินได้ทันที สะดวก รวดเร็ว และเพิ่มโอกาสปิดยอดรับชำระได้ไวยิ่งขึ้น แพ็กเกจใช้งาน: ทุกแพ็กเกจ เมนูการใช้งาน: เมนูตั้งค่า > ตั้งค่าเอกสาร > ตั้งค่าช่องทางการรับชำระเงิน สิ่งที่ระบบอัปเดต: ระบบเพิ่มตัวเลือกการแสดง QR Code รับชำระเงินบนเอกสาร สามารถตั้งค่าให้อัปโหลดและแสดงรูปภาพ QR Code บนส่วนแสดงข้อมูลการชำระเงินของตัวเอกสารได้โดยตรง จากเดิมที่แสดงผลเฉพาะในรูปแบบปุ่มกดชำระเงินบนเอกสารแบบออนไลน์ (Online View) เท่านั้น นอกจากนี้ระบบยังรองรับการดึงข้อมูลบัญชีหรือช่องทางการเงินที่ตั้งค่าไว้ในระบบมาจับคู่กับ QR Code ได้ทันที ช่วยลดข้อผิดพลาดจากการพิมพ์เลขที่บัญชีเอง ประโยชน์ที่ได้รับ: ช่วยให้รับชำระเงินได้เร็วและสะดวกขึ้น โดยลูกค้าที่เปิดดูเอกสารหรือพิมพ์เอกสารออกมา สามารถสแกนจ่ายผ่านแอปธนาคารได้ทันที 3. เพิ่มฟังก์ชันพิมพ์รายงานภาษีซื้อตามงวดภาษี (PEAK TAX) ดึงรายงานภาษีตามงวดที่ยื่นจริงได้ในคลิกเดียว แพ็กเกจใช้งาน: แพ็กเกจ e-Document ขึ้นไป เมนูการใช้งาน: PEAK TAX > เมนูภาษีมูลค่าเพิ่ม > ภาษีซื้อ > ปุ่มพิมพ์รายงาน สิ่งที่ระบบอัปเดต: ระบบเพิ่มตัวเลือกใหม่ในหน้าต่างพิมพ์รายงานภาษีซื้อ ให้เลือกพิมพ์ตาม “ระบุงวด” ที่ต้องการได้โดยตรง จากเดิมที่เลือกได้เฉพาะช่วงวันที่เท่านั้น ระบบจะดึงเฉพาะรายการที่ระบุงวดภาษีตรงตามที่เลือกไว้มาแสดงในรายงาน ทั้งนี้ระบบจะคำนวณตามหลักเกณฑ์ภาษีซื้อ โดยจะดึงเอกสารย้อนหลังให้อัตโนมัติสูงสุด 6 เดือนให้อัตโนมัติ ยกตัวอย่าง ผู้ใช้งานเลือกงวดเดือน 11 ในการพิมพ์รายงานระบบจะค้นหาเอกสารที่มีสิทธิยื่นตั้งแต่เดือน 5 จนถึงสิ้นเดือน 11 ที่ระบุงวดไว้เป็นเดือน 11 ให้อัตโนมัติ ทำให้ไม่พลาดเอกสารใบกำกับภาษีที่นำมายื่นล่าช้า ประโยชน์ที่ได้รับ: ช่วยให้ผู้ใช้งานใช้ข้อมูลในรายงานตรวจสอบกับรายการที่เตรียมยื่นแบบ ภ.พ.30 ของงวดนั้น ตรวจสอบง่าย หมดปัญหาตัวเลขไม่ตรง 4. เพิ่มตัวเลือกแสดงคลังสินค้าในการพิมพ์รายงานเอกสาร จัดการการแสดงข้อมูลในรายงานได้ต้องการ แพ็กเกจใช้งาน: แพ็กเกจ BASIC ขึ้นไป เมนูการใช้งาน: เมนูรายรับและรายจ่าย สิ่งที่ระบบอัปเดต: ระบบเพิ่มตัวเลือกคลังสินค้าในหน้าต่างพิมพ์รายงาน เมื่อพิมพ์รายงานผู้ใช้งานสามารถพิมพ์รายงานโดยเลือกแสดงคลังสินค้าในรายงานได้ตามต้องการ โดยในรายงานเอกสารที่สามารถระบุคลังสินค้าได้นั้น จะต้องเป็นเอกสารที่เกี่ยวข้องกับสต๊อกสินค้า ประโยชน์ที่ได้รับ: ช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นในการทำงาน ปรับการแสดงข้อมูลในรายงานได้ตามต้องการ

11 พ.ย. 2026

PEAK Account

3 min

PEAK Function Update 11/11/2026

1. Consolidated Asset Depreciation Entries to Reduce Paperwork and Accelerate Period-End Closing Package: Basic and above Menu: PEAK Asset > Depreciation Record System Updates: Benefits: Consolidates multiple asset depreciation entries into a single journal voucher, cutting down paperwork, eliminating redundant records, and enabling faster, more systematic period-end closes. 2. Payment QR Code on Documents for Instant Customer Scan-to-Pay and Faster Settlements Package: All packages Menu Path: Settings > Document Settings > Payment Channel System Updates: A new setting allows users to display payment QR Codes directly on document templates. You can upload and embed QR Code images into the document payment details section (previously only accessible via online view payment buttons). The system also auto-links existing financial accounts or channels to the QR Code, reducing manual entry errors from typing account numbers. Key Benefits: Makes receiving payments faster and simplifies payment. Customers viewing digital copies or printed documents can instantly scan to pay via mobile banking apps. 3. Print Input Tax Report by Tax Period (PEAK TAX) in One Click Eligible Package: e-Document and above Menu Path: PEAK TAX > Value Added Tax (VAT) > Input Tax (Purchase Tax) > Print Report System Updates: Added a “Specify Tax Period” option in the print dialog. Rather than filtering strictly by date range, users can select the exact tax period. The system automatically pulls matching entries in accordance with statutory input tax rules, tracking eligible late tax invoices up to 6 months prior. Example: Selecting November (Month 11) will automatically retrieve eligible documents dated from May (Month 5) through the end of November assigned to the November filing period, ensuring no delayed tax invoices are missed. Key Benefits: Allows accountants to seamlessly cross-check input tax reports against the actual PP.30 VAT return for that period, simplifying reconciliation and eliminating discrepancies. 4. Warehouse Display Option for Printed Document Reports Eligible Package: Basic and above Menu Path: Income & Expense Menus System Updates: Added a warehouse filter/display option in the report printing pop-up. Users can choose to include warehouse details on generated reports for inventory-tracked documents. Key Benefits: Provides greater operational flexibility, allowing teams to customize reporting views according to specific internal tracking needs.

11 พ.ย. 2026

PEAK Account

18 min

Supply Chain คืออะไร ห่วงโซ่อุปทานมีกี่ขั้น ต่างจาก Logistics อย่างไร

อัปเดตเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของโรงงานขนาดเล็กหลายคนเพิ่งเห็นภาพทั้งเส้นทางของสินค้าตอนผู้ขายวัตถุดิบส่งของช้า แล้วต้องหยุดเครื่องจักรรอทั้งที่ลูกค้ายังรอของอยู่ บทความนี้อธิบายว่า Supply Chain คืออะไร มีกี่ขั้น ต่างจากโลจิสติกส์ตรงไหน และส่งผลต่อต้นทุนกับเงินสดของธุรกิจอย่างไร Supply Chain คืออะไร เกี่ยวกับธุรกิจ SME อย่างไร Supply Chain (ห่วงโซ่อุปทาน) หมายถึง เครือข่ายของธุรกิจและขั้นตอนที่ส่งต่อวัตถุดิบ สินค้า ข้อมูล และเงินถึงกัน ตั้งแต่ผู้ขายวัตถุดิบรายแรก ผู้ผลิต ผู้กระจายสินค้า ไปจนถึงลูกค้าปลายทาง ห่วงโซ่อุปทาน คือ ชื่อภาษาไทยที่ใช้เรียก Supply Chain คนในวงการมักแบ่งห่วงโซ่เป็น 3 ช่วง คือ ต้นน้ำ (ผู้ขายวัตถุดิบ) กลางน้ำ (ผู้ผลิตหรือผู้แปรรูป) และปลายน้ำ (ผู้กระจายสินค้า ร้านค้า และลูกค้า) โดยมีผู้ให้บริการขนส่งและคลังสินค้าเชื่อมแต่ละช่วงไว้ ธุรกิจ SME ทุกแห่งอยู่ในห่วงโซ่ใดห่วงโซ่หนึ่ง แม้จะไม่ได้ผลิตเอง และห่วงโซ่นั้นมีผลกับธุรกิจ 3 ทาง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท บางปูพลาสติกพาร์ท จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งผลิตชิ้นส่วนพลาสติกฉีดขึ้นรูปส่งโรงงานประกอบเครื่องใช้ไฟฟ้า และซื้อเม็ดพลาสติกจากผู้ค้าในประเทศ 2 ราย ที่นำเข้ามาอีกทอดหนึ่ง ห่วงโซ่อุปทานมีกี่ขั้นตอน งานในห่วงโซ่แต่ละเส้นแบ่งได้ 5 ขั้นหลัก คือ วางแผน จัดหา ผลิต ส่งมอบ และรับคืน ทุกขั้นสร้างเอกสารและตัวเลขที่ฝ่ายบัญชีต้องใช้ต่อ ตารางนี้สรุปงานและเอกสารของแต่ละขั้น ขั้น งานที่ทำ เอกสารหรือตัวเลขที่เกิดขึ้น วางแผน (Plan) คาดยอดขาย กำหนดแผนผลิตและแผนซื้อ ประมาณการยอดขาย แผนผลิตรายเดือน จัดหา (Source) เลือกผู้ขาย สั่งซื้อ และรับของ ใบขอซื้อ ใบสั่งซื้อ ใบรับของ ใบกำกับภาษีซื้อ ผลิต (Make) แปลงวัตถุดิบเป็นสินค้าสำเร็จรูป ใบเบิกวัตถุดิบ ต้นทุนการผลิต ของเสีย ส่งมอบ (Deliver) เก็บสินค้า จัดส่ง และวางบิล ใบส่งของ ใบแจ้งหนี้ ใบกำกับภาษีขาย รับคืน (Return) รับของคืน เปลี่ยน หรือซ่อม ใบลดหนี้ บันทึกของเสีย ขั้นจัดหาครอบคลุมงานจัดซื้อจัดจ้างทั้งหมดของธุรกิจ ตั้งแต่ตัดสินใจว่าจะซื้ออะไร เลือกผู้ขาย ต่อรองเงื่อนไข จนจ่ายเงิน ส่วนเอกสารที่เดินตามกันในขั้นนี้ อธิบายไว้ใน ใบขอซื้อ ใบสั่งซื้อ และใบรับของ (PR PO GR) บางปูพลาสติกพาร์ทได้แผนสั่งซื้อล่วงหน้า 3 เดือนจากลูกค้า เดือนละราว 120,000 ชิ้น บริษัทจึงแปลงเป็นปริมาณเม็ดพลาสติกที่ต้องใช้วันละ 1.2 ตัน และส่งแผนซื้อให้ผู้ค้าเม็ดทั้ง 2 รายทุกต้นเดือน (ข้อมูลสมมติ) Supply Chain กับ Logistics ต่างกันอย่างไร Logistics (โลจิสติกส์) เป็นส่วนหนึ่งของ Supply Chain โลจิสติกส์ดูแลการเคลื่อนย้ายและจัดเก็บสินค้าให้ถึงที่หมายถูกเวลาและถูกต้นทุน ส่วนห่วงโซ่อุปทานครอบคลุมทุกขั้นตั้งแต่วางแผน จัดหา ผลิต ส่งมอบ จนรับคืน ประเด็น Supply Chain Logistics ขอบเขต ทุกธุรกิจและทุกขั้นตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ การขนส่ง คลังสินค้า และการเคลื่อนย้ายสินค้า คำถามหลัก ซื้อจากใคร ผลิตเท่าไร เก็บสต๊อกเท่าไร ส่งอย่างไร เก็บที่ไหน ใช้เวลากี่วัน ตัวเลขที่ดู ต้นทุนรวม ระยะเวลาตั้งแต่สั่งถึงได้ของ เงินในสต๊อก ค่าขนส่งต่อเที่ยว อัตราส่งตรงเวลา งานโลจิสติกส์ของธุรกิจทั่วไปมีทั้งการขนส่งขาเข้า การจัดเก็บในคลัง และการขนส่งขาออกไปหาลูกค้า บางปูพลาสติกพาร์ทจัดการเฉพาะขาออก โดยส่งชิ้นส่วนให้โรงงานลูกค้าด้วยรถบรรทุกของบริษัทวันละ 1 เที่ยว เมื่อซื้อขายข้ามประเทศ ผู้ซื้อกับผู้ขายแบ่งค่าขนส่งและความเสี่ยงกันตาม เงื่อนไขส่งมอบ Incoterms ผู้ค้าเม็ดพลาสติกที่นำเข้าจึงคิดค่าขนส่งและอากรรวมไว้ในราคาขายให้บางปูพลาสติกพาร์ทแล้ว Supply Chain Management (SCM) คืออะไร Supply Chain Management (SCM) หมายถึง การจัดการห่วงโซ่อุปทาน คือการวางแผนและประสานงานทั้ง 5 ขั้นให้สินค้า ข้อมูล และเงินไหลต่อกันโดยไม่สะดุด เพื่อให้ธุรกิจส่งของได้ตรงเวลาด้วยต้นทุนรวมที่ต่ำที่สุดที่ทำได้ SCM จัดการ 3 อย่างที่ไหลในห่วงโซ่ บางปูพลาสติกพาร์ทใช้ข้อมูลไหลย้อนกลับเป็นหลัก เมื่อลูกค้าแจ้งว่าจะลดคำสั่งซื้อเดือนหน้าลงร้อยละ 20 บริษัทลดแผนซื้อเม็ดพลาสติกเดือนเดียวกันทันที แทนการรอเห็นของล้นโกดังแล้วค่อยปรับ ห่วงโซ่อุปทานกระทบต้นทุนและเงินสดของธุรกิจอย่างไร ผู้ขายแต่ละทอดในห่วงโซ่กำหนดว่าธุรกิจต้องเก็บสต๊อกเท่าไร และเงินจมอยู่ในสต๊อกนานแค่ไหน ตัวเลขที่ใช้ดูคือ Lead Time (ระยะเวลาตั้งแต่สั่งซื้อจนได้ของ) ของผู้ขาย ยิ่ง Lead Time ยาว ธุรกิจยิ่งต้องสั่งล่วงหน้ามาก ธุรกิจคำนวณจุดสั่งซื้อ (ระดับสต๊อกที่ต้องสั่งของรอบใหม่) ได้จากสูตรพื้นฐาน จุดสั่งซื้อ = ปริมาณที่ใช้ต่อวัน × (Lead Time + จำนวนวันสำรอง) บางปูพลาสติกพาร์ทใช้เม็ดพลาสติกวันละ 1.2 ตัน ราคาตันละ 52,000 บาท และเก็บสำรองไว้ 5 วัน ตารางนี้เทียบผู้ขาย 2 รายที่ส่งของเร็วไม่เท่ากัน (ข้อมูลสมมติ) รายการ ผู้ขาย A (Lead Time 14 วัน) ผู้ขาย B (Lead Time 7 วัน) จุดสั่งซื้อ 1.2 × (14 + 5) = 22.8 ตัน 1.2 × (7 + 5) = 14.4 ตัน มูลค่าสต๊อก ณ จุดสั่งซื้อ 22.8 × 52,000 = 1,185,600 บาท 14.4 × 52,000 = 748,800 บาท ตารางนี้บอกว่าผู้ขายที่ส่งเร็วกว่า 7 วันทำให้เงินที่ต้องจมอยู่ในสต๊อก ณ จุดสั่งซื้อลดลง 436,800 บาท เงินก้อนนี้ทำให้ วงจรเงินสด ของบริษัทสั้นลง และนำไปจ่ายค่าแรงหรือหนี้ผู้ขายได้แทน ความเสี่ยงที่ทำให้วัตถุดิบหรือสินค้าขาดช่วงมีอะไรบ้าง Supply Chain Disruption หมายถึง เหตุการณ์ที่ทำให้ห่วงโซ่การผลิตและส่งมอบหยุดชะงัก ความเสี่ยงที่ SME เจอบ่อยมี 4 แบบ ธุรกิจที่ซื้อของจากต่างประเทศเองควรคิดต้นทุนจากราคาที่ของถึงโกดัง รวมค่าขนส่ง อากร และค่าธรรมเนียม ตามวิธีใน นำเข้าสินค้าจากจีน เพราะความเสี่ยงค่าเงินและค่าขนส่งตกอยู่กับผู้นำเข้าเอง บางปูพลาสติกพาร์ทตัดสินใจซื้อจากผู้ขาย B ร้อยละ 40 ของปริมาณที่ใช้ แม้ราคาแพงกว่าตันละ 800 บาท ปริมาณที่ใช้เดือนละราว 31.2 ตัน (26 วันทำงาน) ทำให้ต้นทุนเพิ่มเดือนละ 31.2 × 40% × 800 = 9,984 บาท แลกกับการไม่ต้องหยุดสายการผลิตถ้าผู้ขาย A ส่งของไม่ได้ SME เริ่มจัดการ Supply Chain อย่างไร ธุรกิจ SME เริ่มจัดการห่วงโซ่อุปทานได้ใน 4 ขั้น โดยไม่ต้องลงทุนระบบใหญ่ตั้งแต่วันแรก เมื่อธุรกิจโตขึ้นจนมีหลายคลังหรือหลายสายการผลิต ระบบที่เชื่อมทุกแผนกเข้าด้วยกันจะช่วยได้มากขึ้น รายละเอียดอยู่ใน ระบบ ERP กับระบบบัญชี บางปูพลาสติกพาร์ทเริ่มจากขั้นที่ 2 ก่อน หลังจดวันรับของครบ 3 เดือน บริษัทพบว่าผู้ขาย A ส่งช้ากว่าที่ตกลงเฉลี่ย 2 วัน จึงเพิ่มวันสำรองจาก 5 เป็น 7 วัน ระหว่างเจรจาเงื่อนไขส่งของใหม่ ข้อควรรู้เกี่ยวกับการจัดการห่วงโซ่ สรุป – ห่วงโซ่อุปทานที่ดีทำให้เงินไม่จมอยู่ในสต๊อก เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการเปิดใบสั่งซื้อวัตถุดิบหลัก 10 ใบล่าสุด จดวันที่สั่งกับวันที่ได้ของ แล้วคำนวณจุดสั่งซื้อด้วยสูตรในบทความนี้ ถ้าตัวเลขต่างจากที่สั่งอยู่จริงมาก แปลว่าเงินกำลังจมอยู่ในโกดังเกินจำเป็น บันทึกซื้อและตัดสต๊อกวัตถุดิบด้วย PEAK ตัวเลขจุดสั่งซื้อจะเชื่อได้เมื่อสต๊อกในระบบตรงกับของจริง PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยบันทึกซื้อขายพร้อมตัดสต๊อกสินค้า และออกรายงานสินค้าคงเหลือไว้ตรวจยอดกับของในคลังได้ ถ้าอยากเริ่มให้ข้อมูลซื้อ ขาย และสต๊อกอยู่ที่เดียวกัน ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องสต๊อกและต้นทุนเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับห่วงโซ่อุปทาน งาน Supply Chain ทำอะไรบ้าง คนทำงานด้านการจัดการห่วงโซ่ดูแลการวางแผนความต้องการ การจัดซื้อ การวางแผนผลิต การบริหารสต๊อก และการขนส่ง ตำแหน่งที่พบบ่อยเช่น เจ้าหน้าที่วางแผนวัตถุดิบ เจ้าหน้าที่จัดซื้อ ผู้ประสานงานขนส่ง และผู้จัดการห่วงโซ่อุปทานที่ดูภาพรวมทั้งหมด Value Chain คืออะไร ต่างจากห่วงโซ่อุปทานอย่างไร Supply Chain ดูการไหลของสินค้า ข้อมูล และเงินระหว่างหลายธุรกิจ ส่วน Value Chain (ห่วงโซ่คุณค่า) ดูว่ากิจกรรมแต่ละอย่างภายในธุรกิจเดียวเพิ่มคุณค่าให้ลูกค้าเท่าไร ธุรกิจหนึ่งจึงมี Value Chain ของตัวเอง และเป็นข้อต่อหนึ่งใน Supply Chain ธุรกิจ Supply Chain คืออะไร ธุรกิจ Supply Chain หมายถึง ธุรกิจที่ให้บริการกับห่วงโซ่อุปทานของบริษัทอื่น เช่น บริษัทขนส่ง ผู้ให้บริการคลังสินค้า ตัวแทนออกของ และผู้กระจายสินค้า ธุรกิจเหล่านี้ทำให้สินค้าเดินจากผู้ผลิตถึงลูกค้าได้โดยผู้ผลิตไม่ต้องทำทุกขั้นเอง Green Supply Chain คืออะไร Green Supply Chain หมายถึง เครือข่ายการผลิตและส่งมอบที่ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในทุกขั้น เช่น เลือกวัตถุดิบรีไซเคิลได้ ลดบรรจุภัณฑ์ และวางเส้นทางขนส่งให้ใช้น้ำมันน้อยลง ลูกค้ารายใหญ่บางรายเริ่มถามข้อมูลเหล่านี้จากผู้ขายก่อนทำสัญญา ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

11 พ.ย. 2026

PEAK Account

19 min

Lean คืออะไร หลักการ 5 ข้อ ลดความสูญเปล่า และวิธีปรับใช้ใน SME

อัปเดตเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของโรงงานหลายคนเห็นคนงานยุ่งทั้งวัน แต่ลูกค้ายังบ่นว่ารอของนานเกือบ 3 สัปดาห์ ทั้งที่งานผลิตจริงใช้เวลาไม่กี่วัน บทความนี้อธิบายว่า Lean คืออะไร ใช้หลักการอะไร มองหาความสูญเปล่าตรงไหน และวัดผลเป็นเวลาและเงินได้อย่างไร Lean คืออะไร แนวคิดนี้มาจากไหน Lean (ลีน) หมายถึง แนวคิดการบริหารที่ตัดกิจกรรมที่ไม่สร้างคุณค่าในสายตาลูกค้าออกจากกระบวนการทำงาน เพื่อให้งานไหลจากต้นจนจบได้เร็วขึ้นด้วยทรัพยากรที่น้อยลง ลีน คือ คำอ่านภาษาไทยของ Lean ซึ่งแปลตรงตัวว่า ผอมหรือไม่มีไขมันส่วนเกิน แนวคิดนี้มาจากระบบการผลิตของโตโยต้า (Toyota Production System) ที่ไทอิจิ โอโนะ (Taiichi Ohno) พัฒนาขึ้น ต่อมา James Womack และ Daniel Jones สรุปเป็นหลักการ 5 ข้อในปี 2539 (ค.ศ. 1996) ธุรกิจที่ใช้แนวคิดนี้ได้ประโยชน์ 3 อย่าง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท บ้านบึงเมทัลเวิร์ค จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งผลิตชั้นวางเหล็กสั่งทำส่งให้คลังสินค้าและร้านค้าส่ง และใช้เวลาตั้งแต่รับคำสั่งซื้อจนส่งของเฉลี่ย 18 วัน Lean Manufacturing กับ Lean Management ต่างกันอย่างไร คำว่า Lean ที่เห็นบ่อยมี 3 แบบ ซึ่งใช้หลักเดียวกันแต่ต่างกันที่ขอบเขต คำ ขอบเขต ตัวอย่างงาน Lean Manufacturing สายการผลิตในโรงงาน ลดเวลารอระหว่างเครื่องจักร ลดสต๊อกงานค้าง Lean Management การบริหารทั้งองค์กร ลดขั้นอนุมัติ จัดงานเอกสารและบริการให้ไหลต่อกัน Lean Thinking วิธีคิดที่ใช้กับงานใดก็ได้ ถามทุกขั้นว่าลูกค้ายอมจ่ายเงินเพื่อขั้นนี้ไหม คำว่า Lean Process ที่คนค้นหาบ่อยหมายถึงกระบวนการที่ผ่านการตัดขั้นตอนสูญเปล่าแล้ว ไม่ใช่เครื่องมือแยกต่างหาก หัวใจสำคัญ 5 ประการของลีนมีอะไรบ้าง หัวใจสำคัญ 5 ประการของลีน ได้แก่ ระบุคุณค่า วาดสายธารคุณค่า ทำให้งานไหล ใช้ระบบดึง และปรับปรุงไม่หยุด ตาม คำอธิบายของ Lean Enterprise Institute ซึ่งอธิบายว่าเป็นลำดับความคิดที่ Womack และ Jones เสนอให้ผู้บริหารใช้นำการเปลี่ยนแปลง หลักการ ความหมาย บ้านบึงเมทัลเวิร์คทำอะไร ระบุคุณค่า (Value) กำหนดสิ่งที่ลูกค้ายอมจ่ายเงิน ลูกค้าจ่ายเพื่อชั้นวางที่รับน้ำหนักได้และส่งตรงวัน วาดสายธารคุณค่า (Value Stream) ไล่ทุกขั้นตั้งแต่รับคำสั่งซื้อจนส่งของ จดเวลาทำงานจริงกับเวลารอของทุกขั้น ทำให้งานไหล (Flow) ลดการรอและการกองงานระหว่างขั้น ย้ายจุดตรวจคุณภาพไปไว้ที่สถานีประกอบ ใช้ระบบดึง (Pull) ผลิตเมื่อขั้นถัดไปหรือลูกค้าต้องการ พ่นสีตามคิวงานจริงวันละ 2 รอบ ปรับปรุงไม่หยุด (Perfection) ทำซ้ำ 4 ข้อแรกเป็นรอบ ทบทวนแผนผังทุกเดือน หลักการทั้ง 5 ข้อทำงานต่อกันเป็นวงจร ธุรกิจจึงควรเริ่มจากข้อแรกเสมอ เพราะถ้ายังไม่รู้ว่าลูกค้าจ่ายเงินเพื่ออะไร ก็แยกงานที่มีคุณค่าออกจากงานสูญเปล่าไม่ได้ ความสูญเปล่า 8 ประการ (8 Wastes) มีอะไรบ้าง Muda (มูดะ) เป็นคำญี่ปุ่นแปลว่า ความสูญเปล่า หมายถึงกิจกรรมที่ใช้ทรัพยากรแต่ไม่สร้างคุณค่าให้ลูกค้า ไทอิจิ โอโนะแบ่งไว้ 7 ประเภท (7 Wastes) และองค์กรรุ่นหลังนิยมเพิ่มข้อที่ 8 คือศักยภาพของคนที่ไม่ได้ใช้ รวมจำด้วยตัวย่อ DOWNTIME ตัวย่อ ความสูญเปล่า ในโรงงาน ในสำนักงาน D ของเสียและงานแก้ (Defects) ชั้นวางเชื่อมเอียงต้องรื้อทำใหม่ ใบแจ้งหนี้ผิดต้องยกเลิกแล้วออกใหม่ O ผลิตเกิน (Overproduction) ตัดเหล็กไว้ล่วงหน้าเกินคำสั่งซื้อ พิมพ์รายงานที่ไม่มีใครอ่าน W รอคอย (Waiting) งานกองรอคิวพ่นสี เอกสารรอผู้บริหารเซ็นอนุมัติ N ศักยภาพคนที่ไม่ได้ใช้ (Non-utilized Talent) ช่างที่เห็นปัญหาไม่มีช่องทางเสนอแก้ พนักงานบัญชีคีย์ข้อมูลแทนการวิเคราะห์ T ขนย้ายเกินจำเป็น (Transportation) ยกงานไปเก็บคลังแล้วยกกลับมาประกอบ ส่งเอกสารกระดาษไปกลับระหว่างแผนก I สต๊อกเกินจำเป็น (Inventory) วัตถุดิบและงานค้างกองเต็มพื้นที่ ใบสั่งซื้อค้างที่ยังไม่ปิด M เคลื่อนไหวเกินจำเป็น (Motion) ช่างเดินหาเครื่องมือ พนักงานเปิดหลายแฟ้มหาเอกสารใบเดียว E ขั้นตอนเกินจำเป็น (Extra Processing) ขัดผิวส่วนที่ลูกค้าไม่เห็น กรอกข้อมูลลูกค้าเดิมซ้ำ 3 ระบบ ตารางนี้บอกว่าความสูญเปล่าไม่ได้อยู่แค่ในสายการผลิต งานเอกสารของสำนักงานก็มีครบทั้ง 8 แบบ และสิ่งที่หาง่ายที่สุดคือการรอ เพราะเห็นได้จากงานที่กองอยู่ วัดผล Lean ด้วยตัวเลขอะไร ธุรกิจวัดผล Lean ได้ด้วยการเทียบเวลาที่สร้างคุณค่ากับระยะเวลารวมตั้งแต่รับคำสั่งซื้อจนส่งของ (Lead Time) อัตรานี้เรียกว่าประสิทธิภาพของกระบวนการ ยิ่งสูงแปลว่าเวลารอในระบบยิ่งน้อย ประสิทธิภาพของกระบวนการ = เวลาที่สร้างคุณค่า ÷ Lead Time รวม บ้านบึงเมทัลเวิร์คจดเวลาทุกขั้นแล้วพบว่างานตัด พับ เชื่อม พ่นสี และประกอบใช้เวลาจริงรวม 2 วัน ส่วนอีก 16 วันเป็นเวลารอ (ข้อมูลสมมติ) ช่วง ก่อนปรับ (วัน) หลังปรับ (วัน) สิ่งที่เปลี่ยน รอวัตถุดิบ 5 2 เก็บเหล็กแผ่นขนาดมาตรฐานขั้นต่ำไว้ ทำงานที่สร้างคุณค่า 2 2 ไม่เปลี่ยน รอคิวพ่นสี 6 3 พ่นสีวันละ 2 รอบแทนสัปดาห์ละครั้ง รอตรวจและแพ็ก 3 1 ตรวจที่สถานีประกอบ รอรถส่งของ 2 2 ไม่เปลี่ยน รวม 18 10 ประสิทธิภาพของกระบวนการเพิ่มจาก 2 ÷ 18 = 11.1% เป็น 2 ÷ 10 = 20% โดยทีมงานไม่ได้ทำงานเร็วขึ้นเลย สิ่งที่หายไปคือเวลารอ ค่านี้ใช้คู่กับ ตัวชี้วัด Lead Time ที่ลูกค้าเห็นโดยตรง ผลทางการเงินดูได้จากงานระหว่างทำ (Work in Process คืองานที่เริ่มผลิตแล้วแต่ยังไม่เสร็จ) ซึ่งแสดงอยู่ใน งบต้นทุนการผลิต ของกิจการผลิต ถ้าต้นทุนที่ใส่ลงไปในงานเฉลี่ยวันละ 40,000 บาท และงานอยู่ในโรงงาน 11 วันก่อนปรับ เงินที่จมในงานค้างจะอยู่ราว 440,000 บาท หลังปรับ งานอยู่ในโรงงานเหลือ 6 วัน เงินที่จมเหลือราว 6 × 40,000 = 240,000 บาท บ้านบึงเมทัลเวิร์คจึงมีเงินหมุนเพิ่มประมาณ 200,000 บาท โดยไม่ต้องกู้เพิ่ม เครื่องมือ Lean ที่ SME เริ่มใช้ได้มีอะไรบ้าง เครื่องมือ Lean ที่ธุรกิจขนาดเล็กเริ่มได้ทันทีมี 5 ตัว ส่วนใหญ่ใช้แค่กระดาษ บอร์ด และเวลาของทีม ไม่ต้องลงทุนระบบใหม่ เครื่องมือ ใช้ทำอะไร เริ่มอย่างไร แผนผังสายธารคุณค่า (Value Stream Mapping) เห็นว่าเวลารออยู่ที่ขั้นไหน ตามงาน 1 ชิ้นตั้งแต่รับคำสั่งซื้อจนส่ง แล้วจดเวลา 5ส (5S) จัดพื้นที่ให้หาของเจอเร็ว สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย ทีละมุม คัมบัง (Kanban) ให้ทุกคนเห็นสถานะงาน บอร์ด 3 ช่อง รอทำ กำลังทำ เสร็จแล้ว ไคเซ็น (Kaizen) ปรับปรุงทีละเล็กอย่างต่อเนื่อง ให้ทีมเสนอการแก้ 1 เรื่องต่อสัปดาห์ วงจร PDCA ทดลองแก้อย่างเป็นระบบ วางแผน ลองทำ ตรวจผล แล้วปรับ ภายใน 2 ถึง 4 สัปดาห์ 5ส ช่วยงานคลังสินค้าโดยตรง เพราะของที่วางเป็นที่ทำให้ การนับสต๊อก ตรงกับบัญชีง่ายขึ้น บ้านบึงเมทัลเวิร์คเลือกเริ่มจากแผนผังสายธารคุณค่าและบอร์ดคัมบังหน้าห้องพ่นสี หัวหน้าช่างจึงเห็นทุกเช้าว่ามีงานรอพ่นกี่ชิ้น และจัดรอบพ่นตามคิวจริง เริ่มใช้ลีนในธุรกิจ SME อย่างไร ธุรกิจ SME เริ่มใช้แนวคิดลีนได้ใน 4 ขั้น โดยเลือกปัญหาจุดเดียวก่อน ไม่ต้องเปลี่ยนทั้งบริษัทพร้อมกัน ตัวเลขที่ใช้ติดตามควรมีไม่เกิน 2 ถึง 3 ตัว และผูกกับสิ่งที่ลูกค้าได้รับ การตั้ง KPI ให้ทีมไม่เล่นเกมตัวเลข ช่วยให้ทีมไม่เร่งตัวเลขหนึ่งจนตัวเลขอื่นแย่ลง บ้านบึงเมทัลเวิร์คเลือกตัวเลขเดียวคือจำนวนวันตั้งแต่รับคำสั่งซื้อจนส่งของ หลังทดลอง 1 เดือน ตัวเลขลดจาก 18 เป็น 10 วัน บริษัทจึงขยายวิธีเดียวกันไปที่งานเอกสารขายและวางบิล Lean ใช้กับงานบัญชีและงานเอกสารได้ไหม ใช้ได้ งานบัญชีและงานเอกสารมีความสูญเปล่าแบบเดียวกับโรงงาน ที่พบบ่อยคือการกรอกข้อมูลชุดเดิมซ้ำหลายที่ เอกสารรออนุมัติ และใบแจ้งหนี้ที่ออกช้ากว่าวันส่งของ ก่อนปรับ ฝ่ายขายของบ้านบึงเมทัลเวิร์คส่งใบส่งของกระดาษกลับมาให้ฝ่ายบัญชีหลังส่งของ 2 วัน ฝ่ายบัญชีจึงออกใบแจ้งหนี้ช้า 2 วัน และวันครบกำหนดรับเงินก็เลื่อนตามไปด้วย หลังปรับ บริษัทออกใบแจ้งหนี้วันเดียวกับวันส่งของจากข้อมูลคำสั่งซื้อชุดเดิม ยอดขายเดือนละ 2,400,000 บาท เท่ากับวันละ 80,000 บาท เงินที่เข้าเร็วขึ้น 2 วันจึงเท่ากับเงินหมุนเพิ่มราว 160,000 บาท (ข้อมูลสมมติ) การวาง ระบบบัญชีตั้งแต่เริ่มต้น ให้เอกสารขายและบัญชีใช้ข้อมูลชุดเดียวกัน ช่วยตัดขั้นตอนกรอกซ้ำได้ตั้งแต่ต้น ข้อควรรู้เกี่ยวกับ Lean สรุป – ลดเวลารอระหว่างขั้น ก่อนเร่งให้คนทำงานเร็วขึ้น เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการเลือกคำสั่งซื้อ 1 รายการที่ส่งเสร็จล่าสุด ไล่ดูว่ารับคำสั่งซื้อวันไหน ผลิตจริงกี่วัน และรอกี่วันในแต่ละขั้น ช่วงรอที่ยาวที่สุดคือจุดเริ่มต้นของลีนในธุรกิจนั้น ลดงานคีย์ซ้ำระหว่างฝ่ายขายกับบัญชีด้วย PEAK ความสูญเปล่าในงานเอกสารลดลงได้มากเมื่อฝ่ายขายและฝ่ายบัญชีไม่ต้องกรอกข้อมูลชุดเดิมซ้ำ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยออกใบเสนอราคา ใบแจ้งหนี้ และใบกำกับภาษีจากข้อมูลชุดเดียวกัน ถ้าอยากเริ่มตัดขั้นตอนกรอกซ้ำในงานขายและบัญชี ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องต้นทุนและการบริหารงานเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับลีน Lean กับ Kaizen ต่างกันอย่างไร Lean เป็นแนวคิดการบริหารทั้งระบบที่มีหลักการ เครื่องมือ และวิธีวัดผล ส่วน Kaizen (ไคเซ็น) เป็นวิธีปรับปรุงทีละเล็กอย่างต่อเนื่องที่อยู่ในหลักการข้อที่ 5 ของลีน องค์กรที่ใช้ลีนจึงมักใช้ไคเซ็นเป็นกิจกรรมประจำ Lean Six Sigma คืออะไร Lean Six Sigma หมายถึง การใช้ลีนคู่กับ Six Sigma (วิธีลดความผันแปรและข้อผิดพลาดด้วยสถิติ) ลีนช่วยตัดเวลารอและขั้นตอนเกิน ส่วน Six Sigma ช่วยลดของเสียที่เกิดจากกระบวนการไม่สม่ำเสมอ องค์กรขนาดใหญ่มักใช้ทั้งสองอย่างร่วมกัน ลีนในโลจิสติกส์คืออะไร ลีนในโลจิสติกส์หมายถึง การใช้หลักลีนกับงานขนส่งและคลังสินค้า เช่น ลดการขนย้ายซ้ำ ลดสต๊อกที่ไม่เคลื่อนไหว และจัดเส้นทางรถให้วิ่งเที่ยวเปล่าน้อยลง หลักคิดยังเหมือนเดิม คือตัดทุกขั้นที่ลูกค้าไม่ได้ประโยชน์ Lean Startup เกี่ยวกับ Lean ไหม เกี่ยวในแง่แนวคิด Lean Startup ยืมหลักลดความสูญเปล่ามาใช้กับการสร้างธุรกิจใหม่ โดยทดลองสินค้าแบบเล็กกับลูกค้าจริงก่อนลงทุนเต็มที่ แต่เป็นคนละเรื่องกับการปรับกระบวนการผลิตหรืองานประจำของธุรกิจที่ดำเนินอยู่แล้ว ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

11 พ.ย. 2026

PEAK Account

18 min

Logistics คืออะไร โลจิสติกส์มีกี่ประเภท ต้นทุนแต่ละส่วนคิดอย่างไร

อัปเดตเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของกิจการค้าส่งหลายคนเห็นยอดขายโต แต่กำไรกลับไม่ขยับ จนลองรวมค่าน้ำมัน ค่าเช่าโกดัง และค่าแรงคนจัดของ แล้วพบว่าเงินก้อนใหญ่หายไประหว่างทางของสินค้า บทความนี้อธิบายว่า Logistics คืออะไร แบ่งเป็นกี่ประเภท ต้นทุนแต่ละส่วนคิดอย่างไร และธุรกิจควรส่งของเองหรือจ้างบริษัทขนส่ง Logistics คืออะไร โลจิสติกส์เกี่ยวกับอะไรบ้าง Logistics (โลจิสติกส์) หมายถึง การวางแผนและจัดการการเคลื่อนย้ายและการจัดเก็บสินค้า รวมถึงข้อมูลที่เกี่ยวข้อง ตั้งแต่จุดต้นทางถึงจุดที่ลูกค้าใช้สินค้า ให้ของไปถึงถูกที่ ถูกเวลา ในสภาพดี และด้วยต้นทุนที่เหมาะสม สภาผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการห่วงโซ่อุปทาน (Council of Supply Chain Management Professionals หรือ CSCMP) นิยามการจัดการโลจิสติกส์ว่าเป็นส่วนหนึ่งของการจัดการห่วงโซ่อุปทาน ที่ดูแลการไหลของสินค้าทั้งขาไปและขากลับ งานโลจิสติกส์ของธุรกิจทั่วไปจึงเกี่ยวกับ 5 เรื่อง คือ การขนส่ง คลังสินค้า สินค้าคงคลัง บรรจุภัณฑ์ และข้อมูลติดตามสินค้า โลจิสติกส์มีผลกับธุรกิจ 3 ทาง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท ลาดกระบังเคมีภัณฑ์ จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งค้าส่งน้ำยาทำความสะอาดอุตสาหกรรมให้โรงงานและอาคารสำนักงานในกรุงเทพฯ และปริมณฑล มียอดขายเดือนละราว 3,200,000 บาท เช่าคลัง 1 แห่ง และส่งของด้วยรถบริษัท 2 คัน Logistics กับ Supply Chain ต่างกันอย่างไร Logistics เป็นส่วนหนึ่งของ Supply Chain โลจิสติกส์ดูแลการเคลื่อนย้ายและจัดเก็บสินค้า ส่วน ห่วงโซ่อุปทาน ครอบคลุมทั้ง 5 ขั้น คือ วางแผน จัดหา ผลิต ส่งมอบ และรับคืน และจัดการสินค้า ข้อมูล และเงินที่ไหลระหว่างธุรกิจทุกทอด ประเด็น Logistics Supply Chain ขอบเขต ขนส่ง คลัง สต๊อก และบรรจุภัณฑ์ ทุกขั้นตั้งแต่ผู้ขายวัตถุดิบถึงลูกค้าปลายทาง คำถามหลัก ส่งอย่างไร เก็บที่ไหน ใช้เวลากี่วัน ซื้อจากใคร ผลิตเท่าไร เก็บสต๊อกเท่าไร ตัวเลขที่ดู ค่าส่งต่อจุด อัตราส่งตรงเวลา ของเสียหาย ต้นทุนรวม ระยะเวลาสั่งถึงได้ของ เงินในสต๊อก งานเลือกผู้ขาย ต่อรองราคา และออกใบสั่งซื้อ ไม่ใช่งานโลจิสติกส์ แต่เป็น การจัดซื้อจัดจ้าง ในขั้นจัดหา โลจิสติกส์เริ่มทำงานเมื่อผู้ขายพร้อมส่งของ และดูแลต่อจนของถึงมือลูกค้า ลาดกระบังเคมีภัณฑ์แบ่งงานแบบนี้ชัดเจน ฝ่ายจัดซื้อสั่งน้ำยาจากโรงงานผู้ผลิต 4 ราย ส่วนหัวหน้าคลังรับผิดชอบตั้งแต่รถผู้ผลิตมาถึงหน้าคลัง จนรถบริษัทส่งของถึงลูกค้า โลจิสติกส์มีกี่ประเภท โลจิสติกส์ของธุรกิจแบ่งตามทิศทางของสินค้าได้ 3 ประเภท คือ ขาเข้า ขาออก และย้อนกลับ ธุรกิจทำเองทั้งหมดหรือจ้างผู้ให้บริการภายนอกบางส่วนก็ได้ ประเภท ดูแลอะไร ตัวอย่างงาน ขาเข้า (Inbound Logistics) ของที่เข้ามาจากผู้ขาย รับของ ตรวจนับ จัดเก็บเข้าคลัง ขาออก (Outbound Logistics) ของที่ส่งออกไปหาลูกค้า หยิบสินค้า แพ็ก จัดรถ ส่งและเก็บหลักฐานการรับ ย้อนกลับ (Reverse Logistics) ของที่ไหลกลับจากลูกค้า รับคืนสินค้าชำรุด เก็บบรรจุภัณฑ์กลับมาใช้ซ้ำ ธุรกิจที่ไม่อยากลงทุนรถหรือคลังเองจ้างผู้ให้บริการโลจิสติกส์ภายนอก (Third-Party Logistics หรือ 3PL) แทนได้ ซึ่งเป็นการ outsource งานบางส่วน ให้ผู้ที่มีรถ คลัง และระบบติดตามพร้อมอยู่แล้ว งานย้อนกลับของลาดกระบังเคมีภัณฑ์คือรับแกลลอนเปล่าคืนจากลูกค้า บริษัทคืนเงินมัดจำแกลลอนใบละ 30 บาท และนำแกลลอนกลับมาล้างใช้ซ้ำ งานนี้จึงต้องมีคนนับและบันทึกทุกเที่ยว ไม่อย่างนั้นยอดเงินมัดจำในบัญชีจะไม่ตรงกับแกลลอนจริง ต้นทุนโลจิสติกส์ของธุรกิจมีอะไรบ้าง ต้นทุนโลจิสติกส์ของธุรกิจค้าส่งมี 5 ส่วนหลัก คือ ค่าขนส่งขาเข้า ค่าคลังสินค้า ค่าแรงงานคลัง ค่าขนส่งขาออก และค่าบรรจุภัณฑ์ เจ้าของกิจการควรรวมทั้ง 5 ส่วนเทียบกับยอดขาย เพราะการดูค่าน้ำมันอย่างเดียวจะเห็นต้นทุนไม่ครบ ต้นทุนโลจิสติกส์ต่อเดือนของลาดกระบังเคมีภัณฑ์ สรุปได้ตามตารางนี้ (ข้อมูลสมมติ) รายการ บาทต่อเดือน ค่าขนส่งขาเข้าจากโรงงานผู้ผลิต 24,000 ค่าเช่าคลัง 400 ตร.ม. 60,000 ค่าแรงพนักงานคลัง 3 คน 45,000 ค่าขนส่งขาออก (รถ 2 คัน น้ำมัน คนขับ) 96,000 บรรจุภัณฑ์และวัสดุกันกระแทก 12,000 รวม 237,000 ต้นทุนรวม 237,000 บาทคิดเป็นราว 7.4% ของยอดขาย 3,200,000 บาท ก้อนใหญ่ที่สุดคือค่าขนส่งขาออก ซึ่งเป็นจุดแรกที่บริษัทควรหาทางลด ในทางบัญชี ค่าขนส่งขาเข้ารวมเป็นต้นทุนสินค้า ส่วนค่าขนส่งขาออกเป็นค่าใช้จ่ายในการขาย รายละเอียดอยู่ใน ค่าขนส่งและการบันทึกบัญชี Shipping เดือนนี้ลาดกระบังเคมีภัณฑ์รับน้ำยาเข้าคลัง 1,200 ลัง ค่าขนส่งขาเข้า 24,000 บาทจึงทำให้ต้นทุนเพิ่มลังละ 20 บาท ส่งของเองหรือจ้างบริษัทขนส่ง แบบไหนคุ้มกว่า ธุรกิจควรเทียบต้นทุนต่อจุดส่งของรถตัวเองกับราคาที่บริษัทขนส่งเสนอ แล้วดูเงื่อนไขบริการประกอบ เช่น เวลาส่ง การเก็บเงินปลายทาง และความรับผิดชอบเมื่อของเสียหาย คำตอบมักไม่ใช่ทำเองทั้งหมดหรือจ้างทั้งหมด ลาดกระบังเคมีภัณฑ์ส่งของวันละ 30 จุด เดือนละ 26 วัน รวม 780 จุด ค่าขนส่งขาออก 96,000 บาทจึงเฉลี่ยจุดละราว 123 บาท ผู้ให้บริการขนส่งรายหนึ่งเสนอราคาจุดละ 85 บาทสำหรับลูกค้าในปริมณฑล บริษัทตัดสินใจย้ายจุดส่งปริมณฑล 40% หรือ 312 จุดไปให้บริษัทขนส่ง และเก็บรถไว้ 1 คันสำหรับลูกค้าในเมืองที่ต้องส่งตามเวลาโรงงาน (ข้อมูลสมมติ) แบบ การคำนวณ บาทต่อเดือน รถบริษัท 2 คัน (เดิม) ต้นทุนจริงของเดือน 96,000 รถบริษัท 1 คัน + จ้างขนส่ง 52,000 + (312 × 85) 78,520 ส่วนต่าง 96,000 − 78,520 17,480 บริษัทที่จ้างผู้ให้บริการขนส่งต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 1 ของค่าขนส่ง ตาม คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 12/4 ยกเว้นค่าโดยสารขนส่งสาธารณะ ลาดกระบังเคมีภัณฑ์จึงหักไว้ 26,520 × 1% = 265.20 บาท และออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ให้บริษัทขนส่งทุกเดือน หลักการ 7Rs วัดระบบโลจิสติกส์อย่างไร หลักการ 7Rs คือ เช็กลิสต์ 7 ข้อที่ธุรกิจใช้วัดว่าการส่งของแต่ละครั้งสำเร็จหรือไม่ ถ้าพลาดข้อใดข้อหนึ่ง ลูกค้าจะเห็นทันที และต้นทุนแก้ไขมักสูงกว่าต้นทุนป้องกัน หลักการ ความหมาย ตัวเลขที่ใช้วัด Right Product ส่งสินค้าถูกชนิด จำนวนครั้งที่ส่งผิดรายการ Right Quantity ส่งครบจำนวน ยอดที่ลูกค้าแจ้งขาด Right Condition สินค้าสภาพดี แกลลอนรั่วหรือบุบ Right Place ส่งถูกสถานที่ ครั้งที่ต้องส่งซ้ำ Right Time ส่งตรงเวลา อัตราส่งตรงเวลา Right Customer ส่งถึงคนที่ต้องรับ ใบส่งของที่ไม่มีลายเซ็นผู้รับ Right Cost ต้นทุนเหมาะสม ค่าส่งต่อจุด หัวหน้าคลังของลาดกระบังเคมีภัณฑ์จดข้อมูล 7 ข้อนี้ทุกวัน เดือนแรกพบแกลลอนรั่ว 18 ใบจาก 2,400 ใบ (0.75%) ส่วนใหญ่มาจากการวางซ้อนเกิน 3 ชั้นบนรถ บริษัทจึงเพิ่มแผ่นรองและกำหนดให้ซ้อนไม่เกิน 3 ชั้น SME เริ่มจัดการโลจิสติกส์อย่างไร ธุรกิจ SME เริ่มการจัดการโลจิสติกส์ได้ใน 4 ขั้น โดยยังไม่ต้องซื้อระบบใหญ่ ทุกขั้นใช้ข้อมูลที่ธุรกิจมีอยู่แล้วในใบส่งของ ใบรับของ และบัญชี ธุรกิจที่นำเข้าหรือส่งออกเองต้องดูอีกชั้นหนึ่งว่าค่าขนส่งและความเสี่ยงช่วงไหนเป็นของผู้ซื้อหรือผู้ขาย ตาม เงื่อนไขส่งมอบ Incoterms ที่ตกลงในสัญญา เพราะเงื่อนไขนี้กำหนดว่าค่าขนส่งระหว่างประเทศจะไปอยู่ในต้นทุนของฝ่ายใด ลาดกระบังเคมีภัณฑ์เริ่มจากขั้นที่ 1 และ 2 พร้อมกัน หลัง 3 เดือน บริษัทรู้ว่าต้นทุนโลจิสติกส์ลดจาก 7.4% เหลือราว 6.9% ของยอดขายหลังย้ายบางเส้นทางไปให้บริษัทขนส่ง จึงตั้งเป้าต่อไปที่ค่าเช่าคลัง ข้อควรรู้เกี่ยวกับ Logistics สรุป – รวมต้นทุนขนส่งและคลังให้ครบ 5 ส่วนก่อนตัดสินใจลด เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการเปิดบัญชีค่าใช้จ่ายเดือนล่าสุด รวมค่าขนส่ง ค่าเช่าคลัง ค่าแรงคลัง และบรรจุภัณฑ์ แล้วหารด้วยจำนวนจุดส่งของ ตัวเลขค่าส่งต่อจุดนี้คือฐานที่ใช้คุยราคากับบริษัทขนส่งทุกราย บันทึกซื้อขายและตัดสต๊อกสินค้าด้วย PEAK ตัวเลขต้นทุนโลจิสติกส์จะเชื่อได้เมื่อสต๊อกในระบบตรงกับของในคลัง PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยบันทึกซื้อขายพร้อมตัดสต๊อกสินค้า และออกรายงานสินค้าคงเหลือไว้ตรวจยอดกับของจริงได้ ถ้าอยากเริ่มให้ข้อมูลซื้อ ขาย และสต๊อกอยู่ที่เดียวกับนักบัญชี ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องสต๊อกและต้นทุนเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Logistics แผนกโลจิสติกส์ทำอะไร แผนกโลจิสติกส์ดูแลการรับของเข้าคลัง จัดเก็บ ควบคุมสต๊อก จัดรถ และส่งของถึงลูกค้า ตำแหน่งที่พบบ่อยคือ เจ้าหน้าที่คลังสินค้า ผู้วางแผนขนส่ง และผู้จัดการโลจิสติกส์ ส่วนงานเลือกผู้ขายและออกใบสั่งซื้อมักอยู่กับฝ่ายจัดซื้อ WMS และ TMS คืออะไร ระบบโลจิสติกส์ที่ใช้บ่อยมี 2 แบบ ระบบจัดการคลังสินค้า (WMS) บอกตำแหน่งของในคลังและคุมการหยิบสินค้า ส่วนระบบจัดการขนส่ง (TMS) ช่วยจัดเส้นทางและติดตามรถ ธุรกิจเล็กเริ่มจากสต๊อกในโปรแกรมบัญชีและตารางเส้นทางก่อนได้ Green Logistics คืออะไร Green Logistics หมายถึง การจัดการขนส่งและคลังสินค้าที่ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เช่น วางเส้นทางให้วิ่งเที่ยวเปล่าน้อยลง ใช้บรรจุภัณฑ์หมุนเวียน หรือเปลี่ยนรถเป็นพลังงานไฟฟ้า หลายวิธีช่วยลดค่าน้ำมันไปพร้อมกัน เช่น การรับแกลลอนคืนมาใช้ซ้ำ Shipping กับ Logistics ต่างกันอย่างไร Shipping คือการขนส่งสินค้าจากจุดหนึ่งไปอีกจุดหนึ่ง ส่วน Logistics กว้างกว่า เพราะรวมการจัดเก็บ สต๊อก บรรจุภัณฑ์ และข้อมูลติดตามสินค้าด้วย Shipping จึงเป็นงานหนึ่งในโลจิสติกส์ ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก

11 พ.ย. 2026

PEAK Account

25 min

Compliance คืออะไร วิธีวางระบบธุรกิจ หน้าที่ ภาษี บัญชี PDPA

อัปเดตเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 เจ้าของกิจการหลายคนรู้ตัวว่ายื่นภาษีช้าก็ตอนเห็นเงินเพิ่มในใบเสร็จ หรือรู้ว่าส่งงบไม่ทันก็ตอนได้หนังสือจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า บทความนี้อธิบายว่า Compliance คืออะไร ธุรกิจขนาดเล็กต้องทำตามกฎหมายเรื่องไหนบ้าง ไม่ทำแล้วเสียอะไร และวางระบบอย่างไรให้ไม่มีกำหนดยื่นหลุด Compliance คืออะไร ต่างจาก Legal ตรงไหน Compliance (การปฏิบัติตามกฎหมายและกฎระเบียบ) หมายถึง การที่ธุรกิจทำตามกฎหมาย ข้อบังคับของหน่วยงานรัฐ มาตรฐานวิชาชีพ และระเบียบภายในของตัวเองอย่างต่อเนื่อง พร้อมมีระบบที่ตรวจได้ว่าทำครบจริง คำนี้มาจากคำกริยา comply ที่แปลว่าทำตาม Compliance ต่างจากงานกฎหมาย (Legal) ที่หน้าที่ งานกฎหมายให้ความเห็นข้อกฎหมาย ร่างและตรวจสัญญา และดูแลคดี ส่วนงาน Compliance ดูแลให้งานประจำวันของทุกฝ่ายทำตามกฎที่ใช้บังคับอยู่ เช่น ยื่นภาษีตรงกำหนด เก็บเอกสารครบ และใช้ข้อมูลลูกค้าตามที่แจ้งไว้ เรื่องนี้มีผลกับธุรกิจขนาดเล็ก 3 ทาง ตัวอย่างที่ใช้ตลอดบทความนี้คือ บริษัท รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ท จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซึ่งค้าส่งอะไหล่อิเล็กทรอนิกส์ให้โรงงาน จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว มีพนักงาน 22 คน รายได้ปีละ 38 ล้านบาท และปิดรอบบัญชีวันที่ 31 ธันวาคม Compliance กับ Governance และ Risk Management ต่างกันอย่างไร Governance, Risk Management และ Compliance ทำงานร่วมกันในกรอบที่เรียกย่อว่า GRC แต่ละส่วนตอบคำถามต่างกัน ส่วน ตอบคำถาม ตัวอย่างในบริษัทเล็ก Governance (การกำกับดูแล) ใครตัดสินใจเรื่องอะไร และรายงานใคร กรรมการกำหนดว่าใครอนุมัติจ่ายเงินเกิน 50,000 บาท Risk Management (การบริหารความเสี่ยง) อะไรทำให้ธุรกิจเสียหายได้ และรับมืออย่างไร ลูกค้ารายใหญ่จ่ายช้า สต๊อกเสื่อม Compliance (การปฏิบัติตามกฎ) ธุรกิจทำตามกฎหมายและระเบียบครบหรือไม่ ยื่นภาษีครบทุกเดือน ส่งงบตรงกำหนด Compliance จึงเป็นส่วนหนึ่งของการกำกับดูแล ความเสี่ยงที่จะไม่ทำตามกฎหมาย (Compliance Risk) ก็เป็นความเสี่ยงชนิดหนึ่งที่ธุรกิจต้องบริหาร การปฏิบัติตามกฎของธุรกิจมีกี่ประเภท Compliance ของธุรกิจทั่วไปแบ่งตามที่มาของกฎได้ 5 ประเภท ธุรกิจขนาดเล็กเกือบทุกแห่งเจอ 4 ประเภทแรก ส่วนประเภทสุดท้ายธุรกิจกำหนดขึ้นเอง ประเภท ครอบคลุมอะไร รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทต้องทำอะไร Tax Compliance (ภาษี) ภาษีเงินได้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ยื่นแบบภาษีรายเดือนและรายปี Financial Compliance (บัญชีและงบการเงิน) การทำบัญชี การส่งงบการเงิน การเก็บเอกสาร ส่งงบที่ผู้สอบบัญชีรับรองแล้วให้ DBD Data Compliance (ข้อมูลส่วนบุคคล) การเก็บและใช้ข้อมูลลูกค้าและพนักงาน ดูแลรายชื่อผู้ติดต่อของลูกค้าราว 600 คน Labor Compliance (แรงงาน) สภาพการจ้าง ค่าจ้าง ประกันสังคม นำส่งประกันสังคมของพนักงาน 22 คน Internal Compliance (ระเบียบภายใน) อำนาจอนุมัติ จรรยาบรรณ การรับของขวัญจากผู้ขาย กำหนดวงเงินอนุมัติจ่ายของแต่ละตำแหน่ง ภาษีที่ธุรกิจต้องเสียมีหลายตัวและยื่นคนละกำหนด เจ้าของกิจการที่ยังไม่แน่ใจว่ามีภาษีตัวไหนบ้าง ควรเริ่มจากภาพรวมของ ประเภทของภาษี ก่อนทำปฏิทินยื่นแบบ ชื่อ เบอร์โทร และอีเมลของผู้ติดต่อฝั่งลูกค้าก็เป็นข้อมูลส่วนบุคคล แม้คนเหล่านั้นจะทำงานให้บริษัทลูกค้า วิธีแจ้งวัตถุประสงค์และเลือกฐานทางกฎหมายตอนรับข้อมูลจากแบบฟอร์ม มีตัวอย่างอยู่ในบทความ เก็บข้อมูลผู้ติดต่อของลูกค้า B2B Regulatory Compliance คืออะไร Regulatory Compliance หมายถึง การทำตามข้อบังคับของหน่วยงานที่กำกับธุรกิจประเภทนั้นโดยเฉพาะ นอกเหนือจากกฎหมายทั่วไปที่ทุกธุรกิจต้องทำ เช่น ผู้ผลิตอาหารต้องขออนุญาตตามกฎหมายอาหาร ธุรกิจหลักทรัพย์ต้องทำตามเกณฑ์ของสำนักงาน ก.ล.ต. และผู้นำเข้าต้องทำตามกฎหมายศุลกากร ธุรกิจที่เพิ่งเริ่มควรถามหน่วยงานที่ออกใบอนุญาตของธุรกิจตัวเองว่ามีรายงานหรือการต่ออายุอะไรที่ต้องทำทุกปี เพราะเกณฑ์ของแต่ละอุตสาหกรรมต่างกันมาก กฎหมายที่ SME ไทยต้องทำตามมีอะไรบ้าง กฎหมายที่บริษัทขนาดเล็กเกือบทุกแห่งต้องทำตามมี 5 ฉบับหลัก คือ ประมวลรัษฎากร พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 และพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 หน้าที่ที่มีกำหนดเวลาสรุปได้ตามตารางนี้ หน้าที่ กำหนดเวลา กฎหมาย ยื่น ภ.ง.ด.1 ภ.ง.ด.3 ภ.ง.ด.53 และนำส่งภาษีที่หักไว้ ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป ประมวลรัษฎากร ยื่น ภ.พ.30 (แบบภาษีมูลค่าเพิ่มรายเดือน) ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ประมวลรัษฎากร นำส่งเงินสมทบประกันสังคม ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป พ.ร.บ.ประกันสังคม ยื่น ภ.ง.ด.51 (ภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี) ภายใน 2 เดือนหลังครบรอบ 6 เดือน ประมวลรัษฎากร ยื่น ภ.ง.ด.50 (ภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปี) ภายใน 150 วันนับจากวันสิ้นรอบบัญชี ประมวลรัษฎากร ส่งงบการเงินให้กรมพัฒนาธุรกิจการค้า บริษัทจำกัดส่งภายใน 1 เดือนนับจากวันที่ประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติงบ พ.ร.บ.การบัญชี หมายเหตุ: กำหนดยื่นแบบภาษีทางออนไลน์อาจขยายได้ตามประกาศของกรมสรรพากรในแต่ละช่วง รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทนับหน้าที่ที่มีกำหนดเวลาแล้วได้อย่างน้อย 52 รายการต่อปี คือหน้าที่รายเดือน 4 อย่าง × 12 เดือน = 48 รายการ บวกหน้าที่รายปีอีก 4 อย่าง ได้แก่ ภ.ง.ด.51 ภ.ง.ด.50 การส่งงบการเงิน และการส่งบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (แบบ บอจ.5) หน้าที่ด้านภาษีและบัญชีมีอะไรที่มักพลาด ผู้ประกอบการที่มีรายได้จากการขายสินค้าหรือให้บริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ตาม คู่มือการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มของกรมสรรพากร จุดที่มักพลาดคือธุรกิจไม่ได้ดูยอดสะสมทุกเดือน จึงรู้ตัวว่าเกินเกณฑ์ช้า ฝั่งบัญชี พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 กำหนดให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีส่งงบการเงินภายใน 5 เดือนนับจากวันปิดบัญชี ส่วนบริษัทจำกัดส่งภายใน 1 เดือนหลังผู้ถือหุ้นอนุมัติงบ และต้องเก็บบัญชีกับเอกสารประกอบไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปีนับจากวันปิดบัญชี หน้าที่เหล่านี้ทำได้ครบง่ายขึ้นเมื่อธุรกิจมี ระบบบัญชีที่วางไว้ตั้งแต่เริ่มต้น เพราะเอกสารขาย ซื้อ และจ่ายเงินไหลเข้าบัญชีเป็นเส้นทางเดียว ฝ่ายบัญชีจึงไม่ต้องตามเอกสารปลายเดือน หน้าที่ตาม PDPA มีอะไรบ้าง บริษัทที่เก็บข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้า ผู้ติดต่อ หรือพนักงาน มีฐานะเป็นผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA) หน้าที่หลักคือแจ้งวัตถุประสงค์ก่อนหรือขณะเก็บข้อมูล ใช้ข้อมูลตามฐานที่กฎหมายรับรอง และดูแลไม่ให้ข้อมูลรั่วไหล รายละเอียดสิทธิของเจ้าของข้อมูลและสิ่งที่ธุรกิจขนาดเล็กควรปรับในงานเอกสาร อยู่ในบทความ PDPA สำหรับ SME รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทเริ่มจากเพิ่มข้อความแจ้งวัตถุประสงค์ในแบบฟอร์มขอใบเสนอราคา และจำกัดสิทธิ์เปิดไฟล์รายชื่อผู้ติดต่อไว้ที่ฝ่ายขาย ไม่ทำ Compliance มีผลอย่างไร Non-Compliance หมายถึง การที่ธุรกิจไม่ทำตามกฎหมายหรือกฎระเบียบที่ใช้บังคับ ผลที่ตามมามี 3 ชั้น คือ เงินเพิ่มและค่าปรับที่คิดเป็นตัวเงินได้ โทษตามกฎหมายเฉพาะเรื่อง และความน่าเชื่อถือที่ลดลงในสายตาคู่ค้า ผู้ที่ไม่ชำระหรือนำส่งภาษีภายในกำหนดต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของภาษีที่ต้องชำระ ตาม ประมวลรัษฎากร มาตรา 27 แบบ ภ.พ.30 ที่ยื่นช้ายังอาจมีเบี้ยปรับอีกส่วน ตาม คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ป.81/2542 สมมติรังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทมีภาษีมูลค่าเพิ่มต้องชำระเดือนหนึ่ง 85,000 บาท แต่ชำระช้า 1 เดือน 10 วัน เศษของเดือนนับเป็น 1 เดือน จึงนับเป็น 2 เดือน (ข้อมูลสมมติ) ค่าปรับฝั่ง DBD เพิ่มเป็นขั้นตามจำนวนเดือนที่ช้า ธุรกิจที่อยากเห็นวิธีคิดทั้งฝั่ง DBD และสรรพากรครบทุกกรณี ดูได้ที่ ค่าปรับยื่นงบล่าช้า ส่วน PDPA มีทั้งความรับผิดทางแพ่ง โทษอาญา และโทษปรับทางปกครองสำหรับผู้ควบคุมข้อมูลที่ไม่ทำตามหน้าที่ ยอดค่าปรับจริงขึ้นกับลักษณะความผิดและคำวินิจฉัยของหน่วยงาน ธุรกิจจึงควรตรวจกับตัวบทหรือสอบถามสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลเมื่อมีกรณีจริง ผลที่หนักกว่าตัวเงินคือการถูกตรวจย้อนหลัง เมื่อเจ้าหน้าที่พบว่าธุรกิจยื่นช้าหรือยื่นไม่ครบซ้ำหลายเดือน ความเสี่ยงที่จะถูกเรียกตรวจ ภาษีย้อนหลัง ก็สูงขึ้น และลูกค้าองค์กรบางรายตัดผู้ขายที่เอกสารภาษีไม่เรียบร้อยออกจากทะเบียน SME วางระบบให้ทำตามกฎหมายครบได้อย่างไร ธุรกิจ SME วางระบบ Compliance ได้ใน 5 ขั้น โดยไม่ต้องตั้งฝ่ายใหม่ หัวใจอยู่ที่ทุกหน้าที่มีชื่อคนรับผิดชอบและมีวันตรวจซ้ำ รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทให้ผู้จัดการฝ่ายบัญชีเป็นเจ้าของปฏิทินทั้ง 52 รายการ ให้ฝ่ายบุคคลดูแลประกันสังคม และให้เจ้าของบริษัทตรวจรายงานสรุปทุกต้นเดือน หลังใช้ระบบนี้ 2 ไตรมาส บริษัทไม่มีแบบภาษีที่ยื่นช้าเลย (ข้อมูลสมมติ) เอกสารที่ตรวจในขั้นที่ 5 ต้องหาเจอเมื่อเจ้าหน้าที่ขอดู วิธีจัดหมวดและระยะเวลาเก็บของแต่ละเอกสารอยู่ในบทความ เอกสารบัญชีเก็บกี่ปี Compliance Checklist สำหรับ SME มีอะไรบ้าง Compliance Checklist คือรายการตรวจที่ธุรกิจใช้เช็กว่าทำหน้าที่ตามกฎหมายครบในแต่ละรอบ ธุรกิจขนาดเล็กแบ่งรอบตรวจได้ 3 รอบ รอบ สิ่งที่ตรวจ ผู้รับผิดชอบ (ตัวอย่าง) รายเดือน ยื่น ภ.ง.ด.1 ภ.ง.ด.3 ภ.ง.ด.53 ภ.พ.30 และนำส่งประกันสังคมครบ ผู้จัดการฝ่ายบัญชี รายเดือน ใบกำกับภาษีซื้อที่ได้รับครบและข้อมูลถูกต้อง พนักงานบัญชี รายไตรมาส สุ่มตรวจเอกสารหัก ณ ที่จ่าย สัญญา และสิทธิ์เปิดไฟล์ข้อมูลลูกค้า เจ้าของหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย รายปี ประชุมอนุมัติงบ ส่งงบการเงิน ยื่น ภ.ง.ด.50 ส่งแบบ บอจ.5 ผู้จัดการฝ่ายบัญชีกับนักบัญชีภายนอก รายปี ทบทวนข้อบังคับการทำงานและนโยบายข้อมูลส่วนบุคคล ฝ่ายบุคคล ตารางนี้บอกว่างานส่วนใหญ่เป็นงานรายเดือนของฝ่ายบัญชี ธุรกิจที่ทำรายเดือนให้ครบจะเหลืองานรายปีไม่มาก และไม่ต้องเร่งงานย้อนหลังช่วงปิดงบ Compliance Officer คือใคร มีหน้าที่อะไร Compliance Officer คือผู้ที่องค์กรมอบหมายให้ดูแลว่าทุกฝ่ายทำตามกฎหมายและระเบียบครบ งาน Compliance ประจำวันของตำแหน่งนี้มี 4 เรื่อง คือ ติดตามกฎหมายใหม่ ประเมินความเสี่ยง อบรมพนักงาน และรายงานผลการตรวจต่อผู้บริหาร ธุรกิจที่อยู่ใต้การกำกับเฉพาะ เช่น สถาบันการเงินและธุรกิจหลักทรัพย์ มักต้องมีหน่วยงาน Compliance แยกตามเกณฑ์ของหน่วยงานกำกับ ส่วนบริษัทขนาดเล็กทั่วไปไม่มีกฎหมายบังคับให้ตั้งตำแหน่งนี้ บริษัทขนาดเล็กจึงให้คนที่มีอยู่รับหน้าที่แทนได้ รังสิตอิเล็กทรอนิกส์พาร์ทมอบงานนี้ให้ผู้จัดการฝ่ายบัญชีควบกับงานเดิม และให้ ผู้ทำบัญชี ภายนอกช่วยตรวจแบบภาษีรายปีกับงบการเงิน งานที่ต้องใช้ดุลยพินิจทางกฎหมาย เช่น การตีความสัญญาหรือข้อพิพาท บริษัทยังส่งให้นักกฎหมายดู ข้อควรรู้ก่อนวางระบบการปฏิบัติตามกฎหมาย สรุป – ทุกกำหนดยื่นต้องมีชื่อคนรับผิดชอบ ก่อนวันครบกำหนดจะมาถึง เจ้าของกิจการเริ่มได้วันนี้ด้วยการเปิดปฏิทินเดือนหน้า ใส่วันที่ 7 และวันที่ 15 พร้อมชื่อคนรับผิดชอบแต่ละแบบ แล้วนัดผู้ทำบัญชีทบทวนกำหนดส่งงบปีนี้ งานส่วนใหญ่ในปฏิทินคือการออกเอกสารภาษีให้ครบและบันทึกให้ตรงกับแบบที่ยื่นทุกเดือน ออกใบกำกับภาษีและหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่ายให้ครบทุกเดือนด้วย PEAK แบบภาษีรายเดือนจะยื่นได้ถูกเมื่อเอกสารขายและเอกสารจ่ายเงินครบ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยออกใบกำกับภาษีจากข้อมูลขาย และบันทึกรายจ่ายที่มีภาษีหัก ณ ที่จ่ายพร้อมพิมพ์หนังสือรับรองให้ผู้รับเงิน ถ้าอยากให้เอกสารพร้อมก่อนวันยื่นแบบทุกเดือน ทดลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ฟรี 30 วัน อ่านเรื่องหน้าที่ของธุรกิจเพิ่มเติม แหล่งอ้างอิง: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Compliance Compliance ต้องจบอะไร ไม่มีกฎหมายกำหนดวุฒิสำหรับงาน Compliance ในธุรกิจทั่วไป ผู้ที่ทำงานนี้ส่วนใหญ่จบด้านกฎหมาย บัญชี หรือการเงิน ส่วนธุรกิจที่อยู่ใต้การกำกับเฉพาะ เช่น ธุรกิจหลักทรัพย์ ต้องดูคุณสมบัติตามเกณฑ์ของหน่วยงานกำกับนั้น ธุรกิจเล็กที่มีพนักงานไม่กี่คนต้องมีระบบดูแลการปฏิบัติตามกฎหมายไหม ต้องทำ กฎหมายภาษี บัญชี ประกันสังคม และ PDPA ใช้กับธุรกิจทุกขนาด สิ่งที่ต่างกันคือขนาดของระบบ ธุรกิจเล็กใช้ปฏิทินกับผู้รับผิดชอบไม่กี่คนก็ครอบคลุมได้ โดยไม่ต้องตั้งฝ่ายแยก Compliance Audit คืออะไร Compliance Audit หมายถึง การตรวจว่าธุรกิจทำตามกฎหมายและระเบียบที่วางไว้จริงหรือไม่ ผู้ตรวจอาจเป็นคนในองค์กรหรือผู้ตรวจภายนอก การตรวจนี้ต่างจากการสอบบัญชีของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ซึ่งเน้นความถูกต้องของงบการเงิน Poor Compliance หมายถึงอะไร Poor Compliance หมายถึง การปฏิบัติตามกฎหรือข้อกำหนดได้ไม่ครบหรือไม่สม่ำเสมอ ในทางธุรกิจคือการยื่นช้าบ้าง ขาดเอกสารบ้าง ส่วนในทางการแพทย์ คำนี้ใช้กับผู้ป่วยที่ไม่ทำตามคำแนะนำการรักษา ความหมายจึงขึ้นกับบริบทที่ใช้ ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก