PEAK Account

ทั้งหมด

บัญชี

ภาษี

ธุรกิจ

การใช้งานโปรแกรม

ข่าวสาร

7 ก.ย. 2026

PEAK Account

17 min

ผังบัญชี คืออะไร คู่มือจัดหมวดค่าใช้จ่ายให้เห็นกำไรจริง

ผังบัญชีเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่ทุกธุรกิจต้องมี แต่ปัญหาที่ SME เจอบ่อยไม่ใช่ไม่มีผังบัญชี แต่คือการมีผัง แต่ลงหมวดหมู่ค่าใช้จ่ายผิด จนเปิดงบกำไรขาดทุนแล้วตัวเลขไม่สะท้อนความจริง บทความนี้จะพาคุณเข้าใจผังบัญชี ตั้งแต่พื้นฐานจนถึงวิธีจัดหมวดค่าใช้จ่ายแบบที่เจ้าของกิจการอ่านแล้วเห็น margin ได้ทันที ผังบัญชี (Chart of Accounts) คืออะไร ผังบัญชีคือรายการรหัสบัญชีทั้งหมดที่ธุรกิจใช้บันทึกรายการทางการเงิน เปรียบเหมือนสารบัญของบัญชี ทุกครั้งที่มีเงินเข้าหรือออก จะถูกจัดเข้ารหัสบัญชีที่ตรงหมวด ผังบัญชีที่ดีช่วยให้เจ้าของกิจการเปิดงบแล้วเข้าใจตัวเลขได้เอง ไม่ต้องรอนักบัญชีแปลให้ทุกครั้ง ส่วนผังบัญชีที่จัดหมวดผิดหรือหยาบเกินไป จะทำให้ตัวเลขกำไรขาดทุนพร่ามัว ตัดสินใจผิดพลาดได้ ผังบัญชีสำเร็จรูปกับผังที่ออกแบบเอง อะไรเหมาะกับ SME ผังบัญชีสำเร็จรูปคือ template มาตรฐานที่โปรแกรมบัญชีหรือสำนักงานบัญชีเตรียมไว้ให้ ใช้ได้ทันทีโดยไม่ต้องตั้งค่าเอง เหมาะกับธุรกิจที่เพิ่งเริ่มต้นหรือโครงสร้างไม่ซับซ้อน แต่ถ้าหากธุรกิจเริ่มโต หรือมีค่าใช้จ่ายหลายประเภท ควรปรับผังบัญชีให้ตรงกับธุรกิจจริง เช่น แยกต้นทุนตามสายผลิตภัณฑ์ หรือแยกค่าใช้จ่ายทีมขายออกจากทีมบริหาร ธุรกิจส่วนใหญ่ใช้วิธีเริ่มจากสำเร็จรูป แล้วค่อยปรับตามความต้องการ จะเห็นผลดีที่สุด 5 หมวดบัญชีหลักที่ต้องรู้ ผังบัญชีแบ่งออกเป็น 5 หมวดใหญ่ตามมาตรฐานบัญชีสำหรับ SME ทั่วไป หรือ NPAEs (ข้อมูลจากสภาวิชาชีพบัญชี) หมวด ชื่อ ตัวอย่าง รหัสที่มักใช้ 1 สินทรัพย์ เงินสด เงินฝากธนาคาร ลูกหนี้การค้า สินค้าคงคลัง 1xxx 2 หนี้สิน เจ้าหนี้การค้า เงินกู้ธนาคาร ภาษีค้างจ่าย 2xxx 3 ส่วนของเจ้าของ (ทุน) ทุนจดทะเบียน กำไรสะสม 3xxx 4 รายได้ รายได้จากการขาย รายได้จากบริการ ดอกเบี้ยรับ 4xxx 5 ค่าใช้จ่าย ต้นทุนขาย เงินเดือน ค่าเช่า ค่าโฆษณา 5xxx หมวดที่ 5 คือจุดที่ SME มักมีปัญหามากที่สุด เพราะค่าใช้จ่ายทุกอย่างถูกโยนรวมกันโดยไม่แยกประเภท จนเปิดงบแล้วไม่รู้ว่ากำไรหายไปตรงไหน จัดหมวดค่าใช้จ่ายให้ถูก ใช้บริหารธุรกิจได้จริง ค่าใช้จ่ายในผังบัญชีหมวด 5 ไม่ควรรวมกันเป็นก้อนเดียว การแยกหมวดให้ชัดจะทำให้เจ้าของเห็นว่าเงินไหลออกไปตรงไหน และกำไรขั้นต้น (gross margin) เป็นเท่าไรก่อนหักค่าใช้จ่ายบริหาร โดยมีหลักการง่ายๆ คือ การแบ่งค่าใช้จ่ายออกเป็น 2 กลุ่มหลัก กลุ่ม ชื่อ คืออะไร ตัวอย่าง ต้นทุนขาย Cost of Sales (COS) ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นโดยตรงจากการผลิตหรือส่งมอบสินค้า/บริการ ค่าวัตถุดิบ ค่าแรงทีมผลิต ค่าขนส่งสินค้า ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน Operating Expense (Opex) ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นไม่ว่าจะขายได้หรือไม่ เงินเดือนทีมบริหาร ค่าเช่าออฟฟิศ ค่าโฆษณา เมื่อแยก 2 กลุ่มนี้ชัด คุณจะเห็นสูตรสำคัญ กำไรขั้นต้น = รายได้ – ต้นทุนขาย ถ้ากำไรขั้นต้นต่ำ แปลว่าต้นทุนการผลิตหรือบริการสูงเกินไป ต้องแก้ที่สินค้า ไม่ใช่ลดค่าใช้จ่ายบริหาร เงินเดือนควรอยู่หมวดไหน ขึ้นกับหน้าที่ของทีม เงินเดือนคือค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ที่ SME มักจัดผิดหมวด หลักคิดคือ ถ้าพนักงานคนนั้นสร้างสินค้าหรือบริการโดยตรง ค่าแรงเขาคือต้นทุนขาย ทีม ตัวอย่าง ควรอยู่หมวด เหตุผล ทีมผลิต ช่างประกอบ ช่างเย็บ ต้นทุนขาย (COS) สร้างสินค้าโดยตรง ทีมบริการ ช่างซ่อม ที่ปรึกษา ต้นทุนขาย (COS) ส่งมอบบริการโดยตรง ทีมขาย เซลส์ ทีม BD ค่าใช้จ่ายขาย (Selling Expense) ช่วยหารายได้ แต่ไม่ได้ผลิตสินค้า ทีมบริหาร บัญชี HR ผู้บริหาร ค่าใช้จ่ายบริหาร (Admin Expense) สนับสนุนธุรกิจ ไม่ได้สร้างสินค้า ตัวอย่าง บริษัท ข จำกัด (ชื่อสมมุติ) ทำธุรกิจรับจ้างผลิตสินค้า มีพนักงาน 10 คน เงินเดือนรวม 300,000 บาท/เดือน ถ้าโยนรวมเป็นค่าใช้จ่ายก้อนเดียว จะไม่รู้เลยว่าต้นทุนการผลิตจริงเป็นเท่าไร แต่ถ้าแยกตามตารางข้างบน จะเห็นชัดว่าต้นทุนขายคือเงินเดือนทีมผลิต 180,000 บาท ส่วนที่เหลือ 120,000 บาท คือค่าบริหาร ค่าโฆษณา คอมมิชชัน ส่วนลด จัดยังไงให้เห็นต้นทุนการหาลูกค้า ค่าใช้จ่ายกลุ่มนี้ควรแยกเป็นค่าใช้จ่ายขาย (Selling Expense) ไม่ปนกับค่าบริหารทั่วไป เพราะเมื่อแยกชัดจะเห็นต้นทุนการหาลูกค้า (Customer Acquisition Cost หรือ CAC) ได้ โดยค่าใช้จ่ายที่ควรอยู่ในหมวดค่าใช้จ่ายขาย ได้แก่ วิธีคำนวณ CAC แบบง่าย รายการ วิธีคำนวณ จำนวนเงิน ค่าใช้จ่ายขายทั้งเดือน รวมค่าโฆษณา + คอมมิชชัน + ส่วนลด 100,000 บาท จำนวนลูกค้าใหม่ – 50 ราย CAC 100,000 ÷ 50 2,000 บาท/ราย ถ้า CAC สูงเกินกำไรต่อลูกค้า แปลว่าต้องปรับกลยุทธ์การตลาด ค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ครั้งเดียว แยกยังไงไม่ให้งบกำไรขาดทุนหลอก ค่าใช้จ่ายบางรายการเกิดขึ้นครั้งเดียวแต่มูลค่าสูง เช่น ซื้อเครื่องจักร 500,000 บาท หรือซ่อมแซมออฟฟิศ 300,000 บาท ถ้าลงเป็นค่าใช้จ่ายทั้งก้อนในเดือนเดียว กำไรเดือนนั้นจะติดลบ ทั้งที่ธุรกิจไม่ได้ขาดทุนจริง โดยวิธีจัดการคือ บันทึกเป็นสินทรัพย์ในหมวด 1 แล้วทยอยหักเป็นค่าใช้จ่ายผ่านค่าเสื่อมราคา (depreciation คือการกระจายต้นทุนสินทรัพย์เป็นค่าใช้จ่ายตามอายุการใช้งาน) ตัวอย่างเช่น ซื้อเครื่องจักร 500,000 บาท อายุใช้งาน 5 ปี จะหักค่าเสื่อมราคาปีละ 100,000 บาท แบบนี้งบกำไรขาดทุนจะสะท้อนต้นทุนจริงของแต่ละปี ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นครั้งเดียวและไม่ปกติ เช่น ค่าปรับ ค่าเสียหายจากภัยธรรมชาติ ควรแยกเป็นค่าใช้จ่ายอื่น ไม่ปนกับค่าใช้จ่ายปกติ เพื่อให้กำไรจากการดำเนินงานสะท้อนผลประกอบการที่แท้จริง ค่าใช้จ่ายที่ต้องกระจาย Prepaid กับ Accrued Expense สำหรับ SME ค่าใช้จ่ายบางรายการจ่ายก่อนแต่ใช้ทีหลัง หรือใช้ก่อนแต่จ่ายทีหลัง ถ้าบันทึกผิดเดือน งบกำไรขาดทุนจะบิดเบือน ประเภท คืออะไร ตัวอย่าง วิธีจัดการ Prepaid Expense (ค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้า) จ่ายเงินไปแล้ว แต่ยังไม่ได้ใช้ประโยชน์ ค่าเช่าจ่ายล่วงหน้า 6 เดือน ค่าประกันภัยรายปี บันทึกเป็นสินทรัพย์ก่อน แล้วตัดเป็นค่าใช้จ่ายทีละเดือน Accrued Expense (ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย) ใช้ประโยชน์แล้ว แต่ยังไม่จ่ายเงิน ค่าไฟฟ้าเดือนนี้ที่ยังไม่ได้รับบิล โบนัสพนักงานที่ตั้งค้างไว้ บันทึกค่าใช้จ่ายทันที แม้ยังไม่จ่ายจริง สำหรับ SME ที่เพิ่งเริ่มต้น ไม่จำเป็นต้อง prepaid/accrued ทุกรายการ แต่ถ้ามีค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้าก้อนใหญ่ เช่น ค่าเช่ารายปี ควรกระจายให้ถูกเดือน เพื่อให้งบรายเดือนสะท้อนต้นทุนจริง ค่าใช้จ่ายเจ้าของปนบริษัท แยกยังไงให้ถูกภาษีและคุมง่าย ปัญหาที่พบมากที่สุดใน SME ไทยคือ เจ้าของใช้เงินบริษัทจ่ายค่าใช้จ่ายส่วนตัว เช่น ค่าน้ำมันรถส่วนตัว ค่าอาหาร ค่าเดินทางครอบครัว ถ้าบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายบริษัท จะมีปัญหา 2 ด้าน วิธีแก้ที่ดีที่สุดคือ วิธีออกแบบผังบัญชีแบบเจ้าของอ่านง่าย ผังบัญชีที่ดีไม่ใช่ผังที่ละเอียดที่สุด แต่คือผังที่เจ้าของเปิดงบแล้วเข้าใจตัวเลขได้เองภายใน 5 นาที โดยหลักการออกแบบมี 3 ข้อ คือ หมวดไหนควรแยกละเอียด หมวดไหนรวมได้ ไม่จำเป็นต้องแยกทุกรายการให้ละเอียดเท่ากัน ให้ดูว่าเจ้าของต้องติดตามตัวเลขไหนเป็นประจำ โดยหมวดที่ควรแยกละเอียดคือ ต้นทุนขายแยกตามประเภทสินค้าหรือบริการ ค่าโฆษณาแยกตามช่องทาง (Facebook/Google/อื่นๆ) และเงินเดือนแยกตามแผนก หมวดที่รวมได้เพื่อความสะดวก อาทิเช่น ค่าสาธารณูปโภค (ค่าน้ำ ค่าไฟ อินเทอร์เน็ต) รวมเป็นรหัสเดียวได้ หรือค่าเครื่องเขียน อุปกรณ์สำนักงาน และวัสดุสิ้นเปลือง รวมเป็นรหัสเดียว เป็นต้น ตัวอย่างผังบัญชีหมวดค่าใช้จ่ายสำหรับธุรกิจ SME ผังบัญชีด้านล่างเป็นตัวอย่างสำหรับธุรกิจซื้อมาขายไปและธุรกิจบริการ ปรับเพิ่มหรือลดรหัสย่อยได้ตามความต้องการ รหัส ชื่อบัญชี ธุรกิจซื้อมาขายไป ธุรกิจบริการ 5100 ต้นทุนขาย ✅ ต้นทุนสินค้า ✅ ค่าแรงบริการ 5110 ค่าวัตถุดิบ/สินค้า ✅ – 5120 ค่าแรงผลิต/บริการ ✅ ✅ 5130 ค่าขนส่งสินค้า ✅ – 5200 ค่าใช้จ่ายขาย ✅ ✅ 5210 ค่าโฆษณาออนไลน์ ✅ ✅ 5220 คอมมิชชันพนักงานขาย ✅ ✅ 5300 ค่าใช้จ่ายบริหาร ✅ ✅ 5310 เงินเดือนทีมบริหาร ✅ ✅ 5320 ค่าเช่าสำนักงาน ✅ ✅ 5330 ค่าสาธารณูปโภค ✅ ✅ 5900 ค่าใช้จ่ายอื่น ✅ ค่าปรับ ค่าเสียหาย ✅ ใช้ PEAK จัดการผังบัญชี ลดงานซ้ำ เห็นตัวเลขจริง PEAK มีผังบัญชีสำเร็จรูปที่ออกแบบมาสำหรับธุรกิจ SME ไทยโดยเฉพาะ ใช้งานได้ทันทีหลังสมัคร และปรับเพิ่มรหัสบัญชีได้ตามต้องการ นอกจากนี้ PEAK ยังมีระบบวิเคราะห์ธุรกิจของ PEAK (PEAK Board) แสดงกำไรขั้นต้นและค่าใช้จ่ายแต่ละหมวดเป็นกราฟให้เจ้าของดูได้ทันที ไม่ต้องดาวน์โหลดงบมาเปิดใน Excel อีกต่อไป ทดลองใช้ PEAK ฟรี 30 วัน สรุป: ออกแบบผังบัญชีให้เห็นกำไรจริง คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับผังบัญชี SME ต้องมีผังบัญชีละเอียดแค่ไหน ไม่มีกฎตายตัว แต่อย่างน้อยควรแยกต้นทุนขายกับค่าใช้จ่ายดำเนินงานออกจากกัน ส่วนรายละเอียดภายในแต่ละหมวดขึ้นกับว่าเจ้าของต้องการดูตัวเลขไหนเป็นประจำ ถ้ายังไม่แน่ใจ เริ่มจากผังสำเร็จรูปแล้วค่อยเพิ่มรหัสทีหลังได้ เปลี่ยนผังบัญชีระหว่างปีได้ไหม เปลี่ยนได้ แต่ต้องระวังเรื่องการย้ายยอดสะสม ถ้าเพิ่มรหัสใหม่ที่ไม่กระทบรหัสเดิม ทำได้เลย แต่ถ้าต้องรวมหรือแยกรหัสที่มียอดอยู่ ควรทำต้นรอบบัญชีใหม่และปรึกษานักบัญชี ผังบัญชีกับเลขบัญชี 4 หลักกับ 5 หลักต่างกันยังไง เลข 4 หลักเป็นมาตรฐานที่ SME ส่วนใหญ่ใช้ เช่น 5100 คือต้นทุนขาย ถ้าธุรกิจมีรายการเยอะขึ้น ใช้ 5 หลักเพื่อแยกย่อยได้ เช่น 51001 คือค่าวัตถุดิบ A, 51002 คือค่าวัตถุดิบ B การเพิ่มหลักไม่กระทบโครงสร้างเดิม แค่เพิ่มรายละเอียด ค่าเสื่อมราคาควรอยู่หมวดไหนในผังบัญชี ค่าเสื่อมราคาเป็นค่าใช้จ่าย แต่ต้องแยกตามประเภทของสินทรัพย์ ถ้าเป็นเครื่องจักรผลิต ค่าเสื่อมราคาเป็นต้นทุนขาย ถ้าเป็นอุปกรณ์สำนักงาน เป็นค่าใช้จ่ายบริหาร หลักคิดเหมือนเงินเดือน คือดูว่าสินทรัพย์นั้นสร้างสินค้าหรือบริการโดยตรงหรือไม่ป็นลายลักษณ์อักษรทุกครั้ง สาม ใช้โปรแกรมบัญชีออนไลน์ที่แจ้งเตือนบิลค้างและแสดงรายรับแบบเรียลไทม์ แทนการพึ่ง spreadsheet

7 ก.ย. 2026

PEAK Account

14 min

Revenue Leakage คืออะไร 6 รอยรายได้รั่ว ที่ SME มักมองข้าม

ยอดขายดี ลูกค้าเพิ่ม แต่พอดูกำไรจริงกลับน้อยกว่าที่ควร ถ้าเคยรู้สึกแบบนี้ สาเหตุอาจไม่ใช่ต้นทุนสูง แต่เป็น Revenue Leakage หรือรายได้รั่วไหลที่เกิดขึ้นเงียบ ๆ ในทุกขั้นตอนของการทำธุรกิจ B2B โดยในบทความนี้ จะพาคุณมาเจาะ 6 จุดรอยรั่วที่ SME ไทยเจอบ่อยที่สุด พร้อม Checklist ตรวจสอบและวิธีอุดจุดรั่วที่นำไปใช้ได้ทันที Revenue Leakage คืออะไร รายได้รั่วไหลหมายถึงอะไร Revenue Leakage คือรายได้ที่ธุรกิจควรได้รับแต่กลับหายไป โดยอาจมีสาเหตุจากขั้นตอนการดำเนินธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นการออกบิลล่าช้า ส่วนลดที่ไม่ได้บันทึก หรือสัญญาที่ไม่ครอบคลุมงานที่ทำจริง หรือถ้ายังเห็นภาพไม่ชัด ให้ลองนึกภาพถังน้ำที่มีรอยรั่ว น้ำไหลออกทีละนิด กว่าจะรู้ตัวอีกที น้ำอาจหายไปครึ่งถังแล้ว งานวิจัยจาก EY และ MGI Research ยังระบุว่าธุรกิจทั่วโลกสูญเสียรายได้จาก Revenue Leakage เฉลี่ย 1-5% ของ revenue ทั้งหมด Revenue Leakage vs Revenue Loss ต่างกันยังไง Revenue Loss คือรายได้ที่หายไปจากปัจจัยภายนอก เช่น เศรษฐกิจตกต่ำ คู่แข่งแย่งลูกค้า หรือสินค้าล้าสมัย ซึ่งยากจะควบคุม Revenue Leakage แตกต่างออกไป เพราะเกิดจากปัจจัยภายในที่แก้ไขได้ เช่น ลืมออกบิล ไม่คุมส่วนลด หรือปล่อยให้ลูกค้าใช้งานเกินสัญญา พูดง่าย ๆ คือเงินที่ควรได้แต่ไม่ได้ เพราะระบบภายในมีรูรั่ว 6 จุดรั่ว Revenue Leakage ที่ SME ต้องระวัง ธุรกิจ B2B ที่ทำงานแบบโปรเจกต์หรือสัญญารายเดือน มีจุดเสี่ยงมากกว่าธุรกิจขายปลีก เพราะวงจรรายได้ซับซ้อนกว่า ตั้งแต่เสนอราคาจนถึงรับเงิน จุดรั่วที่พบบ่อยที่สุดมี 6 จุด 1. ส่งงานแล้วแต่ยังไม่ออกใบแจ้งหนี้ จุดรั่วที่ร้ายแรงที่สุดสำหรับ SME บริการ คือทำงานเสร็จแล้วแต่ยังไม่ได้ออกใบแจ้งหนี้ ตัวอย่างที่พบบ่อย เช่น agency ทำงานดีไซน์เสร็จแต่ PM ลืมส่งเรื่องให้บัญชีออกบิล หรือฟรีแลนซ์ส่งงานแล้วรอลูกค้าตอบก่อนค่อยเรียกเก็บเงิน ผ่านไป 2-3 เดือนก็ลืม 2. งานบานแต่ราคาเดิม ทำกำไรหาย ลูกค้าขอเพิ่มงานทีละนิด เช่น ช่วยแก้ตรงนี้อีกหน่อย หรือเพิ่มรายงานอีกชุดนึงได้ไหม แม้จะดูเล็กน้อย แต่เมื่อรวมกันทั้งโปรเจกต์ ต้นทุนที่ใช้ไปจริงสูงกว่าราคาที่ตกลงไว้มาก สมมติ บริษัท ก จำกัด (ชื่อสมมุติ) รับทำเว็บไซต์ราคา 150,000 บาท แต่ลูกค้าขอเพิ่มหน้า ขอแก้ดีไซน์ ขอเพิ่ม feature ระหว่างทาง จนต้นทุนเวลากับค่าจ้างกลายเป็น 200,000 บาท กำไร 50,000 บาทที่เดิมควรได้ก็หายไป 3. ลูกค้าหายไปตอนหมดสัญญา ธุรกิจ B2B ที่มีสัญญารายปีมักพบว่าลูกค้าหลุดไป เพราะไม่มีใครติดตามเรื่อง renewal ปล่อยให้สัญญาหมดอายุโดยไม่มีการเจรจาต่อ ลูกค้าก็ย้ายไปใช้บริการเจ้าอื่นหรือหยุดใช้บริการไปเลย 4. ดีลปากเปล่า ส่วนลดที่ไม่ได้ลงสัญญา การตกลงแบบปากเปล่า เช่น ฝ่ายขายลด 10% ให้ลูกค้าในเดือนแรก แต่ไม่ได้ระบุเงื่อนไขในสัญญา ส่วนลดนั้นถูกนำมาใช้ต่อทุกเดือน เพราะไม่มีใครรู้ว่าตกลงกันไว้อย่างไร รายได้ที่ควรได้เต็มจำนวนก็หายไปทุกเดือน 5. Upsell แต่คิดราคาเดิม ลูกค้าเริ่มใช้บริการ 5 user แต่โปรโมชันขยายให้เป็น 15 user โดยยังจ่ายราคาเดิม สถานการณ์แบบนี้เกิดขึ้นได้ เมื่อสัญญาไม่ได้ระบุเกณฑ์ปรับราคาตามการใช้งาน ธุรกิจก็เสียรายได้ส่วนต่างทุกเดือน 6. เครดิตเทอมและ Refund ที่ไม่ได้ตรวจสอบ เครดิตเทอมที่ออกให้ลูกค้าแต่ไม่มีระบบตรวจสอบว่าควรให้จริงหรือเปล่า หรือ Refund ที่อนุมัติซ้ำซ้อนโดยไม่ตั้งใจ จุดรั่วนี้มักเกิดเมื่อหลายฝ่ายมีอำนาจอนุมัติแต่ไม่มีระบบ cross-check กลาง Revenue Leakage ส่งผลกระทบอะไรบ้าง ผลกระทบไม่ได้มีแค่รายได้หาย แต่กระทบทั้งระบบ วิธีตรวจหาจุดรั่ว Revenue Leakage ในธุรกิจของคุณ เริ่มจากการเปรียบเทียบรายได้ที่ควรได้กับรายได้ที่ได้จริง ในแต่ละเดือน ถ้ามีส่วนต่างที่อธิบายไม่ได้ นั่นคือสัญญาณ revenue leakage วิธีง่ายที่สุดคือทำ Revenue Leakage Audit เดือนละครั้ง ใช้ Checklist ด้านล่างนี้ Revenue Leakage Audit – Checklist ตรวจ 10 จุดรั่วรายเดือน วิธีป้องกันและอุดจุดรั่ว Revenue Leakage สำหรับ SME รู้จุดรั่วแล้ว ทีนี้มาดูวิธีอุดแต่ละจุด จัดระบบออกบิลให้ตรงเวลา ตั้งกฎเรื่องเวลาให้ชัดเจน เช่น ส่งงานเสร็จภายใน 3 วันต้องออกบิล แล้วใช้ระบบบัญชีช่วยเตือนอัตโนมัติ ไม่ต้องพึ่งความจำของ PM หรือฝ่ายขาย คุมสโคปงาน ด้วยเอกสาร ให้มีความรัดกุม เมื่อลูกค้าขอเปลี่ยนแปลงงาน ให้ใช้ขั้นตอนนี้ ถ้าไม่มีขั้นตอนนี้ คำว่า ช่วยเพิ่มอีกนิดนึง จะกลายเป็นกำไรที่หายไปทีละนิด วางระบบแจ้งเตือน Renewal – Timeline 30-60-90 วัน อย่ารอจนสัญญาหมดแล้วค่อยติดต่อ ให้ตั้งระบบแจ้งเตือน 3 ช่วง ช่วงเวลาก่อนหมดสัญญา สิ่งที่ต้องทำ 90 วัน Review สัญญาเดิม เตรียมข้อเสนอต่ออายุ 60 วัน ติดต่อลูกค้า เจรจาเงื่อนไขใหม่ 30 วัน Finalize สัญญาใหม่ เซ็นให้เสร็จ ล็อกส่วนลดไว้ในสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร ส่วนลดทุกรายการต้องระบุในสัญญาอย่างชัดเจน ว่าลดเท่าไร ลดกี่เดือน หมดเมื่อไร หลังหมดกลับเป็นราคาเต็มอัตโนมัติ ป้องกันส่วนลดตลอดชาติที่ไม่มีใครตั้งใจให้ วางเกณฑ์การคิดราคาตามการใช้งาน (Usage-based/Tier) – ป้องกันการ Upsell ราคาเดิม ระบุในสัญญาให้ชัดว่า ราคาที่ตกลงครอบคลุมการใช้งานระดับไหน เช่น แพ็กเกจนี้รองรับ 5 user เมื่อใช้เกินจะคิดราคา tier ถัดไป เมื่อมีเกณฑ์ชัดเจน การแจ้งปรับราคาจะเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่เรื่องกระอักกระอ่วน ใช้โปรแกรมบัญชีช่วยติดตามรายได้ ป้องกันรั่วอัตโนมัติ เมื่อจุดรั่วหลายจุดเกิดจากการลืมหรือไม่มีระบบตรวจ วิธีที่ดีที่สุดคือใช้ซอฟต์แวร์บัญชีที่ช่วยติดตามรายรับแบบเรียลไทม์ แจ้งเตือนเมื่อมีใบแจ้งหนี้ค้าง และออกรายงานเปรียบเทียบรายได้ที่ควรได้กับที่ได้จริง สรุป – อุดรูรั่วก่อน แล้วกำไรจะเพิ่มเอง Revenue Leakage ไม่ใช่ปัญหาของบริษัทใหญ่เท่านั้น SME ที่มีลูกค้า B2B เพียงไม่กี่ราย ก็สูญเสียรายได้หลักหมื่นถึงหลักแสนต่อปีได้ ถ้าไม่มีระบบตรวจจับ สิ่งที่ทำได้ทันที ติดตามรายได้แบบเรียลไทม์ ลดจุดรั่วด้วย PEAK PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยให้ SME ออกใบแจ้งหนี้ได้ทันที ติดตามสถานะบิลแบบเรียลไทม์ และดูรายงานรายรับรายจ่ายจากที่ไหนก็ได้ ไม่ต้องรอปิดงบถึงจะรู้ว่ามีรายได้ค้างตรงไหน ทดลองใช้ PEAK ฟรี คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับ Revenue Leakage ทำไมส่งงานแล้วแต่ยังไม่ออกบิลถึงเป็นปัญหาร้ายแรงที่สุดของ SME บริการ เพราะส่งผลกระทบ 3 ทางพร้อมกัน หนึ่ง cash flow สะดุดเพราะเงินไม่เข้า สอง งบการเงินแสดงรายได้ต่ำกว่าความเป็นจริงทำให้ตัดสินใจทางธุรกิจผิดพลาด สาม ยิ่งทิ้งไว้นานยิ่งยากจะเรียกเก็บย้อนหลัง เพราะลูกค้าอาจโต้แย้งว่าผ่านไปนานแล้ว ดีลส่วนลดปากเปล่าโดยไม่มีสัญญาผูกมัด ส่งผลเสียต่อบัญชีอย่างไร รายได้จริงที่เข้าบัญชีไม่ตรงกับราคาในใบเสนอราคาหรือ price list ทำให้รายงาน margin ผิดเพี้ยน ตรวจสอบบัญชีปลายปียุ่งยากเพราะหาที่มาของส่วนลดไม่ได้ และถ้าฝ่ายขายลาออก ไม่มีใครรู้ว่าเคยตกลงอะไรไว้ ลูกค้าก็อ้างสิทธิ์ส่วนลดต่อไปเรื่อย ๆ ลูกค้าขยายการใช้งานแต่จ่ายราคาเดิม ควรแจ้งปรับราคาอย่างไรไม่ให้เสียลูกค้า เริ่มจากแสดงข้อมูลการใช้งานจริงเทียบกับโควตาเดิม ให้ลูกค้าเห็นว่าได้คุณค่าเกินกว่าที่จ่ายอยู่ จากนั้นเสนอ 2-3 tier ให้เลือก แทนที่จะแจ้งขึ้นราคาเฉย ๆ แจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วัน และเน้นว่า tier ใหม่มี benefit อะไรเพิ่ม ลูกค้าจะรู้สึกว่าได้เลือก ไม่ใช่ถูกบังคับ SME ขนาดเล็กที่ไม่มีทีมบัญชีแยก จะเริ่มอุด Revenue Leakage อย่างไร เริ่มจาก 3 อย่างที่ทำได้ทันทีโดยไม่ต้องจ้างคนเพิ่ม หนึ่ง ตั้งกฎว่าทุกงานที่ส่งต้องออกบิลภายใน 3 วัน สอง เก็บเงื่อนไขส่วนลดและ scope ในสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษรทุกครั้ง สาม ใช้โปรแกรมบัญชีออนไลน์ที่แจ้งเตือนบิลค้างและแสดงรายรับแบบเรียลไทม์ แทนการพึ่ง spreadsheet

7 ก.ย. 2026

PEAK Account

21 min

วงจรเงินสด คืออะไร ผลกระทบต่อธุรกิจ และแนวทางแก้ไข

ยอดขายโตขึ้นทุกเดือน แต่พอถึงสิ้นเดือนเงินสดในบัญชีกลับไม่พอจ่าย ถ้าเจอปัญหานี้ วงจรเงินสด (Cash Conversion Cycle หรือ CCC) คือตัวเลขที่ช่วยหาต้นตอได้ภาพเดียว บทความนี้จะพาเจ้าของกิจการ SME และนักบัญชีเข้าใจ CCC แบบไม่ต้องท่องสูตร พร้อมค่าอ้างอิงของอุตสาหกรรม (benchmark) เทียบธุรกิจไทย 3 ประเภท แนวทางเพื่อการวินิจฉัยว่าเงินติดตรงไหน และ action plan ที่ใช้ลด CCC ได้จริง 10 วัน วงจรเงินสด (Cash Conversion Cycle) คืออะไร ทำไมเจ้าของธุรกิจควรดูเป็นตัวเลขหลัก วงจรเงินสดคือจำนวนวันนับตั้งแต่จ่ายเงินซื้อสินค้าหรือวัตถุดิบ จนกว่าจะเก็บเงินจากลูกค้าได้ครบ ยิ่งวงจรเงินสดสั้น ธุรกิจยิ่งได้เงินกลับมาหมุนเร็ว ยิ่ง CCC หลายวัน เงินสดยิ่งถูกขังอยู่ในระบบนาน กำไรในงบการเงินอาจดูดี แต่ถ้า CCC สูง เงินสดจริงจะไม่ตรงกับกำไรที่เห็น นี่คือเหตุผลที่เจ้าของกิจการควรดู CCC เป็นตัวเลขหลักควบคู่กับกำไร เพราะธุรกิจที่ล้มไม่ได้ล้มเพราะขาดทุนเสมอไป แต่มักล้มเพราะเงินสดไม่พอจ่าย วงจรเงินสด vs กระแสเงินสด vs เงินทุนหมุนเวียน ต่างกันยังไง คำทั้งสามนี้เกี่ยวข้องกันแต่วัดคนละมุม คำศัพท์ วัดอะไร หน่วย ตัวอย่าง วงจรเงินสด (CCC) ระยะเวลาที่เงินหมุนครบรอบ วัน CCC = 45 วัน กระแสเงินสด (Cash Flow) จำนวนเงินสดที่ไหลเข้า-ออกในช่วงเวลาหนึ่ง บาท กระแสเงินสดจากดำเนินงาน = +500,000 บาท เงินทุนหมุนเวียน (Working Capital) ส่วนต่างระหว่างสินทรัพย์หมุนเวียนกับหนี้สินหมุนเวียน บาท Working Capital = 1.2 ล้านบาท CCC ช่วยบอกว่าเงินหมุนเร็วหรือช้า ขณะที่กระแสเงินสดบอกว่าเงินเข้าหรือออก และเงินทุนหมุนเวียนบอกว่าธุรกิจมีเงินสำรองมากแค่ไหน ทั้งสามตัวเลขนี้ใช้ร่วมกันจะเห็นสุขภาพการเงินธุรกิจชัดที่สุด สูตร CCC = DIO + DSO – DPO คืออะไร สูตรนี้ประกอบด้วยตัวแปร 3 ตัว ที่แต่ละตัวจะบอกว่าเงินติดอยู่ที่จุดไหนในธุรกิจ ลองนึกภาพง่ายๆ ว่าเงินวิ่งจากกระเป๋าคุณออกไปซื้อของ แล้ววนกลับมาเข้ากระเป๋าอีกครั้ง CCC คือจำนวนวันที่เงินหายไปจากกระเป๋า (อ้างอิงสูตรตาม Investopedia – Cash Conversion Cycle) DIO – Days Inventory Outstanding (วันสต๊อกค้าง) DIO คือจำนวนวันเฉลี่ยที่สินค้าอยู่ในสต๊อกก่อนขายออก ยิ่ง DIO สูง แปลว่าสินค้าขายช้า เงินจมอยู่ในสต๊อกนาน สูตร DIO = (สินค้าคงเหลือเฉลี่ย ÷ ต้นทุนขาย) × 365 DSO – Days Sales Outstanding (วัน AR ค้าง) DSO คือจำนวนวันเฉลี่ยที่ต้องรอเก็บเงินจากลูกค้าหลังขายสินค้าแล้ว ยิ่ง DSO สูง แปลว่าเก็บเงินได้ช้า เงินติดอยู่ในลูกหนี้การค้า (Account Receivable หรือ AR) สูตร DSO = (ลูกหนี้การค้าเฉลี่ย ÷ รายได้จากการขาย) × 365 DPO – Days Payable Outstanding (วัน AP ค้าง) DPO คือจำนวนวันเฉลี่ยที่ธุรกิจใช้เวลาจ่ายเงินให้ซัพพลายเออร์ ยิ่ง DPO สูง แปลว่าเราถือเงินไว้ได้นาน ซึ่งช่วยให้มีเงินสดหมุนมากขึ้น แต่มีข้อควรระวังที่ต้องดูควบคู่กัน สูตร DPO = (เจ้าหนี้การค้าเฉลี่ย ÷ ต้นทุนขาย) × 365 ที่มาของแต่ละตัวแปร และ 4 กับดักที่ทำให้คำนวณผิด ข้อมูลทุกตัวดึงจากงบการเงิน 2 งบ คือ งบแสดงฐานะการเงิน (งบดุล) กับ งบกำไรขาดทุน แต่ก่อนข้องระวัง 4 กับดักนี้ ตัวอย่างคำนวณ CCC ทีละขั้น สมมุติ บริษัท สมาร์ท เทรดดิ้ง จำกัด (ชื่อสมมุติ) เป็นธุรกิจซื้อมาขายไป มีข้อมูลดังนี้ รายการ ต้นงวด (บาท) ปลายงวด (บาท) เฉลี่ย (บาท) สินค้าคงเหลือ 800,000 1,200,000 1,000,000 ลูกหนี้การค้า (ก่อน VAT) 560,000 840,000 700,000 เจ้าหนี้การค้า (ก่อน VAT) 400,000 600,000 500,000 ต้นทุนขาย (ทั้งปี) – – 6,000,000 รายได้จากการขาย (ทั้งปี) – – 10,000,000 ขั้น ตัวชี้วัด การคำนวณ ผลลัพธ์ 1 DIO (1,000,000 ÷ 6,000,000) × 365 61 วัน 2 DSO (700,000 ÷ 10,000,000) × 365 26 วัน 3 DPO (500,000 ÷ 6,000,000) × 365 30 วัน 4 CCC 61 + 26 – 30 57 วัน แปลว่าตั้งแต่จ่ายเงินซื้อสินค้า จนกว่าจะเก็บเงินจากลูกค้าได้ ธุรกิจนี้ต้องรอ 57 วัน CCC เท่าไหร่ถึงเรียกว่าดี เทียบ SME ไทย 3 ประเภท เพราะแต่ละอุตสาหกรรมมีลักษณะการหมุนเงินต่างกัน จึงไม่มีตัวเลขวงจรเงินสดมาตรฐานที่ใช้ได้กับทุกธุรกิจ แนวทางที่ดีที่สุดคือเทียบกับธุรกิจประเภทเดียวกันและเทียบกับตัวเองย้อนหลัง โดยตัวเลขในตารางด้านล่างใช้เพื่อการอ้างอิงเชิงทฤษฎีเท่านั้น ไมควรนำไปใช้คำนวณอย่างเป็นทางการ ธุรกิจซื้อมาขายไป (Trading) ตัวชี้วัด ช่วงที่พบบ่อย ค่าที่ควรระวัง DIO 30–60 วัน > 90 วัน DSO 30–45 วัน > 60 วัน DPO 30–45 วัน < 15 วัน CCC 30–60 วัน > 90 วัน ตัวอย่าง บริษัท สมาร์ท เทรดดิ้ง จำกัด (ชื่อสมมุติ) จากหัวข้อก่อนหน้า มี CCC 57 วัน อยู่ในช่วงปกติ แต่ DIO 61 วันเริ่มเกินขอบบนแล้ว สินค้าที่ค้างอยู่ในคลังน่าจะเป็นจุดแรกที่ต้องดู ส่วน DSO 26 วันดีกว่าเกณฑ์อยู่แล้ว ร้านค้าออนไลน์ที่ใช้ระบบขายตรงส่งจากผู้ผลิต (dropship) อาจมี DIO ต่ำมากเพราะไม่ถือสต๊อกเอง ธุรกิจบริการ (Service) – เมื่อ DIO = 0 ตัวชี้วัด ช่วงที่พบบ่อย ค่าที่ควรระวัง DIO 0 วัน (ไม่มีสต๊อก) – DSO 30–60 วัน > 90 วัน DPO 15–30 วัน < 7 วัน CCC 15–30 วัน > 60 วัน ตัวอย่าง สำนักงานบัญชี คลาวด์ บุ๊คส์ จำกัด (ชื่อสมมุติ) รับทำบัญชีรายเดือน ไม่มีสต๊อกสินค้า จึงไม่มี DIO ข้อมูลดังนี้ ขั้น ตัวชี้วัด การคำนวณ ผลลัพธ์ 1 DIO ไม่มีสต๊อก 0 วัน 2 DSO (250,000 ÷ 3,600,000) × 365 25 วัน 3 DPO (50,000 ÷ 1,200,000) × 365 15 วัน 4 CCC 0 + 25 – 15 10 วัน CCC 10 วันถือว่าดีมาก จุดที่ต้องระวังคือ DSO เพราะลูกค้ามักจ่ายช้าหลังรับงานแล้ว ถ้าลูกค้าเปลี่ยนมาจ่ายเฉลี่ย 50 วัน CCC จะกระโดดจาก 10 เป็น 35 วันทันที ธุรกิจผลิต (Manufacturing) ตัวชี้วัด ช่วงที่พบบ่อย ค่าที่ควรระวัง DIO 45–90 วัน > 120 วัน DSO 30–60 วัน > 90 วัน DPO 30–60 วัน < 15 วัน CCC 45–90 วัน > 120 วัน ตัวอย่าง โรงงาน กรีน แพ็ค จำกัด (ชื่อสมมุติ) ผลิตบรรจุภัณฑ์ มีทั้งวัตถุดิบ งานระหว่างผลิต และสินค้าสำเร็จรูป ขั้น ตัวชี้วัด การคำนวณ ผลลัพธ์ 1 DIO (2,500,000 ÷ 12,000,000) × 365 76 วัน 2 DSO (1,800,000 ÷ 18,000,000) × 365 37 วัน 3 DPO (1,500,000 ÷ 12,000,000) × 365 46 วัน 4 CCC 76 + 37 – 46 67 วัน CCC 67 วันอยู่ในช่วงปกติของธุรกิจผลิต แต่ DIO 76 วันค่อนข้างสูง เพราะมีทั้งวัตถุดิบและงานระหว่างผลิตรวมอยู่ การลด lead time การผลิตจะช่วยลด DIO ได้โดยตรง หลักการวิเคราะห์สัญญาณชีพวงจรเงินสด เมื่อพอเข้าใจพื้นฐานของวงจรเงินสดแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือดูว่าธุรกิจเราเงินติดตรงไหนมากที่สุด เพราะจุดที่เกินเกณฑ์มากที่สุดคือจุดที่แก้แล้วเห็นผลเร็วที่สุด Checklist: 5 สัญญาณว่าเงินสดกำลังติด ถ้าเข้าเกณฑ์ตั้งแต่ 2 ข้อ ถึงเวลาต้องวิเคราะห์ DIO DSO DPO เป็นรายตัว DIO, DSO, DPO สัมพันธ์กันอย่างไร เพื่อความเข้าใจในธุรกิจ ให้ลองคำนวณ DIO DSO DPO ของตัวเองแล้วนำมาเทียบกับตารางด้านล่าง ถ้าพบว่า แปลว่า ไปอ่านต่อ DIO สูงกว่ามาตรฐานอ้างอิงเกิน 30% เงินจมในสต๊อก สินค้าหมุนช้า กลยุทธ์ลด DIO DSO สูงกว่ามาตรฐานอ้างอิงเกิน 30% เก็บเงินลูกค้าช้า เงินติดในลูกหนี้ กลยุทธ์ลด DSO DPO ต่ำกว่ามาตรฐานอ้างอิงเกิน 30% จ่ายซัพพลายเออร์เร็วเกินจำเป็น กลยุทธ์เพิ่ม DPO CCC แย่ลง ทั้งที่ยอดขายโต เกิดจากอะไรได้บ้าง ปัญหาวงจรเงินสดยืดออกนี้พบบ่อยมากใน SME ที่เติบโตเร็ว เพราะยอดขายที่เพิ่มขึ้นดึงเอาเงินสดไปขังไว้ในลูกหนี้และสต๊อกมากขึ้นตามไปด้วย สาเหตุหลัก 3 ข้อคือ สาเหตุที่ 1 – ปล่อยเครดิตนานขึ้นเพื่อดึงลูกค้า เวลายอดขายโตเร็ว ทีมขายมักเสนอระยะเวลาให้เครดิต (credit term) ยาวขึ้นเพื่อปิดดีล ทำให้ DSO พุ่ง สาเหตุที่ 2 – สต๊อกสินค้าเพิ่มเร็วกว่ายอดขาย สั่งสินค้ามาเผื่อล่วงหน้ามากเกินไป หรือสินค้าบางรุ่นขายไม่ออก ทำให้ DIO พุ่ง สาเหตุที่ 3 – จ่ายซัพพลายเออร์เร็วขึ้นโดยไม่จำเป็น บางธุรกิจจ่ายเร็วเพื่อรักษาความสัมพันธ์ แต่ถ้าจ่ายเร็วกว่าเงื่อนไขที่ซัพพลายเออร์ให้ DPO จะลดลง CCC จึงยาวขึ้น ทั้ง 3 สาเหตุแก้ได้ด้วยแผนในหัวข้อถัดไป เทคนิคลด CCC ภายใน 10 วัน เริ่มต้นยังไง หลังวินิจฉัยวงจรเงินสดแล้วว่าเงินติดตรงไหน ขั้นตอนต่อไปคือลงมือแก้ หลักคิดคือลดตัวที่ห่างจากค่ามาตรฐานมากที่สุดก่อน เพราะจะเห็นผลเร็วที่สุด กลยุทธ์ลด DIO – ลดสต๊อกค้างนาน กลยุทธ์ลด DSO – เก็บเงินจากลูกค้าเร็วขึ้น กลยุทธ์เพิ่ม DPO – ต่อรองเครดิต ดังนั้น DPO ควรเพิ่มอย่างสมดุล ไม่ใช่ยืดให้นานที่สุดเท่าที่จะทำได้ ตัวอย่างคำนวณ: ลด CCC 10 วัน กลับมาดูบริษัท สมาร์ท เทรดดิ้ง จำกัด (ชื่อสมมุติ) ที่มี CCC 57 วัน จาก self-diagnosis พบว่า DIO 61 วันเกินช่วงปกติ 30–60 วัน จึงเริ่มแก้ที่สต๊อกก่อน กลยุทธ์ ก่อนแก้ หลังแก้ ลดได้ ฐานคำนวณ เงินสดที่ปลดล็อก ลด DIO (ระบายสต๊อกช้า + สั่งซื้อตามข้อมูลจริง) 61 วัน 55 วัน 6 วัน ต้นทุนขาย 6 ล้าน ÷ 365 98,630 บาท ลด DSO (ออกใบแจ้งหนี้ทันที + ติดตาม AR) 26 วัน 24 วัน 2 วัน ยอดขาย 10 ล้าน ÷ 365 54,795 บาท เพิ่ม DPO (เดิมจ่ายเฉลี่ยวันที่ 28 เปลี่ยนเป็นจ่ายเต็มกำหนด 30 วัน) 30 วัน 32 วัน 2 วัน ต้นทุนขาย 6 ล้าน ÷ 365 32,877 บาท CCC ใหม่ 57 วัน 47 วัน 10 วัน ≈ 186,000 บาท ลด CCC 10 วัน หมายความว่าปลดล็อกเงินสดหมุนเวียนได้ราว 186,000 บาท สำหรับธุรกิจที่มียอดขาย 10 ล้านบาทต่อปี PEAK ช่วยติดตามวงจรเงินสดได้อย่างไร PEAK Account ช่วยจัดการลูกหนี้การค้า (AR) เจ้าหนี้การค้า (AP) และสินค้าคงเหลือ (Inventory) ให้เป็นระบบอัตโนมัติ ข้อมูลทุกตัวที่ต้องใช้คำนวณ CCC ถูกบันทึกไว้ในระบบแล้วโดยไม่ต้องเปิดงบมาคำนวณเอง สำหรับเจ้าของกิจการที่อยากเห็นภาพรวมกระแสเงินสดแบบ Real-Time PEAK Board แสดง Dashboard วิเคราะห์ธุรกิจที่ช่วยให้เห็นสถานะ AR AP สินค้าคงเหลือ และกระแสเงินสดได้ในหน้าจอเดียว ไม่ต้องรอปิดงบ สรุป: วงจรเงินสดคือเข็มทิศบอกสุขภาพเงินสดของธุรกิจ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับวงจรเงินสด CCC ติดลบหมายความว่าอะไร วงจรเงินสดติดลบดีจริงไหม CCC ติดลบแปลว่าธุรกิจเก็บเงินจากลูกค้าได้ก่อนที่จะต้องจ่ายเงินให้ซัพพลายเออร์ พบได้ในธุรกิจที่รับเงินสดทันที เช่น ร้านสะดวกซื้อหรือ e-Commerce แบบจ่ายก่อนรับของ โดยทั่วไป CCC ติดลบถือว่าดี แต่ต้องดูด้วยว่าไม่ได้เกิดจากการผิดนัดจ่ายเจ้าหนี้จนเสียความน่าเชื่อถือ วงจรเงินสดเท่าไหร่ถือว่าดีสำหรับ SME ไทย ไม่มีตัวเลขตายตัว วิธีที่ดีกว่าคือดูแนวโน้มของตัวเอง ถ้า CCC ไตรมาสนี้สูงกว่าไตรมาสก่อนเกิน 10 วัน หรือสูงกว่าค่าอ้างอิงของอุตสาหกรรมเดียวกันเกิน 30% ถือว่าต้องหาสาเหตุ ค่าอ้างอิงแยกตามประเภทธุรกิจดูได้ในหัวข้อ CCC เท่าไหร่ถึงเรียกว่าดี ด้านบน วงจรเงินสดต่างจากเงินทุนหมุนเวียน (Working Capital) ยังไง เงินทุนหมุนเวียนบอกว่ามีเงินสำรองพอไหม (หน่วยเป็นบาท) ส่วนวงจรเงินสดบอกว่าเงินหมุนเร็วหรือช้า (หน่วยเป็นวัน) ธุรกิจที่ Working Capital สูงแต่ CCC ยาว ก็ยังเจอเงินขาดมือได้ เพราะเงินส่วนใหญ่ติดอยู่ในลูกหนี้หรือสต๊อก ใช้ทั้งสองตัวคู่กันจะเห็นภาพชัดที่สุด อ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความงบการเงินอ่านยังไงของ PEAK ธุรกิจบริการที่ไม่มีสต๊อก คำนวณวงจรเงินสดยังไง ข้ามตัว DIO ใช้แค่ CCC = DSO – DPO โฟกัสที่ DSO เป็นหลัก เพราะธุรกิจบริการมักเจอลูกค้าจ่ายช้าหลังส่งมอบงาน ตัวอย่างตัวเลขจริงดูได้ในหัวข้อ ธุรกิจบริการ – เมื่อ DIO = 0 ด้านบน ถ้าต้องการผู้เชี่ยวชาญช่วยจัดระบบบัญชี ลองค้นหาสำนักงานบัญชีใกล้คุณ ควรคำนวณวงจรเงินสดบ่อยแค่ไหน อย่างน้อยทุกไตรมาส เพื่อดูแนวโน้มว่า CCC ดีขึ้นหรือแย่ลง ธุรกิจที่มียอดขายผันผวนตามฤดูกาลควรดูทุกเดือน และเปรียบเทียบกับเดือนเดียวกันของปีก่อนจะแม่นกว่าเปรียบเทียบกับเดือนก่อนหน้า ดูตัวเลข DIO DSO DPO จากงบการเงินตรงไหน สินค้าคงเหลือ ลูกหนี้ และเจ้าหนี้ ดูจากงบดุล ส่วนต้นทุนขายและรายได้ ดูจากงบกำไรขาดทุน ก่อนคำนวณอย่าลืมปรับยอดตามกับดัก 4 ข้อในหัวข้อ ตัวเลขดึงมาจากงบไหน ด้านบน โดยเฉพาะเรื่องลูกหนี้ที่รวม VAT ซึ่งทำให้วงจรเงินสดบวมเกินจริง

7 ก.ย. 2026

PEAK Account

16 min

DPO คืออะไร กลยุทธ์บริหารเจ้าหนี้ ให้เงินสดหมุนเวียนดี 

เจ้าของธุรกิจ SME หลายคนรู้ว่าต้องจ่ายเจ้าหนี้ให้ตรงเวลา แต่น้อยคนที่รู้ว่าจะจ่ายเมื่อไหร่ให้กระแสเงินสดดีที่สุด DPO (Days Payable Outstanding) คือตัวเลขที่ช่วยตอบคำถามนี้ได้ DPO คืออะไร DPO หรือ Days Payable Outstanding คือ อัตราส่วนทางการเงินที่วัดว่าธุรกิจ ใช้เวลากี่วันในการชำระหนี้ให้เจ้าหนี้การค้า (Accounts Payable) นับตั้งแต่วันที่ได้รับสินค้าหรือบริการจนถึงวันที่จ่ายเงินจริง พูดง่ายๆ ว่าถ้าร้านค้าสั่งสินค้ามาขาย แล้วจ่ายเงินผู้ขายอีก 45 วันถัดมา แสดงว่าระยะเวลาชำระหนี้ของร้านนั้นประมาณ 45 วัน ภาพรวมวงจรเงินสด (Cash Conversion Cycle) คืออะไร Cash Conversion Cycle หรือ CCC คือตัวเลขที่บอกว่าธุรกิจต้องใช้เวลากี่วันตั้งแต่จ่ายเงินซื้อสินค้า จนกว่าจะได้เงินคืนจากการขาย (อ้างอิงหลักการวิเคราะห์งบการเงินเบื้องต้น) สูตร CCC มีองค์ประกอบ 3 ส่วน CCC = DIO (วันที่สินค้าค้างสต๊อก) + DSO (วันที่รอเก็บเงินลูกค้า) – DPO (วันที่ใช้จ่ายเจ้าหนี้) ยิ่งธุรกิจจ่ายเงินเจ้าหนี้ได้ช้าเท่าไหร่ ก็จะยิ่งมีโอกาสที่จะได้กระแสเงินสดกลับมาหมุนเร็วขึ้น ธุรกิจจึงมีสภาพคล่องดีขึ้นโดยไม่ต้องกู้เพิ่ม ทั้งนี้ ระยะการจ่ายหนี้ ต้องมีความเหมาะสม และไม่กระทบต่อเครดิตเทอมโดยรวม ความแตกต่างระหว่าง DPO, DSO และ DIO ตัวเลขทั้ง 3 ตัวนี้เป็นชิ้นส่วนของวงจรเงินสด แต่วัดคนละจุด ตัวชี้วัด วัดอะไร ยิ่งสูงหมายความว่า DPO (Days Payable Outstanding) จำนวนวันที่ใช้จ่ายเจ้าหนี้ จ่ายเจ้าหนี้ช้า DSO (Days Sales Outstanding) จำนวนวันที่ใช้เก็บเงินจากลูกหนี้ เก็บเงินจากลูกค้าช้า DIO (Days Inventory Outstanding) จำนวนวันที่สินค้าค้างสต๊อก สินค้าขายช้า เงินจมอยู่ในสต๊อก สำหรับ SME ที่อยากให้เงินสดหมุนเร็ว เป้าหมายคือ ลด DSO (เก็บเงินเร็ว) ลด DIO (ขายของเร็ว) และรักษาระยะเวลาชำระหนี้ให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม สูตรคำนวณ DPO พร้อมตัวอย่างจริง อัตราส่วนนี้คำนวณง่ายมาก ใช้ข้อมูลจากงบการเงินเพียง 2 ตัว DPO = (เจ้าหนี้การค้า ÷ ต้นทุนขาย) × จำนวนวันในงวด โดยทั่วไปจำนวนวันในงวดจะใช้ 365 วัน (รายปี) หรือ 90 วัน (รายไตรมาส) ส่วนเจ้าหนี้การค้า ถ้ามีข้อมูลทั้งต้นงวดและปลายงวด ควรใช้ค่าเฉลี่ย = (ยอดต้นงวด + ยอดปลายงวด) ÷ 2 เพื่อให้ตัวเลขแม่นยำขึ้น แต่ถ้ามีแค่ยอดสิ้นงวดก็ใช้ได้เช่นกัน (อ้างอิงหลักการวิเคราะห์อัตราส่วนทางการเงินตามแนวทาง CFA Institute) ตัวอย่างคำนวณ DPO สำหรับ SME ไทย สมมุติ บริษัท ก จำกัด เป็นธุรกิจซื้อมาขายไป มีข้อมูลสิ้นปี 2568 ดังนี้ รายการ วิธีคำนวณ ผลลัพธ์ เจ้าหนี้การค้า (ยอดสิ้นงวด) – 900,000 บาท ต้นทุนขายทั้งปี – 6,000,000 บาท อัตราส่วน AP ต่อ COGS 900,000 ÷ 6,000,000 0.15 ระยะเวลาชำระหนี้ 0.15 × 365 วัน 54.75 วัน (ประมาณ 55 วัน) หมายความว่าบริษัท ก จำกัด ใช้เวลาเฉลี่ยประมาณ 55 วันในการจ่ายเงินให้เจ้าหนี้ ถ้าผู้ขายให้เครดิตเทอม 30 วัน แสดงว่าจ่ายช้ากว่าเทอมที่ตกลงไว้ ซึ่งถือว่าเป็นการผิดสัญญา เสี่ยงถูกตัดเครดิตหรือถูกระงับการส่งสินค้า ทางแก้ที่ถูกต้องคือ เจรจาขอขยายเทอมให้ยาวขึ้น ไม่ใช่จ่ายเกินเทอมเงียบๆ DPO สูงหรือต่ำ แบบไหนดีกว่า ไม่มีตัวเลขที่ดีที่สุดสำหรับทุกธุรกิจ ต้องดูบริบทของอุตสาหกรรมและความสัมพันธ์กับผู้ขายประกอบกัน ค่าสูงเกินไป อาจแปลว่าจ่ายช้าจนผู้ขายไม่ไว้ใจ เสี่ยงถูกตัดเครดิตหรือหยุดส่งของ ส่วนค่าต่ำเกินไป อาจแปลว่าจ่ายเร็วกว่าจำเป็น ทำให้เงินสดหมุนเวียนน้อยลง DPO เท่าไหร่ถึงดี Benchmark แยกตามอุตสาหกรรม อุตสาหกรรม ระยะเวลาชำระหนี้เฉลี่ยโดยประมาณ หมายเหตุ ค้าปลีก/ค้าส่ง 30-45 วัน หมุนเวียนสินค้าเร็ว เทอมมักสั้น ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม 45-60 วัน วัตถุดิบเยอะ เทอมยาวกว่า ก่อสร้าง 60-90 วัน โปรเจกต์ยาว การเบิกจ่ายตามงวดงาน เทคโนโลยี/บริการ 30-45 วัน ต้นทุนขายต่ำ เจ้าหนี้ไม่สูง ตัวเลขนี้เป็นค่าเฉลี่ยทั่วไปจากข้อมูลอุตสาหกรรมโดยประมาณ ไม่ใช่เกณฑ์ตายตัว คุณควรเปรียบเทียบตัวเลขของธุรกิจกับคู่แข่งในอุตสาหกรรมเดียวกัน และติดตามแนวโน้มเป็นรายไตรมาส ยืด DPO อย่างฉลาด เพิ่มกระแสเงินสดโดยไม่เสียเครดิต การยืดระยะเวลาจ่ายเจ้าหนี้ทำได้ แต่ต้องทำผ่านการเจรจาเทอมใหม่ ไม่ใช่จ่ายเกินเทอมเดิมเงียบๆ การจ่ายเกินเทอมที่ตกลงไว้คือผิดสัญญา ส่วนการเจรจาขอเทอมยาวขึ้นอย่างเป็นทางการคือกลยุทธ์ที่ถูกต้อง ยืดระยะเวลาชำระหนี้ได้ประโยชน์อะไร เสี่ยงอะไร ข้อดีหลักคือ ธุรกิจมีเงินสดในมือมากขึ้น สามารถนำไปหมุนเวียนซื้อสินค้ารอบใหม่ หรือรองรับช่วงที่ลูกค้าจ่ายช้าได้ แต่ความเสี่ยงก็มีจริง วิธีเจรจาเครดิตเทอมกับผู้ขายให้ได้เทอมดีขึ้น การขอเครดิตเทอมที่ยาวขึ้นไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องลำบาก ถ้าเตรียมตัวดี ควรจ่ายเจ้าหนี้ไหนก่อน (ส่วนลด vs ความสำคัญซัพพลาย vs ความเสี่ยง) เมื่อเงินสดมีจำกัด ต้องจัดลำดับความสำคัญ ลองใช้เกณฑ์ 3 มิตินี้ เกณฑ์ จ่ายก่อนเมื่อ จ่ายทีหลังได้เมื่อ ส่วนลดเงินสด ผู้ขายให้ส่วนลดถ้าจ่ายเร็ว (ต้นทุนโอกาสสูง ดูวิธีคำนวณด้านล่าง) ไม่มีส่วนลด หรือส่วนลดน้อยมาก ความสำคัญของซัพพลาย ผู้ขายรายนี้ทดแทนยาก ถ้าหยุดส่งของธุรกิจสะดุด มีผู้ขายสำรองหลายราย ความเสี่ยงที่จะหยุดส่งของ เจ้าหนี้เตือนแล้ว หรือเคยระงับสินค้าในอดีต ยังไม่มีสัญญาณเตือน ความสัมพันธ์ดี วิธีคำนวณต้นทุนโอกาสของส่วนลดเงินสด สมมุติผู้ขายให้เงื่อนไข 3/10 net 30 (ส่วนลด 3% ถ้าจ่ายใน 10 วัน ไม่งั้นจ่ายเต็มใน 30 วัน) รายการ วิธีคำนวณ ผลลัพธ์ อัตราส่วนลดต่อเงินเต็ม 3 ÷ (100 – 3) 0.0309 จำนวนรอบต่อปี 365 ÷ (30 – 10) วัน 18.25 รอบ ต้นทุนโอกาสรายปี 0.0309 × 18.25 56.4% ต่อปี ส่วนลด 3% ฟังดูน้อย แต่คิดเป็นต้นทุนโอกาสรายปีสูงถึง 56% ซึ่งแพงกว่าดอกเบี้ยสินเชื่อหรือวงเงินเบิกเกินบัญชีหลายเท่า เจ้าหนี้ที่ให้ส่วนลดแบบนี้จึงควรจ่ายก่อนเสมอ เครื่องมือทางการเงินที่ช่วยบริหาร AP ใช้เมื่อไหร่ถึงเหมาะ บางช่วงที่เงินสดตึงมาก เครื่องมือทางการเงินช่วยให้คุณจ่ายเจ้าหนี้ตรงเวลาโดยไม่ต้องรอเก็บเงินจากลูกค้าก่อน เครื่องมือ เหมาะเมื่อ ข้อควรระวัง บัตรเครดิตบริษัท ต้องจ่ายทันที แต่มี grace period 30-50 วัน ดอกเบี้ย 0% ถ้าจ่ายเต็ม ดอกเบี้ยสูงถ้าจ่ายขั้นต่ำ เพดานอยู่ที่ 16% ต่อปี (ข้อมูลจากประกาศ ธปท.) วงเงินเบิกเกินบัญชี (Overdraft) ต้องการสภาพคล่องระยะสั้น จ่ายดอกเบี้ยเฉพาะวันที่ใช้ ดอกเบี้ยคิดรายวัน ต้องมีวินัยคืนเงินเร็ว ตั๋วสัญญาใช้เงิน (P/N) ต้องจ่ายเจ้าหนี้รายใหญ่ก้อนเดียว รู้แน่ว่ารายได้จะเข้าเมื่อไหร่ ต้องมีแผนชำระคืนชัดเจน ดอกเบี้ยมักต่ำกว่าบัตรเครดิต หลักการสำคัญคือ ใช้เครื่องมือเหล่านี้เพื่อขยับเวลา ไม่ใช่เพื่อยืมมาจ่ายหนี้เดิม ถ้าพบว่าต้องกู้มาจ่ายเจ้าหนี้บ่อยๆ ควรกลับไปทบทวนโครงสร้างกระแสเงินสดทั้งหมด แก้ปัญหาวิกฤต: ทำอย่างไรเมื่อจ่ายช้าจนผู้ขายหยุดส่งของ ถ้าถึงจุดที่ผู้ขายหยุดส่งสินค้าแล้ว สิ่งแรกที่ต้องทำคือแก้ปัญหาเฉพาะหน้าให้ธุรกิจเดินต่อได้ จากนั้นจึงวางระบบป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ การป้องกันดีที่สุดคือ ติดตามอายุเจ้าหนี้ (AP Aging) สม่ำเสมอ ถ้าเห็นว่ามียอดค้างจ่ายเกินกำหนดเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ให้แก้ไขก่อนที่ปัญหาจะลุกลาม PEAK ช่วยติดตามเจ้าหนี้และบริหาร AP ได้อย่างไร PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ช่วยให้คุณเห็นภาพรวมเจ้าหนี้แบบ real-time ผ่าน PEAK Board โดยไม่ต้องรอปิดงบ ระบบบันทึกเอกสารซื้อ ใบสั่งซื้อ และใบรับสินค้าเชื่อมโยงกันอัตโนมัติ เห็นได้ทันทีว่าเจ้าหนี้รายไหนครบกำหนดจ่ายเมื่อไหร่ พร้อมรายงาน AP Aging แยกตามช่วงอายุหนี้ สรุป: DPO คือเครื่องมือบริหารเงินสด ไม่ใช่แค่ตัวเลขในงบ สิ่งที่ทำได้ทันทีหลังอ่านบทความนี้ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ DPO ควรคำนวณ DPO บ่อยแค่ไหน สำหรับ SME ที่ซื้อสินค้าเป็นประจำ ควรคำนวณอย่างน้อยทุกไตรมาส เพื่อจับแนวโน้มว่าระยะเวลาจ่ายเจ้าหนี้เปลี่ยนแปลงไปในทิศทางไหน ถ้าตัวเลขเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ โดยไม่ได้ตั้งใจ อาจเป็นสัญญาณว่าเงินสดเริ่มตึง ธุรกิจบริการที่ไม่มีสินค้าสต๊อก ต้องดูอัตราส่วนนี้ไหม ต้องดูเช่นกัน แม้ไม่มีต้นทุนสินค้า แต่ธุรกิจบริการยังมีค่าใช้จ่ายที่ต้องจ่ายให้ผู้ให้บริการภายนอก เช่น ค่าจ้าง outsource และค่าซอฟต์แวร์ สิ่งเหล่านี้สะท้อนในตัวเลขได้ โดยใช้ต้นทุนบริการแทนต้นทุนขายในสูตร ควรใช้ยอดเจ้าหนี้เฉลี่ยหรือยอดสิ้นงวดในการคำนวณ ถ้ามีข้อมูลทั้งต้นงวดและปลายงวด ใช้ค่าเฉลี่ย = (ต้นงวด + ปลายงวด) ÷ 2 จะแม่นยำกว่า เพราะสะท้อนยอดเจ้าหนี้ตลอดทั้งปี ไม่ใช่แค่จุดเดียว แต่ถ้ามีแค่ยอดสิ้นงวดก็ใช้ได้ เพียงแต่ต้องรู้ว่าตัวเลขอาจคลาดเคลื่อนหากยอดเจ้าหนี้ผันผวนมากระหว่างปี DPO กับ Creditor Days เหมือนกันหรือไม่ เหมือนกัน ทั้งสองคำหมายถึงจำนวนวันเฉลี่ยที่ธุรกิจใช้ในการชำระหนี้ให้เจ้าหนี้ บางแหล่งข้อมูลอาจใช้ชื่อว่า Creditor Days, Payable Days หรือ Average Payment Period ซึ่งเป็นตัวเลขเดียวกัน

7 ก.ย. 2026

PEAK Account

17 min

DSO คืออะไร สูตรคำนวณ cash flow เก็บเงินลูกหนี้ให้ไว

ธุรกิจที่ยอดขายดีไม่ได้แปลว่ามีเงินสดในมือเสมอไป หลายกิจการออกใบแจ้งหนี้ไปแล้วแต่ต้องรอเงินอีก 60-90 วัน ยิ่งหากกิจการไหน มีลูกหนี้สะสมมากขึ้น เงินสดหมุนไม่ทัน สุดท้ายธุรกิจที่กำไรดีอาจสะดุดเพราะ cash flow ขาดมือ เพื่อการป้องกันปัญหานี้ บทความนี้จะพาคุณมารู้จักสูตร DSO เพื่อการประเมิน cash flow ในธุรกิจ พร้อมเข้าใจวิธีอ่าน AR Aging Report นโยบายป้องกันลูกหนี้ค้าง และสูตรตามหนี้ที่ทำตามได้ทันที DSO คืออะไร DSO คือระยะเวลาเฉลี่ยที่ธุรกิจใช้เก็บเงินจากลูกหนี้การค้า นับตั้งแต่วันที่ออกใบแจ้งหนี้จนถึงวันที่ได้เงินจริง โดยยิ่งค่า DSO ต่ำเท่าไหร่ แปลว่ายิ่งเก็บเงินได้เร็วเท่านั้น ช่วยให้ธุรกิจมี cash flow ที่ดีตามไปด้วย ตัวอย่างเช่น หาก DSO ของกิจการอยู่ที่ 45 วัน หมายความว่าโดยเฉลี่ยต้องรอ 45 วันหลังออกบิล กว่าจะได้เงินสดกลับมา สูตรคำนวณ DSO พร้อมตัวอย่าง DSO = (ลูกหนี้การค้า ÷ ยอดขายเชื่อ) × จำนวนวัน ตัวอย่าง: บริษัท ก จำกัด ธุรกิจขายส่งสินค้า รายการ ตัวเลข ลูกหนี้การค้า ณ สิ้นเดือน 900,000 บาท ยอดขายเชื่อในเดือน 1,500,000 บาท จำนวนวัน 30 วัน รายการ วิธีคำนวณ ผลลัพธ์ DSO (900,000 ÷ 1,500,000) × 30 18 วัน DSO 18 วันถือว่าดี เพราะเก็บเงินได้เร็ว เปิดโอกาสให้นำเงินไปสานต่อธุรกิจได้ ตัวอย่าง: บริษัท ข จำกัด ธุรกิจรับเหมาบริการ รายการ วิธีคำนวณ ผลลัพธ์ ลูกหนี้การค้า – 2,000,000 บาท ยอดขายเชื่อในเดือน – 1,200,000 บาท DSO (2,000,000 ÷ 1,200,000) × 30 50 วัน DSO 50 วัน ถือว่าอยู่ในเกณฑ์เริ่มสูง ธุรกิจควรต้องเร่งเก็บเงินก่อนที่ cash flow จะตึง DSO เท่าไหร่ถึงดี เป้าหมายสำหรับ SME DSO ที่ดีขึ้นอยู่กับประเภทธุรกิจ อุตสาหกรรม และความจำเป็นของผู้ประกอบการแต่ละราย แต่โดยส่วนมาก สามารถใช้ตารางนี้เพื่ออ้างอิงเป็นค่าเฉลี่ยได้ ประเภทธุรกิจ DSO ที่ดี DSO เริ่มน่าเป็นห่วง ค้าปลีก / ขายสด 0-15 วัน (รับเงินสดทันที) มากกว่า 30 วัน ค้าส่ง / ผู้ผลิต 30-45 วัน (เครดิต 30 วัน) มากกว่า 60 วัน งานบริการ / รับเหมา 30-45 วัน (เครดิต 30-45 วัน) มากกว่า 60 วัน e-Commerce (B2B) 15-30 วัน (แล้วแต่ marketplace) มากกว่า 45 วัน (ค่าเฉลี่ยอ้างอิงจากข้อมูลอุตสาหกรรมทั่วไป ตัวเลขอาจแตกต่างตามขนาดและประเภทธุรกิจ) หลักการง่ายๆ คือ DSO ไม่ควรเกินเครดิตเทอมที่ให้ลูกค้า ถ้าให้เครดิต 30 วันแต่ DSO อยู่ที่ 50 วัน แปลว่าลูกค้าจ่ายช้ากว่าที่ตกลง ลูกหนี้ค้างจ่ายเกิดจากอะไร ลูกหนี้ค้างจ่ายไม่ได้เกิดจากลูกค้าไม่ดีเสมอไป บางทีปัญหาอยู่ที่ตัวกิจการเอง สาเหตุหลักมี 5 ข้อ เริ่มแก้ได้จากจัดการเอกสารให้เป็นระบบ ออกใบวางบิลตรงเวลา และตั้งแจ้งเตือนอัตโนมัติ AR Aging Report คืออะไร อ่านรายงานอายุลูกหนี้อย่างไร AR Aging Report (รายงานอายุลูกหนี้) คือรายงานที่แบ่งยอดลูกหนี้ค้างชำระเป็นช่วงอายุตามจำนวนวันที่เลยกำหนดจ่าย โดยรายงานนี้ช่วยให้เห็นว่ามีลูกหนี้ค้างอยู่เท่าไหร่ และค้างมานานแค่ไหน ผ่านการแบ่งออกเป็น 4 ช่วง ที่แต่ละช่วงบอกสถานะและสิ่งที่ต้องทำแตกต่างกัน ช่วงอายุ สถานะ สิ่งที่ต้องทำ 0-30 วัน ปกติ ตรวจสอบว่าลูกค้าได้รับบิลแล้ว เตรียมติดตามลูกค้า 31-60 วัน เริ่มส่งสัญญาณ ติดต่อลูกค้าทันที สอบถามเหตุผลที่ยังไม่สะดวกจ่าย 61-90 วัน วิกฤต เร่งเจรจา พิจารณาหยุดส่งสินค้าหรือบริการเพิ่ม 90+ วัน เสี่ยงเป็นหนี้สูญ ประเมินตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญตาม NPAEs (มาตรฐานบัญชีสำหรับ SME ที่ไม่ได้อยู่ในตลาดหุ้น) พิจารณาใช้มาตรการทางกฎหมาย เจ้าของกิจการควรหมั่นดูรายงานนี้ทุกสัปดาห์ ไม่ใช่แค่ตอนปิดงบ โดยเฉพาะถ้าหากเห็นลูกหนี้เริ่มเลื่อนจาก 0-30 ไป 31-60 วันมากขึ้น นั่นคือสัญญาณเตือนก่อนที่ cash flow จะตึง นโยบายป้องกันลูกหนี้ค้าง: Credit Limit และส่วนลดจ่ายเร็ว การป้องกันดีกว่าการตามแก้ นโยบาย 2 เรื่องนี้ช่วยลด DSO ได้ตั้งแต่ต้นทาง วิธีกำหนดวงเงินเครดิต (Credit Limit) สำหรับลูกค้า SME วงเงินเครดิต (Credit Limit) คือยอดเงินสูงสุดที่ยอมให้ลูกค้าค้างจ่ายได้ในช่วงเวลานั้นๆ แต่ SME หลายรายอาจไม่ไดมองถึงจุดนี้ เมื่อปล่อยให้ลูกค้าซื้อสินค้าได้มากเท่าไหร่ ธุรกิจก็ต้องรับความเสี่ยงไปด้วยมากเท่านั้น การกำหนดวงเงินเครดิต จะช่วยให้ธุรกิจจัดการความเสี่ยงได้ดียิ่งขึ้น โดยพิจารณาจาก 3 ข้อนี้ เจ้าของธุรกิจควรพิจารณาปรับวงเงินใหม่ ทุก 6 เดือน ให้สะท้อนกับตามพฤติกรรมการจ่ายจริง และต้องคอยเฝ้าระวัง อย่าให้ลูกค้ารายเดียวค้างเกิน 10-15% ของยอดลูกหนี้ทั้งหมด ส่วนลดจ่ายเร็ว (Early Payment Discount) คุ้มไหม Early Payment Discount คือส่วนลดที่ให้ลูกค้าเพื่อจูงใจให้จ่ายเร็วกว่ากำหนด ตัวอย่างเช่น 2/10 net 30 หมายความว่า จ่ายภายใน 10 วันได้ส่วนลด 2% แต่ถ้าไม่ใช้ส่วนลด ต้องจ่ายเต็มภายใน 30 วัน รายการ วิธีคำนวณ ผลลัพธ์ ยอดขาย – 100,000 บาท ส่วนลดถ้าจ่ายใน 10 วัน 100,000 × 2% 2,000 บาท ได้รับเงินจริง 100,000 – 2,000 98,000 บาท ได้เงินเร็วขึ้น 30 – 10 20 วัน ยอมลดยอดเงิน 2,000 บาท เพื่อให้ได้เงิน 98,000 บาทเร็วขึ้น 20 วัน แม้จะฟังดูลดไปมาก แต่ถ้าคิดเป็นอัตราดอกเบี้ยรายปี จะเท่ากับประมาณ 36% ซึ่งสูงทีเดียว คำแนะนำคือการยื่นส่วนลดประเภทนี้ ไม่ควรให้สิทธิ์กับลูกค้าทุกราย แต่ให้ใช้กับลูกค้ายอดสั่งซื้อสูง ที่คุณต้องการเก็บ cash flow กลับมาเร็ว สร้างความพิเศษและความประทับใจให้กับลูกค้าในคราวเดียว เมื่อไหร่ควรเริ่มตามเงิน คำตอบสั้นๆ คือ เริ่มก่อนถึงกำหนดจ่ายเสียอีก ไม่ต้องรอให้เลยกำหนดแล้วค่อยตาม สูตรตามหนี้ 7-14-30 วัน ที่ทำตามได้ทันที นี่คือ framework ที่ SME ใช้ตามเงินอย่างเป็นระบบ แบ่งเป็น 4 ระดับ แต่ละระดับเข้มข้นขึ้นเรื่อยๆ วันที่ 7 หลังเกินกำหนด: แจ้งเตือนโดยตรง โทรหรือส่งอีเมลสุภาพ สอบถามว่าได้รับบิลเรียบร้อยไหม มียอดค้างชำระเท่าไหร่ โดยปกต แค่ขั้นตอนนี้ก็ได้เงินแล้ว เพราะลูกค้าอาจลืมจริงๆ วันที่ 14 หลังเกินกำหนด: ติดตามหนี้จริงจัง ส่งจดหมายหรืออีเมลอย่างเป็นทางการ ระบุยอดค้างชำระและวันที่ครบกำหนด ขอให้ชำระภายใน 7 วัน พร้อมแจ้งว่าหากไม่ได้รับการตอบกลับ จะพิจารณาระงับเครดิต วันที่ 30 หลังเกินกำหนด: มาตรการเด็ดขาด หยุดส่งสินค้าหรือบริการเพิ่มจนกว่าจะชำระ ส่ง Final Notice แจ้งว่าจะมีมาตรการเพิ่มเติม ในขั้นตอนนี้ต้องให้ผู้บริหารเป็นคนติดต่อโดยตรง หลัง 60-90 วัน: เรื่องทางกฎหมายและเตรียมตั้งหนี้สูญ ถ้าผ่าน 60 วันแล้วยังไม่ได้เงิน ต้องพิจารณา 2 เรื่องพร้อมกัน รายการ Dr (เดบิต) Cr (เครดิต) หนี้สงสัยจะสูญ (ค่าใช้จ่าย) XX,XXX – ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ – XX,XXX ลูกค้าจ่ายช้าเรื้อรัง ต้องจัดการอย่างไร บางครั้งลูกค้าไม่ได้จ่ายช้าแค่ครั้งเดียว แต่เป็นพฤติกรรมซ้ำๆ สถานการณ์แบบนี้ต้องจัดการเชิงรุก ไม่ใช่แค่รอ ลูกค้าขอเครดิตเทอมยาวขึ้น ควรต่อรองอย่างไร ถ้าลูกค้าที่จ่ายดีมาตลอดขอขยายเครดิตจาก 30 เป็น 45 วัน ไม่ต้องปฏิเสธทันที แต่ต่อรองด้วย 4 เงื่อนไขนี้ เมื่อไหร่ควรหยุดส่งของ ถ้าลูกค้ามีพฤติกรรมเข้าเกณฑ์ 3 ใน 5 ข้อนี้ ควรพิจารณาหยุดส่งสินค้าหรือบริการเพิ่ม การหยุดส่งของไม่ได้แปลว่าตัดลูกค้าทิ้ง แต่คือการปกป้อง cash flow ของกิจการ เมื่อลูกค้าชำระยอดค้างแล้ว ก็กลับมาทำธุรกิจต่อได้ สรุป: บริหารลูกหนี้ให้ดี แล้ว Cash Flow จะดีตาม ธุรกิจเติบโตมั่นคง การบริหารลูกหนี้ไม่ใช่เรื่องยาก แค่ต้องมีระบบ สิ่งที่ควรเริ่มทำตั้งแต่วันนี้ จัดการลูกหนี้ให้เป็นระบบด้วย PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ PEAK ช่วยให้เจ้าของ SME บริหารลูกหนี้ครบจบในที่เดียว ออกใบเสร็จรับเงิน ใบแจ้งหนี้ และใบวางบิลส่งถึงลูกค้าได้ทันที พร้อมติดตามสถานะลูกหนี้ค้างชำระผ่าน Dashboard แบบ real-time และใช้ PEAK Board วิเคราะห์ภาพรวมธุรกิจ ยกระดับการบริหารลูกหนี้ของคุณ ทดลองใช้ PEAK ฟรี คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับ DSO และการบริหารลูกหนี้ DSO กับ DPO ต่างกันอย่างไร DSO วัดว่าเก็บเงินจากลูกค้าได้เร็วแค่ไหน ส่วน DPO (Days Payable Outstanding) วัดว่าจ่ายเงินให้ supplier ช้าแค่ไหน ถ้า DPO สูงกว่า DSO แปลว่ากิจการได้เปรียบ เพราะเก็บเงินเข้ามาก่อนแล้วค่อยจ่ายออก ธุรกิจขนาดเล็กควรให้เครดิตเทอมไหม ถ้าลูกค้าส่วนใหญ่คือผู้บริโภคทั่วไป ไม่จำเป็นต้องให้เครดิต ควรรับเงินสดหรือโอนทันที แต่ถ้าค้าขายกับธุรกิจอื่น (B2B) การให้เครดิต 15-30 วันเป็นเรื่องปกติ เริ่มจากเทอมสั้นแล้วค่อยขยายตามประวัติจ่ายจริง ลูกหนี้ค้างจ่ายจนเป็นหนี้สูญ บันทึกบัญชีอย่างไร เมื่อพิจารณาว่าเก็บเงินไม่ได้จริงๆ ให้ตัดเป็นหนี้สูญ (Bad Debt) โดยเดบิตค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญที่ตั้งไว้ และเครดิตลูกหนี้การค้า พร้อมศึกษาเงื่อนไขทางภาษีเพิ่มเติม จดบันทึกหลักฐานว่าพยายามติดตามแล้วแต่ไม่สำเร็จ (ข้อมูลจากกรมสรรพากร) PEAK มีรายงานลูกหนี้ค้างชำระไหม PEAK มีรายงานลูกหนี้ค้างชำระที่แสดงยอดค้างแยกตามลูกค้าและอายุหนี้ได้ ช่วยให้เห็นภาพรวมโดยไม่ต้องทำ Excel เอง เรียกดูได้จากโปรแกรมบัญชีออนไลน์ PEAK โดยตรง

7 ก.ย. 2026

PEAK Account

16 min

ค่า GP คืออะไร เปรียบเทียบค่าธรรมเนียมทั้ง 4 แพลตฟอร์ม

ในยุคที่การซื้อของออนไลน์กลายเป็นเรื่องปกติในชีวิตประจำวัน ทุกแพลตฟอร์มแข่งขันแจกโค้ดส่วนลดให้กับผู้ใช้งาน โดยหักส่วนต่างมาจากค่าธรรมเนียมผู้ขาย ทำให้ค่า GP (Gross Profit Fee) กลายเป็นต้นทุนก้อนใหญ่ ที่ผู้ขายออนไลน์ทุกคนต้องเข้าใจ ที่หากตั้งราคาผิด จากได้กำไรอาจกลายเป็นเข้าเนื้อแบบไม่รู้ตัว บทความนี้จะพามารู้จักกับค่า GP พร้อมเปรียบเทียบค่าธรรมเนียมทุกรายการ จากทั้ง Shopee, TikTok Shop, Lazada และ Thaimart แนะนำวิธีการคำนวณต้นทุนจริง อธิบายผ่านตัวอย่างที่เข้าใจง่าย และเจาะลึกต้นทุนแฝง เพื่อให้ได้กำไรตามต้องการ ค่า GP คืออะไร ทำไมผู้ขายออนไลน์ต้องรู้ ค่า GP (Gross Profit Fee) คือค่าธรรมเนียมการขาย ที่จะหักจากยอดขายทุกออเดอร์ ก่อนจะโอนเงินให้ผู้ขาย โดยค่า GP แต่ละหมวดสินค้าจะมีอัตราที่แตกต่างกัน แต่หากผู้ขายไม่มีรายได้ แพล็ตฟอร์มก็จะไม่เก็บค่าธรรมเนียมในส่วนนี้ พูดง่าย ๆ ว่าถ้าขายไม่ได้ก็ไม่จะไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ นอกเหนือจากค่า GP แล้ว ยังมีค่าธรรมเนียมอื่นที่ผู้ขายต้องรับผิดชอบ อาทิ ยิ่งช่วงหลังมานี้ ทุกแพลตฟอร์มต่างปรับขึ้นค่าธรรมเนียมกันอย่างพร้อมหน้า ทั้ง Shopee และ Lazada ที่ขึ้นครั้งละ 1-2% หากผู้ขายไม่ติดตามข่าว อาจตั้งราคาพลาดจนกำไรบางแบบไม่รู้ตัว แพลตฟอร์ม E-Commerce ยังมีหน้าที่นำส่งข้อมูลรายได้ให้กับกรมสรรพากร ผู้ค้าออนไลน์จึงต้องเข้าใจภาษีสำหรับผู้ค้าออนไลน์เพิ่มเติมด้วย เพื่อไม่ให้พลาดเรื่องการจัดการภาษี รู้จัก 4 แพลตฟอร์ม เหมาะกับธุรกิจแบบไหน ก่อนเลือกแพลตฟอร์มขายของออนไลน์ ผู้ขายควรเข้าใจในจุดแข็งของแต่ละแพล็ตฟอร์มก่อน ซึ่งมีกลุ่มลูกค้า ความต้องการ และอัตรา GP ที่แตกต่างกันไปตามแต่ละหมวด การเลือกแพลตฟอร์มที่ตรงกับธุรกิจ จะช่วยเพิ่มโอกาสปิดการขายได้มากขึ้น Shopee TikTok Shop Lazada Thaimart ส่วนแบ่งการตลาด ในประเทศไทย มากกว่า 50% ประมาณ 33% ประมาณ 17% ยังไม่มีข้อมูล จุดแข็งแพลตฟอร์ม ฐานลูกค้าใหญ่ที่สุด บริการหลากหลาย เน้นขายผ่านวิดีโอ ไลฟ์สด ปักตะกร้า LazMall เน้นความน่าเชื่อถือ สินค้าต้องระบุที่มาให้ชัดเจน และไม่เก็บ GP ปีแรก ข้อมูลส่วนแบ่งตลาดในประเทศไทย อ้างอิงจาก DataGlass Research “SEA Seller Market Research 2026” และ Tuke Marketing แม้ว่าสินค้าที่คุณมีอาจไม่ตรงกลุ่มเป้าหมายของแต่ละแพลตฟอร์ม แต่การตั้งร้านค้าให้ครบทุกแพลตฟอร์ม ไม่ได้มีค่าใช้จ่ายใดๆ เพิ่มเติม จึงเป็นตัวเลือกที่ดีกว่ากับการตั้งร้านค้าให้ครอบคลุมทุกความต้องการ เปรียบเทียบค่า GP แต่ละแพลตฟอร์ม ตามหมวดสินค้า แต่ละแพลตฟอร์มคิดค่า GP และค่าธรรมเนียม ในแต่ละหมวดสินค้าไม่เท่ากัน ผู้ขายจึงต้องรู้ค่า GP ตามประเภท สินค้าของตนเอง เพื่อการตั้งราคาให้เหมาะสม โดยตารางด้านล่างนี้แสดงหมวดสินค้าหลัก และอัตราค่า GP ที่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% แล้ว Shopee TikTok Shop Lazada Thaimart สินค้าอิเล็กทรอนิกส์ 7.45-19.26% 6.42-10.70% 5.89-16.05% ไม่เรียกเก็บค่า GPในปีแรก* สินค้าแฟชัน 18.73%-19.26% 10.70%-11.77% 16.05%-17.12% สินค้าอุปโภคบริโภค FMCG 16.05% 10.70% 16.05% สินค้าทั่วไป 14.98%-19.26% 9.63-10.70% 10.17%-16.05% *Thaimart มีนโยบายยกเว้นค่า GP 0% ในปีแรกถึงวันที่ 6 กรกฎาคม 2570 ก่อนจะเรียกเก็บเป็นขั้นบันได โดยปรับเป็น 5% ในปีที่สอง, 8% ในปีที่สาม, และเพดานสูงสุด 10% ในปีที่สี่ ส่วนค่าธรรมเนียมการชำระเงิน 3.21% จะได้รับการยกเว้นถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2569 เท่านั้น ตามข้อมูลจาก Thaimart Official Facebook Page ตัวอย่างคำนวณค่าธรรมเนียมและ GP จากแต่ละแพลตฟอร์ม เมื่อดูแค่ตัวเลข GP หลายคนอาจเข้าใจว่าการขายผ่าน TikTok Shop จะถูกหักค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มน้อยที่สุด แต่เมื่อคำนวณค่าธรรมเนียมทุกรายการเข้าด้วยกันแล้ว จะเห็นรายรับสุทธิที่วัดผลได้ดีกว่าแค่การดูยอด GP ในกรณีตัวอย่างจริง ผู้ขายตั้งราคาขายทุเรียนเนื้อล้วนเกรดพรีเมี่ยมที่ 1,000 บาท ส่วนลดร้านค้า 100 บาท ลูกค้าจึงจ่ายจริงเพียง 900 บาท Shopee TikTok Shop Lazada ราคาขายตั้งต้น 1,000 บาท ส่วนลดผู้ขาย -100 บาท ราคาที่ลูกค้าจ่าย 900 บาท ค่าคอมมิชชัน (GP) สำหรับกลุ่ม สินค้าอุปโภคบริโภค 900 x 16.05% = 144.45 บาท 900 x 10.70% = 96.30 บาท 900 x 16.05% = 144.45 บาท ค่าธรรมเนียมการชำระเงิน (Payment Transaction Fee)  900 x 3.21% = 28.89 บาท 900 x 3.21% = 28.89 บาท 900 x 3.21% = 28.89 บาท ค่าธรรมเนียมสนับสนุนการเติบโตของร้านค้า(Commerce Growth Fee) – 900 x 8.03% = 72.27 บาท – Platform Fee 1.07 บาท 1.07 บาท – รายรับสุทธิ 725.59 บาท 701.47 บาท 726.66 บาท คิดเป็นค่าธรรมเนียมรวม 19.38% 22.06% 19.26% * ค่า GP ปัจจุบันของแต่ละแพลตฟอร์ม อ้างอิงข้อมูลจากวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2569 แม้ TikTok Shop จะมีค่าธรรมเนียมสูงกว่าแพลตฟอร์มอื่น แต่ด้วยธรรมชาติของแพลตฟอร์มที่เน้นการขายด้วยวิดีโอ จึงมีระบบ Affiliate ที่แข็งแกร่งกว่าแพลตฟอร์มอื่นๆ ผู้ใช้งานจึงมีโอกาสค้นพบสินค้าของคุณได้รวดเร็ว ด้วยเหตุผลนี้ ทำให้ TikTok Shop กลายเป็นอีกหนึ่งแพลตฟอร์มที่ผู้ขายไม่ควรมองข้าม นอกจากนี้ แต่ละแพลตฟอร์มอาจมีเงื่อนไขเพิ่มเติม เช่น ค่าแคมเปญโปรโมชันตามช่วงเวลา ส่วนลดคอมมิชชัน หรือค่าธรรมเนียมอื่นๆ ผู้ขายจึงควรหมั่นตรวจสอบรายรับสุทธิ และติดตามข่าวสารจากแพลตฟอร์มอย่างสม่ำเสมอ  สำหรับรายละเอียดค่าธรรมเนียม Shopee แบบครบทุกรายการที่ อ่านเพิ่มได้ที่ วิธีคำนวณค่าธรรมเนียม Shopee 2569 นอกจากค่า GP ผู้ขายมีต้นทุนอะไรอีก โดยเฉลี่ยแล้ว แพลตฟอร์ม E-Commerce จะหักค่าธรรมเนียมรวมประมาณ 19-22% สำหรับกลุ่มสินค้าอุปโภคบริโภค ที่ใช้อ้างอิงในบทความ ทำให้ผู้ขายหลายรายเข้าใจว่า ต้นทุนของตนเองมีแค่ต้นทุนสินค้า รวมกับค่า GP ของแพลตฟอร์มเท่านั้น แต่จริงๆ แล้ว ยังมีต้นทุนแฝงอื่นอีก อาทิ ตัวอย่างการคิดต้นทุนสินค้า การคำนวณต้นทุนจริง ทำได้โดยการจับเอาค่าใช้จ่ายทุกอย่าง มาหารเฉลี่ยลงในสินค้า เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนที่สุด การคำนวณให้แยกออกเป็นสามส่วน โดยจะใช้ตัวอย่างเป็นทุเรียนเนื้อล้วนเกรดพรีเมี่ยม ที่ตั้งราคาขายจริง 900 บาทเหมือนเดิม และสมมติให้ต้นทุนสินค้าอยู่ที่ 300 บาท ส่วนที่ 1: ต้นทุนสินค้า ราคาทุเรียน 300 บาท ส่วนที่ 2: ต้นทุนผันแปรต่อชิ้น ค่า GP แพลตฟอร์ม (หมวดผลไม้สด ประมาณ 20-23%) 900 x 20-23% = 180-207 บาท ค่าบรรจุภัณฑ์ พิมพ์กล่องกันกระแทก 15 บาท ส่วนที่ 3: ต้นทุนคงที่ และต้นทุนแฝง ค่าโฆษณาและการตลาด 10 บาท ค่าแรงพนักงาน คนแพ็คสินค้า 20 บาท ค่าความเสี่ยง สินค้าเสียหาย(ตีเผื่อไว้ 5% ของต้นทุน) 15 บาท สรุปต้นทุน (1)+(2)+(3) 540-567 บาท เมื่อกางต้นทุนออกมาชัดเจน จะเห็นได้ชัดว่าราคาขายบนแพลตฟอร์ม 900 บาท หลังหักกับต้นทุน 540-567 บาท จะเหลือกำไรจริงเพียงแค่ 333-360 บาทเท่านั้น ดังนั้น ผู้ขายจึงควรมองหาวิธีการลดต้นทุน ด้วยวิธีการที่ไม่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพสินค้า หาผลิตภัณฑ์อื่นมาขายเสริม หรืออาจพิจารณาเข้าร่วมแคมเปญต่างๆ เพื่อให้มียอดขายและกำไรที่มากขึ้น สรุป : เปรียบเทียบค่า GP แพลตฟอร์ม E-Commerce ไทย ค่า GP เป็นเพียงส่วนหนึ่งของค่าธรรมเนียม E-Commerce ทั้งหมด ผู้ขายออนไลน์จึงต้องจำ 3 เรื่องนี้ จัดการบัญชีร้านค้าออนไลน์ให้เป็นระบบด้วย PEAK เมื่อขายของบนหลายแพลตฟอร์มพร้อมกัน การจัดการบัญชีด้วยมือจะยุ่งยากและมีโอกาสเสี่ยงที่จะผิดพลาด PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์สำหรับธุรกิจ E-Commerce สามารถนำเข้ารายรับ-รายจ่ายจากทุกแพลตฟอร์ม ผ่านช่องทาง API เชื่อมต่อกับระบบจัดการร้านค้าออนไลน์ได้อัตโนมัติ พร้อมดูรายงานกำไร-ขาดทุนได้แบบ Real-time และเตรียมเอกสารภาษีได้ครบในที่เดียว คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับค่า GP แพลตฟอร์ม E-Commerce ค่า GP กับค่าธรรมเนียมรวม ต่างกันอย่างไร ค่า GP คือค่าคอมมิชชันที่แพลตฟอร์มเก็บจากยอดขาย ส่วนค่าธรรมเนียมรวมยังรวมถึง Payment Fee, Commerce Growth Fee (เฉพาะ TikTok Shop) และ Platform Fee อีกด้วย ตัวอย่างเช่น TikTok Shop เก็บ GP เพียง 10.70% แต่ค่าธรรมเนียมรวมจริงสูงถึง 22.06% ขายของผ่านไลฟ์สด เสียค่าธรรมเนียมเพิ่มอีกไหม การขายสินค้าผ่านไลฟ์สดไม่มีการคิดค่าธรรมเนียมเพิ่มเติม แต่อาจจะมีค่า Affiliate Commission ที่ต้องจ่ายให้ครีเอเตอร์ที่ช่วยขายสินค้า สิ่งที่ต้องชั่งน้ำหนักคือการใช้ Affiliate สามารถทำให้ยอดขายเพิ่มขึ้นได้ แต่ต้องแลกกับกำไรต่อชิ้นที่ลดลง โดยเฉพาะกับแพล็ตฟอร์ม TikTok Shop ที่ครีเอเตอร์มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจสูง ค่า GP คิดจากราคาตั้งต้นหรือราคาที่ลูกค้าจ่ายจริง ทุกแพลตฟอร์มคิดค่า GP จากราคาที่ลูกค้าจ่ายจริงหลังหักส่วนลดร้านค้า ไม่ใช่ราคาตั้งต้น ตัวอย่างเช่น ตั้งราคา 1,000 บาท ลดเอง 100 บาท ลูกค้าจ่าย 900 บาท แพลตฟอร์มจะคิด GP และค่าธรรมเนียมอื่นๆ จากรายรับ 900 บาท แพลตฟอร์มไหนหักค่าธรรมเนียมน้อยที่สุด แต่ละแพลตฟอร์มมีอัตราการหักค่าธรรมเนียมที่แตกต่างกันไป ตามหมวดหมู่ของสินค้า และอัตราค่าบริการต่างๆ ที่อาจเปลี่ยนแปลงได้เสมอ ผู้ขายจึงต้องคอยติดตามข่าวสารต่อเนื่อง แต่สำหรับผู้ขายรายใหม่อาจพิจารณา Thaimart ที่ยังไม่เรียกเก็บค่า GP ในปีแรก ทำให้เป็นตัวเลือกที่ต้นทุนต่ำสุด Thaimart ไม่เก็บค่า GP จริงหรือ มีเงื่อนไขอะไรบ้าง Thaimart เป็นแพลตฟอร์ม E-Commerce ของไทย เปิดให้บริการเดือนกรกฎาคม 2569 มีจุดเด่นคือการไม่เก็บค่า GP ในปีแรก สำหรับผู้ขายที่เปิดร้านก่อนวันที่ 6 กรกฎาคม 2570 หลังจากนั้นจะเริ่มเก็บเป็นขั้นบันได คือ 5% ในปีที่สอง 8% ในปีที่สาม และเพดานสูงสุด 10% ในปีที่สี่ ส่วนค่าธรรมเนียมการชำระเงินยกเว้นถึง 31 ธันวาคม 2569 เท่านั้น อ้างอิงจาก: DataGlassLabs, Tuke Marketing, BangkokPost   

7 ก.ย. 2026

PEAK Account

28 min

ค่าใช้จ่ายบริษัท มีอะไรบ้าง รวม 17 คำถามยอดนิยม

เลี้ยงข้าวพนักงาน ลงค่าใช้จ่ายบริษัทได้ไหม เติมน้ำมันรถตัวเอง เบิกได้มั้ย จ้างแฟนเป็นพนักงาน สรรพากรจะว่าอะไรไหม ถ้าคุณเป็นเจ้าของกิจการที่เพิ่งเริ่มต้นธุรกิจ คำถามเหล่านี้คงวนอยู่ในหัวบ่อยๆ บทความนี้รวมคำตอบ 17 เคสที่เจ้าของธุรกิจถามบ่อยที่สุด ตอบชัดเจนว่า ได้ หรือ ไม่ได้ พร้อมบอกเอกสารที่ต้องมีในแต่ละกรณี ข้อมูลนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย ควรปรึกษานักบัญชีก่อนตัดสินใจเสมอ ค่าใช้จ่ายบริษัทคืออะไร แบ่งเป็นกี่ประเภท ค่าใช้จ่ายบริษัท คือเงินที่บริษัทจ่ายออกไปเพื่อใช้ในการดำเนินธุรกิจ เช่น ค่าเช่าออฟฟิศ เงินเดือนพนักงาน ค่าน้ำค่าไฟ ค่าวัตถุดิบ หรือค่าโฆษณา เวลาคำนวณกำไรสุทธิ (รายได้หักค่าใช้จ่ายทั้งหมด ตัวเลขที่เหลือจริงก่อนคิดภาษี) บริษัทจะเอาค่าใช้จ่ายเหล่านี้ไปหักจากรายได้ได้ ยิ่งหักได้มาก ภาษีที่ต้องจ่ายก็ยิ่งน้อยลง แต่ไม่ใช่ทุกอย่างที่บริษัทจ่ายจะเอามาหักภาษีได้ สรรพากรแบ่งไว้ชัดเจน 2 ประเภท ค่าใช้จ่ายที่หักได้ทางภาษี (Deductible Expenses) คืออะไร คือค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการทำธุรกิจจริงๆ มีหลักฐานครบ และไม่ถูกห้ามตามกฎหมาย เช่น เงินเดือนพนักงาน ค่าเช่าสำนักงาน ค่าวัตถุดิบ ค่าขนส่ง ค่าเสื่อมราคาสินทรัพย์ (การทยอยหักค่าของทรัพย์สินเป็นค่าใช้จ่าย เช่น ซื้อคอมฯ 30,000 บาท ใช้ 3 ปี หักปีละ 10,000 บาท) รายจ่ายต้องห้าม (Non-Deductible Expenses) คืออะไร คือค่าใช้จ่ายที่สรรพากรไม่ยอมให้เอามาหักภาษี ถึงจ่ายจริงก็ตาม ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี เช่น หลักง่ายๆ ของสรรพากร: 3 เงื่อนไขที่ต้องครบ ค่าใช้จ่ายจะหักภาษีได้ ต้องผ่านเงื่อนไข 3 ข้อนี้ครบทุกข้อ หากขาดข้อไหนข้อหนึ่ง สรรพากรมีสิทธิ์ไม่ยอมให้หักค่าใช้จ่าย บริษัทอาจโดนเรียกภาษีคืนย้อนหลังพร้อมเบี้ยปรับ รู้ตารางสรุป 17 เคส: เป็นค่าใช้จ่ายบริษัทได้ไหม เคส ผล เงื่อนไขสำคัญ 1. เลี้ยงข้าวพนักงาน ✅ ได้ เป็นสวัสดิการ มีใบเสร็จและรายชื่อ 2. เติมน้ำมันรถตัวเอง ⚠️ มีเงื่อนไข รถต้องจดภายใต้ชื่อบริษัท หรือมีนโยบายเบิกจ่ายชัดเจน 3. ค่าเทอม ค่าเรียนพิเศษลูกเจ้าของบริษัท ❌ ไม่ได้ เป็นรายจ่ายส่วนตัว 4. เจ้าของบริษัทไปหาหมอ ⚠️ มีเงื่อนไข ต้องเป็นสวัสดิการที่ระบุในระเบียบบริษัท 5. เลี้ยงลูกค้า ของขวัญลูกค้า ✅ ได้ ค่ารับรอง ไม่เกิน 0.3% ของรายได้ 6. ซื้อมือถือ คอม ไอแพด ✅ ได้ ใบกำกับภาษีในชื่อบริษัท และใช้เพื่อการทำงานจริง 7. ค่าเน็ตบ้าน ค่าไฟบ้าน WFH ⚠️ มีเงื่อนไข มีนโยบาย WFH และต้องแบ่งสัดส่วนให้ชัด 8. ทริปท่องเที่ยว อ้างว่าดูงาน ⚠️ มีเงื่อนไข ต้องมีการดูงานจริง มีกำหนดการ และรายงานสรุป 9. เสื้อผ้า สูท กระเป๋า นาฬิกา ❌ ไม่ได้ ถือเป็นของใช้ส่วนตัว ยกเว้นชุดยูนิฟอร์มบริษัท 10. เช่าบ้านเจ้าของเป็นออฟฟิศ ⚠️ มีเงื่อนไข ต้องมีสัญญาเช่าและเอกสารจดทะเบียนเป็นที่ตั้งบริษัท 11. ซ่อมแอร์ออฟฟิศที่บ้าน ⚠️ มีเงื่อนไข ต้องจดทะเบียนเป็นสำนักงานถูกต้อง 12. ค่าน้ำมัน ซ่อมรถ ทางด่วน ที่จอด ⚠️ มีเงื่อนไข รถต้องอยู่ในชื่อบริษัท มี log book นโยบายเบิกชัดเจน 13. ประกันชีวิต ประกันสุขภาพเจ้าของ ⚠️ มีเงื่อนไข เป็นสวัสดิการกรรมการในระเบียบบริษัท 14. คอร์สเรียน โค้ช สัมมนา ✅ ได้ เกี่ยวข้องกับธุรกิจ ต้องมีใบเสร็จ 15. จ้างแฟน ญาติ เป็นพนักงาน ⚠️ มีเงื่อนไข ต้องทำงานจริง เงินเดือนสมเหตุสมผล 16. โบนัส commission ไม่มี KPI ⚠️ มีความเสี่ยง ต้องมีเกณฑ์จ่าย และมติที่ประชุม 17. ของใช้ในบ้าน อ้างว่าออฟฟิศ ❌ ไม่ได้ หากถูกตรวจสอบ สรรพากรจะพบได้ง่าย ด้านล่างนี้คือรายละเอียดทุกเคส ตอบแบบเจาะลึกพร้อมเอกสารที่ต้องเตรียม เลี้ยงข้าวพนักงาน เป็นค่าใช้จ่ายบริษัทได้ไหม ✅ ได้ ถ้าเป็นสวัสดิการหรือเลี้ยงในโอกาสพิเศษ บริษัทเลี้ยงข้าวพนักงานตอนสิ้นปี จัดเลี้ยงวันเกิด หรือมีข้าวกลางวันให้พนักงานทุกวัน ค่าใช้จ่ายพวกนี้ลงเป็นรายจ่ายบริษัทได้ทั้งหมด แต่ต้องเป็นสวัสดิการที่ให้พนักงานทุกคนอย่างเท่าเทียม ไม่ใช่เลี้ยงเฉพาะเจ้าของ โดยต้องมีเอกสาร ดังนี้ เติมน้ำมันรถตัวเอง เป็นค่าใช้จ่ายบริษัทได้ไหม ⚠️ ได้ แต่มีเงื่อนไข ถ้ารถคันนั้นอยู่ในชื่อบริษัท ค่าน้ำมันลงเป็นค่าใช้จ่ายบริษัทได้เลย แต่ถ้าเป็นรถส่วนตัวของเจ้าของ ต้องมีนโยบายเบิกค่าน้ำมันของบริษัทอย่างเป็นลายลักษณ์อักษร และต้องพิสูจน์ได้ว่าใช้รถเพื่อธุรกิจจริง โดยต้องมีเอกสาร ดังนี้ จ่ายค่าเทอมลูกเจ้าของบริษัท (กรรมการ) ได้ไหม ❌ ไม่ได้ เพราะเป็นรายจ่ายส่วนตัวของกรรมการ เพราะค่าเทอมลูกเจ้าของไม่เกี่ยวข้องกับการทำธุรกิจ ต่อให้บริษัทจ่ายจริง ก็ไม่นับเป็นค่าใช้จ่ายบริษัทที่หักได้ ถือเป็นรายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี (ข้อมูลจากกรมสรรพากร) และที่แย่กว่านั้น สรรพากรอาจมองว่าเป็นเงินได้ของกรรมการ ซึ่งต้องเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเพิ่มอีก 💡 พี่เอกแนะนำ: ถ้าอยากช่วยค่าเทอมลูก ทางที่ดีกว่าคือกำหนดเป็นเงินเดือนกรรมการให้สมเหตุสมผล แล้วเจ้าของเอาเงินเดือนไปจ่ายค่าเทอมเอง วิธีนี้บริษัทหักค่าใช้จ่ายได้ถูกต้อง เจ้าของไปหาหมอ หรือพาลูกไปหาหมอ ได้ไหม ⚠️ ได้ แต่มีเงื่อนไข ถ้าบริษัทมีระเบียบสวัสดิการค่ารักษาพยาบาลสำหรับกรรมการและพนักงานทุกคน ค่าหมอของเจ้าของที่อยู่ในตำแหน่งกรรมการก็หักเป็นค่าใช้จ่ายบริษัทได้ แต่ระเบียบต้องให้สิทธิ์เท่าเทียมกัน ไม่ใช่กรรมการได้ปีละ 200,000 บาท แต่พนักงานได้แค่ 5,000 บาท โดยต้องมีเอกสาร ดังนี้ แต่สำหรับค่ารักษาลูกเจ้าของ จะหักได้ก็ต่อเมื่อระเบียบสวัสดิการครอบคลุมถึงบุตรพนักงานด้วย ค่าอาหารเลี้ยงลูกค้า คาราโอเกะ ของขวัญลูกค้า ได้ไหม ✅ ได้ เป็นค่ารับรอง (Entertainment Expense) การเลี้ยงข้าวลูกค้า พาไปคาราโอเกะ หรือส่งกระเช้าปีใหม่ ค่าใช้จ่ายบริษัทพวกนี้ลงเป็นค่ารับรองได้ แต่สรรพากรกำหนดเพดานไว้ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 143 ว่าหักได้ไม่เกิน 0.3% ของรายได้ หรือไม่เกิน 0.3% ของทุนจดทะเบียนที่ชำระแล้ว แล้วแต่จำนวนใดจะมากกว่า และหักได้สูงสุดไม่เกิน 10 ล้านบาท โดยต้องมีเอกสาร ดังนี้ ซื้อมือถือ คอม ไอแพด ที่บอกว่าใช้ทำงาน ได้ไหม ✅ ได้ ถ้าซื้อในนามบริษัทและใช้ทำงานจริง อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจการ ไม่ว่าจะเป็นมือถือ โน้ตบุ๊ก หรือแท็บเล็ต ลงเป็นค่าใช้จ่ายบริษัทได้ทั้งหมด ถ้ามูลค่าไม่สูงมากสามารถลงเป็นค่าใช้จ่ายทีเดียว แต่ถ้ามูลค่าสูงก็ลงเป็นสินทรัพย์แล้วทยอยหักค่าเสื่อมราคา โดยต้องมีเอกสาร ดังนี้ ค่าอินเทอร์เน็ตบ้าน ค่าไฟบ้าน WFH ได้ไหม ⚠️ ได้บางส่วน แต่ต้องมีหลักฐานชัดเจน ถ้าบริษัทมีนโยบาย Work From Home อย่างเป็นทางการ สามารถเบิกค่าอินเทอร์เน็ตและค่าไฟบ้านบางส่วน ลงเป็นค่าใช้จ่ายบริษัทได้ แต่ต้องแบ่งสัดส่วนชัดเจนว่าส่วนที่ใช้ทำงานคิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ โดยต้องมีเอกสาร ดังนี้ ค่าทริปท่องเที่ยวที่บอกว่าไปดูงาน ได้ไหม ⚠️ ได้ ถ้าดูงานจริง แต่ถ้าไปเที่ยวแล้วอ้างว่าดูงาน ไม่ได้ สรรพากรแยกชัดมาก ถ้าเป็นการดูงานจริงที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจ ค่าเดินทาง ค่าที่พัก ค่าลงทะเบียน หักได้หมด แต่ถ้าเป็นทริปพักผ่อนที่แปะป้ายว่าดูงาน สรรพากรตรวจสอบได้จากเอกสาร โดยต้องมีเอกสาร ดังนี้ ค่าเสื้อผ้า สูท กระเป๋า นาฬิกา ได้ไหม ❌ ไม่ได้ เป็นของใช้ส่วนตัว ต่อให้บอกว่าซื้อสูทไปพบลูกค้า หรือซื้อกระเป๋าใส่เอกสาร สรรพากรก็ถือว่าเป็นรายจ่ายส่วนตัวที่ไม่เกี่ยวกับธุรกิจ ยกเว้นกรณีเดียว คือยูนิฟอร์มพนักงานที่มีโลโก้บริษัท สั่งทำเหมือนกันทุกคน อันนี้ลงค่าใช้จ่ายได้ เพราะเป็นสวัสดิการทั่วไป ค่าเช่าบ้านเจ้าของเป็นออฟฟิศ หรือค่าตกแต่งบ้านทำงาน ได้ไหม ⚠️ ได้ แต่ต้องทำให้ถูกต้อง เจ้าของกิจการหลายคนใช้บ้านตัวเองเป็นออฟฟิศ ค่าเช่าส่วนที่ใช้เป็นสำนักงานหักเป็นค่าใช้จ่ายบริษัทได้ แต่ต้องมีสัญญาเช่าอย่างเป็นทางการ และจดทะเบียนที่อยู่บ้านเป็นที่ตั้งบริษัทกับ DBD (กรมพัฒนาธุรกิจการค้า หน่วยงานที่ดูแลเรื่องจดทะเบียนบริษัท) สำหรับค่าตกแต่ง ถ้าตกแต่งเฉพาะพื้นที่สำนักงาน เช่น ทำห้องประชุม ติดตั้งชั้นวางเอกสาร อันนี้หักได้ แต่ถ้าซื้อโซฟาห้องนั่งเล่น เตียงนอน ไม่ได้ โดยต้องมีเอกสาร ดังนี้ ซ่อมแอร์ที่ออฟฟิศที่บ้าน ได้ไหม ⚠️ ได้ ถ้าบ้านจดทะเบียนเป็นสำนักงานถูกต้อง ต่อเนื่องจากเคสก่อนหน้า ถ้าบ้านจดทะเบียนเป็นที่ตั้งบริษัทแล้ว ค่าซ่อมแอร์ในพื้นที่สำนักงานก็หักเป็นค่าใช้จ่ายบริษัทได้ แต่ถ้าซ่อมแอร์ห้องนอน ไม่ได้ โดยต้องมีเอกสาร ดังนี้ ค่าน้ำมัน ค่าซ่อมรถ ค่าทางด่วน ค่าที่จอด ได้ไหม ⚠️ ได้ แต่ขึ้นอยู่กับว่ารถเป็นของใคร ถ้าเป็น รถบริษัท (ชื่อบริษัทในทะเบียน) ค่าน้ำมัน ค่าซ่อม ค่าทางด่วน ค่าที่จอด หักได้ทั้งหมด แต่ค่าเสื่อมราคารถยนต์นั่งไม่เกิน 10 ที่นั่ง หักได้ไม่เกินมูลค่า 1 ล้านบาทตามกฎกระทรวง (ข้อมูลจากกรมสรรพากร) แต่ถ้าเป็น รถส่วนตัว ต้องมีนโยบายเบิกค่าพาหนะของบริษัท มี log book บันทึกการเดินทาง ถึงจะหักได้ โดยต้องมีเอกสาร ดังนี้ ค่าประกันชีวิต ประกันสุขภาพของเจ้าของ ได้ไหม ⚠️ ได้ ถ้าเป็นสวัสดิการกรรมการที่ระบุในระเบียบบริษัท บริษัทจ่ายค่าประกันชีวิตหรือประกันสุขภาพให้กรรมการได้ และหักเป็นค่าใช้จ่ายบริษัทได้ แต่ต้องเป็นสวัสดิการที่ระบุไว้ในระเบียบบริษัท และต้องให้สิทธิ์พนักงานทุกคนในระดับเดียวกันด้วย ไม่ใช่มีแต่เจ้าของคนเดียว สิ่งสำคัญคือ เบี้ยประกันที่บริษัทจ่ายให้จะถือเป็นเงินได้ของกรรมการ ต้องนำไปรวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาด้วย โดยต้องมีเอกสาร ดังนี้ ค่าคอร์สเรียน โค้ช สัมมนา (เจ้าของหรือพนักงาน) ได้ไหม ✅ ได้ ถ้าเกี่ยวข้องกับธุรกิจ เช่น การส่งพนักงานไปอบรม จ้างโค้ชมาสอนทีม หรือเจ้าของไปเรียนคอร์สที่เกี่ยวกับธุรกิจ ค่าใช้จ่ายบริษัทเหล่านี้หักได้ทั้งหมด รวมถึงค่าลงทะเบียน ค่าเดินทาง ค่าที่พัก (ถ้าเป็นสัมมนาต่างจังหวัด) แต่ถ้าเจ้าของไปเรียนโยคะ เรียนทำอาหาร หรือเรียนภาษาที่ไม่เกี่ยวกับธุรกิจ จะหักค่าใช้จ่ายไม่ได้ โดยต้องมีเอกสาร ดังนี้ จ้างแฟน ญาติ เป็นพนักงาน ได้ไหม ⚠️ ได้ แต่ต้องทำงานจริง และเงินเดือนต้องสมเหตุสมผล การจ้างคนในครอบครัวเป็นพนักงานไม่ผิดกฎหมาย และเงินเดือนนับเป็นค่าใช้จ่ายบริษัทที่หักภาษีได้ แต่สรรพากรจะตรวจ 3 จุด โดยต้องมีเอกสาร ดังนี้ โบนัส Commission แบบไม่มี KPI หรือเอกสารรองรับ ได้ไหม ⚠️ เสี่ยงถูกเพิกถอนสูง การจ่ายโบนัสหรือ commission ลงเป็นค่าใช้จ่ายบริษัทได้ แต่ต้องมีเกณฑ์การจ่ายที่ชัดเจน ถ้าจ่ายแบบอยากจ่ายก็จ่าย โดยไม่มีเกณฑ์วัดผล สรรพากรมีสิทธิ์ถือว่าเป็นการจ่ายเงินโดยไม่มีเหตุผลทางธุรกิจ และไม่ยอมให้หัก โดยต้องมีเอกสาร ดังนี้ ค่าของใช้ในบ้าน แต่อ้างว่าเป็นออฟฟิศ ได้ไหม ❌ ไม่ได้ และสรรพากรตรวจเจอง่ายมาก โดยเฉพาะกับการซื้อของใช้ในบ้าน เช่น ยาซักผ้า เครื่องใช้ในครัว หมอนผ้าห่ม แล้วเอาใบเสร็จมาลงค่าใช้จ่ายบริษัท นี่คือรายจ่ายต้องห้ามชัดเจนตามมาตรา 65 ตรี ค่าใช้จ่ายที่หักได้ ต้องสัมพันธ์กับประเภทธุรกิจ เช่น บริษัทขายซอฟต์แวร์ไม่ควรมีการหักค่าใช้จ่ายน้ำยาซักผ้าทุกเดือน ข้อควรระวังที่สรรพากรมองออกทันที หากโดนสรรพากรตรวจแล้ว จะเกิดอะไรขึ้น ถ้าสรรพากรตรวจพบว่าบริษัทเอาค่าใช้จ่ายบริษัทที่ไม่ถูกต้องมาหักภาษี จะต้องจ่ายภาษีที่ขาดไปพร้อมกับ สรุป: ค่าใช้จ่ายบริษัทส่วนใหญ่หักได้ ถ้าเตรียมเอกสารให้ครบ จาก 17 เคสที่ตอบไปทั้งหมด จะเห็นว่ามี 4 เคสที่ลงค่าใช้จ่ายได้เลย (เลี้ยงข้าวพนักงาน เลี้ยงลูกค้า ซื้ออุปกรณ์ คอร์สเรียน) อีก 10 เคสที่ได้แต่ต้องมีเอกสารรองรับ และมี 3 เคสที่ไม่ได้เด็ดขาด (ค่าเทอมลูก เสื้อผ้า ของใช้ในบ้าน) โดยสิ่งที่แยกระหว่างได้กับไม่ได้ ไม่ใช่ประเภทค่าใช้จ่าย แต่คือเอกสารที่คุณเตรียมไว้ ธุรกิจที่มีระเบียบชัดเจน มี log book มีใบเสร็จครบ จะหักค่าใช้จ่ายได้มากกว่าธุรกิจที่ไม่ได้เตรียมอะไรไว้เลย Checklist เอกสารพื้นฐาน 5 ข้อ ไม่ว่าจะเป็นค่าใช้จ่ายประเภทไหน หลักพื้นฐาน 5 ข้อนี้ช่วยให้ปลอดภัยจากสรรพากร จัดการค่าใช้จ่ายบริษัทให้เป็นระบบตั้งแต่แรก การบันทึกค่าใช้จ่ายให้ถูกหมวดตั้งแต่แรก ช่วยลดปัญหาตอนสรรพากรตรวจ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ช่วยให้ SME บันทึกค่าใช้จ่าย จัดหมวดหมู่ เก็บหลักฐานดิจิทัล และคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายได้ครบในระบบเดียว พร้อมระบบจัดการสินทรัพย์ที่คำนวณค่าเสื่อมราคาให้อัตโนมัติ คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับค่าใช้จ่ายบริษัท ค่าใช้จ่ายส่วนตัวเจ้าของ ถ้าบริษัทจ่ายแทนไปแล้ว ต้องทำยังไง ถ้าบริษัทจ่ายค่าใช้จ่ายส่วนตัวเจ้าของไปแล้ว (เช่น ค่าเทอมลูก ค่าเที่ยว) ต้องบันทึกเป็นลูกหนี้กรรมการในบัญชี กรรมการต้องคืนเงินให้บริษัท ไม่เช่นนั้นสรรพากรอาจมองว่าเป็นเงินได้ของกรรมการที่ต้องเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเพิ่ม ค่าใช้จ่ายไม่มีใบเสร็จ ทำยังไง บางกรณีอาจใช้ใบรับเงินหรือใบสำคัญจ่ายที่บริษัททำขึ้นเอง โดยระบุวันที่ จำนวนเงิน ชื่อผู้รับ และให้ผู้รับเงินเซ็นรับ แต่วิธีนี้ใช้ได้เฉพาะค่าใช้จ่ายเล็กน้อยที่ไม่สามารถขอใบเสร็จได้จริงๆ เช่น ค่ามอเตอร์ไซค์รับจ้าง จ่ายค่าแรงรายวันให้ช่าง รายจ่ายต้องห้ามยอดฮิต 5 รายการ มีอะไรบ้าง ค่าใช้จ่ายที่เจ้าของกิจการมักเข้าใจผิดว่าหักได้ ได้แก่ ค่าใช้จ่ายส่วนตัว (เสื้อผ้า ท่องเที่ยว ค่าเทอมลูก), ค่าปรับทุกชนิด (ปรับจราจร ปรับภาษี), รายจ่ายที่ไม่มีใบเสร็จ, เงินบริจาคที่เกินเพดาน 2% ของกำไรสุทธิ, และรายจ่ายที่พิสูจน์ตัวผู้รับไม่ได้ ค่าใช้จ่ายบริษัท ลงผิดหมวด จะเป็นอะไรไหม การลงผิดหมวดหมู่ทางบัญชีอาจทำให้งบการเงินไม่ถูกต้อง และอาจถูกผู้สอบบัญชีตั้งข้อสังเกต ที่สำคัญถ้าลงค่าใช้จ่ายที่หักไม่ได้เป็นค่าใช้จ่ายที่หักได้ อาจทำให้เสียภาษีขาดและถูกเรียกเงินเพิ่มย้อนหลัง การใช้โปรแกรมบัญชีช่วยจัดหมวดหมู่อัตโนมัติลดปัญหานี้ได้

7 ก.ย. 2026

PEAK Account

17 min

Disclosure Form คืออะไร เงื่อนไข กำหนดยื่น วิธีเตรียมข้อมูล

Disclosure Form คือแบบรายงานข้อมูลที่นิติบุคคลต้องยื่นต่อกรมสรรพากร ตามมาตรา 71 ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร (กฎหมายภาษีอากรหลักของไทย) เพื่อรายงานรายการค้าระหว่างกิจการที่มีความสัมพันธ์กัน หลายบริษัทเพิ่งมารู้จัก Disclosure Form ตอนนักบัญชีแจ้งว่าถึงเกณฑ์ต้องยื่น แต่พอเปิดแบบฟอร์มจริงกลับไม่แน่ใจว่าต้องกรอกอะไรบ้าง เตรียมข้อมูลอย่างไร และจะยื่นทันกำหนดหรือเปล่า ถ้าคุณเป็นเจ้าของกิจการหรือนักบัญชีที่เพิ่งเจอแบบฟอร์มนี้ บทความนี้จะอธิบายทุกส่วนด้วยภาษาที่เข้าใจง่าย พร้อมตัวอย่างตัวเลขจริงและ Checklist ที่ใช้เตรียมข้อมูลได้ทันที Disclosure Form คืออะไร Disclosure Form คือแบบรายงานประจำปีที่กรมสรรพากรกำหนดให้นิติบุคคลที่มีรายการค้ากับบริษัทในเครือ ต้องเปิดเผยข้อมูลความสัมพันธ์และมูลค่ารายการระหว่างกัน เพื่อให้สรรพากรตรวจสอบว่าการตั้งราคาสินค้าและบริการระหว่างบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน เป็นราคาตลาดจริง ไม่ใช่การถ่ายโอนกำไร (Transfer Pricing) พูดให้เข้าใจง่ายขึ้น ถ้าบริษัทของคุณขายสินค้าหรือให้บริการกับบริษัทแม่ บริษัทลูก หรือบริษัทที่ผู้ถือหุ้นเดียวกัน สรรพากรต้องการรู้ว่าราคาที่คิดกันเป็นราคาตลาด ไม่ได้ตั้งราคาต่ำหรือสูงเพื่อย้ายกำไรไปอีกบริษัทหนึ่ง Disclosure Form คือเครื่องมือที่ใช้รายงานข้อมูลเหล่านี้ให้สรรพากร ใครมีหน้าที่ต้องยื่น Disclosure Form บ้าง นิติบุคคลที่ต้องยื่น Disclosure Form ต้องเข้าเกณฑ์ 2 ข้อพร้อมกัน นั่นคือ เป็นองค์กรที่มีความสัมพันธ์กับบริษัทอื่นในรูปแบบที่กฎหมายกำหนด และมีรายได้รวมตั้งแต่ 200 ล้านบาทขึ้นไป โดยหากเข้าเกณฑ์ทั้ง 2 ข้อ นิติบุคคลนั้นมีหน้าที่ต้องยื่นเอกสารทุกปี ถ้าเข้าเกณฑ์แค่ข้อเดียว ไม่จำเป็นต้องดำเนินการใดๆ เกณฑ์ความสัมพันธ์ตามมาตรา 71 ทวิ แปลว่าอะไร มาตรา 71 ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร (กฎหมายภาษีอากรที่กำหนดเรื่อง Transfer Pricing) ระบุว่าบริษัทที่มีความสัมพันธ์กัน หมายถึงบริษัทที่เข้าเกณฑ์ข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เกณฑ์ ตัวอย่าง ถือหุ้นทางตรงหรือทางอ้อม 50% ขึ้นไป บริษัท ก จำกัด ถือหุ้นในบริษัท ข จำกัด เป็นจำนวนมากกว่า 50% ขึ้นไป ถือว่ามีความสัมพันธ์กัน ผู้ถือหุ้นร่วมกัน 50% ขึ้นไป นาย ค ถือหุ้นบริษัท ก 70% และถือหุ้นบริษัท ข 55% ทั้งสองบริษัทจึงเข้าเกณฑ์ มีอำนาจควบคุมด้านทุน การจัดการ หรือการดำเนินงาน บริษัทแม่ส่งผู้บริหารไปบริหารบริษัทลูก หรือกำหนดนโยบายทางการเงินให้ สิ่งสำคัญคือการถือหุ้นทางอ้อมก็นับด้วย ตัวอย่างเช่น บริษัท ก ถือหุ้นบริษัท ข 60% และบริษัท ข ถือหุ้นบริษัท ค 80% ดังนั้นบริษัท ก ถือหุ้นทางอ้อมในบริษัท ค คิดเป็น 48% (60% คูณ 80%) ซึ่งยังไม่ถึง 50% แต่ถ้าบริษัท ก ถือหุ้นโดยตรงในบริษัท ค อีก 5% รวมแล้วเป็น 53% จะเข้าเกณฑ์ทันที เกณฑ์รายได้ 200 ล้านบาท นับอย่างไร รายได้ 200 ล้านบาท หมายถึงรายได้รวมทั้งหมดของบริษัทในรอบบัญชีนั้น ทั้งรายได้จากการขาย รายได้จากการให้บริการ และรายได้อื่น ตามที่ปรากฏในงบกำไรขาดทุน ตัวอย่างเช่น บริษัท ข จำกัด (ชื่อสมมุติ) มีรายได้จากการขายสินค้า 180 ล้านบาท รายได้จากการให้บริการ 15 ล้านบาท และดอกเบี้ยรับ 8 ล้านบาท รวมรายได้ทั้งหมด 203 ล้านบาท เกินเกณฑ์ 200 ล้านบาท จึงต้องยื่น Disclosure Form (ถ้าเข้าเกณฑ์ความสัมพันธ์ด้วย) แต่ถ้ารายได้รวมทั้งปีอยู่ที่ 195 ล้านบาท ยังไม่ถึงเกณฑ์ ปีนั้นยังไม่ต้องยื่น อย่างไรก็ตาม ต้องเช็คเกณฑ์ใหม่ทุกรอบบัญชี เพราะรายได้อาจเปลี่ยนแปลง ข้อมูลที่ต้องเตรียมก่อนกรอก Disclosure Form Disclosure Form แบ่งเนื้อหาออกเป็น 3 ส่วน คือ Part A รายชื่อกิจการที่มีความสัมพันธ์กัน Part B มูลค่ารายการระหว่างกัน และ Part C ข้อมูลกลุ่มบริษัทข้ามชาติ แต่ละ Part มีจุดสำคัญที่ต้องระวัง Part A – รายชื่อกิจการที่มีความสัมพันธ์กัน Part A ต้องระบุรายชื่อบริษัทที่มีความสัมพันธ์กันทุกราย ทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ แม้ว่าจะไม่มีการค้าขาย หรือธุรกรรมร่วมกัน โดยข้อมูลที่ต้องกรอก ได้แก่ Part B – มูลค่ารายการระหว่างกัน Part B ต้องระบุมูลค่ารายการค้าระหว่างกัน เฉพาะกิจการที่มีรายการจริงในรอบบัญชีนั้น โดยข้อมูลที่ต้องกรอก ได้แก่ ตัวอย่างเช่น บริษัท ก จำกัด ขายสินค้าให้บริษัทลูก 50 ล้านบาท ให้บริการที่ปรึกษา 5 ล้านบาท และมีเงินให้กู้ยืมคงค้าง 20 ล้านบาท ต้องกรอกรายการทั้งหมดนี้ใน Part B Part C – ข้อมูลกลุ่มบริษัทข้ามชาติ (CbCR) Part C ใช้สำหรับบริษัทที่เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มบริษัทข้ามชาติเท่านั้น โดยต้องระบุชื่อบริษัทแม่สูงสุดของกลุ่ม (Ultimate Parent Entity) ประเทศที่จดทะเบียน และข้อมูลเกี่ยวกับ Country-by-Country Report (CbCR) หากบริษัทของคุณเป็นบริษัทไทยที่มีความสัมพันธ์กับบริษัทไทยด้วยกันเท่านั้น สามารถข้าม Part C ได้ กำหนดเวลายื่นและบทลงโทษ นิติบุคคลต้องยื่น Disclosure Form ภายใน 150 วันนับจากวันสุดท้ายของรอบบัญชี โดยยื่นผ่านระบบ e-Filing ของกรมสรรพากร ซึ่งจะได้ขยายเวลาเพิ่มอีก 8 วัน รวมเป็น 158 วัน (ข้อมูลจากกรมสรรพากร) ตัวอย่างเช่น ถ้ารอบบัญชีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม กำหนดยื่นคือภายในวันที่ 30 พฤษภาคมของปีถัดไป และถ้ายื่นผ่าน e-Filing จะได้ถึงวันที่ 7 มิถุนายน ยื่นช้าหรือไม่ยื่น ปรับเท่าไหร่ บทลงโทษตามมาตรา 35 ตรี แห่งประมวลรัษฎากร (บทบัญญัติว่าด้วยค่าปรับกรณีไม่ยื่นรายงานข้อมูล) กำหนดค่าปรับตามระดับความล่าช้า กรณี ค่าปรับ ยื่นล่าช้าไม่เกิน 7 วัน ไม่เกิน 50,000 บาท ยื่นล่าช้าเกิน 7 วัน ไม่เกิน 100,000 บาท ไม่ยื่น และสรรพากรตรวจพบเอง ไม่เกิน 200,000 บาท ยิ่งยื่นช้า ค่าปรับยิ่งสูง และกรณีที่ไม่ยื่นเลยจนสรรพากรตรวจพบเอง ค่าปรับสูงสุดถึง 200,000 บาท ดังนั้นถ้ารู้ว่าถึงเกณฑ์ ควรยื่นให้ทันกำหนด ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการยื่น Disclosure Form จากประสบการณ์ของนักบัญชี ข้อผิดพลาดที่มักเกิดขึ้นมีดังนี้ Checklist เตรียมข้อมูลก่อนยื่น Disclosure Form รายการ ทำไมต้องเตรียม ตรวจสอบรายได้รวมในงบกำไรขาดทุน ว่าถึง 200 ล้านบาทหรือไม่ เป็นเกณฑ์แรกที่ต้องเช็ค ถ้าไม่ถึงไม่ต้องยื่น จัดทำรายชื่อบริษัทที่มีความสัมพันธ์กันทั้งหมด ทั้งในและต่างประเทศ ใช้กรอก Part A ต้องครบทุกราย ไม่ว่าจะมีรายการค้าหรือไม่ ระบุลักษณะความสัมพันธ์และสัดส่วนการถือหุ้น รวมทางอ้อม สรรพากรใช้ตรวจสอบว่าเข้าเกณฑ์ตามมาตรา 71 ทวิ จริง รวบรวมมูลค่ารายการค้าระหว่างกัน แยกตามประเภท ใช้กรอก Part B ต้องแยกเป็นซื้อ-ขายสินค้า ค่าบริการ ค่าลิขสิทธิ์ ดอกเบี้ย ตรวจสอบยอดคงค้างระหว่างกัน ณ วันสิ้นรอบบัญชี Part B ต้องรายงานยอดที่ค้างชำระด้วย ไม่ใช่แค่รายการที่เกิดระหว่างปี เทียบตัวเลขกับหมายเหตุประกอบงบการเงิน ตัวเลขต้องตรงกัน เพื่อลดความเสี่ยงถูกตรวจสอบเพิ่มเติม ระบุข้อมูลบริษัทแม่สูงสุดของกลุ่ม ถ้ามีกลุ่มข้ามชาติ ใช้กรอก Part C สำหรับบริษัทที่อยู่ในกลุ่มข้ามชาติ ยื่นผ่าน e-Filing ภายในกำหนด ได้ขยายเวลาเพิ่ม 8 วัน และมีหลักฐานการยื่นอิเล็กทรอนิกส์ สรุป: เตรียมข้อมูลให้ครบ ยื่นให้ทัน ลดความเสี่ยงโดนปรับ Disclosure Form ไม่ได้ซับซ้อนอย่างที่หลายคนกังวล เมื่อเข้าใจหลักสำคัญ 3 เรื่อง ได้แก่ เช็คเกณฑ์ให้แน่ใจ (รายได้ถึง 200 ล้านบาทและมีความสัมพันธ์ตามมาตรา 71 ทวิ) เตรียมข้อมูลให้ครบ (Part A ใส่ทุกบริษัทที่เกี่ยวข้อง Part B เฉพาะที่มีรายการจริง Part C สำหรับกลุ่มข้ามชาติ) และยื่นให้ทันกำหนด (150 วัน หรือ 158 วันผ่าน e-Filing) สิ่งที่จะทำให้ทุกอย่างง่ายขึ้นคือการจัดระบบข้อมูลบัญชีให้พร้อมตั้งแต่ระหว่างปี ไม่ต้องรีบเตรียมตอนใกล้กำหนดยื่น จัดเตรียมข้อมูลบัญชีให้พร้อมยื่น Disclosure Form ด้วย PEAK การเตรียมข้อมูลสำหรับ Disclosure Form จะง่ายขึ้นมาก ถ้าข้อมูลบัญชีเป็นระบบตั้งแต่ต้น PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ช่วยให้คุณบันทึกรายการค้า ออกเอกสารซื้อ-ขาย และจัดทำรายงานการเงินได้ครบในที่เดียว ทำให้ดึงข้อมูลรายการระหว่างกัน ยอดคงค้าง และตัวเลขรายได้รวมได้สะดวก ไม่ต้องเสียเวลารวบรวมจากหลายแหล่ง พร้อมยื่นเอกสารได้อย่างมั่นใจ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Disclosure Form บริษัทรายได้ไม่ถึง 200 ล้านบาท ต้องยื่นหรือไม่ ไม่ต้องยื่น เพราะเกณฑ์การยื่น Disclosure Form กำหนดให้นิติบุคคลต้องเข้าเงื่อนไข 2 ข้อพร้อมกัน คือมีความสัมพันธ์กับกิจการอื่นตามมาตรา 71 ทวิ และมีรายได้รวมตั้งแต่ 200 ล้านบาทขึ้นไป ถ้ารายได้ไม่ถึง ไม่มีหน้าที่ยื่น แต่ควรตรวจสอบรายได้ใหม่ทุกรอบบัญชี เพราะถ้าปีถัดไปรายได้เกิน 200 ล้าน จะต้องยื่นทันที ยื่น Disclosure Form ผ่านช่องทางไหนได้บ้าง ยื่นผ่านระบบ e-Filing ของกรมสรรพากรเท่านั้น ไม่สามารถยื่นเป็นกระดาษได้ ขั้นตอนคือเข้าสู่ระบบ e-Filing ด้วยเลขประจำตัวผู้เสียภาษี เลือกเมนู Disclosure Form กรอกข้อมูล Part A Part B และ Part C (ถ้ามี) ตรวจสอบความถูกต้อง แล้วกดยื่นแบบ ระบบจะออกใบรับแบบอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลักฐาน ยื่นผิดหรือยื่นไม่ครบ แก้ไขได้หรือไม่ แก้ไขได้ โดยยื่นแบบเพิ่มเติมผ่านระบบ e-Filing เพื่อปรับปรุงข้อมูล แต่ควรแก้ไขก่อนครบกำหนดยื่น เพื่อหลีกเลี่ยงค่าปรับ ถ้าพบข้อผิดพลาดหลังครบกำหนดแล้ว ควรยื่นแก้ไขโดยเร็วที่สุดและเก็บหลักฐานการแก้ไขไว้ เพื่อแสดงเจตนาสุจริตกรณีถูกตรวจสอบ Disclosure Form ต่างจาก Transfer Pricing Report อย่างไร Disclosure Form เป็นแบบรายงานประจำปีที่ยื่นทุกปี สรุปข้อมูลความสัมพันธ์และมูลค่ารายการระหว่างกันในภาพรวม ส่วน Transfer Pricing Report หรือ TP Report เป็นรายงานวิเคราะห์ราคาโอนฉบับละเอียด ที่ต้องจัดทำเมื่อสรรพากรร้องขอ หรือจัดทำไว้ล่วงหน้าเป็นเอกสารประกอบ TP Report ลงรายละเอียดการวิเคราะห์ว่าราคาที่ใช้ระหว่างกันเป็นราคาตลาดจริงหรือไม่ ซึ่งซับซ้อนกว่า Disclosure Form มาก

7 ก.ย. 2026

PEAK Account

17 min

เจาะโมเดล Thaimart แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซสัญชาติไทย

สงครามอีคอมเมิร์ซแข่งขันกันอย่างดุเดือด ทุกแพลตฟอร์มต่างลดแลกแจกแถมเพื่อดึงดูดผู้ใช้งาน แต่เมื่อมองดูให้ดี กลับไม่มีผู้ประกอบการไทยเป็นเจ้าของแพลตฟอร์มอยู่ในนั้น นำมาซึ่ง Thaimart ผู้ให้บริการอีคอมเมิร์ซสัญชาติไทยที่พร้อมจะพาผู้ประกอบการไทยพัฒนาไปสู่เวทีโลก ภายใน 2 วันหลังเปิดตัว แอปพลิเคชัน Thaimart มียอดดาวน์โหลดทะลุ 100,000 ครั้ง และมีร้านค้าสมัครเข้ามากว่า 33,000 ราย ถือเป็นสัญญาณดีสำหรับแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซหน้าใหม่ ที่มาร่วมแข่งขันในตลาดมูลค่ากว่า 1.14 ล้านล้านบาทไทย ในบทความนี้ เราจะพาคุณมารู้จักกับ Thaimart พร้อมเจาะลึกโมเดลธุรกิจ เข้าใจถึงจุดเด่น พร้อมวิธีการสมัครร้านค้าแบบครบทุกขั้นตอน Thaimart คืออะไร Thaimart คือแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซสัญชาติไทย เปิดตัวขึ้นเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2569 โดยมีจุดประสงค์ เพื่อการสร้างพื้นที่แข่งขันใหม่ในวงการอีคอมเมิร์ซไทย พร้อมกระตุ้นเศรษฐกิจในประเทศไทย ผ่านการเก็บค่าธรรมเนียมอย่างเหมาะสม ให้ผู้ขายมีกำไร และผู้ใช้งานมีตัวเลือกใหม่ Thaimart ใครเป็นเจ้าของ Thaimart ก่อตั้งโดย คุณนอท-พันธ์ธวัช นาควิสุทธิ์ ผู้ก่อตั้งแพลตฟอร์มสลากกินแบ่งรัฐบาลลอตเตอรี่พลัส ที่ปัจจุบันมีผู้ใช้งานหลักล้านราย โดยสำหรับ Thaimart คุณนอทและทีมงานอีกกว่า 450 ชีวิต ได้นำประสบการณ์ด้านธุรกิจแพลตฟอร์มออนไลน์ มาใช้ซุ่มพัฒนาตลาดแห่งใหม่เป็นเวลากว่า 5 ปี จนออกมาเป็นเว็บไซต์และแอปพลิเคชัน Thaimart ให้ผู้ประกอบการไทยได้ใช้งานกัน Thaimart เก็บค่าธรรมเนียมอย่างไร โดยทั่วไปแล้ว แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซจะมีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการขาย หรือค่า GP จากทุกออเดอร์ แต่สำหรับ Thaimart มองว่าค่าธรรมเนียมนี้เป็นภาระต่อผู้ขาย พร้อมชูจุดเด่น ไม่เก็บค่าธรรมเนียมการขาย ในปีแรก สำหรับร้านค้าที่ทำการสมัครจนเสร็จสมบูรณ์ก่อนวันที่ 6 กรกฎาคม 2570 Thaimart เรียกเก็บ GP อย่างไร  ค่าธรรมเนียมการขาย (ค่า GP) ค่าธรรมเนียมการชำระเงิน ปีที่ 1 (จนถึง 6 กรกฏาคม 2570) 0% 3%* ปีที่ 2 (จนถึง 6 กรกฏาคม 2571) สูงสุดไม่เกิน 5%  ปีที่ 3 (จนถึง 6 กรกฏาคม 2572) สูงสุดไม่เกิน 8%  ปีที่ 4 เป็นต้นไป สูงสุดไม่เกิน 10%  * ค่าธรรมเนียมการชำระเงิน จะยกเว้นการเรียกเก็บจนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2569* ค่าธรรมเนียมข้างต้นเป็นเพดานสูงสุด อาจแตกต่างกันไปในแต่ละหมวดหมู่ และยังไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม คุณนอทมีความเชื่อว่า “คนไทยไม่ได้อยากได้ของถูก แต่อยากได้ของที่มีคุณภาพและของแท้” และยังเสริมว่า หากผู้ค้าจากแพลตฟอร์มอื่นต้องเสียค่า GP ถึง 30% เลือกมาลดราคาใน Thaimart ผู้ซื้อจะได้ของถูก ผู้ขายจะได้กำไร แพลตฟอร์มไม่ต้องแข่งขันในรูปแบบเดิม ทำให้ไม่ต้องขึ้นค่า GP อย่างต่อเนื่อง เมื่อผู้ค้ามีกำไร แพลตฟอร์มก็คงอยู่ได้เช่นกัน Thaimart มีจุดเด่นอะไรอีก Thaimart จึงมุ่งมั่นในการสร้างแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซของคนไทย ที่พร้อมจะช่วยผู้ประกอบการไทย ในการสร้างแบรนด์ของตนเอง โดยมีทั้ง คุณนอทกล่าวถึงวิสัยทัศน์ของตน กับการสร้างระบบนิเวศของไทย ที่ไม่ต้องยืมจมูกคนอื่นหายใจ พร้อมเชิญชวนผู้ประกอบการไทย ให้มาร่วมแข่งขันกันในตลาดที่มุ่งเน้นความโปร่งใส มีความเป็นธรรม และอยู่ภายใต้กติกาเดียวกัน โดยคุณนอทยังกล่าวอีกว่า หากแพลตฟอร์มช่วยให้ผู้ขายมีกำไรได้จริง เศรษฐกิจจะดีขึ้นตาม ตามลำดับ รู้จัก 4 แพลตฟอร์ม เหมาะกับธุรกิจแบบไหน ก่อนเลือกแพลตฟอร์มขายของออนไลน์ ผู้ขายควรเข้าใจในจุดแข็งของแต่ละแพล็ตฟอร์มก่อน ซึ่งมีกลุ่มลูกค้า ความต้องการ และอัตรา GP ที่แตกต่างกันไปตามแต่ละหมวด การเลือกแพลตฟอร์มที่ตรงกับธุรกิจ จะช่วยเพิ่มโอกาสปิดการขายได้มากขึ้น Shopee TikTok Shop Lazada Thaimart ส่วนแบ่งการตลาด ในประเทศไทย มากกว่า 50% ประมาณ 32% ประมาณ 18% ยังไม่มีข้อมูล จุดแข็งแพลตฟอร์ม ฐานลูกค้าใหญ่ที่สุด บริการหลากหลาย เน้นขายผ่านวิดีโอ ไลฟ์สด ปักตะกร้า LazMall เน้นความน่าเชื่อถือ สินค้าต้องระบุที่มา ไม่เก็บ GP ปีแรก ตัวอย่างคำนวณค่าธรรมเนียมและ GP จากแต่ละแพลตฟอร์ม เมื่อดูแค่ตัวเลข GP หลายคนอาจเข้าใจว่าการขายผ่าน TikTok Shop จะถูกหักค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มน้อยที่สุด แต่เมื่อคำนวณค่าธรรมเนียมทุกรายการเข้าด้วยกันแล้ว จะเห็นรายรับสุทธิที่วัดผลได้ดีกว่าแค่การดูยอด GP ในกรณีตัวอย่างจริง ผู้ขายตั้งราคาขายทุเรียนที่ 1,000 บาท ส่วนลดร้านค้า 100 บาท ลูกค้าจึงจ่ายจริงเพียง 900 บาท Shopee TikTok Shop Lazada Thaimart ราคาขายตั้งต้น 1,000 บาท ส่วนลดผู้ขาย -100 บาท ราคาที่ลูกค้าจ่าย 900 บาท ค่าคอมมิชชัน (GP) สำหรับกลุ่ม สินค้าอุปโภคบริโภค  900 x 16.05% = 144.45 บาท 900 x 10.70% = 96.30 บาท 900 x 16.05% = 144.45 บาท 900 x 10% =90 บาท ค่าธรรมเนียมการชำระเงิน 900 x 3.21% = 28.89 บาท 900 x 3.21% = 28.89 บาท 900 x 3.21% = 28.89 บาท 900 x 3.21% = 28.89 บาท ค่าธรรมเนียมสนับสนุนการเติบโตของร้านค้า(Commerce Growth Fee) – 900 x 8.03% = 72.27 บาท – – Platform Fee 1.07 บาท 1.07 บาท – – รายรับสุทธิ 725.59 บาท 701.47 บาท 726.66 บาท 781.11 บาท คิดเป็นค่าธรรมเนียมรวม 19.38% 22.06% 19.26% 13.21% * ค่า GP ปัจจุบันของแต่ละแพลตฟอร์ม อ้างอิงข้อมูลจากวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2569* ค่า GP ของ Thaimart อ้างอิงจากเพดานสูงสุดในปีที่ 4 (เริ่มใช้วันที่ 7 กรกฏาคม 2572 เป็นต้นไป) แม้ TikTok Shop จะมีค่าธรรมเนียมสูงกว่าแพลตฟอร์มอื่น แต่ด้วยธรรมชาติของแพลตฟอร์มที่เน้นการขายด้วยวิดีโอ จึงมีระบบ Affiliate ที่แข็งแกร่งกว่าแพลตฟอร์มอื่นๆ ผู้ใช้งานจึงมีโอกาสค้นพบสินค้าของคุณได้รวดเร็ว ด้วยเหตุผลนี้ ทำให้ TikTok Shop กลายเป็นอีกหนึ่งแพลตฟอร์มที่ผู้ขายไม่ควรมองข้าม นอกจากนี้ แต่ละแพลตฟอร์มอาจมีเงื่อนไขเพิ่มเติม เช่น ค่าแคมเปญโปรโมชันตามช่วงเวลา ส่วนลดคอมมิชชัน หรือค่าธรรมเนียมอื่นๆ ผู้ขายจึงควรหมั่นตรวจสอบรายรับสุทธิ และติดตามข่าวสารจากแพลตฟอร์มอย่างสม่ำเสมอ  สำหรับรายละเอียดค่าธรรมเนียม Shopee แบบครบทุกรายการ อ่านเพิ่มได้ที่ วิธีคำนวณค่าธรรมเนียม Shopee 2569 สมัครร้านค้า Thaimart มีเงื่อนไขอะไรบ้าง ด้วยจุดมุ่งหมายในการช่วยเหลือผู้ค้ารายย่อยอย่างเต็มรูปแบบ Thaimart จึงมีนโยบายเกี่ยวกับสินค้า และตัวผู้ประกอบการโดยตรง อาทิ การระบุเงื่อนไขเช่นนี้ แสดงถึงความโปร่งใสของแพลตฟอร์มและผู้ขายในระบบ และยังช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ซื้อได้ในระยะยาว วิธีสมัครร้านค้า Thaimart และเอกสารที่จำเป็น ขั้นตอนการสมัครไม่ซับซ้อน ผู้ขายสามารถทำผ่านแอปพลิเคชัน หรือเว็บไซต์ได้เลย เอกสาร KYC/KYB คืออะไร เอกสาร KYC (Know Your Customer) และ KYB (Know Your Business) คือชุดเอกสารที่ใช้เพื่อการตรวจสอบและยืนยันตัวตนของบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล มีวัตถุประสงค์ในการป้องกันการทุจริตและการฟอกเงิน หากผู้ขายต้องการสมัครร้านค้าบน Thaimart ต้องจัดเตรียมเอกสาร ดังนี้ สำหรับบุคคลธรรมดา สำหรับนิดิบุคคล เมื่อผู้สมัครส่งเอกสารแล้ว Thaimart จะตรวจสอบข้อมูลกับหน่วยงานภาครัฐ และอาจไม่เปิดใช้งานหรือระงับบัญชีทันที หากพบว่าข้อมูลไม่ถูกต้อง เป็นเท็จ หรือมีการแอบอ้างบุคคลอื่น สรุป: Thaimart น่าลองไหม สำหรับผู้ขายออนไลน์ สำหรับผู้ค้าออนไลน์ที่ต้องการขยายร้านค้าของตน Thaimart นับเป็นอีกหนึ่งสมรภูมิที่น่าสนใจ ด้วยนโยบาย GP 0% ในปีแรก ช่วยให้ผู้ขายได้กำไรเต็มเม็ดเต็มหน่วย โดยไม่ต้องแบกรับค่าใช้จ่ายอื่นๆ เพิ่มเติม Thaimart มีโมเดลธุรกิจที่แตกต่างจากระบบอีคอมเมิร์ซทั่วไป โดยเฉพาะกับการเก็บค่า GP ที่ต่ำว่าคู่แข่ง และการหลีกเลี่ยงการทำสงครามราคา แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่า ความคุ้มทุนของแพลตฟอร์ม จะไม่ได้มาในช่วงปีแรกๆ แต่อาจต้องใช้เวลาถึง 4-5 ปี  ทั้งนี้ Thaimart ถือเป็นน้ำบ่อใหม่ ที่เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยเข้ามาทดลองตลาด และสร้างฐานลูกค้าอย่างไม่ต้องใช้เงินทุน มาร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย และเติบโตไปพร้อมกับแพลตฟอร์มสัญชาติไทยอย่างยั่งยืน เปิดร้านบน Thaimart แล้ว อย่าลืมจัดการบัญชีให้เป็นระบบ  เมื่อเริ่มขายบนหลายแพลตฟอร์ม การจัดการรายรับ-รายจ่ายต้องทำให้ถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นการบันทึกยอดขาย ออกใบเสร็จ หรือเตรียมข้อมูลสำหรับยื่นภาษี  PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยให้คุณจัดการบัญชีจากทุกช่องทางขายในที่เดียว ตั้งแต่บันทึกรายการ ออกเอกสารทางบัญชี ไปจนถึงปิดงบการเงิน ทดลองใช้ PEAK ได้ฟรี จัดการบัญชีให้เป็นระบบยิ่งขึ้น คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับ Thaimart เปิดร้านบน Thaimart ต้องเสียภาษีอะไรบ้าง ผู้ขายออนไลน์มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้ตามปกติ ไม่ว่าจะขายบนแพลตฟอร์มไหน ถ้ารายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ด้วย Thaimart ใช้บริษัทขนส่งอะไร ปัจจุบัน Thaimart มีพาร์ทเนอร์บริษัทขนส่งอยู่ 3 แห่ง ได้แก่ Flash Express, KEX Express และไปรษณีย์ไทย นอกจากนี้ ผู้ส่งยังสามารถดำเนินการจัดส่งสินค้าได้ด้วยตนเอง (Seller Own Fleet) ได้อีกด้วย Thaimart มีเก็บเงินปลายทางไหม ปัจจุบัน Thaimart ยังไม่มีระบบเก็บเงินปลายทาง แต่จะเปิดให้ใช้งานได้ในอนาคต Thaimart เบิกเงินแล้ว ต้องรอนานแค่ไหน ระบบของ Thaimart เมื่อเบิกเงินแล้ว ยอดเงินจะโอนเข้าบัญชีธนาคารภายใน 1-2 วัน Thaimart จะมีระบบนายหน้า (Affiliate) หรือไม่ ระบบนายหน้า หรือระบบปักหมุด จะเริ่มต้นใช้งานในเดือนกันยายน 2569 ทีมงาน Thaimart ยังคงพัฒนาอย่างต่อเนื่อง และจะมีการอัปเดตฟีเจอร์ใหม่ๆ เป็นระยะๆ อ้างอิง: ThaiRath, DataGlassLab, BangkokPost, Techsauce, MarketingOops

4 ก.ย. 2026

PEAK Account

13 min

เข้าใจเงินเกษียณอายุคืออะไร พร้อมวิธีคิดเงินเกษียณ 400 วัน

พนักงานบริษัทหลายคนรู้ว่าเกษียณแล้วจะได้เงินก้อน แต่ยังไม่ชัดว่าเงินแต่ละส่วนต้องเสียภาษีเท่าไร และส่วนไหนยกเว้นได้ เกษียณอายุคืออะไร กฎหมายกำหนดอายุเกษียณไว้เท่าไร เกษียณอายุ คือการสิ้นสุดการจ้างงานเมื่อลูกจ้างอายุถึงเกณฑ์ที่กำหนด เมื่อถึงวันเกษียณ ลูกจ้างมีสิทธิได้รับค่าชดเชยตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน เช่นเดียวกับกรณีถูกเลิกจ้าง ซึ่งหลายคนไม่ทราบว่ากฎหมายให้สิทธินี้ เพราะคิดว่าเกษียณอายุเป็นการลาออกโดยสมัครใจ แต่ความจริงแล้วการเกษียณอายุตามกฎหมายถือเป็นการเลิกจ้าง ลูกจ้างจึงมีสิทธิได้รับค่าชดเชยตามอายุงาน เกณฑ์อายุเกษียณตามกฎหมาย กฎหมายคุ้มครองแรงงาน มาตรา 118/1 กำหนดให้ลูกจ้างมีสิทธิเกษียณอายุเมื่ออายุครบ 60 ปี แม้นายจ้างไม่ได้กำหนดอายุเกษียณไว้ก็ตาม ถ้าบริษัทกำหนดอายุเกษียณไว้ต่ำกว่า 60 ปี ให้ใช้ 60 ปีตามกฎหมาย แต่ถ้ากำหนดไว้สูงกว่า 60 ปี ให้ใช้ตามที่บริษัทกำหนด ค่าชดเชยเกษียณอายุ ได้เท่าไร (วิธีคิดเงินเกษียณ 400 วัน) ลูกจ้างที่เกษียณอายุมีสิทธิได้รับค่าชดเชยเท่ากับกรณีถูกเลิกจ้าง คำนวณจากเงินเดือนเดือนสุดท้ายคูณจำนวนวันตามอายุงาน อายุงาน ค่าชดเชย 120 วัน ถึง 1 ปี 30 วัน 1 ปี ถึง 3 ปี 90 วัน 3 ปี ถึง 6 ปี 180 วัน 6 ปี ถึง 10 ปี 240 วัน 10 ปี ถึง 20 ปี 300 วัน 20 ปีขึ้นไป 400 วัน ตัวอย่าง: นาย ก (ชื่อสมมุติ) ทำงาน 25 ปี เงินเดือนสุดท้าย 45,000 บาท ค่าชดเชย = (45,000 / 30) x 400 = 600,000 บาท เกษียณอายุแล้วได้เงินจากไหนบ้าง เงินที่ได้รับเมื่อเกษียณอายุมาจากหลายแหล่ง แต่ละแหล่งมีเงื่อนไขและภาษีต่างกัน แหล่งเงิน ใครจ่าย เงื่อนไข ค่าชดเชยตามกฎหมาย นายจ้าง ได้ทุกคนที่เกษียณ ตามอายุงาน เงินสะสมกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กองทุน ต้องเป็นสมาชิกกองทุน อายุสมาชิก ≥5 ปี + อายุ ≥55 ปี จึงยกเว้นภาษี เงินสมทบกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กองทุน (นายจ้างสมทบ) เงื่อนไขเดียวกับเงินสะสม เงินชราภาพจากประกันสังคม สำนักงานประกันสังคม สมทบครบ 180 เดือน = บำนาญ / ไม่ครบ = บำเหน็จ เงินบำเหน็จ/สวัสดิการพิเศษ นายจ้าง ขึ้นอยู่กับนโยบายบริษัท เงินเกษียณอายุ เสียภาษียังไง แยกทีละก้อนให้ชัด ค่าชดเชยตามกฎหมาย ค่าชดเชยที่ได้รับตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน กรณีเกษียณอายุ ส่วนที่ไม่เกิน 300,000 บาท ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ส่วนที่เกิน 300,000 บาท ต้องนำไปคำนวณภาษี ทั้งนี้ กรณีถูกเลิกจ้างที่ไม่ใช่เกษียณอายุ เกณฑ์ยกเว้นจะสูงกว่า คือไม่เกินค่าจ้าง 400 วันสุดท้ายและไม่เกิน 600,000 บาท ตามเกณฑ์ใหม่ที่มีผลตั้งแต่ 1 ม.ค. 2566 ค่าชดเชยเกษียณส่วนที่เกิน 300,000 บาท เลือกยื่นภาษีได้ 2 วิธี วิธีที่ 1 นำไปรวมกับเงินได้อื่น คือนำส่วนที่เกินไปรวมในแบบ ภ.ง.ด.90/91 ตามปกติ เหมาะกับคนที่เงินได้อื่นน้อย อัตราภาษีรวมไม่สูง วิธีที่ 2 แยกคำนวณโดยไม่นำไปรวม ตามมาตรา 48(5) ประมวลรัษฎากร คำนวณโดยใช้ใบแนบ ภ.ง.ด.90/91 หักค่าใช้จ่าย 7,000 บาทต่อปีที่ทำงาน แล้วคำนวณภาษีตามอัตราก้าวหน้า แต่ไม่ได้ยกเว้นเงินได้สุทธิ 150,000 บาทแรก เหมาะกับคนที่มีเงินได้อื่นสูงอยู่แล้ว ตัวอย่าง: นาย ก ทำงาน 25 ปี ได้ค่าชดเชยเกษียณ 600,000 บาท ส่วนยกเว้น 300,000 บาท ส่วนที่ต้องคำนวณภาษี 300,000 บาท ถ้าเลือกวิธีที่ 2: หักค่าใช้จ่าย 7,000 x 25 ปี = 175,000 บาท เงินได้สุทธิ = 300,000 – 175,000 = 125,000 บาท ภาษี = 125,000 x 5% = 6,250 บาท กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ เงินจากกองทุนสำรองเลี้ยงชีพประกอบด้วย 3 ส่วน คือเงินสะสมของลูกจ้าง เงินสมทบของนายจ้าง และผลประโยชน์จากการลงทุน เงื่อนไขยกเว้นภาษีมี 2 ข้อต้องเข้าพร้อมกัน คืออายุ 55 ปีขึ้นไป ณ วันที่ออกจากกองทุน และเป็นสมาชิกกองทุนติดต่อกันครบ 5 ปี ถ้าเข้าทั้ง 2 ข้อ เงินทั้งก้อนยกเว้นภาษีทั้งจำนวน ตัวอย่าง: นาย ก อายุ 60 ปี เป็นสมาชิกกองทุน 15 ปี ได้รับเงินสะสม 500,000 เงินสมทบ 500,000 ผลประโยชน์ 300,000 รวม 1,300,000 บาท เข้าเงื่อนไขครบ ยกเว้นภาษีทั้ง 1,300,000 บาท ถ้าไม่เข้าเงื่อนไข เช่น ลาออกก่อนอายุ 55 ปี หรือเป็นสมาชิกไม่ครบ 5 ปี เงินสะสมของตัวเองไม่ต้องเสียภาษี แต่เงินสมทบของนายจ้างและผลประโยชน์ต้องนำไปคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา เงินชราภาพจากประกันสังคม เงินชราภาพจากประกันสังคมได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาทั้งจำนวน ไม่ว่าจะเป็นบำนาญหรือบำเหน็จ บำนาญชราภาพ ได้รับเมื่อสมทบครบ 180 เดือน (15 ปี) ขึ้นไป จะได้รับเงินรายเดือนไปตลอดชีวิต คำนวณจากฐานเงินเดือนเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้ายคูณ 20% บวกเพิ่ม 1.5% ต่อทุก 12 เดือนที่สมทบเกิน 180 เดือน ตัวอย่าง: นาย ก สมทบ 30 ปี (360 เดือน) ฐานเงินเดือนเฉลี่ย 15,000 บาท อัตราบำนาญ = 20% + (1.5% x 15 ปีที่เกิน) = 42.5% บำนาญ/เดือน = 15,000 x 42.5% = 6,375 บาท บำเหน็จชราภาพ ได้รับเมื่อสมทบไม่ครบ 180 เดือน จะได้รับเงินก้อนเดียว คือเงินสะสมของตัวเอง + เงินสมทบของนายจ้าง + ผลประโยชน์ตอบแทน ทั้งนี้ตั้งแต่ปี 2570 สำนักงานประกันสังคมจะเริ่มใช้สูตร CARE ในการคำนวณบำนาญ โดยใช้เงินเดือนเฉลี่ยตลอดอายุสมาชิกแทนเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย ซึ่งจะทำให้ผู้ที่เงินเดือนขึ้นเร็วช่วงท้ายได้บำนาญลดลง ควรติดตามรายละเอียดจากสำนักงานประกันสังคม นายจ้างต้องเตรียมอะไรเมื่อลูกจ้างเกษียณอายุ ฝั่งนายจ้างมีสิ่งที่ต้องจัดการหลายอย่าง ทำตามลำดับนี้ รายการ Dr (เดบิต) Cr (เครดิต) ค่าชดเชยพนักงาน 600,000 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายค้างจ่าย 5,800 เงินสดหรือธนาคาร 594,200 สรุป เงินเกษียณอายุ สิ่งที่ต้องรู้ ค่าชดเชยเกษียณคำนวณจากเงินเดือนเดือนสุดท้ายคูณจำนวนวันตามอายุงาน ทำงาน 20 ปีขึ้นไปได้ 400 วัน ส่วนที่ไม่เกิน 300,000 บาทยกเว้นภาษี กองทุนสำรองเลี้ยงชีพยกเว้นภาษีถ้าอายุ 55+ และสมาชิกครบ 5 ปี ฝั่งนายจ้างต้องคำนวณค่าชดเชย หัก ณ ที่จ่าย ออก 50 ทวิ และบันทึกบัญชีให้ถูก จัดการเงินเดือนและภาษีพนักงานด้วย PEAK PEAK Payroll ช่วยคำนวณเงินเดือน หักภาษี ณ ที่จ่าย ออก 50 ทวิ และเชื่อมข้อมูลเข้าระบบบัญชีครบจบในที่เดียว ทดลองใช้ PEAK ฟรี 30 วัน คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเกษียณอายุ เกษียณอายุก่อน 60 ปี ได้ค่าชดเชยไหม ถ้านายจ้างเป็นฝ่ายให้ออก (เลิกจ้าง) ได้ค่าชดเชยตามอายุงาน แต่ถ้าลูกจ้างสมัครใจลาออกเอง ไม่ได้ค่าชดเชย เงินเกษียณต้องยื่นภาษีหรือไม่ ต้องยื่นภาษีทุกกรณี แม้ส่วนใหญ่จะยกเว้นภาษี เพราะการยื่นคือการแสดงรายได้ให้ครบถ้วน ส่วนที่ยกเว้นได้แก่ ค่าชดเชย 300,000 บาทแรก กองทุนสำรองที่เข้าเงื่อนไข และเงินชราภาพจากประกันสังคม ส่วนที่เหลือต้องคำนวณภาษีตามอัตราปกติ ถ้าเลือกแยกคำนวณค่าชดเชยตาม ม.48(5) ให้ใช้ใบแนบ ภ.ง.ด.90/91 บำนาญประกันสังคม เลือกรับเป็นเงินก้อนได้ไหม ถ้าสมทบครบ 180 เดือนขึ้นไป จะได้รับเป็นบำนาญรายเดือนเท่านั้น ไม่สามารถเลือกรับเป็นเงินก้อนได้ ยกเว้นกรณีที่ได้รับบำนาญไม่ถึง 5 ปี แล้วเสียชีวิต ทายาทจะได้รับเงินบำเหน็จชราภาพแทน นายจ้างต้องตั้งสำรองค่าชดเชยเกษียณในงบการเงินไหม ตามมาตรฐานบัญชี TAS 19 กิจการต้องประมาณการหนี้สินผลประโยชน์พนักงานและตั้งสำรองในงบการเงิน ไม่ใช่รอจ่ายตอนเกษียณจริงแล้วค่อยบันทึก ลูกจ้างรายวันหรือพนักงาน Part-time ได้ค่าชดเชยเกษียณไหม ได้ ถ้าทำงานครบ 120 วันขึ้นไป ลูกจ้างทุกประเภทมีสิทธิได้รับค่าชดเชยตามอายุงาน ไม่ว่าจะเป็นรายเดือน รายวัน หรือ Part-time ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก   (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก 

4 ก.ย. 2026

PEAK Account

13 min

ภาษีมรดก คืออะไร สิ่งที่เจ้าของกิจการต้องรู้

ภาษีมรดกเป็นเรื่องที่เจ้าของกิจการหลายคนมองข้าม จนกระทั่งถึงวันที่ต้องส่งต่อทรัพย์สินหรือธุรกิจให้ทายาท ถ้าทรัพย์สินที่รับมีมูลค่าสูงถึงเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ผู้รับต้องเสียภาษี นอกจากนี้ยังมี “ภาษีการรับให้” อีกตัวที่เกี่ยวข้อง แต่หลายคนยังแยกไม่ออก ภาษีมรดก คืออะไร ภาษีมรดก คือภาษีที่เรียกเก็บจากผู้ได้รับทรัพย์สินจากผู้เสียชีวิต (เจ้ามรดก) เมื่อมูลค่ามรดกสุทธิเกิน 100 ล้านบาท กฎหมายหลักที่ใช้คือพระราชบัญญัติภาษีการรับมรดก พ.ศ. 2558 มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 1 กุมภาพันธ์ 2559 (ข้อมูลจากกรมสรรพากร) พ.ร.บ.ภาษีการรับมรดก พ.ศ. 2558 สรุปสาระสำคัญ กฎหมายฉบับนี้กำหนดให้ผู้รับมรดกต้องเสียภาษีเฉพาะส่วนที่เกินเกณฑ์ขั้นต่ำ โดยมีเงื่อนไขหลักดังนี้ ใครต้องเสียภาษีมรดก? ผู้ที่ต้องเสียภาษีมรดก คือ “ผู้รับมรดก” ไม่ใช่ผู้เสียชีวิต โดยต้องเข้าเงื่อนไขทั้ง 2 ข้อ ถ้ามรดกที่ได้รับไม่ถึงเกณฑ์ ไม่ต้องเสียภาษี แต่ยังต้องยื่นแบบแสดงรายการตามที่กฎหมายกำหนด ภาษีการรับให้ คืออะไร? ต่างจากภาษีมรดกอย่างไร ภาษีการรับให้ คือภาษีที่เรียกเก็บจากผู้ได้รับทรัพย์สินจากการ “ให้” ขณะที่ผู้ให้ยังมีชีวิตอยู่ ต่างจากภาษีมรดกตรงที่ มรดกเกิดหลังผู้ให้เสียชีวิต แต่การรับให้เกิดขณะยังมีชีวิต กฎหมายนี้มาจากการแก้ไขเพิ่มเติมประมวลรัษฎากร ซึ่งประกาศใช้พร้อมกับ พ.ร.บ.ภาษีการรับมรดก ตารางเปรียบเทียบ ภาษีมรดก vs ภาษีการรับให้ รายการ ภาษีมรดก ภาษีการรับให้ เกิดจาก ผู้ให้เสียชีวิต (รับมรดก) ผู้ให้ยังมีชีวิต (ให้โดยเสน่หา) เกณฑ์ขั้นต่ำ มรดกสุทธิเกิน 100 ล้าน อสังหาฯ เกิน 20 ล้าน หรือ สังหาฯ เกิน 10 ล้าน/ปี อัตราภาษี 5% (ทายาทตามกฎหมาย) / 10% (คนอื่น) 5% หรือนับรวมเป็นเงินได้พึงประเมิน แบบยื่น ภ.ม.60 (ภายใน 150 วัน) รวมยื่นในแบบ ภ.ง.ด.90/91 ประจำปี กฎหมาย พ.ร.บ.ภาษีการรับมรดก ประมวลรัษฎากร มาตรา 40(8) แก้ไขเพิ่มเติม ผู้เสียภาษี ผู้รับมรดก ผู้รับการให้ สำหรับเจ้าของกิจการที่คิดจะโอนทรัพย์สินให้ลูกหลานขณะยังมีชีวิตอยู่ ต้องพิจารณาภาษีการรับให้ด้วย ไม่ใช่แค่ภาษีมรดก ทรัพย์สินที่ต้องเสียภาษีมรดก มีอะไรบ้าง ภาษีมรดกไม่ได้เก็บจากทรัพย์สินทุกประเภท กฎหมายกำหนดไว้ 5 ประเภทหลัก อสังหาริมทรัพย์ ที่ดิน บ้าน คอนโดมิเนียม อาคารพาณิชย์ รวมถึงสิทธิในที่ดินต่าง ๆ ทรัพย์สินประเภทนี้มักมีมูลค่าสูงและเป็นทรัพย์สินหลักของธุรกิจครอบครัว จึงเป็นหัวข้อที่คนค้นหามากที่สุด เงินฝากและหลักทรัพย์ เงินฝากธนาคาร ตั๋วแลกเงิน หุ้น หุ้นกู้ กองทุนรวม และพันธบัตร สำหรับเจ้าของกิจการ หุ้นในบริษัทที่เป็นเจ้าของก็รวมอยู่ในหมวดนี้ด้วย ดังนั้นการจัดงบการเงินให้เป็นระเบียบจึงสำคัญมาก ยานพาหนะและทรัพย์สินอื่น ยานพาหนะที่จดทะเบียนในไทย เช่น รถยนต์ เรือ รวมถึงทรัพย์สินทางการเงินอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง อัตราภาษีมรดก กี่เปอร์เซ็นต์? วิธีคำนวณที่ถูกต้อง อัตราภาษีมรดกขึ้นอยู่กับความสัมพันธ์ระหว่างผู้รับมรดกกับเจ้ามรดก ผู้รับมรดก อัตราภาษี หมายเหตุ บุพการี หรือผู้สืบสันดาน (พ่อ แม่ ลูก หลาน) 5% ทายาทโดยธรรม บุคคลอื่น 10% เช่น พี่น้อง เพื่อน คนรู้จัก คิดภาษีเฉพาะส่วนที่เกินเกณฑ์ขั้นต่ำเท่านั้น (ข้อมูลจากกรมสรรพากร) กรณีศึกษา: เจ้าของกิจการส่งต่อธุรกิจให้ลูก สมมุติว่าคุณสมชาย (ชื่อสมมุติ) เจ้าของกิจการ เสียชีวิตและมีทรัพย์สินทั้งหมด 150 ล้านบาท ลูกชายเป็นผู้รับมรดกทั้งหมด คำนวณภาษีมรดก รายการ วิธีคำนวณ จำนวนเงิน มรดกสุทธิ 150,000,000 บาท ส่วนที่ได้รับยกเว้น 100,000,000 บาท ส่วนที่ต้องเสียภาษี 150,000,000 – 100,000,000 50,000,000 บาท อัตราภาษี (ลูก = ผู้สืบสันดาน) 5% ภาษีมรดกที่ต้องจ่าย 50,000,000 × 5% 2,500,000 บาท ลูกชายต้องยื่นแบบ ภ.ม.60 และจ่ายภาษี 2.5 ล้านบาท ตามกำหนดเวลาที่กฎหมายระบุ ข้อยกเว้นภาษีมรดก กรณีใดบ้างที่ไม่ต้องเสีย กฎหมายกำหนดข้อยกเว้นไว้หลายกรณี ที่สำคัญได้แก่ ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป ควรปรึกษานักบัญชีหรือผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีก่อนตัดสินใจเสมอ ภาษีมรดก กับการส่งต่อธุรกิจ สิ่งที่เจ้าของกิจการต้องวางแผน สำหรับเจ้าของกิจการ ภาษีมรดกไม่ใช่แค่เรื่องทรัพย์สินส่วนตัว แต่กระทบถึงความต่อเนื่องของธุรกิจด้วย การวางแผนภาษีก่อนส่งต่อกิจการ เจ้าของกิจการที่ทรัพย์สินรวมอาจถึงเกณฑ์ ควรเริ่มวางแผนตั้งแต่เนิ่น ๆ ผลกระทบต่อบัญชีธุรกิจ เมื่อเจ้าของเปลี่ยนมือ เมื่อเจ้าของกิจการเสียชีวิตและทายาทรับช่วงต่อ มีเรื่องที่ต้องจัดการทางบัญชีหลายอย่าง เช่น การเปลี่ยนแปลงผู้ถือหุ้น การแจ้งกรมพัฒนาธุรกิจการค้า และการปรับปรุงงบการเงิน ถ้าธุรกิจมีระบบบัญชีที่เป็นระเบียบอยู่แล้ว การเปลี่ยนผ่านจะราบรื่นกว่ามาก วิธียื่นภาษีมรดก ขั้นตอนที่กรมสรรพากรกำหนด ผู้รับมรดกที่ต้องเสียภาษีมีขั้นตอนดังนี้ สรุป: ภาษีมรดกและภาษีการรับให้ เจ้าของกิจการเตรียมตัวอย่างไร จัดการบัญชีธุรกิจให้พร้อมรับทุกสถานการณ์ ด้วย PEAK PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยให้เจ้าของกิจการเห็นภาพรวมทรัพย์สินและสถานะการเงินของธุรกิจได้ชัดเจน ทั้งงบดุล รายงานผู้ถือหุ้น และเอกสารบัญชีที่เป็นระบบ พร้อมรับทุกสถานการณ์ ไม่ว่าจะเป็นการวางแผนภาษีหรือส่งต่อกิจการ ทดลองใช้ PEAK ฟรี 30 วัน คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับภาษีมรดก ภาษีมรดกเรียกเก็บจากทรัพย์สินทุกประเภทหรือไม่? ไม่ใช่ทุกประเภท กฎหมายกำหนดเฉพาะ 5 ประเภทหลัก ได้แก่ อสังหาริมทรัพย์ หลักทรัพย์ เงินฝาก ยานพาหนะ และทรัพย์สินทางการเงินอื่นตามกฎกระทรวง ทรัพย์สินอื่น เช่น เครื่องประดับ งานศิลปะ ไม่อยู่ในขอบเขตนี้ ถ้ารับมรดกเป็นหุ้นในบริษัทที่พ่อเป็นเจ้าของ ต้องเสียภาษีมรดกไหม? ถ้าหุ้นนั้นเป็นหลักทรัพย์ตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์ จะอยู่ในขอบเขตภาษีมรดก แต่ต้องดูมูลค่ารวมด้วยว่าถึงเกณฑ์ขั้นต่ำหรือไม่ ถ้าไม่ถึง ก็ไม่ต้องเสีย ถ้าเจ้าของกิจการอยากโอนธุรกิจให้ลูกตอนยังมีชีวิต จะเสียภาษีอะไร? จะเข้าเงื่อนไขภาษีการรับให้แทน ถ้าโอนอสังหาริมทรัพย์ให้ลูกเกิน 20 ล้านบาท/ปี ส่วนที่เกินจะเสียภาษี 5% ถ้าโอนสังหาริมทรัพย์เกิน 10 ล้านบาท/ปี ส่วนที่เกินจะนับเป็นเงินได้พึงประเมินที่ต้องยื่นภาษีด้วย ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อเปรียบเทียบว่าวิธีไหนประหยัดภาษีมากกว่า จ่ายภาษีมรดกไม่ไหว ผ่อนได้ไหม? ได้ กฎหมายอนุญาตให้ผ่อนชำระภาษีมรดกได้ไม่เกิน 5 ปี โดย 2 ปีแรกไม่เสียเงินเพิ่ม หลังจากนั้นเสียเงินเพิ่ม 0.5% ต่อเดือนของภาษีที่ค้าง ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก   (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก 

4 ก.ย. 2026

PEAK Account

17 min

ภ.พ.30 คืออะไร คู่มือยื่น VAT รายเดือนสำหรับผู้ประกอบการ

ผู้ประกอบการที่จด VAT หลายคนเจอปัญหาเดียวกัน กรอกแบบไม่ถูก ไม่แน่ใจว่าต้องยื่นเมื่อไร หรือเผลอยื่นช้าจนเจอเบี้ยปรับ ภ.พ.30 คืออะไร แบบ ภ.พ.30 คือแบบแสดงรายการภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือ VAT Return Form ที่ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT ต้องยื่นต่อกรมสรรพากรทุกเดือน เพื่อสรุปยอดภาษีขายและภาษีซื้อที่เกิดขึ้นในเดือนนั้น พูดให้เข้าใจง่าย ทุกครั้งที่ขายสินค้าหรือให้บริการ คุณเก็บ VAT 7% จากลูกค้าเป็นภาษีขาย และเวลาซื้อของเข้าร้าน คุณก็จ่าย VAT 7% ให้ผู้ขายเป็นภาษีซื้อ แบบนี้คือเอกสารที่สรุปว่าเดือนนี้คุณเก็บภาษีขายได้เท่าไร จ่ายภาษีซื้อไปเท่าไร แล้วต้องนำส่งส่วนต่างให้สรรพากร หรือมีสิทธิ์ขอคืน ใครมีหน้าที่ต้องยื่น ภ.พ.30 ผู้ประกอบการที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มทุกราย มีหน้าที่ยื่นแบบนี้เป็นประจำทุกรอบเดือนภาษี ตามมาตรา 83 ประมวลรัษฎากร ไม่ว่าจะเป็นบุคคลธรรมดาที่ทำธุรกิจในชื่อตัวเอง หรือนิติบุคคลอย่างบริษัทจำกัดและห้างหุ้นส่วน กิจการที่มียอดขายถึง 1.8 ล้านบาทต่อปี กฎหมายบังคับให้จดทะเบียน VAT ไม่ว่าจะขายหน้าร้านหรือออนไลน์ ส่วนกิจการที่ยอดขายยังไม่ถึงเกณฑ์ สามารถจดทะเบียนได้โดยสมัครใจ เพื่อเครดิตภาษีซื้อคืน กรณีไม่มีรายได้ ต้องยื่น ภ.พ.30 ไหม ต้องยื่น แม้เดือนนั้นไม่มีรายได้เลย เพราะเมื่อจดทะเบียน VAT แล้ว หน้าที่ยื่นแบบจะมีตลอดจนกว่าจะขอถอนทะเบียน ถ้าเดือนไหนไม่มียอดขายและยอดซื้อ ให้ยื่นแบบเปล่ากรอกเป็น 0 จะได้ไม่โดนค่าปรับ หลายคนเข้าใจผิดว่า “ไม่มีรายได้ก็ไม่ต้องยื่น” แต่ความจริงคือ สรรพากรมองว่าผู้ประกอบการจด VAT ต้องรายงานทุกรอบเดือนภาษี ไม่ว่ายอดจะเป็นศูนย์ก็ตาม ภ.พ.30 ต้องยื่นภายในเมื่อไร ตามมาตรา 83 ประมวลรัษฎากร ยื่นกระดาษภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ส่วนยื่นออนไลน์ได้เพิ่มอีก 8 วัน ตามประกาศกระทรวงการคลัง ฉบับที่ 7 มีผลถึง 31 มกราคม 2570 ช่องทางยื่น กำหนดเวลา หมายเหตุ ยื่นกระดาษที่สำนักงานสรรพากร ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป เช่น ภาษีเดือน ม.ค. ยื่นภายใน 15 ก.พ. ยื่นออนไลน์ผ่าน e-Filing ภายในวันที่ 23 ของเดือนถัดไป ได้เพิ่ม 8 วัน เมื่อยื่นและชำระผ่านอินเทอร์เน็ต ถ้ากำหนดเวลาตรงกับวันหยุดราชการ จะเลื่อนไปวันทำการถัดไป วิธียื่น ภ.พ.30 ออนไลน์ผ่าน e-Filing การยื่นแบบออนไลน์ผ่านระบบ e-Filing ของกรมสรรพากร ช่วยประหยัดเวลาเดินทางและมีระบบช่วยคำนวณ ลดความผิดพลาดจากการกรอกมือ เอกสารที่ต้องเตรียมก่อนยื่น ขั้นตอนยื่นแบบออนไลน์ สำหรับผู้ประกอบการที่ยื่นแบบครั้งแรก ต้องสมัครสมาชิก e-Filing ก่อน โดยใช้เลขประจำตัวผู้เสียภาษีและข้อมูลกิจการยืนยันตัวตน หลังจากสมัครเสร็จจะได้รหัสผ่านสำหรับเข้าระบบ สามารถใช้ยื่นแบบภาษีได้ทุกประเภท ไม่ใช่แค่แบบยื่น VAT เท่านั้น วิธีกรอก ภ.พ.30 พร้อมตัวอย่าง ตัวอย่าง บริษัท ก จำกัด (ชื่อสมมุติ) เปิดร้านขายอุปกรณ์สำนักงานออนไลน์ เดือน ม.ค. 2569 มียอดขาย 500,000 บาทก่อน VAT และซื้อสินค้าเข้าร้าน 300,000 บาทก่อน VAT คำนวณ VAT ที่ต้องนำส่ง รายการ วิธีคำนวณ จำนวนเงิน ภาษีขาย 500,000 × 7% 35,000 บาท ภาษีซื้อ 300,000 × 7% 21,000 บาท VAT ที่ต้องนำส่ง 35,000 – 21,000 14,000 บาท บริษัท ก จำกัด ต้องนำส่ง VAT 14,000 บาทให้สรรพากร พร้อมยื่นแบบออนไลน์ภายในวันที่ 23 ก.พ. 2569 ตัวอย่างกรณีภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย ถ้าเดือนไหนซื้อสินค้าเข้ามากกว่าขายออก ภาษีซื้อจะมากกว่าภาษีขาย สมมุติเดือน ก.พ. 2569 บริษัท ก มียอดขาย 200,000 บาท แต่สั่งสินค้าเข้า 400,000 บาท รายการ วิธีคำนวณ จำนวนเงิน ภาษีขาย 200,000 × 7% 14,000 บาท ภาษีซื้อ 400,000 × 7% 28,000 บาท ภาษีซื้อเกิน 28,000 – 14,000 14,000 บาท กรณีนี้ไม่ต้องจ่ายภาษี แต่ยังต้องยื่นแบบตามปกติ ส่วนภาษีซื้อที่เกิน 14,000 บาท สามารถนำไปเครดิตในเดือนถัดไปหรือขอคืนจากกรมสรรพากรได้ ภ.พ.30 ต่างจาก ภ.พ.20 อย่างไร รายการ ภ.พ.20 ภ.พ.30 ชื่อเต็ม แบบคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม แบบแสดงรายการภาษีมูลค่าเพิ่ม ใช้ทำอะไร ยื่นครั้งเดียวตอนจดทะเบียน VAT ยื่นทุกเดือนเพื่อนำส่ง VAT ความถี่ ครั้งเดียว ทุกเดือน กรอกอะไร ข้อมูลกิจการ สถานประกอบการ ยอดภาษีขาย ภาษีซื้อ ส่วนต่าง ภ.พ.30 ต่างจาก ภ.ง.ด.50 อย่างไร ผู้ประกอบการหลายคนสับสนระหว่าง ภ.พ.30 กับ ภ.ง.ด.50 เพราะชื่อคล้ายกัน บางคนเรียก “ภ.ง.ด.30” แต่ชื่อทางการของแบบยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปีคือ ภ.ง.ด.50 รายการ ภ.พ.30 ภ.ง.ด.50 ประเภทภาษี ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ภาษีเงินได้นิติบุคคล (CIT) ใครต้องยื่น ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT บริษัทจำกัด ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ความถี่ ทุกเดือน ปีละ 1 ครั้ง (ภายใน 150 วันหลังสิ้นรอบบัญชี) คำนวณจาก ภาษีขาย หักด้วย ภาษีซื้อ กำไรสุทธิ คูณ อัตราภาษี จำง่ายๆ ว่าแบบยื่น VAT เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่มที่เก็บจากมูลค่าสินค้า ส่วน ภ.ง.ด.50 เกี่ยวกับภาษีที่คำนวณจากกำไรสุทธิ (รายได้หักค่าใช้จ่ายทั้งหมด) ผู้ประกอบการนิติบุคคลที่จดทะเบียน VAT ต้องยื่นทั้งสองแบบ แบบยื่น VAT ยื่นรายเดือน ส่วน ภ.ง.ด.50 ยื่นปีละครั้ง ทำไมยอดขาย ภ.พ.30 ไม่ตรงกับรายได้ ภ.ง.ด.50 เมื่อรวมยอดขายจาก ภ.พ.30 ทั้ง 12 เดือน แล้วเทียบกับรายได้ที่แสดงในแบบ ภ.ง.ด.50 ตัวเลขมักไม่ตรงกัน เป็นเรื่องปกติที่เกิดจากความแตกต่างของฐานภาษี ไม่ได้แปลว่ามีข้อผิดพลาด แต่ต้องอธิบายสาเหตุได้เมื่อสรรพากรสอบถาม สาเหตุหลักที่ยอดไม่ตรง สาเหตุ คำอธิบาย ตัวอย่าง รายได้ที่ไม่ต้องเสีย VAT กิจการอาจมีรายได้บางประเภทที่ยกเว้น VAT เช่น ดอกเบี้ย กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยน แต่ต้องนำมารวมในภาษีเงินได้ ดอกเบี้ยเงินฝาก 50,000 บาท/ปี อยู่ใน ภ.ง.ด.50 แต่ไม่อยู่ในแบบยื่น VAT จุดรับรู้รายได้ต่างกัน แบบยื่น VAT รับรู้ตามจุดที่ออกใบกำกับภาษี ส่วน ภ.ง.ด.50 รับรู้ตามเกณฑ์สิทธิ์ทางบัญชี (ตามมาตรา 65 ประมวลรัษฎากร) ออกใบกำกับภาษีเดือน ธ.ค. แต่ส่งมอบงานเดือน ม.ค. ปีถัดไป ส่วนลดและใบลดหนี้ ใบลดหนี้ลดยอดในแบบยื่น VAT ในเดือนที่ออก แต่อาจปรับปรุงต่างช่วงในงบการเงิน ออกใบลดหนี้เดือน มี.ค. แต่ปรับงบปีทีเดียวตอนปิดบัญชี รอบบัญชีไม่ตรงปีปฏิทิน บริษัทที่มีรอบบัญชี เม.ย. ถึง มี.ค. จะมียอดรวม 12 เดือนของแบบยื่น VAT ไม่ตรงกับช่วงเวลาที่ ภ.ง.ด.50 ครอบคลุม สินค้า VAT 0% (ส่งออก) ยอดส่งออกปรากฏในแบบยื่น VAT ช่อง VAT 0% แต่คิดอัตราแลกเปลี่ยนคนละวันกับที่บันทึกรายได้ในงบการเงิน วิธีกระทบยอดให้ตรงก่อนยื่นภาษี เมื่อเตรียมยื่น ภ.ง.ด.50 ควรทำกระดาษทำการกระทบยอดไว้เป็นหลักฐาน ถ้าใช้ PEAK จัดทำบัญชี ระบบจะช่วยออกรายงานภาษีซื้อ-ขายที่ตรงกับงบการเงินอัตโนมัติ ช่วยลดโอกาสที่ยอดจะคลาดเคลื่อน ยื่น ภ.พ.30 ล่าช้า มีบทลงโทษอะไรบ้าง การยื่นแบบล่าช้าหรือไม่ยื่นเลย มีโทษตามประมวลรัษฎากร 3 ส่วน เบี้ยปรับ คิดจากจำนวนภาษีที่ต้องนำส่ง กรณี อัตราเบี้ยปรับ ยื่นแบบภายใน 7 วันหลังครบกำหนด เบี้ยปรับ 2% ของภาษี ยื่นแบบหลัง 7 วัน แต่ไม่เกิน 15 วัน เบี้ยปรับ 5% ของภาษี ยื่นแบบหลัง 15 วัน แต่ไม่เกิน 30 วัน เบี้ยปรับ 10% ของภาษี ยื่นแบบหลัง 30 วัน แต่ไม่เกิน 60 วัน เบี้ยปรับ 15% ของภาษี ยื่นแบบหลัง 60 วันขึ้นไป หรือไม่ยื่น เบี้ยปรับ 20% ของภาษี เงินเพิ่ม คิด 1.5% ต่อเดือนหรือเศษของเดือน ของภาษีที่ต้องนำส่ง นับตั้งแต่วันที่พ้นกำหนดจนถึงวันที่ชำระ ตามมาตรา 89/1 ประมวลรัษฎากร ค่าปรับอาญา กรณีไม่ยื่นแบบภายในกำหนด ปรับไม่เกิน 2,000 บาท ต่อแบบที่ไม่ยื่น ตัวอย่างคำนวณ บริษัท ข จำกัด (ชื่อสมมุติ) ต้องนำส่ง VAT 10,000 บาท แต่ยื่นช้าไป 45 วัน รายการ วิธีคำนวณ จำนวนเงิน ภาษีที่ต้องนำส่ง 10,000 บาท เบี้ยปรับ (ช้า 45 วัน = 15%) 10,000 × 15% 1,500 บาท เงินเพิ่ม (ช้า 2 เดือน) 10,000 × 1.5% × 2 300 บาท ค่าปรับอาญา สูงสุด 2,000 บาท รวมต้องจ่าย 10,000 + 1,500 + 300 + ค่าปรับ 11,800+ บาท จากตัวอย่างจะเห็นว่ายื่นช้าแค่ 45 วัน ต้องจ่ายเพิ่มอย่างน้อย 1,800 บาท ไม่รวมค่าปรับอาญา ยิ่งช้ามากเบี้ยปรับยิ่งสูง ดังนั้นตั้งเตือนปฏิทินไว้ล่วงหน้าคือทางที่ดีที่สุด สรุป: ภ.พ.30 ยื่นให้ครบ ยื่นให้ตรงเวลา สิ่งที่ผู้ประกอบการจด VAT ต้องจำ จัดการ VAT ให้เป็นระบบด้วย PEAK PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ช่วยให้คุณจัดการภาษีมูลค่าเพิ่มได้ครบจบในระบบเดียว ตั้งแต่ออกใบกำกับภาษี จัดทำรายงานภาษีซื้อ-ภาษีขาย ไปจนถึงสร้างแบบแสดงรายการ VAT พร้อมยื่นได้ทันที ทดลองใช้ PEAK ฟรี 30 วัน คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ภ.พ.30 กำหนดยื่น ภ.พ.30 ตรงวันหยุด เลื่อนได้ไหม ได้ ถ้ากำหนดเวลาตรงกับวันหยุดราชการ จะเลื่อนไปวันทำการถัดไปโดยอัตโนมัติ ทั้งการยื่นกระดาษและยื่นออนไลน์ ภ.พ.30 กับ ภ.พ.36 ต่างกันอย่างไร แบบ ภ.พ.36 ใช้ในกรณีที่กิจการในไทยจ่ายค่าบริการให้ผู้ประกอบการต่างประเทศซึ่งไม่ได้จดทะเบียน VAT ในไทย เช่น ค่าโฆษณา Facebook หรือค่า Google Ads ต้องนำส่ง VAT 7% แทนผู้ให้บริการต่างชาติ (อ่านเพิ่มเรื่องภาษีหัก ณ ที่จ่าย) ส่วนแบบยื่น VAT ปกติใช้สำหรับการซื้อขายภายในประเทศ ยื่น ภ.พ.30 ผิด แก้ไขได้ไหม ได้ โดยยื่นแบบเพิ่มเติม ผ่าน e-Filing หรือที่สำนักงานสรรพากร ระบุเดือนภาษีที่ต้องการแก้ไข แล้วกรอกตัวเลขที่ถูกต้องใหม่ ถ้าแก้แล้วมีภาษีต้องจ่ายเพิ่ม จะมีเงินเพิ่มคิด 1.5% ต่อเดือนของส่วนต่างที่จ่ายเพิ่ม แนะนำให้ตรวจสอบรายงานภาษีซื้อและภาษีขายให้ตรงกับใบกำกับภาษีก่อนยื่น จะได้ไม่ต้องยื่นแบบเพิ่มเติมทีหลัง เก็บเอกสาร ภ.พ.30 แบบไหนดี กระดาษหรือดิจิทัล กฎหมายกำหนดให้เก็บไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปีนับจากวันที่ยื่นแบบ จะเก็บกระดาษอย่างเดียวก็ได้ แต่แนะนำให้สแกนเก็บไฟล์ดิจิทัลคู่กันเสมอ เพราะเอกสารกระดาษอาจเสื่อมสภาพหรือสูญหายได้ ถ้าใช้โปรแกรมบัญชีออนไลน์ รายงานภาษีจะถูกเก็บในระบบอัตโนมัติ ดึงมาได้ทุกเมื่อ ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาทคลิก   (ไม่มีค่าใช้จ่าย)PEAK Call Center : 1485LINE : @peakaccountสอบถามเพิ่มเติม คลิก 

7 ก.ย. 2026

PEAK Account

17 min

ผังบัญชี คืออะไร คู่มือจัดหมวดค่าใช้จ่ายให้เห็นกำไรจริง

ผังบัญชีเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่ทุกธุรกิจต้องมี แต่ปัญหาที่ SME เจอบ่อยไม่ใช่ไม่มีผังบัญชี แต่คือการมีผัง แต่ลงหมวดหมู่ค่าใช้จ่ายผิด จนเปิดงบกำไรขาดทุนแล้วตัวเลขไม่สะท้อนความจริง บทความนี้จะพาคุณเข้าใจผังบัญชี ตั้งแต่พื้นฐานจนถึงวิธีจัดหมวดค่าใช้จ่ายแบบที่เจ้าของกิจการอ่านแล้วเห็น margin ได้ทันที ผังบัญชี (Chart of Accounts) คืออะไร ผังบัญชีคือรายการรหัสบัญชีทั้งหมดที่ธุรกิจใช้บันทึกรายการทางการเงิน เปรียบเหมือนสารบัญของบัญชี ทุกครั้งที่มีเงินเข้าหรือออก จะถูกจัดเข้ารหัสบัญชีที่ตรงหมวด ผังบัญชีที่ดีช่วยให้เจ้าของกิจการเปิดงบแล้วเข้าใจตัวเลขได้เอง ไม่ต้องรอนักบัญชีแปลให้ทุกครั้ง ส่วนผังบัญชีที่จัดหมวดผิดหรือหยาบเกินไป จะทำให้ตัวเลขกำไรขาดทุนพร่ามัว ตัดสินใจผิดพลาดได้ ผังบัญชีสำเร็จรูปกับผังที่ออกแบบเอง อะไรเหมาะกับ SME ผังบัญชีสำเร็จรูปคือ template มาตรฐานที่โปรแกรมบัญชีหรือสำนักงานบัญชีเตรียมไว้ให้ ใช้ได้ทันทีโดยไม่ต้องตั้งค่าเอง เหมาะกับธุรกิจที่เพิ่งเริ่มต้นหรือโครงสร้างไม่ซับซ้อน แต่ถ้าหากธุรกิจเริ่มโต หรือมีค่าใช้จ่ายหลายประเภท ควรปรับผังบัญชีให้ตรงกับธุรกิจจริง เช่น แยกต้นทุนตามสายผลิตภัณฑ์ หรือแยกค่าใช้จ่ายทีมขายออกจากทีมบริหาร ธุรกิจส่วนใหญ่ใช้วิธีเริ่มจากสำเร็จรูป แล้วค่อยปรับตามความต้องการ จะเห็นผลดีที่สุด 5 หมวดบัญชีหลักที่ต้องรู้ ผังบัญชีแบ่งออกเป็น 5 หมวดใหญ่ตามมาตรฐานบัญชีสำหรับ SME ทั่วไป หรือ NPAEs (ข้อมูลจากสภาวิชาชีพบัญชี) หมวด ชื่อ ตัวอย่าง รหัสที่มักใช้ 1 สินทรัพย์ เงินสด เงินฝากธนาคาร ลูกหนี้การค้า สินค้าคงคลัง 1xxx 2 หนี้สิน เจ้าหนี้การค้า เงินกู้ธนาคาร ภาษีค้างจ่าย 2xxx 3 ส่วนของเจ้าของ (ทุน) ทุนจดทะเบียน กำไรสะสม 3xxx 4 รายได้ รายได้จากการขาย รายได้จากบริการ ดอกเบี้ยรับ 4xxx 5 ค่าใช้จ่าย ต้นทุนขาย เงินเดือน ค่าเช่า ค่าโฆษณา 5xxx หมวดที่ 5 คือจุดที่ SME มักมีปัญหามากที่สุด เพราะค่าใช้จ่ายทุกอย่างถูกโยนรวมกันโดยไม่แยกประเภท จนเปิดงบแล้วไม่รู้ว่ากำไรหายไปตรงไหน จัดหมวดค่าใช้จ่ายให้ถูก ใช้บริหารธุรกิจได้จริง ค่าใช้จ่ายในผังบัญชีหมวด 5 ไม่ควรรวมกันเป็นก้อนเดียว การแยกหมวดให้ชัดจะทำให้เจ้าของเห็นว่าเงินไหลออกไปตรงไหน และกำไรขั้นต้น (gross margin) เป็นเท่าไรก่อนหักค่าใช้จ่ายบริหาร โดยมีหลักการง่ายๆ คือ การแบ่งค่าใช้จ่ายออกเป็น 2 กลุ่มหลัก กลุ่ม ชื่อ คืออะไร ตัวอย่าง ต้นทุนขาย Cost of Sales (COS) ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นโดยตรงจากการผลิตหรือส่งมอบสินค้า/บริการ ค่าวัตถุดิบ ค่าแรงทีมผลิต ค่าขนส่งสินค้า ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน Operating Expense (Opex) ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นไม่ว่าจะขายได้หรือไม่ เงินเดือนทีมบริหาร ค่าเช่าออฟฟิศ ค่าโฆษณา เมื่อแยก 2 กลุ่มนี้ชัด คุณจะเห็นสูตรสำคัญ กำไรขั้นต้น = รายได้ – ต้นทุนขาย ถ้ากำไรขั้นต้นต่ำ แปลว่าต้นทุนการผลิตหรือบริการสูงเกินไป ต้องแก้ที่สินค้า ไม่ใช่ลดค่าใช้จ่ายบริหาร เงินเดือนควรอยู่หมวดไหน ขึ้นกับหน้าที่ของทีม เงินเดือนคือค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ที่ SME มักจัดผิดหมวด หลักคิดคือ ถ้าพนักงานคนนั้นสร้างสินค้าหรือบริการโดยตรง ค่าแรงเขาคือต้นทุนขาย ทีม ตัวอย่าง ควรอยู่หมวด เหตุผล ทีมผลิต ช่างประกอบ ช่างเย็บ ต้นทุนขาย (COS) สร้างสินค้าโดยตรง ทีมบริการ ช่างซ่อม ที่ปรึกษา ต้นทุนขาย (COS) ส่งมอบบริการโดยตรง ทีมขาย เซลส์ ทีม BD ค่าใช้จ่ายขาย (Selling Expense) ช่วยหารายได้ แต่ไม่ได้ผลิตสินค้า ทีมบริหาร บัญชี HR ผู้บริหาร ค่าใช้จ่ายบริหาร (Admin Expense) สนับสนุนธุรกิจ ไม่ได้สร้างสินค้า ตัวอย่าง บริษัท ข จำกัด (ชื่อสมมุติ) ทำธุรกิจรับจ้างผลิตสินค้า มีพนักงาน 10 คน เงินเดือนรวม 300,000 บาท/เดือน ถ้าโยนรวมเป็นค่าใช้จ่ายก้อนเดียว จะไม่รู้เลยว่าต้นทุนการผลิตจริงเป็นเท่าไร แต่ถ้าแยกตามตารางข้างบน จะเห็นชัดว่าต้นทุนขายคือเงินเดือนทีมผลิต 180,000 บาท ส่วนที่เหลือ 120,000 บาท คือค่าบริหาร ค่าโฆษณา คอมมิชชัน ส่วนลด จัดยังไงให้เห็นต้นทุนการหาลูกค้า ค่าใช้จ่ายกลุ่มนี้ควรแยกเป็นค่าใช้จ่ายขาย (Selling Expense) ไม่ปนกับค่าบริหารทั่วไป เพราะเมื่อแยกชัดจะเห็นต้นทุนการหาลูกค้า (Customer Acquisition Cost หรือ CAC) ได้ โดยค่าใช้จ่ายที่ควรอยู่ในหมวดค่าใช้จ่ายขาย ได้แก่ วิธีคำนวณ CAC แบบง่าย รายการ วิธีคำนวณ จำนวนเงิน ค่าใช้จ่ายขายทั้งเดือน รวมค่าโฆษณา + คอมมิชชัน + ส่วนลด 100,000 บาท จำนวนลูกค้าใหม่ – 50 ราย CAC 100,000 ÷ 50 2,000 บาท/ราย ถ้า CAC สูงเกินกำไรต่อลูกค้า แปลว่าต้องปรับกลยุทธ์การตลาด ค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ครั้งเดียว แยกยังไงไม่ให้งบกำไรขาดทุนหลอก ค่าใช้จ่ายบางรายการเกิดขึ้นครั้งเดียวแต่มูลค่าสูง เช่น ซื้อเครื่องจักร 500,000 บาท หรือซ่อมแซมออฟฟิศ 300,000 บาท ถ้าลงเป็นค่าใช้จ่ายทั้งก้อนในเดือนเดียว กำไรเดือนนั้นจะติดลบ ทั้งที่ธุรกิจไม่ได้ขาดทุนจริง โดยวิธีจัดการคือ บันทึกเป็นสินทรัพย์ในหมวด 1 แล้วทยอยหักเป็นค่าใช้จ่ายผ่านค่าเสื่อมราคา (depreciation คือการกระจายต้นทุนสินทรัพย์เป็นค่าใช้จ่ายตามอายุการใช้งาน) ตัวอย่างเช่น ซื้อเครื่องจักร 500,000 บาท อายุใช้งาน 5 ปี จะหักค่าเสื่อมราคาปีละ 100,000 บาท แบบนี้งบกำไรขาดทุนจะสะท้อนต้นทุนจริงของแต่ละปี ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นครั้งเดียวและไม่ปกติ เช่น ค่าปรับ ค่าเสียหายจากภัยธรรมชาติ ควรแยกเป็นค่าใช้จ่ายอื่น ไม่ปนกับค่าใช้จ่ายปกติ เพื่อให้กำไรจากการดำเนินงานสะท้อนผลประกอบการที่แท้จริง ค่าใช้จ่ายที่ต้องกระจาย Prepaid กับ Accrued Expense สำหรับ SME ค่าใช้จ่ายบางรายการจ่ายก่อนแต่ใช้ทีหลัง หรือใช้ก่อนแต่จ่ายทีหลัง ถ้าบันทึกผิดเดือน งบกำไรขาดทุนจะบิดเบือน ประเภท คืออะไร ตัวอย่าง วิธีจัดการ Prepaid Expense (ค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้า) จ่ายเงินไปแล้ว แต่ยังไม่ได้ใช้ประโยชน์ ค่าเช่าจ่ายล่วงหน้า 6 เดือน ค่าประกันภัยรายปี บันทึกเป็นสินทรัพย์ก่อน แล้วตัดเป็นค่าใช้จ่ายทีละเดือน Accrued Expense (ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย) ใช้ประโยชน์แล้ว แต่ยังไม่จ่ายเงิน ค่าไฟฟ้าเดือนนี้ที่ยังไม่ได้รับบิล โบนัสพนักงานที่ตั้งค้างไว้ บันทึกค่าใช้จ่ายทันที แม้ยังไม่จ่ายจริง สำหรับ SME ที่เพิ่งเริ่มต้น ไม่จำเป็นต้อง prepaid/accrued ทุกรายการ แต่ถ้ามีค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้าก้อนใหญ่ เช่น ค่าเช่ารายปี ควรกระจายให้ถูกเดือน เพื่อให้งบรายเดือนสะท้อนต้นทุนจริง ค่าใช้จ่ายเจ้าของปนบริษัท แยกยังไงให้ถูกภาษีและคุมง่าย ปัญหาที่พบมากที่สุดใน SME ไทยคือ เจ้าของใช้เงินบริษัทจ่ายค่าใช้จ่ายส่วนตัว เช่น ค่าน้ำมันรถส่วนตัว ค่าอาหาร ค่าเดินทางครอบครัว ถ้าบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายบริษัท จะมีปัญหา 2 ด้าน วิธีแก้ที่ดีที่สุดคือ วิธีออกแบบผังบัญชีแบบเจ้าของอ่านง่าย ผังบัญชีที่ดีไม่ใช่ผังที่ละเอียดที่สุด แต่คือผังที่เจ้าของเปิดงบแล้วเข้าใจตัวเลขได้เองภายใน 5 นาที โดยหลักการออกแบบมี 3 ข้อ คือ หมวดไหนควรแยกละเอียด หมวดไหนรวมได้ ไม่จำเป็นต้องแยกทุกรายการให้ละเอียดเท่ากัน ให้ดูว่าเจ้าของต้องติดตามตัวเลขไหนเป็นประจำ โดยหมวดที่ควรแยกละเอียดคือ ต้นทุนขายแยกตามประเภทสินค้าหรือบริการ ค่าโฆษณาแยกตามช่องทาง (Facebook/Google/อื่นๆ) และเงินเดือนแยกตามแผนก หมวดที่รวมได้เพื่อความสะดวก อาทิเช่น ค่าสาธารณูปโภค (ค่าน้ำ ค่าไฟ อินเทอร์เน็ต) รวมเป็นรหัสเดียวได้ หรือค่าเครื่องเขียน อุปกรณ์สำนักงาน และวัสดุสิ้นเปลือง รวมเป็นรหัสเดียว เป็นต้น ตัวอย่างผังบัญชีหมวดค่าใช้จ่ายสำหรับธุรกิจ SME ผังบัญชีด้านล่างเป็นตัวอย่างสำหรับธุรกิจซื้อมาขายไปและธุรกิจบริการ ปรับเพิ่มหรือลดรหัสย่อยได้ตามความต้องการ รหัส ชื่อบัญชี ธุรกิจซื้อมาขายไป ธุรกิจบริการ 5100 ต้นทุนขาย ✅ ต้นทุนสินค้า ✅ ค่าแรงบริการ 5110 ค่าวัตถุดิบ/สินค้า ✅ – 5120 ค่าแรงผลิต/บริการ ✅ ✅ 5130 ค่าขนส่งสินค้า ✅ – 5200 ค่าใช้จ่ายขาย ✅ ✅ 5210 ค่าโฆษณาออนไลน์ ✅ ✅ 5220 คอมมิชชันพนักงานขาย ✅ ✅ 5300 ค่าใช้จ่ายบริหาร ✅ ✅ 5310 เงินเดือนทีมบริหาร ✅ ✅ 5320 ค่าเช่าสำนักงาน ✅ ✅ 5330 ค่าสาธารณูปโภค ✅ ✅ 5900 ค่าใช้จ่ายอื่น ✅ ค่าปรับ ค่าเสียหาย ✅ ใช้ PEAK จัดการผังบัญชี ลดงานซ้ำ เห็นตัวเลขจริง PEAK มีผังบัญชีสำเร็จรูปที่ออกแบบมาสำหรับธุรกิจ SME ไทยโดยเฉพาะ ใช้งานได้ทันทีหลังสมัคร และปรับเพิ่มรหัสบัญชีได้ตามต้องการ นอกจากนี้ PEAK ยังมีระบบวิเคราะห์ธุรกิจของ PEAK (PEAK Board) แสดงกำไรขั้นต้นและค่าใช้จ่ายแต่ละหมวดเป็นกราฟให้เจ้าของดูได้ทันที ไม่ต้องดาวน์โหลดงบมาเปิดใน Excel อีกต่อไป ทดลองใช้ PEAK ฟรี 30 วัน สรุป: ออกแบบผังบัญชีให้เห็นกำไรจริง คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับผังบัญชี SME ต้องมีผังบัญชีละเอียดแค่ไหน ไม่มีกฎตายตัว แต่อย่างน้อยควรแยกต้นทุนขายกับค่าใช้จ่ายดำเนินงานออกจากกัน ส่วนรายละเอียดภายในแต่ละหมวดขึ้นกับว่าเจ้าของต้องการดูตัวเลขไหนเป็นประจำ ถ้ายังไม่แน่ใจ เริ่มจากผังสำเร็จรูปแล้วค่อยเพิ่มรหัสทีหลังได้ เปลี่ยนผังบัญชีระหว่างปีได้ไหม เปลี่ยนได้ แต่ต้องระวังเรื่องการย้ายยอดสะสม ถ้าเพิ่มรหัสใหม่ที่ไม่กระทบรหัสเดิม ทำได้เลย แต่ถ้าต้องรวมหรือแยกรหัสที่มียอดอยู่ ควรทำต้นรอบบัญชีใหม่และปรึกษานักบัญชี ผังบัญชีกับเลขบัญชี 4 หลักกับ 5 หลักต่างกันยังไง เลข 4 หลักเป็นมาตรฐานที่ SME ส่วนใหญ่ใช้ เช่น 5100 คือต้นทุนขาย ถ้าธุรกิจมีรายการเยอะขึ้น ใช้ 5 หลักเพื่อแยกย่อยได้ เช่น 51001 คือค่าวัตถุดิบ A, 51002 คือค่าวัตถุดิบ B การเพิ่มหลักไม่กระทบโครงสร้างเดิม แค่เพิ่มรายละเอียด ค่าเสื่อมราคาควรอยู่หมวดไหนในผังบัญชี ค่าเสื่อมราคาเป็นค่าใช้จ่าย แต่ต้องแยกตามประเภทของสินทรัพย์ ถ้าเป็นเครื่องจักรผลิต ค่าเสื่อมราคาเป็นต้นทุนขาย ถ้าเป็นอุปกรณ์สำนักงาน เป็นค่าใช้จ่ายบริหาร หลักคิดเหมือนเงินเดือน คือดูว่าสินทรัพย์นั้นสร้างสินค้าหรือบริการโดยตรงหรือไม่ป็นลายลักษณ์อักษรทุกครั้ง สาม ใช้โปรแกรมบัญชีออนไลน์ที่แจ้งเตือนบิลค้างและแสดงรายรับแบบเรียลไทม์ แทนการพึ่ง spreadsheet

7 ก.ย. 2026

PEAK Account

14 min

Revenue Leakage คืออะไร 6 รอยรายได้รั่ว ที่ SME มักมองข้าม

ยอดขายดี ลูกค้าเพิ่ม แต่พอดูกำไรจริงกลับน้อยกว่าที่ควร ถ้าเคยรู้สึกแบบนี้ สาเหตุอาจไม่ใช่ต้นทุนสูง แต่เป็น Revenue Leakage หรือรายได้รั่วไหลที่เกิดขึ้นเงียบ ๆ ในทุกขั้นตอนของการทำธุรกิจ B2B โดยในบทความนี้ จะพาคุณมาเจาะ 6 จุดรอยรั่วที่ SME ไทยเจอบ่อยที่สุด พร้อม Checklist ตรวจสอบและวิธีอุดจุดรั่วที่นำไปใช้ได้ทันที Revenue Leakage คืออะไร รายได้รั่วไหลหมายถึงอะไร Revenue Leakage คือรายได้ที่ธุรกิจควรได้รับแต่กลับหายไป โดยอาจมีสาเหตุจากขั้นตอนการดำเนินธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นการออกบิลล่าช้า ส่วนลดที่ไม่ได้บันทึก หรือสัญญาที่ไม่ครอบคลุมงานที่ทำจริง หรือถ้ายังเห็นภาพไม่ชัด ให้ลองนึกภาพถังน้ำที่มีรอยรั่ว น้ำไหลออกทีละนิด กว่าจะรู้ตัวอีกที น้ำอาจหายไปครึ่งถังแล้ว งานวิจัยจาก EY และ MGI Research ยังระบุว่าธุรกิจทั่วโลกสูญเสียรายได้จาก Revenue Leakage เฉลี่ย 1-5% ของ revenue ทั้งหมด Revenue Leakage vs Revenue Loss ต่างกันยังไง Revenue Loss คือรายได้ที่หายไปจากปัจจัยภายนอก เช่น เศรษฐกิจตกต่ำ คู่แข่งแย่งลูกค้า หรือสินค้าล้าสมัย ซึ่งยากจะควบคุม Revenue Leakage แตกต่างออกไป เพราะเกิดจากปัจจัยภายในที่แก้ไขได้ เช่น ลืมออกบิล ไม่คุมส่วนลด หรือปล่อยให้ลูกค้าใช้งานเกินสัญญา พูดง่าย ๆ คือเงินที่ควรได้แต่ไม่ได้ เพราะระบบภายในมีรูรั่ว 6 จุดรั่ว Revenue Leakage ที่ SME ต้องระวัง ธุรกิจ B2B ที่ทำงานแบบโปรเจกต์หรือสัญญารายเดือน มีจุดเสี่ยงมากกว่าธุรกิจขายปลีก เพราะวงจรรายได้ซับซ้อนกว่า ตั้งแต่เสนอราคาจนถึงรับเงิน จุดรั่วที่พบบ่อยที่สุดมี 6 จุด 1. ส่งงานแล้วแต่ยังไม่ออกใบแจ้งหนี้ จุดรั่วที่ร้ายแรงที่สุดสำหรับ SME บริการ คือทำงานเสร็จแล้วแต่ยังไม่ได้ออกใบแจ้งหนี้ ตัวอย่างที่พบบ่อย เช่น agency ทำงานดีไซน์เสร็จแต่ PM ลืมส่งเรื่องให้บัญชีออกบิล หรือฟรีแลนซ์ส่งงานแล้วรอลูกค้าตอบก่อนค่อยเรียกเก็บเงิน ผ่านไป 2-3 เดือนก็ลืม 2. งานบานแต่ราคาเดิม ทำกำไรหาย ลูกค้าขอเพิ่มงานทีละนิด เช่น ช่วยแก้ตรงนี้อีกหน่อย หรือเพิ่มรายงานอีกชุดนึงได้ไหม แม้จะดูเล็กน้อย แต่เมื่อรวมกันทั้งโปรเจกต์ ต้นทุนที่ใช้ไปจริงสูงกว่าราคาที่ตกลงไว้มาก สมมติ บริษัท ก จำกัด (ชื่อสมมุติ) รับทำเว็บไซต์ราคา 150,000 บาท แต่ลูกค้าขอเพิ่มหน้า ขอแก้ดีไซน์ ขอเพิ่ม feature ระหว่างทาง จนต้นทุนเวลากับค่าจ้างกลายเป็น 200,000 บาท กำไร 50,000 บาทที่เดิมควรได้ก็หายไป 3. ลูกค้าหายไปตอนหมดสัญญา ธุรกิจ B2B ที่มีสัญญารายปีมักพบว่าลูกค้าหลุดไป เพราะไม่มีใครติดตามเรื่อง renewal ปล่อยให้สัญญาหมดอายุโดยไม่มีการเจรจาต่อ ลูกค้าก็ย้ายไปใช้บริการเจ้าอื่นหรือหยุดใช้บริการไปเลย 4. ดีลปากเปล่า ส่วนลดที่ไม่ได้ลงสัญญา การตกลงแบบปากเปล่า เช่น ฝ่ายขายลด 10% ให้ลูกค้าในเดือนแรก แต่ไม่ได้ระบุเงื่อนไขในสัญญา ส่วนลดนั้นถูกนำมาใช้ต่อทุกเดือน เพราะไม่มีใครรู้ว่าตกลงกันไว้อย่างไร รายได้ที่ควรได้เต็มจำนวนก็หายไปทุกเดือน 5. Upsell แต่คิดราคาเดิม ลูกค้าเริ่มใช้บริการ 5 user แต่โปรโมชันขยายให้เป็น 15 user โดยยังจ่ายราคาเดิม สถานการณ์แบบนี้เกิดขึ้นได้ เมื่อสัญญาไม่ได้ระบุเกณฑ์ปรับราคาตามการใช้งาน ธุรกิจก็เสียรายได้ส่วนต่างทุกเดือน 6. เครดิตเทอมและ Refund ที่ไม่ได้ตรวจสอบ เครดิตเทอมที่ออกให้ลูกค้าแต่ไม่มีระบบตรวจสอบว่าควรให้จริงหรือเปล่า หรือ Refund ที่อนุมัติซ้ำซ้อนโดยไม่ตั้งใจ จุดรั่วนี้มักเกิดเมื่อหลายฝ่ายมีอำนาจอนุมัติแต่ไม่มีระบบ cross-check กลาง Revenue Leakage ส่งผลกระทบอะไรบ้าง ผลกระทบไม่ได้มีแค่รายได้หาย แต่กระทบทั้งระบบ วิธีตรวจหาจุดรั่ว Revenue Leakage ในธุรกิจของคุณ เริ่มจากการเปรียบเทียบรายได้ที่ควรได้กับรายได้ที่ได้จริง ในแต่ละเดือน ถ้ามีส่วนต่างที่อธิบายไม่ได้ นั่นคือสัญญาณ revenue leakage วิธีง่ายที่สุดคือทำ Revenue Leakage Audit เดือนละครั้ง ใช้ Checklist ด้านล่างนี้ Revenue Leakage Audit – Checklist ตรวจ 10 จุดรั่วรายเดือน วิธีป้องกันและอุดจุดรั่ว Revenue Leakage สำหรับ SME รู้จุดรั่วแล้ว ทีนี้มาดูวิธีอุดแต่ละจุด จัดระบบออกบิลให้ตรงเวลา ตั้งกฎเรื่องเวลาให้ชัดเจน เช่น ส่งงานเสร็จภายใน 3 วันต้องออกบิล แล้วใช้ระบบบัญชีช่วยเตือนอัตโนมัติ ไม่ต้องพึ่งความจำของ PM หรือฝ่ายขาย คุมสโคปงาน ด้วยเอกสาร ให้มีความรัดกุม เมื่อลูกค้าขอเปลี่ยนแปลงงาน ให้ใช้ขั้นตอนนี้ ถ้าไม่มีขั้นตอนนี้ คำว่า ช่วยเพิ่มอีกนิดนึง จะกลายเป็นกำไรที่หายไปทีละนิด วางระบบแจ้งเตือน Renewal – Timeline 30-60-90 วัน อย่ารอจนสัญญาหมดแล้วค่อยติดต่อ ให้ตั้งระบบแจ้งเตือน 3 ช่วง ช่วงเวลาก่อนหมดสัญญา สิ่งที่ต้องทำ 90 วัน Review สัญญาเดิม เตรียมข้อเสนอต่ออายุ 60 วัน ติดต่อลูกค้า เจรจาเงื่อนไขใหม่ 30 วัน Finalize สัญญาใหม่ เซ็นให้เสร็จ ล็อกส่วนลดไว้ในสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร ส่วนลดทุกรายการต้องระบุในสัญญาอย่างชัดเจน ว่าลดเท่าไร ลดกี่เดือน หมดเมื่อไร หลังหมดกลับเป็นราคาเต็มอัตโนมัติ ป้องกันส่วนลดตลอดชาติที่ไม่มีใครตั้งใจให้ วางเกณฑ์การคิดราคาตามการใช้งาน (Usage-based/Tier) – ป้องกันการ Upsell ราคาเดิม ระบุในสัญญาให้ชัดว่า ราคาที่ตกลงครอบคลุมการใช้งานระดับไหน เช่น แพ็กเกจนี้รองรับ 5 user เมื่อใช้เกินจะคิดราคา tier ถัดไป เมื่อมีเกณฑ์ชัดเจน การแจ้งปรับราคาจะเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่เรื่องกระอักกระอ่วน ใช้โปรแกรมบัญชีช่วยติดตามรายได้ ป้องกันรั่วอัตโนมัติ เมื่อจุดรั่วหลายจุดเกิดจากการลืมหรือไม่มีระบบตรวจ วิธีที่ดีที่สุดคือใช้ซอฟต์แวร์บัญชีที่ช่วยติดตามรายรับแบบเรียลไทม์ แจ้งเตือนเมื่อมีใบแจ้งหนี้ค้าง และออกรายงานเปรียบเทียบรายได้ที่ควรได้กับที่ได้จริง สรุป – อุดรูรั่วก่อน แล้วกำไรจะเพิ่มเอง Revenue Leakage ไม่ใช่ปัญหาของบริษัทใหญ่เท่านั้น SME ที่มีลูกค้า B2B เพียงไม่กี่ราย ก็สูญเสียรายได้หลักหมื่นถึงหลักแสนต่อปีได้ ถ้าไม่มีระบบตรวจจับ สิ่งที่ทำได้ทันที ติดตามรายได้แบบเรียลไทม์ ลดจุดรั่วด้วย PEAK PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยให้ SME ออกใบแจ้งหนี้ได้ทันที ติดตามสถานะบิลแบบเรียลไทม์ และดูรายงานรายรับรายจ่ายจากที่ไหนก็ได้ ไม่ต้องรอปิดงบถึงจะรู้ว่ามีรายได้ค้างตรงไหน ทดลองใช้ PEAK ฟรี คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับ Revenue Leakage ทำไมส่งงานแล้วแต่ยังไม่ออกบิลถึงเป็นปัญหาร้ายแรงที่สุดของ SME บริการ เพราะส่งผลกระทบ 3 ทางพร้อมกัน หนึ่ง cash flow สะดุดเพราะเงินไม่เข้า สอง งบการเงินแสดงรายได้ต่ำกว่าความเป็นจริงทำให้ตัดสินใจทางธุรกิจผิดพลาด สาม ยิ่งทิ้งไว้นานยิ่งยากจะเรียกเก็บย้อนหลัง เพราะลูกค้าอาจโต้แย้งว่าผ่านไปนานแล้ว ดีลส่วนลดปากเปล่าโดยไม่มีสัญญาผูกมัด ส่งผลเสียต่อบัญชีอย่างไร รายได้จริงที่เข้าบัญชีไม่ตรงกับราคาในใบเสนอราคาหรือ price list ทำให้รายงาน margin ผิดเพี้ยน ตรวจสอบบัญชีปลายปียุ่งยากเพราะหาที่มาของส่วนลดไม่ได้ และถ้าฝ่ายขายลาออก ไม่มีใครรู้ว่าเคยตกลงอะไรไว้ ลูกค้าก็อ้างสิทธิ์ส่วนลดต่อไปเรื่อย ๆ ลูกค้าขยายการใช้งานแต่จ่ายราคาเดิม ควรแจ้งปรับราคาอย่างไรไม่ให้เสียลูกค้า เริ่มจากแสดงข้อมูลการใช้งานจริงเทียบกับโควตาเดิม ให้ลูกค้าเห็นว่าได้คุณค่าเกินกว่าที่จ่ายอยู่ จากนั้นเสนอ 2-3 tier ให้เลือก แทนที่จะแจ้งขึ้นราคาเฉย ๆ แจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วัน และเน้นว่า tier ใหม่มี benefit อะไรเพิ่ม ลูกค้าจะรู้สึกว่าได้เลือก ไม่ใช่ถูกบังคับ SME ขนาดเล็กที่ไม่มีทีมบัญชีแยก จะเริ่มอุด Revenue Leakage อย่างไร เริ่มจาก 3 อย่างที่ทำได้ทันทีโดยไม่ต้องจ้างคนเพิ่ม หนึ่ง ตั้งกฎว่าทุกงานที่ส่งต้องออกบิลภายใน 3 วัน สอง เก็บเงื่อนไขส่วนลดและ scope ในสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษรทุกครั้ง สาม ใช้โปรแกรมบัญชีออนไลน์ที่แจ้งเตือนบิลค้างและแสดงรายรับแบบเรียลไทม์ แทนการพึ่ง spreadsheet

7 ก.ย. 2026

PEAK Account

21 min

วงจรเงินสด คืออะไร ผลกระทบต่อธุรกิจ และแนวทางแก้ไข

ยอดขายโตขึ้นทุกเดือน แต่พอถึงสิ้นเดือนเงินสดในบัญชีกลับไม่พอจ่าย ถ้าเจอปัญหานี้ วงจรเงินสด (Cash Conversion Cycle หรือ CCC) คือตัวเลขที่ช่วยหาต้นตอได้ภาพเดียว บทความนี้จะพาเจ้าของกิจการ SME และนักบัญชีเข้าใจ CCC แบบไม่ต้องท่องสูตร พร้อมค่าอ้างอิงของอุตสาหกรรม (benchmark) เทียบธุรกิจไทย 3 ประเภท แนวทางเพื่อการวินิจฉัยว่าเงินติดตรงไหน และ action plan ที่ใช้ลด CCC ได้จริง 10 วัน วงจรเงินสด (Cash Conversion Cycle) คืออะไร ทำไมเจ้าของธุรกิจควรดูเป็นตัวเลขหลัก วงจรเงินสดคือจำนวนวันนับตั้งแต่จ่ายเงินซื้อสินค้าหรือวัตถุดิบ จนกว่าจะเก็บเงินจากลูกค้าได้ครบ ยิ่งวงจรเงินสดสั้น ธุรกิจยิ่งได้เงินกลับมาหมุนเร็ว ยิ่ง CCC หลายวัน เงินสดยิ่งถูกขังอยู่ในระบบนาน กำไรในงบการเงินอาจดูดี แต่ถ้า CCC สูง เงินสดจริงจะไม่ตรงกับกำไรที่เห็น นี่คือเหตุผลที่เจ้าของกิจการควรดู CCC เป็นตัวเลขหลักควบคู่กับกำไร เพราะธุรกิจที่ล้มไม่ได้ล้มเพราะขาดทุนเสมอไป แต่มักล้มเพราะเงินสดไม่พอจ่าย วงจรเงินสด vs กระแสเงินสด vs เงินทุนหมุนเวียน ต่างกันยังไง คำทั้งสามนี้เกี่ยวข้องกันแต่วัดคนละมุม คำศัพท์ วัดอะไร หน่วย ตัวอย่าง วงจรเงินสด (CCC) ระยะเวลาที่เงินหมุนครบรอบ วัน CCC = 45 วัน กระแสเงินสด (Cash Flow) จำนวนเงินสดที่ไหลเข้า-ออกในช่วงเวลาหนึ่ง บาท กระแสเงินสดจากดำเนินงาน = +500,000 บาท เงินทุนหมุนเวียน (Working Capital) ส่วนต่างระหว่างสินทรัพย์หมุนเวียนกับหนี้สินหมุนเวียน บาท Working Capital = 1.2 ล้านบาท CCC ช่วยบอกว่าเงินหมุนเร็วหรือช้า ขณะที่กระแสเงินสดบอกว่าเงินเข้าหรือออก และเงินทุนหมุนเวียนบอกว่าธุรกิจมีเงินสำรองมากแค่ไหน ทั้งสามตัวเลขนี้ใช้ร่วมกันจะเห็นสุขภาพการเงินธุรกิจชัดที่สุด สูตร CCC = DIO + DSO – DPO คืออะไร สูตรนี้ประกอบด้วยตัวแปร 3 ตัว ที่แต่ละตัวจะบอกว่าเงินติดอยู่ที่จุดไหนในธุรกิจ ลองนึกภาพง่ายๆ ว่าเงินวิ่งจากกระเป๋าคุณออกไปซื้อของ แล้ววนกลับมาเข้ากระเป๋าอีกครั้ง CCC คือจำนวนวันที่เงินหายไปจากกระเป๋า (อ้างอิงสูตรตาม Investopedia – Cash Conversion Cycle) DIO – Days Inventory Outstanding (วันสต๊อกค้าง) DIO คือจำนวนวันเฉลี่ยที่สินค้าอยู่ในสต๊อกก่อนขายออก ยิ่ง DIO สูง แปลว่าสินค้าขายช้า เงินจมอยู่ในสต๊อกนาน สูตร DIO = (สินค้าคงเหลือเฉลี่ย ÷ ต้นทุนขาย) × 365 DSO – Days Sales Outstanding (วัน AR ค้าง) DSO คือจำนวนวันเฉลี่ยที่ต้องรอเก็บเงินจากลูกค้าหลังขายสินค้าแล้ว ยิ่ง DSO สูง แปลว่าเก็บเงินได้ช้า เงินติดอยู่ในลูกหนี้การค้า (Account Receivable หรือ AR) สูตร DSO = (ลูกหนี้การค้าเฉลี่ย ÷ รายได้จากการขาย) × 365 DPO – Days Payable Outstanding (วัน AP ค้าง) DPO คือจำนวนวันเฉลี่ยที่ธุรกิจใช้เวลาจ่ายเงินให้ซัพพลายเออร์ ยิ่ง DPO สูง แปลว่าเราถือเงินไว้ได้นาน ซึ่งช่วยให้มีเงินสดหมุนมากขึ้น แต่มีข้อควรระวังที่ต้องดูควบคู่กัน สูตร DPO = (เจ้าหนี้การค้าเฉลี่ย ÷ ต้นทุนขาย) × 365 ที่มาของแต่ละตัวแปร และ 4 กับดักที่ทำให้คำนวณผิด ข้อมูลทุกตัวดึงจากงบการเงิน 2 งบ คือ งบแสดงฐานะการเงิน (งบดุล) กับ งบกำไรขาดทุน แต่ก่อนข้องระวัง 4 กับดักนี้ ตัวอย่างคำนวณ CCC ทีละขั้น สมมุติ บริษัท สมาร์ท เทรดดิ้ง จำกัด (ชื่อสมมุติ) เป็นธุรกิจซื้อมาขายไป มีข้อมูลดังนี้ รายการ ต้นงวด (บาท) ปลายงวด (บาท) เฉลี่ย (บาท) สินค้าคงเหลือ 800,000 1,200,000 1,000,000 ลูกหนี้การค้า (ก่อน VAT) 560,000 840,000 700,000 เจ้าหนี้การค้า (ก่อน VAT) 400,000 600,000 500,000 ต้นทุนขาย (ทั้งปี) – – 6,000,000 รายได้จากการขาย (ทั้งปี) – – 10,000,000 ขั้น ตัวชี้วัด การคำนวณ ผลลัพธ์ 1 DIO (1,000,000 ÷ 6,000,000) × 365 61 วัน 2 DSO (700,000 ÷ 10,000,000) × 365 26 วัน 3 DPO (500,000 ÷ 6,000,000) × 365 30 วัน 4 CCC 61 + 26 – 30 57 วัน แปลว่าตั้งแต่จ่ายเงินซื้อสินค้า จนกว่าจะเก็บเงินจากลูกค้าได้ ธุรกิจนี้ต้องรอ 57 วัน CCC เท่าไหร่ถึงเรียกว่าดี เทียบ SME ไทย 3 ประเภท เพราะแต่ละอุตสาหกรรมมีลักษณะการหมุนเงินต่างกัน จึงไม่มีตัวเลขวงจรเงินสดมาตรฐานที่ใช้ได้กับทุกธุรกิจ แนวทางที่ดีที่สุดคือเทียบกับธุรกิจประเภทเดียวกันและเทียบกับตัวเองย้อนหลัง โดยตัวเลขในตารางด้านล่างใช้เพื่อการอ้างอิงเชิงทฤษฎีเท่านั้น ไมควรนำไปใช้คำนวณอย่างเป็นทางการ ธุรกิจซื้อมาขายไป (Trading) ตัวชี้วัด ช่วงที่พบบ่อย ค่าที่ควรระวัง DIO 30–60 วัน > 90 วัน DSO 30–45 วัน > 60 วัน DPO 30–45 วัน < 15 วัน CCC 30–60 วัน > 90 วัน ตัวอย่าง บริษัท สมาร์ท เทรดดิ้ง จำกัด (ชื่อสมมุติ) จากหัวข้อก่อนหน้า มี CCC 57 วัน อยู่ในช่วงปกติ แต่ DIO 61 วันเริ่มเกินขอบบนแล้ว สินค้าที่ค้างอยู่ในคลังน่าจะเป็นจุดแรกที่ต้องดู ส่วน DSO 26 วันดีกว่าเกณฑ์อยู่แล้ว ร้านค้าออนไลน์ที่ใช้ระบบขายตรงส่งจากผู้ผลิต (dropship) อาจมี DIO ต่ำมากเพราะไม่ถือสต๊อกเอง ธุรกิจบริการ (Service) – เมื่อ DIO = 0 ตัวชี้วัด ช่วงที่พบบ่อย ค่าที่ควรระวัง DIO 0 วัน (ไม่มีสต๊อก) – DSO 30–60 วัน > 90 วัน DPO 15–30 วัน < 7 วัน CCC 15–30 วัน > 60 วัน ตัวอย่าง สำนักงานบัญชี คลาวด์ บุ๊คส์ จำกัด (ชื่อสมมุติ) รับทำบัญชีรายเดือน ไม่มีสต๊อกสินค้า จึงไม่มี DIO ข้อมูลดังนี้ ขั้น ตัวชี้วัด การคำนวณ ผลลัพธ์ 1 DIO ไม่มีสต๊อก 0 วัน 2 DSO (250,000 ÷ 3,600,000) × 365 25 วัน 3 DPO (50,000 ÷ 1,200,000) × 365 15 วัน 4 CCC 0 + 25 – 15 10 วัน CCC 10 วันถือว่าดีมาก จุดที่ต้องระวังคือ DSO เพราะลูกค้ามักจ่ายช้าหลังรับงานแล้ว ถ้าลูกค้าเปลี่ยนมาจ่ายเฉลี่ย 50 วัน CCC จะกระโดดจาก 10 เป็น 35 วันทันที ธุรกิจผลิต (Manufacturing) ตัวชี้วัด ช่วงที่พบบ่อย ค่าที่ควรระวัง DIO 45–90 วัน > 120 วัน DSO 30–60 วัน > 90 วัน DPO 30–60 วัน < 15 วัน CCC 45–90 วัน > 120 วัน ตัวอย่าง โรงงาน กรีน แพ็ค จำกัด (ชื่อสมมุติ) ผลิตบรรจุภัณฑ์ มีทั้งวัตถุดิบ งานระหว่างผลิต และสินค้าสำเร็จรูป ขั้น ตัวชี้วัด การคำนวณ ผลลัพธ์ 1 DIO (2,500,000 ÷ 12,000,000) × 365 76 วัน 2 DSO (1,800,000 ÷ 18,000,000) × 365 37 วัน 3 DPO (1,500,000 ÷ 12,000,000) × 365 46 วัน 4 CCC 76 + 37 – 46 67 วัน CCC 67 วันอยู่ในช่วงปกติของธุรกิจผลิต แต่ DIO 76 วันค่อนข้างสูง เพราะมีทั้งวัตถุดิบและงานระหว่างผลิตรวมอยู่ การลด lead time การผลิตจะช่วยลด DIO ได้โดยตรง หลักการวิเคราะห์สัญญาณชีพวงจรเงินสด เมื่อพอเข้าใจพื้นฐานของวงจรเงินสดแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือดูว่าธุรกิจเราเงินติดตรงไหนมากที่สุด เพราะจุดที่เกินเกณฑ์มากที่สุดคือจุดที่แก้แล้วเห็นผลเร็วที่สุด Checklist: 5 สัญญาณว่าเงินสดกำลังติด ถ้าเข้าเกณฑ์ตั้งแต่ 2 ข้อ ถึงเวลาต้องวิเคราะห์ DIO DSO DPO เป็นรายตัว DIO, DSO, DPO สัมพันธ์กันอย่างไร เพื่อความเข้าใจในธุรกิจ ให้ลองคำนวณ DIO DSO DPO ของตัวเองแล้วนำมาเทียบกับตารางด้านล่าง ถ้าพบว่า แปลว่า ไปอ่านต่อ DIO สูงกว่ามาตรฐานอ้างอิงเกิน 30% เงินจมในสต๊อก สินค้าหมุนช้า กลยุทธ์ลด DIO DSO สูงกว่ามาตรฐานอ้างอิงเกิน 30% เก็บเงินลูกค้าช้า เงินติดในลูกหนี้ กลยุทธ์ลด DSO DPO ต่ำกว่ามาตรฐานอ้างอิงเกิน 30% จ่ายซัพพลายเออร์เร็วเกินจำเป็น กลยุทธ์เพิ่ม DPO CCC แย่ลง ทั้งที่ยอดขายโต เกิดจากอะไรได้บ้าง ปัญหาวงจรเงินสดยืดออกนี้พบบ่อยมากใน SME ที่เติบโตเร็ว เพราะยอดขายที่เพิ่มขึ้นดึงเอาเงินสดไปขังไว้ในลูกหนี้และสต๊อกมากขึ้นตามไปด้วย สาเหตุหลัก 3 ข้อคือ สาเหตุที่ 1 – ปล่อยเครดิตนานขึ้นเพื่อดึงลูกค้า เวลายอดขายโตเร็ว ทีมขายมักเสนอระยะเวลาให้เครดิต (credit term) ยาวขึ้นเพื่อปิดดีล ทำให้ DSO พุ่ง สาเหตุที่ 2 – สต๊อกสินค้าเพิ่มเร็วกว่ายอดขาย สั่งสินค้ามาเผื่อล่วงหน้ามากเกินไป หรือสินค้าบางรุ่นขายไม่ออก ทำให้ DIO พุ่ง สาเหตุที่ 3 – จ่ายซัพพลายเออร์เร็วขึ้นโดยไม่จำเป็น บางธุรกิจจ่ายเร็วเพื่อรักษาความสัมพันธ์ แต่ถ้าจ่ายเร็วกว่าเงื่อนไขที่ซัพพลายเออร์ให้ DPO จะลดลง CCC จึงยาวขึ้น ทั้ง 3 สาเหตุแก้ได้ด้วยแผนในหัวข้อถัดไป เทคนิคลด CCC ภายใน 10 วัน เริ่มต้นยังไง หลังวินิจฉัยวงจรเงินสดแล้วว่าเงินติดตรงไหน ขั้นตอนต่อไปคือลงมือแก้ หลักคิดคือลดตัวที่ห่างจากค่ามาตรฐานมากที่สุดก่อน เพราะจะเห็นผลเร็วที่สุด กลยุทธ์ลด DIO – ลดสต๊อกค้างนาน กลยุทธ์ลด DSO – เก็บเงินจากลูกค้าเร็วขึ้น กลยุทธ์เพิ่ม DPO – ต่อรองเครดิต ดังนั้น DPO ควรเพิ่มอย่างสมดุล ไม่ใช่ยืดให้นานที่สุดเท่าที่จะทำได้ ตัวอย่างคำนวณ: ลด CCC 10 วัน กลับมาดูบริษัท สมาร์ท เทรดดิ้ง จำกัด (ชื่อสมมุติ) ที่มี CCC 57 วัน จาก self-diagnosis พบว่า DIO 61 วันเกินช่วงปกติ 30–60 วัน จึงเริ่มแก้ที่สต๊อกก่อน กลยุทธ์ ก่อนแก้ หลังแก้ ลดได้ ฐานคำนวณ เงินสดที่ปลดล็อก ลด DIO (ระบายสต๊อกช้า + สั่งซื้อตามข้อมูลจริง) 61 วัน 55 วัน 6 วัน ต้นทุนขาย 6 ล้าน ÷ 365 98,630 บาท ลด DSO (ออกใบแจ้งหนี้ทันที + ติดตาม AR) 26 วัน 24 วัน 2 วัน ยอดขาย 10 ล้าน ÷ 365 54,795 บาท เพิ่ม DPO (เดิมจ่ายเฉลี่ยวันที่ 28 เปลี่ยนเป็นจ่ายเต็มกำหนด 30 วัน) 30 วัน 32 วัน 2 วัน ต้นทุนขาย 6 ล้าน ÷ 365 32,877 บาท CCC ใหม่ 57 วัน 47 วัน 10 วัน ≈ 186,000 บาท ลด CCC 10 วัน หมายความว่าปลดล็อกเงินสดหมุนเวียนได้ราว 186,000 บาท สำหรับธุรกิจที่มียอดขาย 10 ล้านบาทต่อปี PEAK ช่วยติดตามวงจรเงินสดได้อย่างไร PEAK Account ช่วยจัดการลูกหนี้การค้า (AR) เจ้าหนี้การค้า (AP) และสินค้าคงเหลือ (Inventory) ให้เป็นระบบอัตโนมัติ ข้อมูลทุกตัวที่ต้องใช้คำนวณ CCC ถูกบันทึกไว้ในระบบแล้วโดยไม่ต้องเปิดงบมาคำนวณเอง สำหรับเจ้าของกิจการที่อยากเห็นภาพรวมกระแสเงินสดแบบ Real-Time PEAK Board แสดง Dashboard วิเคราะห์ธุรกิจที่ช่วยให้เห็นสถานะ AR AP สินค้าคงเหลือ และกระแสเงินสดได้ในหน้าจอเดียว ไม่ต้องรอปิดงบ สรุป: วงจรเงินสดคือเข็มทิศบอกสุขภาพเงินสดของธุรกิจ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับวงจรเงินสด CCC ติดลบหมายความว่าอะไร วงจรเงินสดติดลบดีจริงไหม CCC ติดลบแปลว่าธุรกิจเก็บเงินจากลูกค้าได้ก่อนที่จะต้องจ่ายเงินให้ซัพพลายเออร์ พบได้ในธุรกิจที่รับเงินสดทันที เช่น ร้านสะดวกซื้อหรือ e-Commerce แบบจ่ายก่อนรับของ โดยทั่วไป CCC ติดลบถือว่าดี แต่ต้องดูด้วยว่าไม่ได้เกิดจากการผิดนัดจ่ายเจ้าหนี้จนเสียความน่าเชื่อถือ วงจรเงินสดเท่าไหร่ถือว่าดีสำหรับ SME ไทย ไม่มีตัวเลขตายตัว วิธีที่ดีกว่าคือดูแนวโน้มของตัวเอง ถ้า CCC ไตรมาสนี้สูงกว่าไตรมาสก่อนเกิน 10 วัน หรือสูงกว่าค่าอ้างอิงของอุตสาหกรรมเดียวกันเกิน 30% ถือว่าต้องหาสาเหตุ ค่าอ้างอิงแยกตามประเภทธุรกิจดูได้ในหัวข้อ CCC เท่าไหร่ถึงเรียกว่าดี ด้านบน วงจรเงินสดต่างจากเงินทุนหมุนเวียน (Working Capital) ยังไง เงินทุนหมุนเวียนบอกว่ามีเงินสำรองพอไหม (หน่วยเป็นบาท) ส่วนวงจรเงินสดบอกว่าเงินหมุนเร็วหรือช้า (หน่วยเป็นวัน) ธุรกิจที่ Working Capital สูงแต่ CCC ยาว ก็ยังเจอเงินขาดมือได้ เพราะเงินส่วนใหญ่ติดอยู่ในลูกหนี้หรือสต๊อก ใช้ทั้งสองตัวคู่กันจะเห็นภาพชัดที่สุด อ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความงบการเงินอ่านยังไงของ PEAK ธุรกิจบริการที่ไม่มีสต๊อก คำนวณวงจรเงินสดยังไง ข้ามตัว DIO ใช้แค่ CCC = DSO – DPO โฟกัสที่ DSO เป็นหลัก เพราะธุรกิจบริการมักเจอลูกค้าจ่ายช้าหลังส่งมอบงาน ตัวอย่างตัวเลขจริงดูได้ในหัวข้อ ธุรกิจบริการ – เมื่อ DIO = 0 ด้านบน ถ้าต้องการผู้เชี่ยวชาญช่วยจัดระบบบัญชี ลองค้นหาสำนักงานบัญชีใกล้คุณ ควรคำนวณวงจรเงินสดบ่อยแค่ไหน อย่างน้อยทุกไตรมาส เพื่อดูแนวโน้มว่า CCC ดีขึ้นหรือแย่ลง ธุรกิจที่มียอดขายผันผวนตามฤดูกาลควรดูทุกเดือน และเปรียบเทียบกับเดือนเดียวกันของปีก่อนจะแม่นกว่าเปรียบเทียบกับเดือนก่อนหน้า ดูตัวเลข DIO DSO DPO จากงบการเงินตรงไหน สินค้าคงเหลือ ลูกหนี้ และเจ้าหนี้ ดูจากงบดุล ส่วนต้นทุนขายและรายได้ ดูจากงบกำไรขาดทุน ก่อนคำนวณอย่าลืมปรับยอดตามกับดัก 4 ข้อในหัวข้อ ตัวเลขดึงมาจากงบไหน ด้านบน โดยเฉพาะเรื่องลูกหนี้ที่รวม VAT ซึ่งทำให้วงจรเงินสดบวมเกินจริง

7 ก.ย. 2026

PEAK Account

16 min

DPO คืออะไร กลยุทธ์บริหารเจ้าหนี้ ให้เงินสดหมุนเวียนดี 

เจ้าของธุรกิจ SME หลายคนรู้ว่าต้องจ่ายเจ้าหนี้ให้ตรงเวลา แต่น้อยคนที่รู้ว่าจะจ่ายเมื่อไหร่ให้กระแสเงินสดดีที่สุด DPO (Days Payable Outstanding) คือตัวเลขที่ช่วยตอบคำถามนี้ได้ DPO คืออะไร DPO หรือ Days Payable Outstanding คือ อัตราส่วนทางการเงินที่วัดว่าธุรกิจ ใช้เวลากี่วันในการชำระหนี้ให้เจ้าหนี้การค้า (Accounts Payable) นับตั้งแต่วันที่ได้รับสินค้าหรือบริการจนถึงวันที่จ่ายเงินจริง พูดง่ายๆ ว่าถ้าร้านค้าสั่งสินค้ามาขาย แล้วจ่ายเงินผู้ขายอีก 45 วันถัดมา แสดงว่าระยะเวลาชำระหนี้ของร้านนั้นประมาณ 45 วัน ภาพรวมวงจรเงินสด (Cash Conversion Cycle) คืออะไร Cash Conversion Cycle หรือ CCC คือตัวเลขที่บอกว่าธุรกิจต้องใช้เวลากี่วันตั้งแต่จ่ายเงินซื้อสินค้า จนกว่าจะได้เงินคืนจากการขาย (อ้างอิงหลักการวิเคราะห์งบการเงินเบื้องต้น) สูตร CCC มีองค์ประกอบ 3 ส่วน CCC = DIO (วันที่สินค้าค้างสต๊อก) + DSO (วันที่รอเก็บเงินลูกค้า) – DPO (วันที่ใช้จ่ายเจ้าหนี้) ยิ่งธุรกิจจ่ายเงินเจ้าหนี้ได้ช้าเท่าไหร่ ก็จะยิ่งมีโอกาสที่จะได้กระแสเงินสดกลับมาหมุนเร็วขึ้น ธุรกิจจึงมีสภาพคล่องดีขึ้นโดยไม่ต้องกู้เพิ่ม ทั้งนี้ ระยะการจ่ายหนี้ ต้องมีความเหมาะสม และไม่กระทบต่อเครดิตเทอมโดยรวม ความแตกต่างระหว่าง DPO, DSO และ DIO ตัวเลขทั้ง 3 ตัวนี้เป็นชิ้นส่วนของวงจรเงินสด แต่วัดคนละจุด ตัวชี้วัด วัดอะไร ยิ่งสูงหมายความว่า DPO (Days Payable Outstanding) จำนวนวันที่ใช้จ่ายเจ้าหนี้ จ่ายเจ้าหนี้ช้า DSO (Days Sales Outstanding) จำนวนวันที่ใช้เก็บเงินจากลูกหนี้ เก็บเงินจากลูกค้าช้า DIO (Days Inventory Outstanding) จำนวนวันที่สินค้าค้างสต๊อก สินค้าขายช้า เงินจมอยู่ในสต๊อก สำหรับ SME ที่อยากให้เงินสดหมุนเร็ว เป้าหมายคือ ลด DSO (เก็บเงินเร็ว) ลด DIO (ขายของเร็ว) และรักษาระยะเวลาชำระหนี้ให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม สูตรคำนวณ DPO พร้อมตัวอย่างจริง อัตราส่วนนี้คำนวณง่ายมาก ใช้ข้อมูลจากงบการเงินเพียง 2 ตัว DPO = (เจ้าหนี้การค้า ÷ ต้นทุนขาย) × จำนวนวันในงวด โดยทั่วไปจำนวนวันในงวดจะใช้ 365 วัน (รายปี) หรือ 90 วัน (รายไตรมาส) ส่วนเจ้าหนี้การค้า ถ้ามีข้อมูลทั้งต้นงวดและปลายงวด ควรใช้ค่าเฉลี่ย = (ยอดต้นงวด + ยอดปลายงวด) ÷ 2 เพื่อให้ตัวเลขแม่นยำขึ้น แต่ถ้ามีแค่ยอดสิ้นงวดก็ใช้ได้เช่นกัน (อ้างอิงหลักการวิเคราะห์อัตราส่วนทางการเงินตามแนวทาง CFA Institute) ตัวอย่างคำนวณ DPO สำหรับ SME ไทย สมมุติ บริษัท ก จำกัด เป็นธุรกิจซื้อมาขายไป มีข้อมูลสิ้นปี 2568 ดังนี้ รายการ วิธีคำนวณ ผลลัพธ์ เจ้าหนี้การค้า (ยอดสิ้นงวด) – 900,000 บาท ต้นทุนขายทั้งปี – 6,000,000 บาท อัตราส่วน AP ต่อ COGS 900,000 ÷ 6,000,000 0.15 ระยะเวลาชำระหนี้ 0.15 × 365 วัน 54.75 วัน (ประมาณ 55 วัน) หมายความว่าบริษัท ก จำกัด ใช้เวลาเฉลี่ยประมาณ 55 วันในการจ่ายเงินให้เจ้าหนี้ ถ้าผู้ขายให้เครดิตเทอม 30 วัน แสดงว่าจ่ายช้ากว่าเทอมที่ตกลงไว้ ซึ่งถือว่าเป็นการผิดสัญญา เสี่ยงถูกตัดเครดิตหรือถูกระงับการส่งสินค้า ทางแก้ที่ถูกต้องคือ เจรจาขอขยายเทอมให้ยาวขึ้น ไม่ใช่จ่ายเกินเทอมเงียบๆ DPO สูงหรือต่ำ แบบไหนดีกว่า ไม่มีตัวเลขที่ดีที่สุดสำหรับทุกธุรกิจ ต้องดูบริบทของอุตสาหกรรมและความสัมพันธ์กับผู้ขายประกอบกัน ค่าสูงเกินไป อาจแปลว่าจ่ายช้าจนผู้ขายไม่ไว้ใจ เสี่ยงถูกตัดเครดิตหรือหยุดส่งของ ส่วนค่าต่ำเกินไป อาจแปลว่าจ่ายเร็วกว่าจำเป็น ทำให้เงินสดหมุนเวียนน้อยลง DPO เท่าไหร่ถึงดี Benchmark แยกตามอุตสาหกรรม อุตสาหกรรม ระยะเวลาชำระหนี้เฉลี่ยโดยประมาณ หมายเหตุ ค้าปลีก/ค้าส่ง 30-45 วัน หมุนเวียนสินค้าเร็ว เทอมมักสั้น ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม 45-60 วัน วัตถุดิบเยอะ เทอมยาวกว่า ก่อสร้าง 60-90 วัน โปรเจกต์ยาว การเบิกจ่ายตามงวดงาน เทคโนโลยี/บริการ 30-45 วัน ต้นทุนขายต่ำ เจ้าหนี้ไม่สูง ตัวเลขนี้เป็นค่าเฉลี่ยทั่วไปจากข้อมูลอุตสาหกรรมโดยประมาณ ไม่ใช่เกณฑ์ตายตัว คุณควรเปรียบเทียบตัวเลขของธุรกิจกับคู่แข่งในอุตสาหกรรมเดียวกัน และติดตามแนวโน้มเป็นรายไตรมาส ยืด DPO อย่างฉลาด เพิ่มกระแสเงินสดโดยไม่เสียเครดิต การยืดระยะเวลาจ่ายเจ้าหนี้ทำได้ แต่ต้องทำผ่านการเจรจาเทอมใหม่ ไม่ใช่จ่ายเกินเทอมเดิมเงียบๆ การจ่ายเกินเทอมที่ตกลงไว้คือผิดสัญญา ส่วนการเจรจาขอเทอมยาวขึ้นอย่างเป็นทางการคือกลยุทธ์ที่ถูกต้อง ยืดระยะเวลาชำระหนี้ได้ประโยชน์อะไร เสี่ยงอะไร ข้อดีหลักคือ ธุรกิจมีเงินสดในมือมากขึ้น สามารถนำไปหมุนเวียนซื้อสินค้ารอบใหม่ หรือรองรับช่วงที่ลูกค้าจ่ายช้าได้ แต่ความเสี่ยงก็มีจริง วิธีเจรจาเครดิตเทอมกับผู้ขายให้ได้เทอมดีขึ้น การขอเครดิตเทอมที่ยาวขึ้นไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องลำบาก ถ้าเตรียมตัวดี ควรจ่ายเจ้าหนี้ไหนก่อน (ส่วนลด vs ความสำคัญซัพพลาย vs ความเสี่ยง) เมื่อเงินสดมีจำกัด ต้องจัดลำดับความสำคัญ ลองใช้เกณฑ์ 3 มิตินี้ เกณฑ์ จ่ายก่อนเมื่อ จ่ายทีหลังได้เมื่อ ส่วนลดเงินสด ผู้ขายให้ส่วนลดถ้าจ่ายเร็ว (ต้นทุนโอกาสสูง ดูวิธีคำนวณด้านล่าง) ไม่มีส่วนลด หรือส่วนลดน้อยมาก ความสำคัญของซัพพลาย ผู้ขายรายนี้ทดแทนยาก ถ้าหยุดส่งของธุรกิจสะดุด มีผู้ขายสำรองหลายราย ความเสี่ยงที่จะหยุดส่งของ เจ้าหนี้เตือนแล้ว หรือเคยระงับสินค้าในอดีต ยังไม่มีสัญญาณเตือน ความสัมพันธ์ดี วิธีคำนวณต้นทุนโอกาสของส่วนลดเงินสด สมมุติผู้ขายให้เงื่อนไข 3/10 net 30 (ส่วนลด 3% ถ้าจ่ายใน 10 วัน ไม่งั้นจ่ายเต็มใน 30 วัน) รายการ วิธีคำนวณ ผลลัพธ์ อัตราส่วนลดต่อเงินเต็ม 3 ÷ (100 – 3) 0.0309 จำนวนรอบต่อปี 365 ÷ (30 – 10) วัน 18.25 รอบ ต้นทุนโอกาสรายปี 0.0309 × 18.25 56.4% ต่อปี ส่วนลด 3% ฟังดูน้อย แต่คิดเป็นต้นทุนโอกาสรายปีสูงถึง 56% ซึ่งแพงกว่าดอกเบี้ยสินเชื่อหรือวงเงินเบิกเกินบัญชีหลายเท่า เจ้าหนี้ที่ให้ส่วนลดแบบนี้จึงควรจ่ายก่อนเสมอ เครื่องมือทางการเงินที่ช่วยบริหาร AP ใช้เมื่อไหร่ถึงเหมาะ บางช่วงที่เงินสดตึงมาก เครื่องมือทางการเงินช่วยให้คุณจ่ายเจ้าหนี้ตรงเวลาโดยไม่ต้องรอเก็บเงินจากลูกค้าก่อน เครื่องมือ เหมาะเมื่อ ข้อควรระวัง บัตรเครดิตบริษัท ต้องจ่ายทันที แต่มี grace period 30-50 วัน ดอกเบี้ย 0% ถ้าจ่ายเต็ม ดอกเบี้ยสูงถ้าจ่ายขั้นต่ำ เพดานอยู่ที่ 16% ต่อปี (ข้อมูลจากประกาศ ธปท.) วงเงินเบิกเกินบัญชี (Overdraft) ต้องการสภาพคล่องระยะสั้น จ่ายดอกเบี้ยเฉพาะวันที่ใช้ ดอกเบี้ยคิดรายวัน ต้องมีวินัยคืนเงินเร็ว ตั๋วสัญญาใช้เงิน (P/N) ต้องจ่ายเจ้าหนี้รายใหญ่ก้อนเดียว รู้แน่ว่ารายได้จะเข้าเมื่อไหร่ ต้องมีแผนชำระคืนชัดเจน ดอกเบี้ยมักต่ำกว่าบัตรเครดิต หลักการสำคัญคือ ใช้เครื่องมือเหล่านี้เพื่อขยับเวลา ไม่ใช่เพื่อยืมมาจ่ายหนี้เดิม ถ้าพบว่าต้องกู้มาจ่ายเจ้าหนี้บ่อยๆ ควรกลับไปทบทวนโครงสร้างกระแสเงินสดทั้งหมด แก้ปัญหาวิกฤต: ทำอย่างไรเมื่อจ่ายช้าจนผู้ขายหยุดส่งของ ถ้าถึงจุดที่ผู้ขายหยุดส่งสินค้าแล้ว สิ่งแรกที่ต้องทำคือแก้ปัญหาเฉพาะหน้าให้ธุรกิจเดินต่อได้ จากนั้นจึงวางระบบป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ การป้องกันดีที่สุดคือ ติดตามอายุเจ้าหนี้ (AP Aging) สม่ำเสมอ ถ้าเห็นว่ามียอดค้างจ่ายเกินกำหนดเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ให้แก้ไขก่อนที่ปัญหาจะลุกลาม PEAK ช่วยติดตามเจ้าหนี้และบริหาร AP ได้อย่างไร PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ช่วยให้คุณเห็นภาพรวมเจ้าหนี้แบบ real-time ผ่าน PEAK Board โดยไม่ต้องรอปิดงบ ระบบบันทึกเอกสารซื้อ ใบสั่งซื้อ และใบรับสินค้าเชื่อมโยงกันอัตโนมัติ เห็นได้ทันทีว่าเจ้าหนี้รายไหนครบกำหนดจ่ายเมื่อไหร่ พร้อมรายงาน AP Aging แยกตามช่วงอายุหนี้ สรุป: DPO คือเครื่องมือบริหารเงินสด ไม่ใช่แค่ตัวเลขในงบ สิ่งที่ทำได้ทันทีหลังอ่านบทความนี้ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ DPO ควรคำนวณ DPO บ่อยแค่ไหน สำหรับ SME ที่ซื้อสินค้าเป็นประจำ ควรคำนวณอย่างน้อยทุกไตรมาส เพื่อจับแนวโน้มว่าระยะเวลาจ่ายเจ้าหนี้เปลี่ยนแปลงไปในทิศทางไหน ถ้าตัวเลขเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ โดยไม่ได้ตั้งใจ อาจเป็นสัญญาณว่าเงินสดเริ่มตึง ธุรกิจบริการที่ไม่มีสินค้าสต๊อก ต้องดูอัตราส่วนนี้ไหม ต้องดูเช่นกัน แม้ไม่มีต้นทุนสินค้า แต่ธุรกิจบริการยังมีค่าใช้จ่ายที่ต้องจ่ายให้ผู้ให้บริการภายนอก เช่น ค่าจ้าง outsource และค่าซอฟต์แวร์ สิ่งเหล่านี้สะท้อนในตัวเลขได้ โดยใช้ต้นทุนบริการแทนต้นทุนขายในสูตร ควรใช้ยอดเจ้าหนี้เฉลี่ยหรือยอดสิ้นงวดในการคำนวณ ถ้ามีข้อมูลทั้งต้นงวดและปลายงวด ใช้ค่าเฉลี่ย = (ต้นงวด + ปลายงวด) ÷ 2 จะแม่นยำกว่า เพราะสะท้อนยอดเจ้าหนี้ตลอดทั้งปี ไม่ใช่แค่จุดเดียว แต่ถ้ามีแค่ยอดสิ้นงวดก็ใช้ได้ เพียงแต่ต้องรู้ว่าตัวเลขอาจคลาดเคลื่อนหากยอดเจ้าหนี้ผันผวนมากระหว่างปี DPO กับ Creditor Days เหมือนกันหรือไม่ เหมือนกัน ทั้งสองคำหมายถึงจำนวนวันเฉลี่ยที่ธุรกิจใช้ในการชำระหนี้ให้เจ้าหนี้ บางแหล่งข้อมูลอาจใช้ชื่อว่า Creditor Days, Payable Days หรือ Average Payment Period ซึ่งเป็นตัวเลขเดียวกัน

7 ก.ย. 2026

PEAK Account

17 min

DSO คืออะไร สูตรคำนวณ cash flow เก็บเงินลูกหนี้ให้ไว

ธุรกิจที่ยอดขายดีไม่ได้แปลว่ามีเงินสดในมือเสมอไป หลายกิจการออกใบแจ้งหนี้ไปแล้วแต่ต้องรอเงินอีก 60-90 วัน ยิ่งหากกิจการไหน มีลูกหนี้สะสมมากขึ้น เงินสดหมุนไม่ทัน สุดท้ายธุรกิจที่กำไรดีอาจสะดุดเพราะ cash flow ขาดมือ เพื่อการป้องกันปัญหานี้ บทความนี้จะพาคุณมารู้จักสูตร DSO เพื่อการประเมิน cash flow ในธุรกิจ พร้อมเข้าใจวิธีอ่าน AR Aging Report นโยบายป้องกันลูกหนี้ค้าง และสูตรตามหนี้ที่ทำตามได้ทันที DSO คืออะไร DSO คือระยะเวลาเฉลี่ยที่ธุรกิจใช้เก็บเงินจากลูกหนี้การค้า นับตั้งแต่วันที่ออกใบแจ้งหนี้จนถึงวันที่ได้เงินจริง โดยยิ่งค่า DSO ต่ำเท่าไหร่ แปลว่ายิ่งเก็บเงินได้เร็วเท่านั้น ช่วยให้ธุรกิจมี cash flow ที่ดีตามไปด้วย ตัวอย่างเช่น หาก DSO ของกิจการอยู่ที่ 45 วัน หมายความว่าโดยเฉลี่ยต้องรอ 45 วันหลังออกบิล กว่าจะได้เงินสดกลับมา สูตรคำนวณ DSO พร้อมตัวอย่าง DSO = (ลูกหนี้การค้า ÷ ยอดขายเชื่อ) × จำนวนวัน ตัวอย่าง: บริษัท ก จำกัด ธุรกิจขายส่งสินค้า รายการ ตัวเลข ลูกหนี้การค้า ณ สิ้นเดือน 900,000 บาท ยอดขายเชื่อในเดือน 1,500,000 บาท จำนวนวัน 30 วัน รายการ วิธีคำนวณ ผลลัพธ์ DSO (900,000 ÷ 1,500,000) × 30 18 วัน DSO 18 วันถือว่าดี เพราะเก็บเงินได้เร็ว เปิดโอกาสให้นำเงินไปสานต่อธุรกิจได้ ตัวอย่าง: บริษัท ข จำกัด ธุรกิจรับเหมาบริการ รายการ วิธีคำนวณ ผลลัพธ์ ลูกหนี้การค้า – 2,000,000 บาท ยอดขายเชื่อในเดือน – 1,200,000 บาท DSO (2,000,000 ÷ 1,200,000) × 30 50 วัน DSO 50 วัน ถือว่าอยู่ในเกณฑ์เริ่มสูง ธุรกิจควรต้องเร่งเก็บเงินก่อนที่ cash flow จะตึง DSO เท่าไหร่ถึงดี เป้าหมายสำหรับ SME DSO ที่ดีขึ้นอยู่กับประเภทธุรกิจ อุตสาหกรรม และความจำเป็นของผู้ประกอบการแต่ละราย แต่โดยส่วนมาก สามารถใช้ตารางนี้เพื่ออ้างอิงเป็นค่าเฉลี่ยได้ ประเภทธุรกิจ DSO ที่ดี DSO เริ่มน่าเป็นห่วง ค้าปลีก / ขายสด 0-15 วัน (รับเงินสดทันที) มากกว่า 30 วัน ค้าส่ง / ผู้ผลิต 30-45 วัน (เครดิต 30 วัน) มากกว่า 60 วัน งานบริการ / รับเหมา 30-45 วัน (เครดิต 30-45 วัน) มากกว่า 60 วัน e-Commerce (B2B) 15-30 วัน (แล้วแต่ marketplace) มากกว่า 45 วัน (ค่าเฉลี่ยอ้างอิงจากข้อมูลอุตสาหกรรมทั่วไป ตัวเลขอาจแตกต่างตามขนาดและประเภทธุรกิจ) หลักการง่ายๆ คือ DSO ไม่ควรเกินเครดิตเทอมที่ให้ลูกค้า ถ้าให้เครดิต 30 วันแต่ DSO อยู่ที่ 50 วัน แปลว่าลูกค้าจ่ายช้ากว่าที่ตกลง ลูกหนี้ค้างจ่ายเกิดจากอะไร ลูกหนี้ค้างจ่ายไม่ได้เกิดจากลูกค้าไม่ดีเสมอไป บางทีปัญหาอยู่ที่ตัวกิจการเอง สาเหตุหลักมี 5 ข้อ เริ่มแก้ได้จากจัดการเอกสารให้เป็นระบบ ออกใบวางบิลตรงเวลา และตั้งแจ้งเตือนอัตโนมัติ AR Aging Report คืออะไร อ่านรายงานอายุลูกหนี้อย่างไร AR Aging Report (รายงานอายุลูกหนี้) คือรายงานที่แบ่งยอดลูกหนี้ค้างชำระเป็นช่วงอายุตามจำนวนวันที่เลยกำหนดจ่าย โดยรายงานนี้ช่วยให้เห็นว่ามีลูกหนี้ค้างอยู่เท่าไหร่ และค้างมานานแค่ไหน ผ่านการแบ่งออกเป็น 4 ช่วง ที่แต่ละช่วงบอกสถานะและสิ่งที่ต้องทำแตกต่างกัน ช่วงอายุ สถานะ สิ่งที่ต้องทำ 0-30 วัน ปกติ ตรวจสอบว่าลูกค้าได้รับบิลแล้ว เตรียมติดตามลูกค้า 31-60 วัน เริ่มส่งสัญญาณ ติดต่อลูกค้าทันที สอบถามเหตุผลที่ยังไม่สะดวกจ่าย 61-90 วัน วิกฤต เร่งเจรจา พิจารณาหยุดส่งสินค้าหรือบริการเพิ่ม 90+ วัน เสี่ยงเป็นหนี้สูญ ประเมินตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญตาม NPAEs (มาตรฐานบัญชีสำหรับ SME ที่ไม่ได้อยู่ในตลาดหุ้น) พิจารณาใช้มาตรการทางกฎหมาย เจ้าของกิจการควรหมั่นดูรายงานนี้ทุกสัปดาห์ ไม่ใช่แค่ตอนปิดงบ โดยเฉพาะถ้าหากเห็นลูกหนี้เริ่มเลื่อนจาก 0-30 ไป 31-60 วันมากขึ้น นั่นคือสัญญาณเตือนก่อนที่ cash flow จะตึง นโยบายป้องกันลูกหนี้ค้าง: Credit Limit และส่วนลดจ่ายเร็ว การป้องกันดีกว่าการตามแก้ นโยบาย 2 เรื่องนี้ช่วยลด DSO ได้ตั้งแต่ต้นทาง วิธีกำหนดวงเงินเครดิต (Credit Limit) สำหรับลูกค้า SME วงเงินเครดิต (Credit Limit) คือยอดเงินสูงสุดที่ยอมให้ลูกค้าค้างจ่ายได้ในช่วงเวลานั้นๆ แต่ SME หลายรายอาจไม่ไดมองถึงจุดนี้ เมื่อปล่อยให้ลูกค้าซื้อสินค้าได้มากเท่าไหร่ ธุรกิจก็ต้องรับความเสี่ยงไปด้วยมากเท่านั้น การกำหนดวงเงินเครดิต จะช่วยให้ธุรกิจจัดการความเสี่ยงได้ดียิ่งขึ้น โดยพิจารณาจาก 3 ข้อนี้ เจ้าของธุรกิจควรพิจารณาปรับวงเงินใหม่ ทุก 6 เดือน ให้สะท้อนกับตามพฤติกรรมการจ่ายจริง และต้องคอยเฝ้าระวัง อย่าให้ลูกค้ารายเดียวค้างเกิน 10-15% ของยอดลูกหนี้ทั้งหมด ส่วนลดจ่ายเร็ว (Early Payment Discount) คุ้มไหม Early Payment Discount คือส่วนลดที่ให้ลูกค้าเพื่อจูงใจให้จ่ายเร็วกว่ากำหนด ตัวอย่างเช่น 2/10 net 30 หมายความว่า จ่ายภายใน 10 วันได้ส่วนลด 2% แต่ถ้าไม่ใช้ส่วนลด ต้องจ่ายเต็มภายใน 30 วัน รายการ วิธีคำนวณ ผลลัพธ์ ยอดขาย – 100,000 บาท ส่วนลดถ้าจ่ายใน 10 วัน 100,000 × 2% 2,000 บาท ได้รับเงินจริง 100,000 – 2,000 98,000 บาท ได้เงินเร็วขึ้น 30 – 10 20 วัน ยอมลดยอดเงิน 2,000 บาท เพื่อให้ได้เงิน 98,000 บาทเร็วขึ้น 20 วัน แม้จะฟังดูลดไปมาก แต่ถ้าคิดเป็นอัตราดอกเบี้ยรายปี จะเท่ากับประมาณ 36% ซึ่งสูงทีเดียว คำแนะนำคือการยื่นส่วนลดประเภทนี้ ไม่ควรให้สิทธิ์กับลูกค้าทุกราย แต่ให้ใช้กับลูกค้ายอดสั่งซื้อสูง ที่คุณต้องการเก็บ cash flow กลับมาเร็ว สร้างความพิเศษและความประทับใจให้กับลูกค้าในคราวเดียว เมื่อไหร่ควรเริ่มตามเงิน คำตอบสั้นๆ คือ เริ่มก่อนถึงกำหนดจ่ายเสียอีก ไม่ต้องรอให้เลยกำหนดแล้วค่อยตาม สูตรตามหนี้ 7-14-30 วัน ที่ทำตามได้ทันที นี่คือ framework ที่ SME ใช้ตามเงินอย่างเป็นระบบ แบ่งเป็น 4 ระดับ แต่ละระดับเข้มข้นขึ้นเรื่อยๆ วันที่ 7 หลังเกินกำหนด: แจ้งเตือนโดยตรง โทรหรือส่งอีเมลสุภาพ สอบถามว่าได้รับบิลเรียบร้อยไหม มียอดค้างชำระเท่าไหร่ โดยปกต แค่ขั้นตอนนี้ก็ได้เงินแล้ว เพราะลูกค้าอาจลืมจริงๆ วันที่ 14 หลังเกินกำหนด: ติดตามหนี้จริงจัง ส่งจดหมายหรืออีเมลอย่างเป็นทางการ ระบุยอดค้างชำระและวันที่ครบกำหนด ขอให้ชำระภายใน 7 วัน พร้อมแจ้งว่าหากไม่ได้รับการตอบกลับ จะพิจารณาระงับเครดิต วันที่ 30 หลังเกินกำหนด: มาตรการเด็ดขาด หยุดส่งสินค้าหรือบริการเพิ่มจนกว่าจะชำระ ส่ง Final Notice แจ้งว่าจะมีมาตรการเพิ่มเติม ในขั้นตอนนี้ต้องให้ผู้บริหารเป็นคนติดต่อโดยตรง หลัง 60-90 วัน: เรื่องทางกฎหมายและเตรียมตั้งหนี้สูญ ถ้าผ่าน 60 วันแล้วยังไม่ได้เงิน ต้องพิจารณา 2 เรื่องพร้อมกัน รายการ Dr (เดบิต) Cr (เครดิต) หนี้สงสัยจะสูญ (ค่าใช้จ่าย) XX,XXX – ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ – XX,XXX ลูกค้าจ่ายช้าเรื้อรัง ต้องจัดการอย่างไร บางครั้งลูกค้าไม่ได้จ่ายช้าแค่ครั้งเดียว แต่เป็นพฤติกรรมซ้ำๆ สถานการณ์แบบนี้ต้องจัดการเชิงรุก ไม่ใช่แค่รอ ลูกค้าขอเครดิตเทอมยาวขึ้น ควรต่อรองอย่างไร ถ้าลูกค้าที่จ่ายดีมาตลอดขอขยายเครดิตจาก 30 เป็น 45 วัน ไม่ต้องปฏิเสธทันที แต่ต่อรองด้วย 4 เงื่อนไขนี้ เมื่อไหร่ควรหยุดส่งของ ถ้าลูกค้ามีพฤติกรรมเข้าเกณฑ์ 3 ใน 5 ข้อนี้ ควรพิจารณาหยุดส่งสินค้าหรือบริการเพิ่ม การหยุดส่งของไม่ได้แปลว่าตัดลูกค้าทิ้ง แต่คือการปกป้อง cash flow ของกิจการ เมื่อลูกค้าชำระยอดค้างแล้ว ก็กลับมาทำธุรกิจต่อได้ สรุป: บริหารลูกหนี้ให้ดี แล้ว Cash Flow จะดีตาม ธุรกิจเติบโตมั่นคง การบริหารลูกหนี้ไม่ใช่เรื่องยาก แค่ต้องมีระบบ สิ่งที่ควรเริ่มทำตั้งแต่วันนี้ จัดการลูกหนี้ให้เป็นระบบด้วย PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ PEAK ช่วยให้เจ้าของ SME บริหารลูกหนี้ครบจบในที่เดียว ออกใบเสร็จรับเงิน ใบแจ้งหนี้ และใบวางบิลส่งถึงลูกค้าได้ทันที พร้อมติดตามสถานะลูกหนี้ค้างชำระผ่าน Dashboard แบบ real-time และใช้ PEAK Board วิเคราะห์ภาพรวมธุรกิจ ยกระดับการบริหารลูกหนี้ของคุณ ทดลองใช้ PEAK ฟรี คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับ DSO และการบริหารลูกหนี้ DSO กับ DPO ต่างกันอย่างไร DSO วัดว่าเก็บเงินจากลูกค้าได้เร็วแค่ไหน ส่วน DPO (Days Payable Outstanding) วัดว่าจ่ายเงินให้ supplier ช้าแค่ไหน ถ้า DPO สูงกว่า DSO แปลว่ากิจการได้เปรียบ เพราะเก็บเงินเข้ามาก่อนแล้วค่อยจ่ายออก ธุรกิจขนาดเล็กควรให้เครดิตเทอมไหม ถ้าลูกค้าส่วนใหญ่คือผู้บริโภคทั่วไป ไม่จำเป็นต้องให้เครดิต ควรรับเงินสดหรือโอนทันที แต่ถ้าค้าขายกับธุรกิจอื่น (B2B) การให้เครดิต 15-30 วันเป็นเรื่องปกติ เริ่มจากเทอมสั้นแล้วค่อยขยายตามประวัติจ่ายจริง ลูกหนี้ค้างจ่ายจนเป็นหนี้สูญ บันทึกบัญชีอย่างไร เมื่อพิจารณาว่าเก็บเงินไม่ได้จริงๆ ให้ตัดเป็นหนี้สูญ (Bad Debt) โดยเดบิตค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญที่ตั้งไว้ และเครดิตลูกหนี้การค้า พร้อมศึกษาเงื่อนไขทางภาษีเพิ่มเติม จดบันทึกหลักฐานว่าพยายามติดตามแล้วแต่ไม่สำเร็จ (ข้อมูลจากกรมสรรพากร) PEAK มีรายงานลูกหนี้ค้างชำระไหม PEAK มีรายงานลูกหนี้ค้างชำระที่แสดงยอดค้างแยกตามลูกค้าและอายุหนี้ได้ ช่วยให้เห็นภาพรวมโดยไม่ต้องทำ Excel เอง เรียกดูได้จากโปรแกรมบัญชีออนไลน์ PEAK โดยตรง

7 ก.ย. 2026

PEAK Account

16 min

ค่า GP คืออะไร เปรียบเทียบค่าธรรมเนียมทั้ง 4 แพลตฟอร์ม

ในยุคที่การซื้อของออนไลน์กลายเป็นเรื่องปกติในชีวิตประจำวัน ทุกแพลตฟอร์มแข่งขันแจกโค้ดส่วนลดให้กับผู้ใช้งาน โดยหักส่วนต่างมาจากค่าธรรมเนียมผู้ขาย ทำให้ค่า GP (Gross Profit Fee) กลายเป็นต้นทุนก้อนใหญ่ ที่ผู้ขายออนไลน์ทุกคนต้องเข้าใจ ที่หากตั้งราคาผิด จากได้กำไรอาจกลายเป็นเข้าเนื้อแบบไม่รู้ตัว บทความนี้จะพามารู้จักกับค่า GP พร้อมเปรียบเทียบค่าธรรมเนียมทุกรายการ จากทั้ง Shopee, TikTok Shop, Lazada และ Thaimart แนะนำวิธีการคำนวณต้นทุนจริง อธิบายผ่านตัวอย่างที่เข้าใจง่าย และเจาะลึกต้นทุนแฝง เพื่อให้ได้กำไรตามต้องการ ค่า GP คืออะไร ทำไมผู้ขายออนไลน์ต้องรู้ ค่า GP (Gross Profit Fee) คือค่าธรรมเนียมการขาย ที่จะหักจากยอดขายทุกออเดอร์ ก่อนจะโอนเงินให้ผู้ขาย โดยค่า GP แต่ละหมวดสินค้าจะมีอัตราที่แตกต่างกัน แต่หากผู้ขายไม่มีรายได้ แพล็ตฟอร์มก็จะไม่เก็บค่าธรรมเนียมในส่วนนี้ พูดง่าย ๆ ว่าถ้าขายไม่ได้ก็ไม่จะไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ นอกเหนือจากค่า GP แล้ว ยังมีค่าธรรมเนียมอื่นที่ผู้ขายต้องรับผิดชอบ อาทิ ยิ่งช่วงหลังมานี้ ทุกแพลตฟอร์มต่างปรับขึ้นค่าธรรมเนียมกันอย่างพร้อมหน้า ทั้ง Shopee และ Lazada ที่ขึ้นครั้งละ 1-2% หากผู้ขายไม่ติดตามข่าว อาจตั้งราคาพลาดจนกำไรบางแบบไม่รู้ตัว แพลตฟอร์ม E-Commerce ยังมีหน้าที่นำส่งข้อมูลรายได้ให้กับกรมสรรพากร ผู้ค้าออนไลน์จึงต้องเข้าใจภาษีสำหรับผู้ค้าออนไลน์เพิ่มเติมด้วย เพื่อไม่ให้พลาดเรื่องการจัดการภาษี รู้จัก 4 แพลตฟอร์ม เหมาะกับธุรกิจแบบไหน ก่อนเลือกแพลตฟอร์มขายของออนไลน์ ผู้ขายควรเข้าใจในจุดแข็งของแต่ละแพล็ตฟอร์มก่อน ซึ่งมีกลุ่มลูกค้า ความต้องการ และอัตรา GP ที่แตกต่างกันไปตามแต่ละหมวด การเลือกแพลตฟอร์มที่ตรงกับธุรกิจ จะช่วยเพิ่มโอกาสปิดการขายได้มากขึ้น Shopee TikTok Shop Lazada Thaimart ส่วนแบ่งการตลาด ในประเทศไทย มากกว่า 50% ประมาณ 33% ประมาณ 17% ยังไม่มีข้อมูล จุดแข็งแพลตฟอร์ม ฐานลูกค้าใหญ่ที่สุด บริการหลากหลาย เน้นขายผ่านวิดีโอ ไลฟ์สด ปักตะกร้า LazMall เน้นความน่าเชื่อถือ สินค้าต้องระบุที่มาให้ชัดเจน และไม่เก็บ GP ปีแรก ข้อมูลส่วนแบ่งตลาดในประเทศไทย อ้างอิงจาก DataGlass Research “SEA Seller Market Research 2026” และ Tuke Marketing แม้ว่าสินค้าที่คุณมีอาจไม่ตรงกลุ่มเป้าหมายของแต่ละแพลตฟอร์ม แต่การตั้งร้านค้าให้ครบทุกแพลตฟอร์ม ไม่ได้มีค่าใช้จ่ายใดๆ เพิ่มเติม จึงเป็นตัวเลือกที่ดีกว่ากับการตั้งร้านค้าให้ครอบคลุมทุกความต้องการ เปรียบเทียบค่า GP แต่ละแพลตฟอร์ม ตามหมวดสินค้า แต่ละแพลตฟอร์มคิดค่า GP และค่าธรรมเนียม ในแต่ละหมวดสินค้าไม่เท่ากัน ผู้ขายจึงต้องรู้ค่า GP ตามประเภท สินค้าของตนเอง เพื่อการตั้งราคาให้เหมาะสม โดยตารางด้านล่างนี้แสดงหมวดสินค้าหลัก และอัตราค่า GP ที่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% แล้ว Shopee TikTok Shop Lazada Thaimart สินค้าอิเล็กทรอนิกส์ 7.45-19.26% 6.42-10.70% 5.89-16.05% ไม่เรียกเก็บค่า GPในปีแรก* สินค้าแฟชัน 18.73%-19.26% 10.70%-11.77% 16.05%-17.12% สินค้าอุปโภคบริโภค FMCG 16.05% 10.70% 16.05% สินค้าทั่วไป 14.98%-19.26% 9.63-10.70% 10.17%-16.05% *Thaimart มีนโยบายยกเว้นค่า GP 0% ในปีแรกถึงวันที่ 6 กรกฎาคม 2570 ก่อนจะเรียกเก็บเป็นขั้นบันได โดยปรับเป็น 5% ในปีที่สอง, 8% ในปีที่สาม, และเพดานสูงสุด 10% ในปีที่สี่ ส่วนค่าธรรมเนียมการชำระเงิน 3.21% จะได้รับการยกเว้นถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2569 เท่านั้น ตามข้อมูลจาก Thaimart Official Facebook Page ตัวอย่างคำนวณค่าธรรมเนียมและ GP จากแต่ละแพลตฟอร์ม เมื่อดูแค่ตัวเลข GP หลายคนอาจเข้าใจว่าการขายผ่าน TikTok Shop จะถูกหักค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มน้อยที่สุด แต่เมื่อคำนวณค่าธรรมเนียมทุกรายการเข้าด้วยกันแล้ว จะเห็นรายรับสุทธิที่วัดผลได้ดีกว่าแค่การดูยอด GP ในกรณีตัวอย่างจริง ผู้ขายตั้งราคาขายทุเรียนเนื้อล้วนเกรดพรีเมี่ยมที่ 1,000 บาท ส่วนลดร้านค้า 100 บาท ลูกค้าจึงจ่ายจริงเพียง 900 บาท Shopee TikTok Shop Lazada ราคาขายตั้งต้น 1,000 บาท ส่วนลดผู้ขาย -100 บาท ราคาที่ลูกค้าจ่าย 900 บาท ค่าคอมมิชชัน (GP) สำหรับกลุ่ม สินค้าอุปโภคบริโภค 900 x 16.05% = 144.45 บาท 900 x 10.70% = 96.30 บาท 900 x 16.05% = 144.45 บาท ค่าธรรมเนียมการชำระเงิน (Payment Transaction Fee)  900 x 3.21% = 28.89 บาท 900 x 3.21% = 28.89 บาท 900 x 3.21% = 28.89 บาท ค่าธรรมเนียมสนับสนุนการเติบโตของร้านค้า(Commerce Growth Fee) – 900 x 8.03% = 72.27 บาท – Platform Fee 1.07 บาท 1.07 บาท – รายรับสุทธิ 725.59 บาท 701.47 บาท 726.66 บาท คิดเป็นค่าธรรมเนียมรวม 19.38% 22.06% 19.26% * ค่า GP ปัจจุบันของแต่ละแพลตฟอร์ม อ้างอิงข้อมูลจากวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2569 แม้ TikTok Shop จะมีค่าธรรมเนียมสูงกว่าแพลตฟอร์มอื่น แต่ด้วยธรรมชาติของแพลตฟอร์มที่เน้นการขายด้วยวิดีโอ จึงมีระบบ Affiliate ที่แข็งแกร่งกว่าแพลตฟอร์มอื่นๆ ผู้ใช้งานจึงมีโอกาสค้นพบสินค้าของคุณได้รวดเร็ว ด้วยเหตุผลนี้ ทำให้ TikTok Shop กลายเป็นอีกหนึ่งแพลตฟอร์มที่ผู้ขายไม่ควรมองข้าม นอกจากนี้ แต่ละแพลตฟอร์มอาจมีเงื่อนไขเพิ่มเติม เช่น ค่าแคมเปญโปรโมชันตามช่วงเวลา ส่วนลดคอมมิชชัน หรือค่าธรรมเนียมอื่นๆ ผู้ขายจึงควรหมั่นตรวจสอบรายรับสุทธิ และติดตามข่าวสารจากแพลตฟอร์มอย่างสม่ำเสมอ  สำหรับรายละเอียดค่าธรรมเนียม Shopee แบบครบทุกรายการที่ อ่านเพิ่มได้ที่ วิธีคำนวณค่าธรรมเนียม Shopee 2569 นอกจากค่า GP ผู้ขายมีต้นทุนอะไรอีก โดยเฉลี่ยแล้ว แพลตฟอร์ม E-Commerce จะหักค่าธรรมเนียมรวมประมาณ 19-22% สำหรับกลุ่มสินค้าอุปโภคบริโภค ที่ใช้อ้างอิงในบทความ ทำให้ผู้ขายหลายรายเข้าใจว่า ต้นทุนของตนเองมีแค่ต้นทุนสินค้า รวมกับค่า GP ของแพลตฟอร์มเท่านั้น แต่จริงๆ แล้ว ยังมีต้นทุนแฝงอื่นอีก อาทิ ตัวอย่างการคิดต้นทุนสินค้า การคำนวณต้นทุนจริง ทำได้โดยการจับเอาค่าใช้จ่ายทุกอย่าง มาหารเฉลี่ยลงในสินค้า เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนที่สุด การคำนวณให้แยกออกเป็นสามส่วน โดยจะใช้ตัวอย่างเป็นทุเรียนเนื้อล้วนเกรดพรีเมี่ยม ที่ตั้งราคาขายจริง 900 บาทเหมือนเดิม และสมมติให้ต้นทุนสินค้าอยู่ที่ 300 บาท ส่วนที่ 1: ต้นทุนสินค้า ราคาทุเรียน 300 บาท ส่วนที่ 2: ต้นทุนผันแปรต่อชิ้น ค่า GP แพลตฟอร์ม (หมวดผลไม้สด ประมาณ 20-23%) 900 x 20-23% = 180-207 บาท ค่าบรรจุภัณฑ์ พิมพ์กล่องกันกระแทก 15 บาท ส่วนที่ 3: ต้นทุนคงที่ และต้นทุนแฝง ค่าโฆษณาและการตลาด 10 บาท ค่าแรงพนักงาน คนแพ็คสินค้า 20 บาท ค่าความเสี่ยง สินค้าเสียหาย(ตีเผื่อไว้ 5% ของต้นทุน) 15 บาท สรุปต้นทุน (1)+(2)+(3) 540-567 บาท เมื่อกางต้นทุนออกมาชัดเจน จะเห็นได้ชัดว่าราคาขายบนแพลตฟอร์ม 900 บาท หลังหักกับต้นทุน 540-567 บาท จะเหลือกำไรจริงเพียงแค่ 333-360 บาทเท่านั้น ดังนั้น ผู้ขายจึงควรมองหาวิธีการลดต้นทุน ด้วยวิธีการที่ไม่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพสินค้า หาผลิตภัณฑ์อื่นมาขายเสริม หรืออาจพิจารณาเข้าร่วมแคมเปญต่างๆ เพื่อให้มียอดขายและกำไรที่มากขึ้น สรุป : เปรียบเทียบค่า GP แพลตฟอร์ม E-Commerce ไทย ค่า GP เป็นเพียงส่วนหนึ่งของค่าธรรมเนียม E-Commerce ทั้งหมด ผู้ขายออนไลน์จึงต้องจำ 3 เรื่องนี้ จัดการบัญชีร้านค้าออนไลน์ให้เป็นระบบด้วย PEAK เมื่อขายของบนหลายแพลตฟอร์มพร้อมกัน การจัดการบัญชีด้วยมือจะยุ่งยากและมีโอกาสเสี่ยงที่จะผิดพลาด PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์สำหรับธุรกิจ E-Commerce สามารถนำเข้ารายรับ-รายจ่ายจากทุกแพลตฟอร์ม ผ่านช่องทาง API เชื่อมต่อกับระบบจัดการร้านค้าออนไลน์ได้อัตโนมัติ พร้อมดูรายงานกำไร-ขาดทุนได้แบบ Real-time และเตรียมเอกสารภาษีได้ครบในที่เดียว คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับค่า GP แพลตฟอร์ม E-Commerce ค่า GP กับค่าธรรมเนียมรวม ต่างกันอย่างไร ค่า GP คือค่าคอมมิชชันที่แพลตฟอร์มเก็บจากยอดขาย ส่วนค่าธรรมเนียมรวมยังรวมถึง Payment Fee, Commerce Growth Fee (เฉพาะ TikTok Shop) และ Platform Fee อีกด้วย ตัวอย่างเช่น TikTok Shop เก็บ GP เพียง 10.70% แต่ค่าธรรมเนียมรวมจริงสูงถึง 22.06% ขายของผ่านไลฟ์สด เสียค่าธรรมเนียมเพิ่มอีกไหม การขายสินค้าผ่านไลฟ์สดไม่มีการคิดค่าธรรมเนียมเพิ่มเติม แต่อาจจะมีค่า Affiliate Commission ที่ต้องจ่ายให้ครีเอเตอร์ที่ช่วยขายสินค้า สิ่งที่ต้องชั่งน้ำหนักคือการใช้ Affiliate สามารถทำให้ยอดขายเพิ่มขึ้นได้ แต่ต้องแลกกับกำไรต่อชิ้นที่ลดลง โดยเฉพาะกับแพล็ตฟอร์ม TikTok Shop ที่ครีเอเตอร์มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจสูง ค่า GP คิดจากราคาตั้งต้นหรือราคาที่ลูกค้าจ่ายจริง ทุกแพลตฟอร์มคิดค่า GP จากราคาที่ลูกค้าจ่ายจริงหลังหักส่วนลดร้านค้า ไม่ใช่ราคาตั้งต้น ตัวอย่างเช่น ตั้งราคา 1,000 บาท ลดเอง 100 บาท ลูกค้าจ่าย 900 บาท แพลตฟอร์มจะคิด GP และค่าธรรมเนียมอื่นๆ จากรายรับ 900 บาท แพลตฟอร์มไหนหักค่าธรรมเนียมน้อยที่สุด แต่ละแพลตฟอร์มมีอัตราการหักค่าธรรมเนียมที่แตกต่างกันไป ตามหมวดหมู่ของสินค้า และอัตราค่าบริการต่างๆ ที่อาจเปลี่ยนแปลงได้เสมอ ผู้ขายจึงต้องคอยติดตามข่าวสารต่อเนื่อง แต่สำหรับผู้ขายรายใหม่อาจพิจารณา Thaimart ที่ยังไม่เรียกเก็บค่า GP ในปีแรก ทำให้เป็นตัวเลือกที่ต้นทุนต่ำสุด Thaimart ไม่เก็บค่า GP จริงหรือ มีเงื่อนไขอะไรบ้าง Thaimart เป็นแพลตฟอร์ม E-Commerce ของไทย เปิดให้บริการเดือนกรกฎาคม 2569 มีจุดเด่นคือการไม่เก็บค่า GP ในปีแรก สำหรับผู้ขายที่เปิดร้านก่อนวันที่ 6 กรกฎาคม 2570 หลังจากนั้นจะเริ่มเก็บเป็นขั้นบันได คือ 5% ในปีที่สอง 8% ในปีที่สาม และเพดานสูงสุด 10% ในปีที่สี่ ส่วนค่าธรรมเนียมการชำระเงินยกเว้นถึง 31 ธันวาคม 2569 เท่านั้น อ้างอิงจาก: DataGlassLabs, Tuke Marketing, BangkokPost