SME ที่กำลังตัดสินใจว่าควรซื้อเครื่องจักร จะเปิดสาขาเพิ่ม หรือลงทุนขยายกิจการดีหรือไม่ อาจไม่กล้าตัดสินใจ เพราะไม่มีตัวเลขคอยบอก แต่จริงๆ แล้วผู้ประกอบการ SME สามารถใช้ NPV (Net Present Value) หรือ มูลค่าปัจจุบันสุทธิ ที่จะช่วยตอบคำถามว่าถึงเวลาหรือยังที่จะตัดสินใจ โดยบทความนี้ จะพาคุณมาคำนวณด้วยตัวเลขจริง พร้อมเชื่อมโยงผลกระทบทางภาษีที่ผู้ประกอบการมักมองข้าม
NPV หรือ มูลค่าปัจจุบันสุทธิ คือเครื่องมือทางการเงินที่ใช้วัดว่า การลงทุนนั้นคุ้มค่าหรือไม่ โดยนำกระแสเงินสดที่คาดว่าจะได้รับในอนาคตมาคิดลดเป็นมูลค่าปัจจุบัน แล้วหักด้วยเงินลงทุนเริ่มต้น พูดง่ายๆ คือ เครื่องมือนี้ตอบคำถามว่า ถ้าลงทุนเงินก้อนนี้วันนี้ เงินที่ได้คืนในอนาคตจะคุ้มกว่าเอาเงินไปทำอย่างอื่นหรือเปล่า โดยผลลัพธ์มีได้ 2 กรณี
เพราะเงิน 100,000 บาทวันนี้ กับ 100,000 บาทอีก 3 ปีข้างหน้า มีมูลค่าไม่เท่ากัน
เงินที่มีอยู่วันนี้ สามารถนำไปลงทุน หรือฝากธนาคาร ให้เกิดกำไรงอกเงย สร้างผลตอบแทนได้ แต่หากถือไว้เฉยๆ อาจมีมูลค่าลดลง ซึ่งเป็นผลจากเงินเฟ้อ หลักคิดนี้เรียกว่า Time Value of Money หรือ มูลค่าเงินตามเวลา
NPV ใช้หลักการนี้ในการคำนวณ โดยนำเงินที่จะได้ในอนาคต มาเปรียบเทียบกับเงินที่ต้องจ่ายไปในวันนี้
สูตรการคำนวณคือ นำกระแสเงินสดสุทธิ (Cash Flow) ของแต่ละปี มาหารด้วย (1 + อัตราคิดลด) ยกกำลังจำนวนปี แล้วรวมทุกปีเข้าด้วยกัน จากนั้นหักเงินลงทุนเริ่มต้นออก
NPV = ( CF ปีที่ 1 / (1+r)^1 + CF ปีที่ 2 / (1+r)^2 + … + CF ปีที่ n / (1+r)^ n ) – เงินลงทุนเริ่มต้น
| ตัวแปร | ความหมาย |
|---|---|
| CF (Cash Flow) | กระแสเงินสดสุทธิที่ได้รับในแต่ละปี |
| r (Discount Rate) | อัตราคิดลด คือ ผลตอบแทนขั้นต่ำที่คุณคาดหวัง |
| n | จำนวนปีที่ใช้ประเมิน |
Discount Rate คือ อัตราผลตอบแทนขั้นต่ำที่ผู้ประกอบการคาดหวังจากการลงทุน ถ้าโครงการไหนให้ผลตอบแทนต่ำกว่าค่านี้ ก็ไม่คุ้มที่จะลงทุน
สำหรับ SME ไทย discount rate ที่ใช้กันทั่วไปอยู่ที่ประมาณ 8-15% โดยขึ้นอยู่กับ
สมมุติ บริษัท กอไก่ จำกัด (ชื่อสมมุติ) ผลิตชิ้นส่วนพลาสติก กำลังตัดสินใจว่าควรซื้อเครื่องฉีดพลาสติกใหม่ราคา 1,000,000 บาท เพื่อเพิ่มกำลังผลิต โดยมีข้อมูลประมาณการ ดังนี้
| ปีที่ | กระแสเงินสด (บาท) | ตัวหาร (1+0.10)^n | มูลค่าปัจจุบัน (บาท) |
|---|---|---|---|
| 0 | -1,000,000 | 1.000 | -1,000,000 |
| 1 | 300,000 | 1.100 | 272,727 |
| 2 | 300,000 | 1.210 | 247,934 |
| 3 | 300,000 | 1.331 | 225,394 |
| 4 | 300,000 | 1.464 | 204,904 |
| 5 | 300,000 | 1.611 | 186,276 |
| รวม NPV | | | 137,235 บาท |
คำนวณแล้ว ได้ผลลัพธ์ 137,235 บาท ซึ่งเป็นบวก หมายความว่า การซื้อเครื่องจักรนี้คุ้มค่า สร้างมูลค่าเพิ่มให้กิจการประมาณ 137,235 บาท เมื่อเทียบกับการเอาเงิน 1 ล้านบาทไปลงทุนอย่างอื่นที่ได้ผลตอบแทน 10%
| | ไม่คำนวณมูลค่าปัจจุบันสุทธิ | คำนวณมูลค่าปัจจุบันสุทธิ |
|---|---|---|
| วิธีคิด | ลงทุน 1 ล้าน ได้คืนปีละ 3 แสน 5 ปีได้ 1.5 ล้าน กำไร 5 แสน | ลงทุน 1 ล้าน เงินที่ได้คืนในอนาคตคิดเป็นมูลค่าวันนี้ได้ 1,137,235 บาท กำไรจริง 137,235 บาท |
| ข้อดี | คิดง่าย เข้าใจเร็ว | สะท้อนมูลค่าเงินตามเวลาจริง เปรียบเทียบทางเลือกได้ |
| ข้อจำกัด | ไม่คำนึงถึงค่าเงินที่เปลี่ยนตามเวลา อาจตัดสินใจผิด | ต้องประมาณกระแสเงินสดและ discount rate ให้แม่นยำ |
หากไม่คำนวณด้วย NPV เจ้าของกิจการอาจคิดว่า การลงทุนนี้ จะได้กำไร 500,000 บาท แต่พอคิดมูลค่าเงินตามเวลาแล้ว กำไรจริงอยู่ที่ 137,235 บาท ตัวเลขต่างกันมาก ในบางกรณี การคิดด้วย NPV อาจทำให้กำไรบางลง จนไม่คุ้มค่าการลงทุนได้ด้วย
การคำนวณ NPV ให้แม่นยำ ไม่ได้ดูแค่รายรับ-รายจ่าย แต่ต้องคำนึงถึงภาษีด้วย เพราะภาษีมีผลกระทบต่อกระแสเงินสดสุทธิ ที่ต้องใช้คำนวณในสูตรเช่นกัน
เมื่อซื้อเครื่องจักร 1,000,000 บาท เงินทั้งก้อนนั้นไม่ได้ตัดเป็นค่าใช้จ่ายทั้งหมดในปีเดียว แต่ทยอยตัดเป็นค่าเสื่อมราคาตามอายุการใช้งาน ตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร เครื่องจักรสามารถคิดค่าเสื่อมราคาได้สูงสุด 20% ต่อปี (อายุการใช้งาน 5 ปี)
เพราะค่าเสื่อมราคาไม่ใช่เงินสดที่จ่ายจริง แต่ช่วยลดกำไรทางบัญชี ทำให้เสียภาษีน้อยลง ส่วนต่างภาษีที่ประหยัดได้คือ เงินสดจริงที่เพิ่มเข้ามาในกระแสเงินสด
ตัวอย่าง ถ้าเครื่องจักรราคา 1,000,000 บาท คิดค่าเสื่อมราคาปีละ 200,000 บาท และกิจการเสียภาษีนิติบุคคล 20% จะประหยัดภาษีได้ปีละ 200,000 x 20% = 40,000 บาท เงินจำนวนนี้ทำให้กระแสเงินสดสุทธิเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ผลลัพธ์การคำนวณสูงขึ้นตามไปด้วย
นอกจากค่าเสื่อมราคาปกติ ผู้ประกอบการบางรายอาจได้รับสิทธิประโยชน์จากคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) เช่น ยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล 3-8 ปี หรือหักค่าเสื่อมราคาเร่งได้ สิทธิเหล่านี้เพิ่มกระแสเงินสดหลังภาษีอย่างมีนัยสำคัญ ทำให้ผลลัพธ์เปลี่ยนจากติดลบเป็นบวกได้
ก่อนคำนวณ ลองเช็คว่าการลงทุนของคุณเข้าเงื่อนไขสิทธิประโยชน์ภาษีใดบ้าง เพราะอาจเปลี่ยนผลการตัดสินใจทั้งหมด
ตัวแรกบอกว่า โครงการนี้สร้างมูลค่าเพิ่มเท่าไร ในขณะที่ IRR (Internal Rate of Return) บอกว่า โครงการนี้ให้ผลตอบแทนกี่เปอร์เซ็นต์
| | NPV | IRR |
|---|---|---|
| บอกอะไร | มูลค่าเพิ่มเป็นจำนวนเงิน | อัตราผลตอบแทนเป็นเปอร์เซ็นต์ |
| เกณฑ์ตัดสินใจ | NPV มากกว่า 0 ควรลงทุน | IRR มากกว่า discount rate ควรลงทุน |
| จุดแข็ง | เปรียบเทียบโครงการขนาดต่างกันได้ชัดเจน | เข้าใจง่าย สื่อสารกับคนอื่นได้เร็ว |
| ข้อจำกัด | ต้องกำหนด discount rate ก่อน | อาจให้ผลลัพธ์หลายค่าในบางกรณี |
สำหรับผู้ประกอบการ SME แนะนำใช้ตัวแรกเป็นเครื่องมือหลัก เพราะบอกเป็นจำนวนเงินชัดเจน แล้วใช้ IRR เป็นตัวเสริมสำหรับสื่อสารกับหุ้นส่วนหรือธนาคาร
การตัดสินใจลงทุนเป็นเรื่องใหญ่สำหรับทุกกิจการ เครื่องมืออย่าง NPV ช่วยให้คุณเปรียบเทียบทางเลือกด้วยตัวเลขที่สะท้อนมูลค่าเงินตามเวลาจริง ไม่ใช่แค่บวกลบรายรับ-รายจ่ายแบบหยาบ และสิ่งที่ทำให้การคำนวณแม่นยำยิ่งขึ้น คือการนำข้อมูลกระแสเงินสดจริงของกิจการมาใช้ ไม่ใช่ตัวเลขสมมุติ ยิ่งข้อมูลจริง ผลลัพธ์ยิ่งน่าเชื่อถือ
ถ้าคุณใช้โปรแกรมบัญชีออนไลน์ PEAK ข้อมูลรายรับ-รายจ่าย กระแสเงินสด และรายงานวิเคราะห์ธุรกิจจาก PEAK Board จะช่วยให้คุณดึงตัวเลขจริงมาใช้คำนวณได้ทันที ไม่ต้องรวบรวมเอกสารเอง – ทดลองใช้ PEAK ฟรี
ไม่เสมอไป ผลลัพธ์ติดลบหมายความว่า ผลตอบแทนทางการเงินไม่คุ้มค่าเมื่อเทียบกับ discount rate ที่กำหนด แต่บางโครงการมีคุณค่าเชิงกลยุทธ์ที่ตัวเลขจับไม่ได้ เช่น การลงทุนเพื่อรักษาลูกค้ารายใหญ่ หรือสร้างแบรนด์ในตลาดใหม่ ในกรณีนี้ควรพิจารณาปัจจัยอื่นประกอบด้วย ไม่ใช่ดูแค่ตัวเลขอย่างเดียว
ได้ เพราะหลักการไม่ซับซ้อน แค่ต้องมีข้อมูล 3 อย่าง คือ เงินลงทุนเริ่มต้น กระแสเงินสดที่คาดว่าจะได้แต่ละปี และ discount rate สิ่งสำคัญคือข้อมูลกระแสเงินสดต้องมาจากตัวเลขจริงของกิจการ ไม่ใช่ตัวเลขสมมุติ ถ้าใช้โปรแกรมบัญชีอยู่แล้ว การดึงตัวเลขมาใช้จะง่ายขึ้นมาก
ค่าเสื่อมราคาไม่ใช่เงินสดที่จ่ายออกจริง แต่ช่วยลดกำไรสุทธิทางบัญชี ทำให้เสียภาษีน้อยลง ส่วนต่างภาษีที่ประหยัดได้คือกระแสเงินสดที่เพิ่มขึ้นจริง ซึ่งทำให้ผลลัพธ์สูงขึ้น ผู้ประกอบการที่ลงทุนซื้อสินทรัพย์ใหม่ควรรวมผลประหยัดภาษีจากค่าเสื่อมราคาเข้าไปในการคำนวณด้วย เพื่อให้ตัวเลขสะท้อนความเป็นจริง
ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine
งบทดลองสามารถทำได้ตั้งแต่ก่อนปิดรอบบัญชีในแต่ละเดือนหรือปี หากทำเป็นประจำทุกเดือนก็จะช่วยให้สามารถดูสภาพการเงินของธุรกิจได้อย่างต่อเนื่อง
งบทดลองไม่ต้องยื่นสรรพากร เพราะ เป็นประเภทรายงานการเงินทำกันภายใน เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของการบันทึกบัญชี
