เงินบริจาคไม่ได้เป็นแค่เรื่องของการทำบุญ แต่ยังถือเป็นกิจกรรม CSR ที่ธุรกิจ B2B สามารถใช้เพื่อการสร้างภาพลักษณ์ที่ดี และลดหย่อนภาษีได้อีก แต่ก็มีอีกหลายบริษัทบริจาคเงินทุกปีแต่ไม่เคยได้ใช้สิทธิลดหย่อนภาษี เพราะไม่รู้เงื่อนไขหรือเก็บเอกสารไม่ครบ
บทความนี้รวมทุกเรื่องที่ผู้ประกอบการ SME ต้องรู้ ตั้งแต่ความหมาย ลดหย่อนภาษีนิติบุคคลได้แค่ไหน ไปจนถึงวิธีใช้เงินบริจาคเป็นเครื่องมือ CSR ที่คู่ค้า B2B มองเห็นได้
เงินบริจาคคืออะไร ทำไมธุรกิจต้องให้ความสำคัญ
เงินบริจาค คือ เงินหรือทรัพย์สินที่บริษัทมอบให้แก่องค์กรสาธารณกุศล สถานศึกษา หรือหน่วยงานที่กฎหมายกำหนด โดยไม่ได้รับสิ่งตอบแทนทางการค้า
สิ่งที่ผู้ประกอบการมักสับสน คือความแตกต่างระหว่างเงินบริจาคกับค่าใช้จ่ายส่งเสริมการขาย
ค่าใช้จ่ายส่งเสริมการขายหักได้เต็มจำนวน เพราะมีเป้าหมายทางธุรกิจ เช่น สปอนเซอร์งานอีเวนต์เพื่อโปรโมทสินค้า ส่วนรายการบริจาคหักได้ตามเงื่อนไขที่ประมวลรัษฎากรกำหนดเท่านั้น
ประเภทเงินบริจาค ที่ลดหย่อนภาษีนิติบุคคลได้
เงินบริจาคที่นิติบุคคลนำไปหักค่าใช้จ่ายทางภาษีได้ แบ่งเป็น 2 กลุ่มหลัก
เงินบริจาคสาธารณกุศลทั่วไป
ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี (3) นิติบุคคลนำเงินบริจาคสาธารณกุศลมาหักเป็นค่าใช้จ่ายได้ไม่เกิน 2% ของกำไรสุทธิ
ทั้งนี้ต้องบริจาคให้แก่องค์กรที่กฎหมายกำหนด เช่น วัด โรงพยาบาลรัฐ สภากาชาดไทย หรือมูลนิธิที่ได้รับการประกาศเป็นองค์กรสาธารณกุศล
เงินบริจาคที่หักได้ 2 เท่า
บางกรณี กฎหมายให้สิทธิหักค่าใช้จ่ายได้ 2 เท่าของจำนวนเงินที่บริจาคจริง ตามพระราชกฤษฎีกาที่เกี่ยวข้อง เช่น
| ประเภท | สิทธิที่ได้ |
|---|---|
| บริจาคด้านการศึกษา (สถานศึกษาที่กระทรวงศึกษาฯ กำหนด) | หักได้ 2 เท่า |
| บริจาคด้านกีฬา (การกีฬาแห่งประเทศไทย, สมาคมกีฬาที่ขึ้นทะเบียน) | หักได้ 2 เท่า |
| บริจาคผ่านระบบ e-Donation ของกรมสรรพากร | ไม่ต้องเก็บใบเสร็จ (ระบบบันทึกอัตโนมัติ) |
สิทธิหัก 2 เท่ามักเป็นมาตรการที่มีกำหนดระยะเวลา ควรตรวจสอบกับกรมสรรพากรก่อนบริจาคทุกครั้ง
CSR กับเงินบริจาค วิธีสร้างความน่าเชื่อถือให้คู่ค้า B2B มองเห็น
ในโลกธุรกิจ B2B คู่ค้ารายใหญ่ไม่ได้ดูแค่ราคาหรือคุณภาพสินค้า แต่ยังประเมินว่าบริษัทที่จะร่วมงานด้วยมีความรับผิดชอบต่อสังคมมากแค่ไหน
โดยเฉพาะบริษัทต่างชาติหรือบริษัทจดทะเบียนที่ต้องรายงาน ESG (สิ่งแวดล้อม สังคม ธรรมาภิบาล)
การใช้เงินบริจาคเป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์ CSR ไม่ใช่เรื่องของขนาดธุรกิจ แต่เป็นเรื่องของการวางแผนให้เป็นระบบ
วิธีใช้เงินบริจาคเป็นกลยุทธ์ CSR ที่คู่ค้ามองเห็น
- เลือกบริจาคให้ตรงกับธุรกิจ – ร้านอาหารบริจาคอาหารให้มูลนิธิ บริษัท IT สนับสนุนทุนด้านเทคโนโลยีให้โรงเรียน ทำให้ CSR เชื่อมกับตัวตนของแบรนด์
- บันทึกและเผยแพร่กิจกรรมอย่างโปร่งใส – ถ่ายภาพ ทำรายงาน CSR ประจำปี ใส่ไว้บนเว็บไซต์บริษัท คู่ค้าที่กำลัง due diligence จะเห็นข้อมูลเหล่านี้
- ใช้ระบบ e-Donation – นอกจากไม่ต้องเก็บใบเสร็จรับเงินแล้ว ยังเป็นหลักฐานที่ตรวจสอบได้จากระบบของกรมสรรพากรโดยตรง
- ทำต่อเนื่อง ไม่ใช่ครั้งเดียว – CSR ที่สร้างความน่าเชื่อถือได้จริง ต้องเป็นกิจกรรมที่ทำเป็นประจำ ไม่ใช่ทำปีละครั้งเฉพาะช่วงสิ้นปี
สมมุติว่าบริษัท ก จำกัด (ชื่อสมมุติ) เป็นผู้ผลิตบรรจุภัณฑ์รายเล็ก บริจาคเงินสนับสนุนโครงการปลูกป่าต่อเนื่อง 3 ปี พร้อมทำรายงาน CSR ใส่เว็บไซต์
เมื่อเสนอราคาให้ห้างค้าปลีกรายใหญ่ ข้อมูล CSR กลายเป็นจุดเด่นที่ช่วยให้ได้รับเลือก เพราะห้างต้องรายงาน ESG ต่อผู้ถือหุ้น
เงื่อนไขลดหย่อนภาษีนิติบุคคลจากเงินบริจาค
อัตราการหักลดหย่อน
| เงื่อนไข | อัตราที่หักได้ | เพดาน |
|---|---|---|
| บริจาคสาธารณกุศลทั่วไป | 1 เท่าของเงินบริจาค | ไม่เกิน 2% ของกำไรสุทธิ |
| บริจาคด้านการศึกษา สาธารณสุข กีฬา (ตาม พ.ร.ฎ.) | 2 เท่าของเงินบริจาค | เพดานตาม พ.ร.ฎ. แต่ละฉบับ (ตรวจสอบกับกรมสรรพากร) |
วิธีคำนวณ
สมมุติบริษัท ข จำกัด (ชื่อสมมุติ) มีกำไรสุทธิ 5,000,000 บาท บริจาคเงินให้มูลนิธิสาธารณกุศล 150,000 บาท
เพดานที่หักได้ คือ 2% ของกำไรสุทธิ 5,000,000 บาท เท่ากับ 100,000 บาท
แม้บริจาคจริง 150,000 บาท แต่หักเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีได้เพียง 100,000 บาท ส่วนเกิน 50,000 บาทเป็นค่าใช้จ่ายที่หักทางภาษีไม่ได้ (ค่าใช้จ่ายต้องห้าม)
เอกสารที่ต้องเตรียม
| เอกสาร | รายละเอียด |
|---|---|
| ใบเสร็จรับเงินจากผู้รับบริจาค | ต้องระบุชื่อผู้บริจาค จำนวนเงิน วันที่ ชัดเจน |
| หลักฐาน e-Donation (ถ้าบริจาคผ่านระบบ) | ตรวจสอบได้ที่เว็บกรมสรรพากร ไม่ต้องเก็บใบเสร็จ |
| รายงานภาษีเงินได้นิติบุคคล (ภ.ง.ด.50) | กรอกรายการเงินบริจาคในแบบภาษี |
วิธีบันทึกบัญชีเงินบริจาค สำหรับนิติบุคคล
นักบัญชีจำนวนไม่น้อยที่มีคำถามเรื่องผังบัญชีสำหรับรายการบริจาค เพราะไม่ใช่ค่าใช้จ่ายปกติที่เกิดขึ้นบ่อย
ผังบัญชีที่เกี่ยวข้อง
เมื่อบริษัทบริจาคเงินสด ให้บันทึกรายการดังนี้
- เดบิต – ค่าใช้จ่ายเงินบริจาค (หมวดค่าใช้จ่าย) จำนวนที่บริจาค
- เครดิต – เงินสดหรือเงินฝากธนาคาร จำนวนเงินที่จ่ายออกไป
กรณีบริจาคเป็นทรัพย์สิน เช่น คอมพิวเตอร์ให้โรงเรียน ให้บันทึกด้วยมูลค่าตามบัญชี (Book Value) ของทรัพย์สินนั้น และเมื่อถึงสิ้นรอบบัญชี ต้องปรับปรุงค่าใช้จ่ายเงินบริจาคในงบกำไรขาดทุน โดยแยกเป็น 2 ส่วน
- ค่าใช้จ่ายที่หักภาษีได้ (ไม่เกินเพดาน 2% ของกำไรสุทธิ)
- ค่าใช้จ่ายต้องห้าม (ส่วนเกินเพดาน)
ข้อมูลทั้งสองส่วนนี้ใช้กรอกแบบ ภ.ง.ด.50 (แบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคล)
หากใช้โปรแกรมบัญชีออนไลน์ PEAK สามารถบันทึกรายการเงินบริจาคและจัดหมวดหมู่ค่าใช้จ่ายได้อย่างเป็นระบบ ทำให้การเตรียมข้อมูลสำหรับยื่นภาษีง่ายขึ้น
ข้อควรระวัง เงินบริจาค ที่สรรพากรมักตรวจสอบ
ประเด็นที่สรรพากรมักตรวจพบปัญหาเกี่ยวกับรายการบริจาคของนิติบุคคล มีอยู่หลายจุด
- บริจาคให้องค์กรที่ไม่ได้รับการประกาศเป็นองค์กรสาธารณกุศล เงินบริจาคนั้นจะหักเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีไม่ได้เลย ควรตรวจสอบรายชื่อองค์กรที่มีสิทธิได้ที่กรมสรรพากร
- ใบเสร็จรับเงินไม่สมบูรณ์ ไม่มีชื่อผู้บริจาค ไม่ระบุวันที่ หรือระบุจำนวนเงินไม่ตรงกับที่บันทึกบัญชี
- นำยอดบริจาคมาหักเกินเพดาน 2% ของกำไรสุทธิ ส่วนเกินต้องบวกกลับเป็นค่าใช้จ่ายต้องห้ามในแบบ ภ.ง.ด.50
สรุป เงินบริจาค ได้ทั้ง CSR และประหยัดภาษีนิติบุคคล
การบริจาคที่วางแผนดี ให้ประโยชน์กับธุรกิจ 2 ทาง ทางแรกคือลดภาระภาษีนิติบุคคลได้ตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด ทางที่สองคือสร้างภาพลักษณ์ CSR ที่คู่ค้า B2B สามารถตรวจสอบและมองเห็นได้จริง
สิ่งสำคัญคือเก็บเอกสารให้ครบ ตรวจสอบว่าองค์กรที่รับบริจาคอยู่ในรายชื่อที่กฎหมายกำหนด และบันทึกบัญชีให้ถูกต้องตั้งแต่วันที่บริจาค
จัดการบัญชีเงินบริจาคและวางแผนภาษีให้เป็นระบบด้วย PEAK
PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วย SME บันทึกรายรับ-รายจ่าย จัดหมวดหมู่ค่าใช้จ่าย และเตรียมข้อมูลสำหรับยื่นภาษีนิติบุคคลได้ครบในที่เดียว ทดลองใช้ PEAK ฟรี
คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับเงินบริจาค
เงินบริจาคสาธารณกุศล คืออะไร แตกต่างจากเงินบริจาคทั่วไปอย่างไร
เงินบริจาคสาธารณกุศล คือเงินที่บริจาคให้แก่องค์กรที่กระทรวงการคลังประกาศเป็นองค์กรสาธารณกุศล เช่น มูลนิธิ สมาคม โรงพยาบาลรัฐ เงินบริจาคประเภทนี้สามารถนำมาหักเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีได้ ส่วนเงินบริจาคทั่วไปที่ให้บุคคลหรือองค์กรที่ไม่ได้รับการประกาศ จะหักภาษีไม่ได้
เงินบริจาค หัก ณ ที่จ่ายหรือไม่
การบริจาคเงินให้มูลนิธิหรือองค์กรสาธารณกุศล ไม่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย เพราะไม่ใช่การจ่ายค่าบริการหรือค่าจ้าง แต่เป็นการให้โดยไม่มีสิ่งตอบแทน
บริจาคผ่านระบบ e-Donation ของกรมสรรพากร ดีอย่างไร
ระบบ e-Donation เป็นช่องทางบริจาคอิเล็กทรอนิกส์ที่ข้อมูลจะส่งตรงไปยังกรมสรรพากรอัตโนมัติ ผู้บริจาคไม่ต้องเก็บใบเสร็จเป็นกระดาษ ลดความเสี่ยงที่เอกสารจะสูญหาย และสรรพากรสามารถตรวจสอบข้อมูลได้ทันที
SME ขนาดเล็กทำ CSR ผ่านเงินบริจาคได้หรือไม่
ได้ ไม่ว่าธุรกิจจะเล็กหรือใหญ่ สิ่งสำคัญคือเลือกบริจาคให้ตรงกับตัวตนของธุรกิจ บันทึกกิจกรรมอย่างเป็นระบบ และทำต่อเนื่อง คู่ค้าจะมองเห็นความตั้งใจจริงมากกว่ายอดเงินที่บริจาค
ข้อมูลในบทความนี้เป็นแนวทางทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายหรือวิชาชีพ ควรปรึกษานักบัญชีหรือผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีก่อนตัดสินใจ อ้างอิงข้อมูลจากประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี และพระราชกฤษฎีกาที่เกี่ยวข้อง ตรวจสอบรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ กรมสรรพากร ที่รองรับการนำเข้า Bank Statement และจับคู่รายการให้โดยอัตโนมัติ รวมถึงแสดงรายการค้างจ่ายให้เห็นชัดเจน
ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine
About Author
