ทุกบริษัทจำกัดต้องยื่นเอกสารบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นให้กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ภายใน 14 วันหลังประชุมสามัญผู้ถือหุ้น ถ้ายื่นไม่ทัน กรรมการจะถูกปรับคนละ 2,000 บาท
เอกสารฉบับนี้เรียกว่า “บอจ.5” ธนาคาร คู่ค้า และหน่วยงานรัฐ ล้วนใช้ตรวจสอบโครงสร้างผู้ถือหุ้นก่อนอนุมัติสินเชื่อ เซ็นสัญญา หรือพิจารณาประมูลงาน
บอจ.5 คือ อะไร
บอจ.5 คือ แบบฟอร์มบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัด ใช้แสดงว่าใครถือหุ้นกี่หุ้น มูลค่าเท่าไร “บอจ.” ย่อมาจาก “บริษัทจำกัด” เป็นชุดแบบฟอร์มที่ DBD กำหนดไว้ บอจ.5 มีชื่อเต็มว่า “สำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น”
กฎหมายแพ่งฯ มาตรา 1139 กำหนดให้กรรมการส่งสำเนาฉบับนี้ให้นายทะเบียนทุกปี
สมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นเป็นเอกสารอีกชุดหนึ่งที่เกี่ยวข้อง บริษัทต้องจัดทำสมุดทะเบียนเก็บไว้ที่สำนักงาน ส่วน บอจ.5 คือสำเนาที่คัดจากสมุดทะเบียนเพื่อส่งให้ DBD
ข้อมูลที่ต้องระบุใน บอจ.5
บอจ.5 ต้องระบุข้อมูลสำคัญ ดังนี้
- ชื่อบริษัท เลขทะเบียนนิติบุคคล ทุนจดทะเบียน
- ชื่อ-นามสกุล สัญชาติ ที่อยู่ของผู้ถือหุ้นแต่ละราย
- เลขที่ใบหุ้น จำนวนหุ้นที่ถือ มูลค่าหุ้นที่ชำระแล้ว
- วันที่จดทะเบียนเป็นผู้ถือหุ้น
- รายชื่อผู้ที่ขาดจากเป็นผู้ถือหุ้นในรอบปี (ถ้ามี)
ตัวอย่างเช่น บริษัท ตัวอย่าง จำกัด (ชื่อสมมุติ) ทุนจดทะเบียน 1,000,000 บาท แบ่งเป็น 10,000 หุ้น มูลค่าหุ้นละ 100 บาท มีผู้ถือหุ้น 3 คน แบบ บอจ.5 ก็ต้องระบุข้อมูลครบทั้ง 3 คน
บอจ.5 กับ หนังสือรับรองบริษัท ต่างกันอย่างไร
บอจ.5 แสดงว่า “ใครถือหุ้นในบริษัท” ส่วนหนังสือรับรองบริษัทแสดงว่า “บริษัทมีตัวตนจริงและใครมีอำนาจลงนาม” ทั้งสองเป็นคนละเอกสาร แต่มักถูกขอพร้อมกัน
| รายการ | บอจ.5 (บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น) | หนังสือรับรองบริษัท |
|---|---|---|
| ออกโดย | บริษัทจัดทำเอง แล้วยื่น DBD | DBD ออกให้เมื่อขอคัด |
| เนื้อหา | รายชื่อผู้ถือหุ้น จำนวนหุ้น มูลค่าหุ้น | ชื่อบริษัท ที่ตั้ง ทุนจดทะเบียน กรรมการ อำนาจลงนาม |
| เปรียบเทียบ | เหมือนทะเบียนบ้านของบริษัท | เหมือนบัตรประชาชนของบริษัท |
| ค่าธรรมเนียมคัด | 150 บาท | 200 บาท |
| ใช้ทำอะไร | ตรวจสอบโครงสร้างผู้ถือหุ้น | ยืนยันตัวตนบริษัท เปิดบัญชีธนาคาร ขึ้นทะเบียนประกันสังคม |
เวลาไปติดต่อธนาคารหรือยื่นประมูลงาน มักถูกขอทั้ง 2 ฉบับพร้อมกัน ฉบับหนึ่งยืนยันตัวตนบริษัท อีกฉบับยืนยันโครงสร้างผู้ถือหุ้น
ใครต้องยื่น บอจ.5 และยื่นเมื่อไหร่
ทุกบริษัทจำกัดที่จดทะเบียนกับ DBD ต้องยื่น บอจ.5 ห้างหุ้นส่วนจำกัดไม่ต้องยื่นแบบนี้ เพราะใช้แบบฟอร์มคนละชุด
ยื่นภายในกี่วัน
กฎหมายแพ่งฯ มาตรา 1139 กำหนดให้กรรมการต้องส่งบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นไปยังนายทะเบียนภายใน 14 วันนับแต่วันประชุมสามัญ
ตัวอย่างเช่น บริษัท ตัวอย่าง จำกัด (ชื่อสมมุติ) จัดประชุมสามัญผู้ถือหุ้นวันที่ 25 เมษายน 2569 ก็ต้องยื่น บอจ.5 ภายในวันที่ 9 พฤษภาคม 2569
ข้อสำคัญคือ ระบบ DBD e-Filing บังคับให้ยื่น บอจ.5 ก่อนจึงจะเปิดให้ยื่นงบการเงินประจำปีได้ นักบัญชีจึงควรเผื่อเวลาไว้ล่วงหน้า
กรณีไหนต้องยื่น บอจ.5 เพิ่ม
นอกจากการยื่นประจำปีแล้ว ยังมีกรณีที่ต้องยื่น บอจ.5 เพิ่มเติม ได้แก่
- โอนหุ้น — เมื่อผู้ถือหุ้นโอนหุ้นให้คนอื่น ต้องอัปเดตสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นและยื่น บอจ.5 ฉบับใหม่ต่อ DBD
- เพิ่มทุน — เมื่อบริษัทออกหุ้นใหม่ ต้องยื่น บอจ.5 พร้อมกับจดทะเบียนเพิ่มทุน
- ลดทุน — เมื่อบริษัทลดจำนวนหุ้นหรือมูลค่าหุ้น ต้องยื่น บอจ.5 ใหม่เช่นกัน
วิธีขอและยื่น บอจ.5 ออนไลน์ ผ่าน DBD e-Filing
ปัจจุบันสามารถยื่นและดาวน์โหลด บอจ.5 ผ่านระบบออนไลน์ของ DBD ได้ ไม่ต้องเดินทางไปสำนักงาน DBD มีวิดีโอสอนขั้นตอนการยื่นที่ efiling.dbd.go.th ด้วย
ก่อนเริ่มยื่น ให้เตรียมข้อมูลเหล่านี้ให้พร้อม ได้แก่ เลขทะเบียนนิติบุคคล รหัสผ่าน DBD e-Filing รายชื่อผู้ถือหุ้นล่าสุด จำนวนหุ้น และมูลค่าที่ชำระแล้วของแต่ละคน
วิธียื่น บอจ.5 ออนไลน์
- เข้าเว็บไซต์ DBD e-Filing ที่ efiling.dbd.go.th
- Login ด้วยเลขทะเบียนนิติบุคคลและรหัสผ่าน
- เลือก “นำส่งงบการเงินและบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น”
- ดาวน์โหลดแบบฟอร์ม Excel สำหรับกรอกข้อมูลผู้ถือหุ้น
- กรอกข้อมูลผู้ถือหุ้นให้ครบ แล้ว upload ไฟล์กลับเข้าระบบ
- กด “นำส่ง” และพิมพ์ใบนำส่งเก็บไว้เป็นหลักฐาน
วิธีดาวน์โหลด บอจ.5 ที่ยื่นไว้แล้ว
ถ้าต้องการดาวน์โหลดสำเนา บอจ.5 ฉบับล่าสุดที่เคยยื่นไว้ ให้ Login เข้าระบบ DBD e-Filing แล้วเลือก “เรียกดูเอกสารที่นำส่ง” กด Download ได้เลย ไม่มีค่าใช้จ่าย ไฟล์ที่ได้เป็น PDF สามารถพิมพ์ออกมาใช้งานได้ทันที
ขั้นตอนคัด บอจ.5 ที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ถ้าต้องการ บอจ.5 ฉบับที่ DBD รับรอง เพื่อใช้ยื่นธนาคารหรือประมูลงาน สามารถขอคัดได้ 2 ช่องทาง
- ออนไลน์ — เข้าเว็บ dbd.go.th เลือก “บริการออนไลน์” จากนั้นเลือก “ขอหนังสือรับรอง/คัดสำเนา” กรอกเลขทะเบียนนิติบุคคล แล้วเลือก “บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น” ชำระค่าธรรมเนียม 150 บาท
- ที่สำนักงาน — ไปที่สำนักงานพาณิชย์จังหวัด หรือ DBD สนามบินน้ำ พร้อมบัตรประชาชนกรรมการ ยื่นคำขอคัดสำเนา ค่าธรรมเนียม 150 บาทเท่ากัน ได้รับเอกสารภายในวันเดียว
ตัวอย่าง บอจ.5 พร้อมวิธีกรอก
ตัวอย่างข้อมูลที่ต้องกรอกใน บอจ.5 สำหรับบริษัทขนาดเล็ก มีดังนี้
บริษัท ตัวอย่าง จำกัด (ชื่อสมมุติ) ทุนจดทะเบียน: 1,000,000 บาท (หนึ่งล้านบาท) จำนวนหุ้นทั้งหมด: 10,000 หุ้น มูลค่าหุ้นละ 100 บาท
| ลำดับ | ชื่อผู้ถือหุ้น | สัญชาติ | เลขที่ใบหุ้น | จำนวนหุ้น | มูลค่าที่ชำระแล้ว |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | นายก (ชื่อสมมุติ) | ไทย | 0001-5000 | 5,000 | 500,000 บาท |
| 2 | นางข (ชื่อสมมุติ) | ไทย | 5001-8000 | 3,000 | 300,000 บาท |
| 3 | นายค (ชื่อสมมุติ) | ไทย | 8001-10000 | 2,000 | 200,000 บาท |
| รวม | 10,000 | 1,000,000 บาท |
ข้อควรระวังในการกรอก: ตรวจสอบว่ายอดรวมจำนวนหุ้นและมูลค่าหุ้นตรงกับทุนจดทะเบียน ถ้าไม่ตรง ระบบ DBD e-Filing จะไม่ให้ยื่น อย่าลืมระบุรายชื่อผู้ที่พ้นจากการเป็นผู้ถือหุ้นในรอบปีด้วย
ไม่ยื่น บอจ.5 มีโทษอะไร
ถ้าบริษัทไม่ยื่น บอจ.5 หรือยื่นล่าช้า กรรมการผู้มีอำนาจลงนามผูกพันบริษัทจะถูกปรับคนละ 2,000 บาท ตามพ.ร.บ.กำหนดความผิดเกี่ยวกับห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนฯ
สมมุติว่า บริษัท ตัวอย่าง จำกัด มีกรรมการผู้มีอำนาจลงนาม 2 คน ถ้ายื่นไม่ทัน ทั้ง 2 คนจะถูกปรับรวมเป็น 4,000 บาท นอกจากนี้ยังไม่สามารถยื่นงบการเงินผ่าน DBD e-Filing ได้ ทำให้เกิดค่าปรับงบการเงินตามมาอีกด้วย
สรุป
บอจ.5 เป็นเอกสารที่ดูเหมือนง่าย แต่ถ้าลืมยื่นจะเกิดปัญหาลูกโซ่ ตั้งแต่ค่าปรับกรรมการไปจนถึงยื่นงบการเงินไม่ได้ วิธีป้องกันคือตั้งปฏิทินเตือนหลังวันประชุมสามัญ และใช้ DBD e-Filing ยื่นออนไลน์ให้ทันกำหนด
จัดการเอกสารบริษัทให้เป็นระบบด้วย PEAK
PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยจัดการข้อมูลผู้ถือหุ้น งบการเงิน และเอกสารทางบัญชีไว้ในที่เดียว ลดความเสี่ยงเรื่องเอกสารตกหล่น
คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับ บอจ.5
บอจ.5 ภาษาอังกฤษ เรียกว่าอะไร
บอจ.5 ในภาษาอังกฤษเรียกว่า “List of Shareholders” หรือ “Shareholder Register” ส่วนหนังสือรับรองบริษัทที่ DBD ออกให้ เรียกว่า “Certificate of Juristic Person Registration” ถ้าต้องใช้ บอจ.5 ฉบับภาษาอังกฤษ ต้องแปลและรับรองคำแปลโดยนักแปลที่ได้รับอนุญาต
บอจ.5 กับ บอจ.2 บอจ.3 ต่างกันอย่างไร
แบบฟอร์ม “บอจ.” แต่ละเลขมีหน้าที่ต่างกัน
- บอจ.2 คือ รายการจดทะเบียนจัดตั้งบริษัท ใช้ตอนเปิดบริษัทใหม่
- บอจ.3 คือ รายละเอียดวัตถุที่ประสงค์ของบริษัท ระบุว่าบริษัททำธุรกิจอะไร
- บอจ.5 คือ บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น ระบุว่าใครเป็นเจ้าของหุ้น
บอจ.2 และ บอจ.3 ใช้ตอนจดทะเบียนเท่านั้น ส่วน บอจ.5 ต้องยื่นอัปเดตทุกปี
แก้ไข บอจ.5 ทำอย่างไร
ถ้าต้องการแก้ไข บอจ.5 ที่เคยยื่นไปแล้ว ให้ดาวน์โหลดแบบฟอร์มจาก DBD e-Filing กรอกข้อมูลที่ถูกต้อง แล้วยื่นนำส่งใหม่ ระบบจะบันทึกฉบับล่าสุดทับฉบับเดิม
ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine
About Author
