บัญชีชุดเดียว คืออะไร ทำไม SME ต้องทำ พร้อมวิธีเริ่มต้น
SME ที่ยังทำบัญชีหลายชุดแยกยื่นสรรพากรกับธนาคาร เสี่ยงถูกตรวจสอบและขอสินเชื่อไม่ผ่านมากขึ้นทุกปี เพราะปัจจุบันกรมสรรพากรใช้ Big Data จับคู่ข้อมูลข้ามระบบได้แล้ว บทความนี้อธิบายว่าบัญชีชุดเดียวคืออะไร ข้อดีที่ได้ สิทธิประโยชน์ทางภาษี 10 สัญญาณเสี่ยงที่ต้องระวัง และวิธีเริ่มต้นทำบัญชีชุดเดียวสำหรับ SME
บัญชีชุดเดียว คืออะไร
บัญชีชุดเดียว คือการจัดทำบัญชีและงบการเงินของกิจการเพียงชุดเดียวที่สะท้อนข้อมูลตามความเป็นจริง ใช้ยื่นกรมสรรพากร ยื่นธนาคาร และใช้ตัดสินใจบริหารธุรกิจได้ทุกจุด โดยไม่ต้องทำบัญชีหลายชุดแยกตามวัตถุประสงค์
มาตรการนี้เกิดจากนโยบายของกรมสรรพากรที่ต้องการยกระดับมาตรฐานบัญชีของธุรกิจ SME ให้โปร่งใส ตรวจสอบได้ และเป็นสากลมากขึ้น (ข้อมูลจากกรมสรรพากร มาตรการส่งเสริมบัญชีชุดเดียว)
ทำไมกรมสรรพากรถึงบังคับให้ SME ทำบัญชีชุดเดียว
ในอดีต ผู้ประกอบการหลายรายทำบัญชีหลายชุด เช่น ชุดหนึ่งยื่นสรรพากรที่แสดงกำไรต่ำเพื่อเสียภาษีน้อย อีกชุดยื่นธนาคารที่แสดงตัวเลขสวยเกินจริงเพื่อขอสินเชื่อ ทำให้รัฐไม่มีข้อมูลจริงสำหรับวางนโยบายช่วยเหลือ SME และธนาคารก็ไม่สามารถประเมินความเสี่ยงได้ถูกต้อง
กรมสรรพากรจึงผลักดันนโยบายบัญชีชุดเดียวขึ้นมา เพื่อให้ทุกฝ่ายใช้ข้อมูลชุดเดียวกัน
บัญชีชุดเดียว ต่างจากบัญชีหลายชุด อย่างไร
| ด้าน | บัญชีหลายชุด (แบบเดิม) | บัญชีชุดเดียว |
| จำนวนบัญชี | 2-3 ชุดขึ้นไป แยกตามวัตถุประสงค์ | ชุดเดียว ใช้ทุกจุด |
| ความถูกต้อง | ตัวเลขอาจไม่ตรงกัน ขึ้นกับว่ายื่นใคร | ตรงกับความเป็นจริง ตรวจสอบได้ |
| ต้นทุน | จ่ายค่าทำบัญชีหลายชุด เสียเวลามาก | จ่ายครั้งเดียว ประหยัดกว่า |
| ความเสี่ยง | ถูกตรวจพบได้ง่ายขึ้นในยุค e-Filing | ไม่มีความเสี่ยง เพราะข้อมูลตรงกันหมด |
| ขอสินเชื่อ | ธนาคารอาจปฏิเสธถ้าตัวเลขไม่ตรงกับสรรพากร | ผ่านการพิจารณาง่ายขึ้น |
ข้อดีของการทำบัญชีชุดเดียวสำหรับ SME
การทำบัญชีชุดเดียวให้ประโยชน์กับผู้ประกอบการ 3 ด้านหลัก ทั้งเรื่องการเงิน ภาษี และการบริหารธุรกิจ
ขอสินเชื่อธนาคารง่ายขึ้น
ตั้งแต่ 1 มกราคม 2562 กรมสรรพากรร่วมกับธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้ SME ที่ต้องการขอสินเชื่อต้องยื่นบัญชีชุดเดียวกับที่ยื่นกรมสรรพากร ถ้าธนาคารพบว่างบการเงินไม่ตรงกัน จะไม่อนุมัติสินเชื่อ ซึ่งบทความจาก OfficeMate เรื่องบัญชีชุดเดียวสำหรับ SME ระบุเพิ่มเติมว่า หากธนาคารพาณิชย์ใดอนุมัติสินเชื่อให้กิจการที่ยื่นบัญชีไม่ตรงกัน ธนาคารนั้นก็มีความผิดฐานร่วมปกปิดและเลี่ยงภาษีด้วย
เมื่อกิจการมีงบการเงินที่โปร่งใสและตรวจสอบได้ ธนาคารจะเห็นตัวเลขที่น่าเชื่อถือ ทำให้พิจารณาอนุมัติวงเงินได้เร็วขึ้นและได้อัตราดอกเบี้ยที่ดีกว่า
ได้สิทธิประโยชน์ทางภาษีจากสรรพากร
SME ที่เข้าร่วมมาตรการบัญชีชุดเดียวจะได้รับสิทธิประโยชน์หลายอย่าง
- ยกเว้นการตรวจสอบภาษีอากรย้อนหลัง
- ยกเว้นเบี้ยปรับ เงินเพิ่ม และค่าปรับอาญา สำหรับรอบบัญชีที่ผ่านมา
- ได้รับอัตราภาษีนิติบุคคลพิเศษสำหรับ SME เช่น กำไรสุทธิไม่เกิน 300,000 บาท ได้รับยกเว้นภาษี (ข้อมูลจากพ.ร.ฎ. ฉบับที่ 583 พ.ศ. 2558 กรมสรรพากร)
เห็นสุขภาพการเงินที่แท้จริงของกิจการ
เมื่อบัญชีสะท้อนตัวเลขจริง เจ้าของกิจการจะเห็นรายได้ ต้นทุน และกำไรที่แท้จริง ทำให้วางแผนธุรกิจได้แม่นยำ ตัดสินใจลงทุนหรือขยายกิจการบนพื้นฐานข้อมูลจริง ไม่ใช่ตัวเลขที่ตกแต่งมา
วิธีเริ่มทำบัญชีชุดเดียว สำหรับ SME ที่เพิ่งจดบริษัท
SME ที่เพิ่งจดทะเบียนบริษัทสามารถเริ่มทำบัญชีชุดเดียวได้ตั้งแต่วันแรก ยิ่งเริ่มเร็วเท่าไรก็ยิ่งไม่ต้องกลับไปแก้ไขข้อมูลย้อนหลัง ทำตาม 4 ขั้นตอนนี้
- แยกบัญชีธนาคารของกิจการออกจากบัญชีส่วนตัว ห้ามใช้ปนกัน
- บันทึกรายรับรายจ่ายทุกรายการที่เกิดขึ้นจริง ทั้งเงินสดและโอนผ่านธนาคาร
- เก็บเอกสารประกอบทุกรายการ เช่น ใบเสร็จ ใบกำกับภาษี ใบแจ้งหนี้
- ใช้โปรแกรมบัญชีหรือจ้างสำนักงานบัญชีช่วยจัดทำให้ถูกต้องตามมาตรฐาน
เอกสารและสมุดบัญชีที่ต้องจัดทำ
ตามกฎหมาย นิติบุคคล (บริษัทจำกัด หรือห้างหุ้นส่วนที่จดทะเบียน) ต้องจัดทำเอกสารบัญชีครบ ประกอบด้วย
สมุดบัญชีรายวัน 5 เล่ม
- สมุดรายวันซื้อ
- สมุดรายวันขาย
- สมุดรายวันจ่าย
- สมุดรายวันรับ
- สมุดรายวันทั่วไป
งบการเงิน ที่ต้องจัดทำประจำปี
- งบแสดงฐานะการเงิน (งบดุล)
- งบกำไรขาดทุน
- งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของเจ้าของ
- หมายเหตุประกอบงบการเงิน
กิจการต้องส่งงบการเงินให้กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ภายใน 5 เดือนหลังสิ้นรอบบัญชี ผ่านระบบ DBD e-Filing และยื่นแบบ ภ.ง.ด.50 (แบบยื่นภาษีนิติบุคคลประจำปี) ให้กรมสรรพากรภายใน 150 วัน ผ่านระบบ e-Filing ของกรมสรรพากร
10 สัญญาณที่สรรพากรจับตาว่าเลี่ยงภาษี
กรมสรรพากรใช้ระบบ Big Data และ Data Analytics วิเคราะห์งบการเงินของธุรกิจ โดยมี 10 ลักษณะที่เข้าข่ายเลี่ยงภาษี
สินทรัพย์
- ใช้เงินสดเป็นหลัก ไม่ผ่านระบบธนาคาร
- แสดงสินค้าคงเหลือไม่ตรงกับความจริง
- ไม่มีทรัพย์สินเลย หรือมีมากผิดปกติ
หนี้สินและทุน
- มีเงินกู้ยืมจากกรรมการสูงมากโดยไม่มีหลักฐาน
- แสดงขาดทุนสะสมเป็นเวลาหลายปีติดต่อกัน
รายได้
- บันทึกรายได้ไม่ถูกต้อง
- บันทึกรายได้ไม่ครบถ้วน
ค่าใช้จ่าย
- ค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นแต่รายได้กลับลดลง
- ค่าใช้จ่ายสูงผิดปกติเมื่อเทียบกับรายได้
- สร้างค่าใช้จ่ายที่ไม่มีจริง
ถ้ากิจการมีลักษณะตรงกับข้อใดข้อหนึ่ง ควรตรวจสอบบัญชีของตัวเองทันทีก่อนยื่นงบการเงิน (ข้อมูลจากกรมสรรพากร ผ่านรายงานไทยรัฐ)
ผลเสียถ้าไม่ทำบัญชีชุดเดียว ในปี 2569
ในปี 2569 ความเสี่ยงของการไม่ทำบัญชีชุดเดียวสูงกว่าในอดีตมาก เพราะกรมสรรพากรพัฒนาระบบตรวจสอบที่ทันสมัยขึ้น
ระบบ e-Filing และ e-Tax Invoice ทำให้สรรพากรเห็นข้อมูลรายรับรายจ่ายของกิจการแบบ real-time ส่วนระบบ e-Payment ทำให้ธุรกรรมทุกรายการที่ผ่านธนาคารมีหลักฐานชัดเจน ถ้ายื่นบัญชีที่ตัวเลขไม่ตรงกับข้อมูลในระบบ โอกาสถูกตรวจพบสูงมาก
ผลที่ตามมาคือ ถูกเรียกตรวจสอบภาษีย้อนหลัง, เสียเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม, ธนาคารปฏิเสธวงเงิน และอาจถูกดำเนินคดีอาญาฐานหลีกเลี่ยงภาษี นอกจากนี้ เมื่อกิจการ SME รายอื่นทำบัญชีชุดเดียวกันหมดแล้ว เจ้าหน้าที่สรรพากรจะมีเวลาเข้าตรวจกิจการที่ยังไม่ปฏิบัติตามมาตรการนี้ได้อย่างละเอียดมากขึ้น
สรุป: บัญชีชุดเดียว
สรุปแล้ว การทำบัญชีเพียงชุดเดียวที่โปร่งใสและตรวจสอบได้ช่วย SME ใน 3 เรื่องหลัก
- เข้าถึงแหล่งเงินทุนได้ง่ายขึ้น เพราะธนาคารเห็นตัวเลขจริง
- ได้สิทธิประโยชน์ทางภาษีจากกรมสรรพากร
- ตัดสินใจบริหารธุรกิจได้แม่นยำ บนข้อมูลที่ถูกต้อง
สำหรับ SME ที่เพิ่งเริ่มต้น ขั้นตอนแรกคือแยกบัญชีธนาคารส่วนตัวกับกิจการ บันทึกทุกรายการ เก็บเอกสารครบ และใช้โปรแกรมบัญชีช่วยจัดการ
จัดการบัญชีให้เป็นระบบด้วย PEAK
PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยให้ SME ทำบัญชีชุดเดียวได้ง่าย ทุกรายการถูกบันทึกในระบบเดียว ออกเอกสารได้ครบ ทั้งใบเสร็จรับเงิน ใบกำกับภาษี และใบแจ้งหนี้ พร้อมสรุปรายงานภาษีซื้อ-ภาษีขายให้อัตโนมัติ ระบบยังรองรับ e-Tax Invoice และ AI ช่วยกระทบยอดธนาคาร ลดงานซ้ำให้เจ้าของกิจการมีเวลาไปโฟกัสการเติบโตของธุรกิจ
นอกจากนี้ ด้วยความร่วมมือระหว่าง PEAK x OfficeMate คุณยังเลือกช้อปเฟอร์นิเจอร์ เก้าอี้ อุปกรณ์ไอที กระดาษ และอุปกรณ์สำนักงานคุณภาพสูงจาก OFM ได้ครบวงจร สั่งสะดวกพร้อมบริการส่งฟรี* และรับใบกำกับภาษีที่ถูกต้องเพื่อนำมาบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายในระบบ PEAK ได้ทันที
คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับบัญชีชุดเดียว
บัญชีชุดเดียว กับบัญชีคู่ (double entry) เป็นเรื่องเดียวกันไหม
ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน “บัญชีชุดเดียว” หมายถึงนโยบายให้กิจการจัดทำบัญชีเพียงชุดเดียวที่สะท้อนข้อมูลจริง ส่วน “บัญชีคู่ (double entry)” คือวิธีการบันทึกบัญชีที่ลงทั้งฝั่งเดบิตและเครดิต ทั้งสองเป็นคนละเรื่องกัน กิจการที่ทำบัญชีชุดเดียวก็ยังใช้ระบบบัญชีคู่ในการบันทึกรายการตามปกติ
ธุรกิจบุคคลธรรมดาต้องทำบัญชีชุดเดียวด้วยไหม
มาตรการบัญชีชุดเดียวเน้นที่นิติบุคคล คือบริษัทจำกัดและห้างหุ้นส่วนที่จดทะเบียน ส่วนบุคคลธรรมดา (คนที่ทำธุรกิจในชื่อตัวเอง ยังไม่จดบริษัท) ยังไม่ได้อยู่ภายใต้มาตรการนี้โดยตรง แต่ก็ควรทำบัญชีรายรับรายจ่ายให้ถูกต้องเพื่อประโยชน์ในการยื่นภาษีประจำปี
ถ้าเคยทำบัญชีหลายชุด เริ่มปรับเป็นชุดเดียวได้อย่างไร
เริ่มจากสำรวจบัญชีทุกชุดที่มีอยู่ แล้วเลือกชุดที่สะท้อนตัวเลขจริงของกิจการมากที่สุดเป็นฐาน จากนั้นให้นักบัญชีช่วยปรับปรุงรายการให้ถูกต้อง และเริ่มบันทึกทุกรายการจริงในระบบเดียวตั้งแต่วันที่ปรับ ถ้ามีภาษีค้างจ่ายจากรอบก่อนหน้า ควรปรึกษานักบัญชีเพื่อวางแผนจ่ายให้ถูกต้อง
ค่าใช้จ่ายในการทำบัญชีชุดเดียว ประมาณเท่าไร
ขึ้นอยู่กับขนาดกิจการและจำนวนรายการต่อเดือน โดยทั่วไปสำนักงานบัญชีคิดค่าบริการสำหรับกิจการขนาดเล็กเริ่มต้นประมาณ 2,000-5,000 บาท/เดือน ราคาจะแตกต่างกันตามจำนวนเอกสาร ความซับซ้อนของธุรกิจ และบริการเสริมเช่นวางระบบบัญชีหรือให้คำปรึกษาภาษี ผู้ประกอบการควรขอใบเสนอราคาจากสำนักงานบัญชีหลายแห่งเพื่อเปรียบเทียบ หรือเลือกใช้โปรแกรมบัญชีออนไลน์แล้วให้นักบัญชีตรวจสอบเป็นระยะเพื่อประหยัดต้นทุน
ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine
ติดตาม OfficeMate ได้ที่ช่องทาง
Facebook : https://www.facebook.com/officemate.co.th
Line :https://page.line.me/tte5109d
Instagram : https://www.instagram.com/officemate_thailand
Linkedin : https://www.linkedin.com/company/officemate
Tiktok: https://www.tiktok.com/@officemate_thailand?lang=en
Website : https://www.ofm.co.th
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine
About Author
