เปิดร้านค้าออนไลน์หรือเริ่มทำธุรกิจ แล้วมีคนบอกว่า “ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ด้วยนะ” แต่ยังไม่แน่ใจว่ามันคืออะไร ต่างจากทะเบียนบริษัทยังไง ทะเบียนพาณิชย์ คือเอกสารที่ยืนยันว่าคุณทำธุรกิจอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ออกโดย กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) บทความนี้สรุปครบทุกเรื่องที่ผู้ประกอบการมือใหม่ต้องรู้
ทะเบียนพาณิชย์ คืออะไร
ทะเบียนพาณิชย์ คือหลักฐานทางกฎหมายที่แสดงว่าคุณได้แจ้งเปิดกิจการค้าต่อหน่วยงานรัฐแล้ว ตามกฎหมายทะเบียนพาณิชย์กำหนดไว้ว่า กิจการที่เข้าข่ายต้องจดทะเบียนภายใน 30 วันนับจากวันเริ่มประกอบกิจการ
พูดง่ายๆ คือ ถ้าคุณซื้อมาขายไป เปิดร้านอาหาร รับจ้างผลิต หรือขายของออนไลน์ กฎหมายกำหนดให้แจ้งจดทะเบียนพาณิชย์ เพื่อให้รัฐรู้ว่ามีธุรกิจนี้อยู่จริง ข้อมูลเปิดเผยต่อสาธารณะ ช่วยสร้างความน่าเชื่อถือให้กับกิจการ
ใบทะเบียนพาณิชย์ คืออะไร ต่างจากสำเนาทะเบียนพาณิชย์อย่างไร
ใบทะเบียนพาณิชย์ คือเอกสารตัวจริงที่นายทะเบียนออกให้หลังจดทะเบียนเสร็จ ระบุชื่อร้าน ที่ตั้ง ประเภทกิจการ และเลขทะเบียน ต้องแสดงไว้ ณ สถานที่ประกอบการให้เห็นชัดเจน
สำเนาทะเบียนพาณิชย์ คือเอกสารคัดสำเนาจากสำนักงานทะเบียน ใช้ยื่นประกอบการเปิดบัญชีธนาคารชื่อร้านค้า สมัครเป็นผู้ขายบน marketplace หรือทำสัญญาทางธุรกิจ ขอคัดได้ที่หน่วยงานที่จดทะเบียนไว้
เลขทะเบียนพาณิชย์ คืออะไร ดูได้จากตรงไหน
เลขทะเบียนพาณิชย์ คือรหัสตัวเลขที่ระบุอยู่บนใบทะเบียนพาณิชย์ ใช้อ้างอิงในเอกสารทางธุรกิจ สามารถตรวจสอบข้อมูลได้ที่ ระบบฐานข้อมูลของ DBD โดยค้นจากชื่อร้านหรือเลขทะเบียนโดยตรง
ทะเบียนพาณิชย์ ภาษาอังกฤษ เรียกว่าอะไร
ทะเบียนพาณิชย์ในภาษาอังกฤษ เรียกว่า “Commercial Registration” ส่วนใบทะเบียนพาณิชย์ เรียกว่า “Commercial Registration Certificate” ใช้ในเอกสารติดต่อคู่ค้าต่างประเทศหรือสมัครบริการที่ต้องการหลักฐานธุรกิจภาษาอังกฤษ
ทะเบียนพาณิชย์ กับ ทะเบียนการค้า เหมือนกันไหม
ทะเบียนการค้า คือชื่อเดิมของทะเบียนพาณิชย์ เป็นสิ่งเดียวกัน แค่เปลี่ยนชื่อเรียกตามกฎหมายที่ปรับปรุง ผู้ประกอบการหลายคนยังคุ้นเคยกับคำว่า “ทะเบียนการค้า” ซึ่งใช้กันมาก่อน ปัจจุบันเอกสารทางการทั้งหมดใช้คำว่า “ทะเบียนพาณิชย์” ดังนั้นถ้าเจอทั้งสองคำ ให้เข้าใจว่าหมายถึงสิ่งเดียวกัน
ทะเบียนพาณิชย์ ต่างจากทะเบียนบริษัท (หนังสือรับรอง) อย่างไร
หลายคนสับสนระหว่างทะเบียนพาณิชย์กับหนังสือรับรองบริษัท สรุปความแตกต่างหลักให้ดูง่ายๆ
| หัวข้อ | ทะเบียนพาณิชย์ | หนังสือรับรองบริษัท |
|---|---|---|
| ใช้สำหรับ | ผู้ประกอบการรายบุคคลหรือนิติบุคคลที่ทำการค้า | บริษัทจำกัด หรือห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน |
| ออกโดย | สำนักงานเขต, อำเภอ, เทศบาล | กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) |
| ทุนจดทะเบียน | ไม่ต้องมี | ต้องระบุทุนจดทะเบียน |
| ความซับซ้อน | ง่าย ใช้เวลาไม่ถึงวัน | ซับซ้อนกว่า มีหลายขั้นตอน |
ถ้าคุณทำธุรกิจในชื่อตัวเอง ยังไม่ได้จดบริษัท เอกสารนี้คือหลักฐานหลักที่ต้องมี แต่ถ้าจดบริษัทจำกัดแล้ว ก็อาจต้องจดเพิ่มด้วยหากกิจการเข้าข่ายตามกฎหมายกำหนด อ่านเพิ่มเติมเรื่อง การจดทะเบียนบริษัท
ใครต้องจดทะเบียนพาณิชย์บ้าง
ผู้ประกอบกิจการค้าทุกประเภทที่อยู่ในรายการตามประกาศกระทรวงพาณิชย์ต้องจดทะเบียน ตัวอย่างเช่น ซื้อมาขายไป ขายอาหาร เป็นนายหน้า รับจ้างผลิต โรงสี โรงเลื่อย หรือให้บริการต่างๆ
บุคคลธรรมดา vs นิติบุคคล
ทั้งคนทำธุรกิจในชื่อตัวเองและนิติบุคคล (บริษัทจำกัด, ห้างหุ้นส่วน) จดได้ทั้งคู่ คนทำธุรกิจในชื่อตัวเองจดในชื่อส่วนตัว ส่วนนิติบุคคลจดในชื่อบริษัทหรือห้าง
กิจการ e-commerce ต้องจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ด้วย
ทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ คือทะเบียนพาณิชย์สำหรับกิจการที่ซื้อขายผ่านช่องทางออนไลน์ ไม่ว่าจะขายบน Shopee, Lazada, Facebook, Instagram หรือเว็บไซต์ตัวเอง หากมีรายได้จากการขายออนไลน์ ต้องจดทะเบียนประเภทนี้ภายในกำหนดเดียวกับทะเบียนพาณิชย์ปกติ (ตามประกาศกระทรวงพาณิชย์ พ.ศ. 2553)
ข้อแตกต่างจากทะเบียนพาณิชย์ปกติคือ ต้องระบุ URL เว็บไซต์หรือชื่อบัญชีที่ใช้ขายของออนไลน์ด้วย
ทำไมต้องจดทะเบียนพาณิชย์ สำคัญอย่างไร
การจดทะเบียนช่วยสร้างความน่าเชื่อถือให้กิจการ เปิดบัญชีในชื่อร้านค้าได้ สมัครเป็นผู้ขายบน marketplace ได้ง่ายขึ้น ใช้ประกอบการขอสินเชื่อธุรกิจ และแสดงตัวตนต่อคู่ค้าหรือลูกค้าว่าเป็นธุรกิจที่ถูกต้องตามกฎหมาย
ไม่จดทะเบียนพาณิชย์ มีโทษอะไร
หากไม่จดตามกำหนด มีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท และปรับอีกวันละไม่เกิน 100 บาทจนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง แม้ค่าปรับไม่สูง แต่ผลเสียทางธุรกิจหนักกว่า เพราะจะเสียโอกาสต่างๆ ที่กล่าวไว้ข้างต้น
ข้อควรรู้เบื้องต้นในการจดทะเบียนพาณิชย์ (เอกสาร สถานที่ และค่าธรรมเนียม)
ก่อนไปจดทะเบียน เตรียมข้อมูลและเอกสารให้พร้อม บทความนี้สรุปภาพรวมให้เข้าใจง่าย สำหรับขั้นตอนละเอียดแบบ step-by-step จะมีบทความเฉพาะเรื่องแยกต่างหาก
เอกสารที่ใช้จดทะเบียนพาณิชย์ มีอะไรบ้าง
เอกสารหลักที่ต้องเตรียม
- สำเนาบัตรประชาชนของผู้ประกอบการ
- สำเนาทะเบียนบ้าน
- แผนที่ตั้งสถานประกอบการ
- หนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่ (กรณีไม่ได้เป็นเจ้าของ)
- รูปถ่ายหน้าร้านหรือสถานประกอบการ
กรณีนิติบุคคล ต้องเตรียมหนังสือรับรองบริษัทและสำเนาบัตรประชาชนของกรรมการผู้มีอำนาจเพิ่มเติม
จดทะเบียนพาณิชย์ที่ไหน
สถานที่จดทะเบียนขึ้นอยู่กับที่ตั้งของกิจการ
- กรุงเทพฯ จดที่เขตพื้นที่ที่กิจการตั้งอยู่
- ต่างจังหวัด จดที่เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) หรือเมืองพัทยา ตามแต่พื้นที่
จดทะเบียนพาณิชย์ออนไลน์ ทำได้ไหม
ปัจจุบันบางพื้นที่เริ่มเปิดให้ยื่นคำขอผ่านระบบออนไลน์ของ DBD แต่ยังไม่ครอบคลุมทั่วประเทศ แนะนำตรวจสอบกับสำนักงานเขตหรืออำเภอในพื้นที่ก่อนว่ารองรับการยื่นออนไลน์หรือไม่
ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนพาณิชย์
ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนพาณิชย์ต่ำมาก สรุปเป็นตารางให้ดูง่ายๆ
| รายการ | ค่าธรรมเนียม |
|---|---|
| จดทะเบียนใหม่ | 50 บาท |
| เปลี่ยนแปลงรายการ | 20 บาท |
| ยกเลิกทะเบียน | 20 บาท |
| ขอคัดสำเนา | 30 บาทต่อฉบับ |
อยากจดทะเบียนพาณิชย์ ต้องเริ่มต้นอย่างไร
สรุป 3 ขั้นตอนง่ายๆ ก่อนไปจดทะเบียน
- เตรียมเอกสารให้ครบตามรายการด้านบน (บัตรประชาชน, ทะเบียนบ้าน, แผนที่, หนังสือยินยอม)
- ไปยื่นคำขอที่สำนักงานเขต เทศบาล หรือ อบต. ตามที่ตั้งกิจการ
- รับใบทะเบียนพาณิชย์ โดยทั่วไปใช้เวลาไม่ถึงวัน
สำหรับขั้นตอนครบถ้วนตั้งแต่เตรียมเอกสารจนได้ใบทะเบียน อ่านต่อที่บทความ “จดทะเบียนพาณิชย์ฉบับสมบูรณ์” (เร็วๆ นี้)
สรุป: ทะเบียนพาณิชย์คืออะไร
- ทะเบียนพาณิชย์ คือหลักฐานการจดแจ้งเปิดกิจการค้าตามกฎหมาย
- ทะเบียนการค้า คือชื่อเดิมของทะเบียนพาณิชย์ เป็นสิ่งเดียวกัน
- ทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคลที่ทำการค้าต้องจดทะเบียน รวมถึงธุรกิจออนไลน์
- ค่าธรรมเนียมแค่ 50 บาท ไม่จดมีโทษปรับ
จดทะเบียนเสร็จแล้ว อย่าลืมจัดการบัญชีให้เป็นระบบ
หลังจดทะเบียนพาณิชย์ สิ่งที่ต้องทำต่อคือจัดการบัญชีและเตรียมตัวเรื่องภาษี PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ช่วยให้ผู้ประกอบการมือใหม่ออกเอกสารธุรกิจ บันทึกรายรับ-รายจ่าย และเตรียมข้อมูลยื่นภาษีได้ตั้งแต่วันแรกที่เปิดกิจการ ทดลองใช้ PEAK ฟรี
คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับทะเบียนพาณิชย์
จดทะเบียนพาณิชย์ บุคคลธรรมดา เสียภาษีเท่าไหร่
การจดทะเบียนไม่ได้ทำให้เสียภาษีเพิ่มขึ้นโดยตรง ภาษีที่ต้องจ่ายขึ้นอยู่กับรายได้และประเภทธุรกิจ ผู้ประกอบการรายบุคคลต้องยื่น ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ตามปกติ และหากยอดขายเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้อง จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) เพิ่มอีกด้วย
ทะเบียนพาณิชย์หมดอายุไหม ต้องต่ออายุไหม
ทะเบียนพาณิชย์ไม่มีวันหมดอายุ ไม่ต้องต่ออายุ แต่ถ้ามีการเปลี่ยนแปลงข้อมูล เช่น ย้ายที่ตั้ง เปลี่ยนชื่อร้าน หรือเปลี่ยนประเภทกิจการ ต้องแจ้งเปลี่ยนแปลงภายใน 30 วัน หากเลิกกิจการก็ต้องแจ้งยกเลิกทะเบียนด้วย
จดทะเบียนพาณิชย์แล้ว ต้องจด VAT ด้วยไหม
ไม่จำเป็นต้องจด VAT ทันที ทะเบียนพาณิชย์กับทะเบียน VAT เป็นคนละเรื่องกัน จด VAT เมื่อยอดขายถึง 1.8 ล้านบาทต่อปีเท่านั้น อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมที่บทความ ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) คืออะไร
จดทะเบียนพาณิชย์ ใช้เวลากี่วัน
โดยทั่วไปใช้เวลา 1 วันทำการ หากเอกสารครบถ้วนและถูกต้อง บางพื้นที่อาจเสร็จภายในไม่กี่ชั่วโมง
จดทะเบียนพาณิชย์แล้ว ต้องทำบัญชีและยื่นภาษีอย่างไร
ผู้ประกอบการรายบุคคลต้องเก็บหลักฐานรายรับ-รายจ่ายไว้ใช้ยื่นภาษีประจำปี ส่วนนิติบุคคลต้องจัดทำบัญชีและส่งงบการเงินตามที่กฎหมายกำหนด การจัดการบัญชีตั้งแต่เริ่มต้นจะช่วยให้เรื่องภาษีไม่ยุ่งยากในภายหลัง ลองใช้ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ที่ออกแบบมาสำหรับ SME มือใหม่โดยเฉพาะหา โดย PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ เราพร้อมช่วยผู้ประกอบการจัดการเรื่องภาษีและบัญชีได้อย่างถูกต้องรองรับการเติบโต ช่วยให้ธุรกิจก้าวไปสู่ความสำเร็จ
ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine
About Author
