เปิดร้านค้า รับงานฟรีแลนซ์ หรือขายของออนไลน์ แต่ยังไม่ได้จดทะเบียนพาณิชย์ ถ้าธุรกิจอยู่ในประเภทที่กฎหมายกำหนด ต้องจดภายใน 30 วันนับจากวันเริ่มกิจการ ไม่จดมีโทษปรับ ค่าธรรมเนียมแค่ 50 บาท จดเสร็จภายในวันเดียว
ทะเบียนพาณิชย์คืออะไร ต่างจากจดทะเบียนบริษัทอย่างไร
ทะเบียนพาณิชย์ คือการแจ้งต่อหน่วยงานรัฐว่าคุณกำลังประกอบธุรกิจ เพื่อให้ธุรกิจมีตัวตนตามกฎหมายอย่างถูกต้อง ดูแลโดยกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD)
หลายคนสับสนระหว่างจดทะเบียนพาณิชย์กับจดทะเบียนบริษัท ดูความแตกต่างหลักได้จากตารางนี้
| เรื่อง | จดทะเบียนพาณิชย์ | จดทะเบียนบริษัท |
|---|---|---|
| เหมาะกับ | บุคคลธรรมดา ร้านค้ารายย่อย ฟรีแลนซ์ | ธุรกิจที่ต้องการแยกนิติบุคคลชัดเจน |
| ค่าใช้จ่าย | 50 บาท | 5,000-6,000 บาทขึ้นไป |
| ความซับซ้อน | ง่าย เอกสารน้อย จดเสร็จภายในวัน | ซับซ้อนกว่า ต้องมีผู้ถือหุ้น กรรมการ |
| ภาษี | เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา | เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล |
| บัญชี | ไม่บังคับจัดทำบัญชีชุดเต็ม | บังคับจัดทำบัญชีและส่งงบการเงินทุกปี |
จดทะเบียนการค้า กับ จดทะเบียนพาณิชย์ ต่างกันไหม
คำตอบสั้นๆ คือ ไม่ต่างกัน ทั้งสองคำหมายถึงสิ่งเดียวกัน คือการแจ้งจดทะเบียนธุรกิจต่อหน่วยงานรัฐ คำว่า ทะเบียนการค้า เป็นชื่อเดิมที่คนทั่วไปยังคุ้นเคย ส่วน ทะเบียนพาณิชย์ เป็นชื่อทางการที่ใช้ในปัจจุบัน
ใครต้องจดทะเบียนพาณิชย์ ธุรกิจอะไรบ้างที่ต้องจด
ผู้ประกอบการที่ทำธุรกิจในประเภทที่กฎหมายกำหนด ต้องจดภายใน 30 วันนับจากวันเริ่มกิจการ ธุรกิจที่ต้องจดได้แก่
- ซื้อขายสินค้า รวมถึงขายของออนไลน์
- เป็นนายหน้าหรือตัวแทนค้าต่าง
- ธุรกิจขนส่ง
- ธุรกิจหัตถกรรม เกษตรกรรมเชิงพาณิชย์
- ธุรกิจ e-Commerce ซื้อขายสินค้าหรือบริการผ่านอินเทอร์เน็ต
- ให้บริการเว็บไซต์ เป็น Internet Service Provider หรือให้เช่าพื้นที่เซิร์ฟเวอร์
จดทะเบียนพาณิชย์ บุคคลธรรมดา กับ นิติบุคคล ต่างกันอย่างไร
บุคคลธรรมดา (คนทั่วไปที่ทำธุรกิจในชื่อตัวเอง ยังไม่ได้จดบริษัท) สามารถจดทะเบียนพาณิชย์ได้โดยตรง รับผิดชอบหนี้สินไม่จำกัดจำนวน ส่วนนิติบุคคล (บริษัทจำกัด หรือห้างหุ้นส่วนที่จดทะเบียนแล้ว) ที่ทำธุรกิจในประเภทที่กำหนดก็ต้องจดทะเบียนพาณิชย์เพิ่มเช่นกัน
ร้านค้าออนไลน์ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ไหม
ต้องจด ถ้าคุณขายสินค้าหรือบริการผ่านอินเทอร์เน็ต ไม่ว่าจะขายบน Shopee, Lazada, Facebook, Instagram หรือเว็บไซต์ของตัวเอง กฎหมายกำหนดให้ต้องจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ ถ้าไม่จดมีโทษปรับไม่เกิน 5,000 บาท และปรับอีกวันละไม่เกิน 100 บาท จนกว่าจะจดให้เรียบร้อย
เอกสารจดทะเบียนพาณิชย์ ใช้อะไรบ้าง
เอกสารจะแตกต่างกันเล็กน้อยระหว่างบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล เตรียมให้ครบก่อนไปจดจะช่วยประหยัดเวลาได้มาก
เอกสารสำหรับบุคคลธรรมดา
- สำเนาบัตรประชาชนของเจ้าของกิจการ
- สำเนาทะเบียนบ้านของเจ้าของกิจการ
- แผนที่ตั้งร้านค้าหรือสถานประกอบการ
- หนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่ (กรณีไม่ได้เป็นเจ้าของสถานที่)
- สำเนาสัญญาเช่า (ถ้ามี)
- รูปถ่ายร้านค้าหรือสถานประกอบการ
เอกสารเพิ่มเติมสำหรับนิติบุคคล
- หนังสือรับรองบริษัท (ไม่เกิน 6 เดือน)
- สำเนาบัตรประชาชนของกรรมการผู้มีอำนาจ
- สำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5)
ขั้นตอนจดทะเบียนพาณิชย์ แบบ Step-by-step
คุณเลือกจดได้ 2 ช่องทาง คือเดินไปจดด้วยตัวเองที่สำนักงาน หรือจดออนไลน์ผ่านระบบ DBD e-Registration
จดที่สำนักงานเขตหรืออำเภอ
- เตรียมเอกสารให้ครบตามรายการด้านบน
- ไปยื่นคำขอที่สำนักงานเขต (กรุงเทพฯ) หรือที่ว่าการอำเภอ/เทศบาล (ต่างจังหวัด) ในเวลาราชการ
- กรอกแบบฟอร์ม ทพ. (คำขอจดทะเบียนพาณิชย์) และยื่นพร้อมเอกสาร
- เจ้าหน้าที่ตรวจสอบเอกสาร ถ้าครบถ้วนจะออกใบทะเบียนให้ภายในวันเดียว
- ชำระค่าธรรมเนียม 50 บาท แล้วรับใบทะเบียน
จดทะเบียนพาณิชย์ออนไลน์ผ่าน DBD e-Registration
สำหรับคนที่ไม่สะดวกไปจดด้วยตัวเอง สามารถจดออนไลน์ได้ผ่านระบบ DBD e-Registration
- เข้าเว็บไซต์ ereg.dbd.go.th แล้วสมัครสมาชิก
- ยืนยันตัวตนผ่านระบบ Digital ID
- เลือกเมนู “จดทะเบียนพาณิชย์” กรอกข้อมูลกิจการ
- อัปโหลดเอกสารในรูปแบบไฟล์ดิจิทัล
- ส่งคำขอรอเจ้าหน้าที่ตรวจสอบ โดยปกติใช้เวลาประมาณ 1-3 วันทำการ
- เมื่อได้รับอนุมัติ ดาวน์โหลดใบทะเบียนอิเล็กทรอนิกส์ได้ทันที
ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนพาณิชย์ 2026 เท่าไร
ค่าธรรมเนียมถูกมาก โดยเฉพาะเมื่อเทียบกับการจดทะเบียนบริษัท
| ประเภท | ค่าธรรมเนียม |
|---|---|
| จดทะเบียนใหม่ | 50 บาท |
| จดทะเบียนเปลี่ยนแปลงรายการ | 20 บาท |
| จดทะเบียนเลิกกิจการ | 20 บาท |
| ขอตรวจเอกสาร | ฉบับละ 20 บาท |
| ขอคัดสำเนาใบทะเบียนพาณิชย์ | ฉบับละ 30 บาท |
ใบทะเบียนพาณิชย์ หน้าตาเป็นอย่างไร ใช้ทำอะไรได้บ้าง
ใบทะเบียนพาณิชย์ (ทพ.4) คือเอกสารยืนยันว่าธุรกิจของคุณจดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย บนใบจะระบุชื่อร้านค้า เลขทะเบียนพาณิชย์ ที่อยู่สถานประกอบการ ประเภทธุรกิจ และวันที่จดทะเบียน
ใบนี้ใช้ทำได้หลายอย่าง เช่น เปิดบัญชีธนาคารในชื่อร้านค้า สมัครเป็นผู้ขายบนแพลตฟอร์มออนไลน์ ยื่นขอสินเชื่อธุรกิจ และใช้เป็นหลักฐานแสดงต่อลูกค้าหรือคู่ค้า
จดทะเบียนพาณิชย์แล้วต้องเสียภาษีอะไรบ้าง
หลังจดทะเบียนเสร็จแล้ว เรื่องสำคัญที่ต้องจัดการต่อคือเรื่องภาษี ซึ่งขึ้นอยู่กับว่าจดในนามบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล
ภาษีเงินได้
ถ้าจดในนามบุคคลธรรมดา รายได้จากธุรกิจถือเป็นเงินได้ประเภทที่ 8 ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 ภายในเดือนมีนาคมของปีถัดไป เสียภาษีตามอัตราขั้นบันได 0-35% ตามรายได้สุทธิ
ส่วนนิติบุคคลจะเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลในอัตรา 20% ของกำไรสุทธิ โดย SME ที่ทุนจดทะเบียนไม่เกิน 5 ล้านบาทและรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาท จะได้อัตราภาษีพิเศษที่ต่ำกว่า
ต้องจด VAT ไหม เมื่อไรต้องจด
ไม่จำเป็นต้องจดทันที แต่ถ้ารายได้จากการขายสินค้าหรือให้บริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี กฎหมายบังคับให้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ภายในกำหนด หลังจด VAT แล้วต้องเก็บ VAT 7% จากลูกค้า ออกใบกำกับภาษี และยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือน
หลังจดทะเบียนพาณิชย์ ต้องจัดทำบัญชีอย่างไร
ถ้าจดในนามบุคคลธรรมดา กฎหมายไม่บังคับให้ทำบัญชีชุดเต็ม แต่ควรบันทึกรายรับรายจ่ายอย่างเป็นระบบเพื่อใช้ยื่นภาษีได้ถูกต้อง ส่วนนิติบุคคลต้องจัดทำบัญชีตาม พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 และส่งงบการเงินที่ผู้สอบบัญชีตรวจรับรองแล้วให้ DBD ทุกปี
ไม่ว่าจะจดในนามไหน การใช้โปรแกรมบัญชีช่วยบันทึกรายรับรายจ่ายจะทำให้ยื่นภาษีได้ง่ายและไม่ตกหล่น
สรุป: จดทะเบียนพาณิชย์ไม่ยากอย่างที่คิด
การจดทะเบียนเป็นขั้นตอนแรกที่ทำให้ธุรกิจถูกกฎหมาย ค่าธรรมเนียมแค่ 50 บาท เอกสารไม่กี่รายการ จดเสร็จได้ภายในวันเดียว ส่วนใครที่ไม่สะดวกเดินทางก็จดออนไลน์ผ่าน DBD e-Registration ได้เลย สิ่งที่ต้องทำหลังจดเสร็จคือจัดการเรื่องภาษีให้ถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นภาษีเงินได้หรือ VAT
จัดการบัญชีหลังจดทะเบียนให้เป็นระบบด้วย PEAK
PEAK ช่วยเจ้าของกิจการที่เพิ่งจดทะเบียน บันทึกรายรับรายจ่าย ออกเอกสาร และเตรียมข้อมูลยื่นภาษีได้จากที่เดียว ทดลองใช้ PEAK ฟรี 30 วัน
คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับจดทะเบียนพาณิชย์
ร้านเล็กๆ ขายของไม่กี่อย่าง ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ไหม
ต้องดูว่าธุรกิจอยู่ในประเภทที่กฎหมายกำหนดหรือไม่ ถ้าเป็นการค้าขายสินค้าทั่วไป แม้จะเป็นร้านเล็กก็ต้องจด ยกเว้นการขายของจากผลผลิตการเกษตรของตัวเอง เช่น ปลูกผักขายตามตลาดนัด ไม่ต้องจด
จดทะเบียนแล้วแต่ไม่ได้ทำธุรกิจต่อ ต้องทำอย่างไร
ต้องยื่นจดทะเบียนเลิกพาณิชยกิจภายใน 30 วันนับจากวันเลิกกิจการ ค่าธรรมเนียม 20 บาท ถ้าไม่แจ้งเลิกจะมีโทษปรับ
จดทะเบียนแล้วเปิดบัญชีธนาคารในชื่อร้านได้เลยไหม
ได้ ใบทะเบียนการค้าใช้เป็นเอกสารเปิดบัญชีธนาคารในชื่อร้านค้าได้ แต่เอกสารที่ต้องใช้ประกอบจะแตกต่างกันไปตามแต่ละธนาคาร ควรสอบถามธนาคารที่ต้องการเปิดบัญชีก่อนล่วงหน้า
จดออนไลน์กับไปจดเอง ได้ใบทะเบียนเหมือนกันไหม
สิทธิ์และผลทางกฎหมายเหมือนกันทุกประการ แต่ใบทะเบียนที่ได้จะอยู่ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ (ไฟล์ดิจิทัล) ส่วนจดที่สำนักงานจะได้ใบเป็นกระดาษ ทั้งสองแบบใช้ได้เหมือนกัน
ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine
About Author
