ภ.ง.ด. 90 และ ภ.ง.ด. 91 เป็นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเหมือนกัน แต่ต่างกันตรง “ประเภทรายได้” ของผู้ยื่น ถ้ามีแค่เงินเดือน ให้ยื่น ภ.ง.ด. 91 แต่ถ้ามีรายได้จากหลายทาง ต้องยื่นแบบ 90 แทน ไม่ว่าจะเปิดร้านออนไลน์ รับงานฟรีแลนซ์ หรือปล่อยเช่าคอนโด
เลือกผิดแบบนอกจากต้องยื่นใหม่แล้ว อาจโดนค่าปรับอีกด้วย
ภ.ง.ด. 90 คืออะไร
ภ.ง.ด. 90 คือ แบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปี สำหรับผู้ที่มีเงินได้หลายประเภท หรือมีเงินได้ประเภทเดียวที่ไม่ใช่เงินเดือน ตามกฎหมายภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
ใครต้องยื่น ภ.ง.ด. 90
ผู้ที่มีรายได้ตามมาตรา 40(1) ถึง 40(8) หลายประเภท หรือมีรายได้ 40(2) ถึง 40(8) เพียงอย่างเดียว เช่น
- พนักงานบริษัทที่เปิดร้านขายของออนไลน์ด้วย — มีทั้ง 40(1) เงินเดือน และ 40(8) รายได้จากการค้า
- ฟรีแลนซ์รับงานออกแบบ — เงินได้ 40(2) หรือ 40(8) ขึ้นอยู่กับลักษณะสัญญาจ้าง
- เจ้าของคอนโดปล่อยเช่า — เงินได้ 40(5) ค่าเช่าทรัพย์สิน
- นักบัญชีที่เปิดสำนักงานของตัวเอง — เงินได้ 40(6) วิชาชีพอิสระ
เกณฑ์รายได้ขั้นต่ำที่ต้องยื่นแบบ 90 คือ เกิน 60,000 บาทต่อปี (คนโสด) หรือเกิน 120,000 บาทต่อปี (มีคู่สมรส) ตามเกณฑ์ของกรมสรรพากร แม้คำนวณภาษีแล้วไม่ต้องจ่ายเพิ่ม ก็ยังต้องยื่นแบบ
ภ.ง.ด. 91 คืออะไร
ภ.ง.ด. 91 คือ แบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปี สำหรับผู้ที่มีรายได้เฉพาะเงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส หรือค่าตอบแทนจากการจ้างแรงงาน ตามมาตรา 40(1) เพียงอย่างเดียว
ใครต้องยื่น ภ.ง.ด. 91
ผู้ที่มีรายได้จากนายจ้างเพียงทางเดียว ได้แก่
- พนักงานออฟฟิศที่รับเงินเดือน โบนัส และค่าโอที จากนายจ้างรายเดียว
- ข้าราชการที่มีรายได้เฉพาะเงินเดือนราชการ ไม่มีรายได้เสริม
เกณฑ์ขั้นต่ำอยู่ที่ เกิน 120,000 บาทต่อปี (คนโสด) หรือเกิน 220,000 บาทต่อปี (มีคู่สมรส) สูงกว่าแบบ 90 เพราะผู้มีเงินเดือนหักค่าใช้จ่ายเหมา 50% ได้สูงสุด 100,000 บาท เงินได้สุทธิจึงน้อยกว่า
ภ.ง.ด. 90 กับ 91 ต่างกันอย่างไร
ดูจาก “แหล่งรายได้” เป็นหลัก ตารางนี้สรุปข้อแตกต่างสำคัญทั้งหมดไว้
| รายการ | ภ.ง.ด. 90 | ภ.ง.ด. 91 |
|---|---|---|
| ประเภทรายได้ | หลายประเภท หรือไม่ใช่เงินเดือนอย่างเดียว | เงินเดือนอย่างเดียว ตามมาตรา 40(1) |
| เกณฑ์รายได้ขั้นต่ำ (โสด) | เกิน 60,000 บาทต่อปี | เกิน 120,000 บาทต่อปี |
| เกณฑ์รายได้ขั้นต่ำ (คู่สมรส) | เกิน 120,000 บาทต่อปี | เกิน 220,000 บาทต่อปี |
| กำหนดยื่น | 1 ม.ค. ถึง 31 มี.ค. ปีถัดไป | เหมือนกัน |
| ยื่นออนไลน์ | ได้ ผ่าน efiling.rd.go.th | ได้ ผ่าน efiling.rd.go.th |
| หักค่าใช้จ่าย | ตามประเภทรายได้ แตกต่างกัน | เหมา 50% ไม่เกิน 100,000 บาท |
ตัวอย่างการเลือกแบบยื่นภาษีที่ถูกต้อง
สถานการณ์ที่ 1 — มนุษย์เงินเดือน: นายสมชาย (ชื่อสมมุติ) ทำงานบริษัทเอกชน เงินเดือน 35,000 บาท ได้โบนัสปีละ 1 เดือน รวมทั้งปี 455,000 บาท ไม่มีรายได้ทางอื่น → ยื่น ภ.ง.ด. 91
สถานการณ์ที่ 2 — พนักงานที่ขายของออนไลน์: นางสาวพิมพ์ (ชื่อสมมุติ) เงินเดือน 28,000 บาท ขายเสื้อผ้าผ่าน Shopee อีกเดือนละ 8,000 บาท → ยื่น ภ.ง.ด. 90 เพราะมีทั้งเงินเดือน 40(1) และรายได้จากการค้า 40(8)
สถานการณ์ที่ 3 — ฟรีแลนซ์: นายเก่ง (ชื่อสมมุติ) รับงานออกแบบกราฟิก รายได้ปีละ 480,000 บาท ไม่มีนายจ้างประจำ → ยื่น ภ.ง.ด. 90 เพราะไม่ใช่เงินเดือน 40(1) จัดเป็น 40(2) หรือ 40(8) แล้วแต่ลักษณะสัญญา
สถานการณ์ที่ 4 — ข้าราชการที่มีรายได้เสริม: นายวิทย์ (ชื่อสมมุติ) เป็นข้าราชการ เงินเดือน 32,000 บาท มีคอนโดปล่อยเช่าอีกเดือนละ 12,000 บาท → ยื่น ภ.ง.ด. 90 เพราะนอกจากเงินเดือนราชการ 40(1) แล้ว ยังมีค่าเช่า 40(5) เพิ่มเข้ามา
เอกสารที่ต้องเตรียมก่อนยื่นภาษี
ไม่ว่าจะยื่นแบบ 90 หรือ 91 ต้องเตรียมเอกสารเหล่านี้
- หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) จากนายจ้างหรือผู้ว่าจ้างทุกราย
- หลักฐานรายได้เพิ่มเติม กรณียื่นแบบ 90 เช่น สัญญาเช่า ใบแจ้งยอดจากแพลตฟอร์มขายสินค้า หรือหลักฐานค่าตอบแทนจากการรับจ้าง
- หลักฐานค่าลดหย่อน เช่น ใบเสร็จเบี้ยประกันชีวิต ใบรับรองดอกเบี้ยเงินกู้บ้าน หรือใบเสร็จบริจาค
- เลขบัตรประชาชน 13 หลัก สำหรับเข้าสู่ระบบ e-Filing
วิธียื่น ภ.ง.ด. 90 และ 91 ออนไลน์ผ่าน e-Filing
กรมสรรพากรเปิดให้ยื่นภาษีผ่านระบบ e-Filing ได้ตลอด 24 ชั่วโมง ขั้นตอนหลักมีดังนี้
- เข้า efiling.rd.go.th แล้วลงทะเบียนหรือเข้าสู่ระบบ
- เลือกแบบที่ต้องการยื่น (ภ.ง.ด. 90 หรือ 91)
- กรอกข้อมูลรายได้ตามหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย
- ระบุรายการลดหย่อนที่มีสิทธิ์
- ตรวจสอบยอดภาษี แล้วกดยืนยันการยื่นแบบ
- ชำระภาษี (กรณีต้องจ่ายเพิ่ม) หรือเลือกวิธีรับเงินคืน
การยื่นภาษีออนไลน์จะได้รับสิทธิ์ขยายเวลายื่นเพิ่มอีก 8 วัน ทำให้กำหนดเวลาขยับจาก 31 มีนาคม เป็น 8 เมษายนของทุกปี ดูขั้นตอนละเอียดเพิ่มเติมได้ที่วิธียื่นภาษี ภ.ง.ด. 91 ออนไลน์
ยื่นผิดแบบแล้วทำอย่างไร
หลายคนเคยยื่น ภ.ง.ด. 91 ทั้งที่มีรายได้จากการขายของออนไลน์หรือค่าเช่าด้วย กรณีแบบนี้แก้ไขได้
- ยังอยู่ในกำหนดเวลา (ภายใน 31 มี.ค.) — ยื่นแบบใหม่ผ่าน e-Filing ได้เลย ระบบจะให้ยื่นเพิ่มเติม
- พ้นกำหนดแล้ว — ต้องกรอกแบบ ภ.ง.ด. 90 เป็นกระดาษ แล้วยื่นที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่
กรณียื่นเพิ่มเติมหลังกำหนด ถ้ามีภาษีต้องชำระเพิ่ม จะโดนเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของยอดภาษีที่ค้าง แต่ไม่โดนค่าปรับอาญา เพราะถือว่ายื่นแบบไปแล้ว ดูรายละเอียดที่การแก้ไขเมื่อยื่นภาษีไม่ครบ
สรุป
- รายได้จากนายจ้างทางเดียว → ภ.ง.ด. 91
- มีรายได้ประเภทอื่นร่วมด้วย ไม่ว่าจำนวนเท่าไหร่ → ภ.ง.ด. 90
- ทั้งสองแบบยื่นภายใน 1 ม.ค. ถึง 31 มี.ค. ของปีถัดไป (ออนไลน์ขยายถึง 8 เม.ย.)
- รายได้ถึงเกณฑ์ต้องยื่นทุกกรณี แม้คำนวณแล้วไม่ต้องจ่ายภาษีเพิ่ม
จัดการรายได้และเอกสารภาษีให้เป็นระบบด้วย PEAK
PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ช่วยจัดประเภทรายได้และออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ลดเวลาเตรียมเอกสารภาษีให้กิจการ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ภ.ง.ด. 90 และ 91
ข้าราชการต้องยื่น ภ.ง.ด. แบบไหน
ถ้ามีแค่เงินเดือนราชการ ยื่น ภ.ง.ด. 91 แต่ถ้ามีรายได้เสริม เช่น ปล่อยเช่าบ้าน รับสอนพิเศษ หรือเป็นวิทยากร ต้องยื่นแบบ 90 แทน
ขายของออนไลน์ต้องยื่น ภ.ง.ด. 90 หรือ 91
ขายของออนไลน์จัดเป็นเงินได้ประเภท 40(8) ถ้ามีเงินเดือนจากงานประจำด้วย ต้องยื่น ภ.ง.ด. 90 ถ้าขายของออนไลน์เป็นอาชีพหลักโดยไม่มีเงินเดือน ก็ยื่น ภ.ง.ด. 90 เช่นกัน เพราะรายได้ไม่ใช่ 40(1) เงินเดือน
ภ.ง.ด. 90 กับ 91 ต่างจาก ภ.ง.ด. 94 อย่างไร
แบบ 90 และ 91 ใช้ยื่นภาษีประจำปี (รายได้ ม.ค. ถึง ธ.ค.) ส่วน ภ.ง.ด. 94 ใช้ยื่นภาษีครึ่งปีแรก (ม.ค. ถึง มิ.ย.) เฉพาะผู้มีเงินได้ตามมาตรา 40(5) ถึง 40(8) เช่น ค่าเช่า รับเหมาก่อสร้าง หรือขายของออนไลน์ กำหนดยื่นภายในเดือนกันยายนของทุกปี
ยื่นภาษีไม่ทันกำหนดมีโทษอะไร
ไม่ยื่นแบบภายในกำหนดเวลา มีโทษปรับทางอาญาไม่เกิน 2,000 บาท ถ้ามีภาษีต้องชำระ จะต้องจ่ายเงินเพิ่มอีก 1.5% ต่อเดือนของยอดภาษีที่ค้าง ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่บทลงโทษเมื่อยื่นภาษีล่าช้า
นายจ้าง SME ต้องเตรียมอะไรให้พนักงานยื่น ภ.ง.ด. 91
นายจ้างมีหน้าที่ออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ให้พนักงานทุกคนภายในเดือนกุมภาพันธ์ของปีถัดไป นอกจากนี้ยังต้องยื่น ภ.ง.ด.1 สรุปรายปีต่อกรมสรรพากรด้วย PEAK Payroll ช่วยออก 50 ทวิ และจัดทำไฟล์ ภ.ง.ด.1 ให้อัตโนมัติ ลดงาน HR ได้ทันที
เจ้าของกิจการจ่ายเงินเดือนให้ตัวเอง ยื่นแบบไหน
กรรมการบริษัทที่รับเงินเดือนจากกิจการของตัวเอง ถือเป็นเงินได้ 40(1) ถ้ามีรายได้แค่นี้ ยื่น ภ.ง.ด. 91 ได้ แต่ถ้ามีเงินปันผลจากบริษัทด้วย จะเป็นเงินได้ 40(4) เพิ่มเข้ามา ต้องเปลี่ยนไปยื่นแบบ 90 แทน
About Author
