ทุกปีช่วงต้นปีจะมีคำถามเดิมวนกลับมา “ต้องยื่น ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91” คำตอบสั้นที่สุดคือ ดูที่ “ประเภทรายได้” ถ้ามีเงินเดือนอย่างเดียว ยื่น ภ.ง.ด.91 ถ้ามีรายได้ทางอื่นร่วมด้วยแม้แต่บาทเดียว ต้องยื่น ภ.ง.ด.90 เลือกผิดแบบอาจต้องยื่นใหม่พร้อมโดนเงินเพิ่ม บทความนี้จะช่วยให้ตัดสินใจถูกตั้งแต่ครั้งแรก พร้อมตัวอย่างจริง 4 สถานการณ์ที่เช็กได้ทันที
ภ.ง.ด.90 คืออะไร
ภ.ง.ด.90 คือ แบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปี ใช้สำหรับผู้ที่มีเงินได้หลายประเภทหรือมีเงินได้ประเภทเดียวที่ไม่ใช่เงินเดือน ตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร
ใครต้องยื่น ภ.ง.ด.90
ผู้ที่มีรายได้ตามมาตรา 40(1) ถึง 40(8) มากกว่า 1 ประเภท หรือมีรายได้ 40(2) ถึง 40(8) เพียงอย่างเดียว ต้องยื่นแบบนี้ ตัวอย่างเช่น
- พนักงานบริษัทที่ขายของออนไลน์ด้วย — มีทั้งเงินเดือน 40(1) และรายได้จากการค้า 40(8)
- ฟรีแลนซ์รับงานออกแบบ — เงินได้ 40(2) หรือ 40(8) ขึ้นกับลักษณะสัญญาจ้าง
- เจ้าของคอนโดปล่อยเช่า — เงินได้ค่าเช่า 40(5)
- นักบัญชีเปิดสำนักงานเอง — เงินได้วิชาชีพอิสระ 40(6)
เกณฑ์รายได้ขั้นต่ำคือ เกิน 60,000 บาทต่อปี (คนโสด) หรือเกิน 120,000 บาทต่อปี (มีคู่สมรส) ตามประกาศกรมสรรพากร แม้คำนวณภาษีแล้วไม่ต้องจ่ายเพิ่มก็ยังต้องยื่น
ภ.ง.ด.91 คืออะไร
ภ.ง.ด.91 คือ แบบแสดงรายการสำหรับผู้ที่มีรายได้เฉพาะเงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส หรือค่าตอบแทนจากการจ้างแรงงาน ตามมาตรา 40(1) เพียงอย่างเดียว
ใครต้องยื่น ภ.ง.ด.91
ผู้ที่มีรายได้จากนายจ้างทางเดียว ได้แก่
- พนักงานออฟฟิศที่มีแค่เงินเดือน โบนัส และค่าล่วงเวลา
- ข้าราชการที่รับเงินเดือนราชการอย่างเดียว ไม่มีรายได้เสริม
เกณฑ์ขั้นต่ำอยู่ที่ เกิน 120,000 บาทต่อปี (คนโสด) หรือเกิน 220,000 บาทต่อปี (มีคู่สมรส) สูงกว่า ภ.ง.ด.90 เพราะผู้มีเงินเดือนหักค่าใช้จ่ายเหมา 50% ได้สูงสุด 100,000 บาท เงินได้สุทธิจึงน้อยกว่า สูงกว่า ภ.ง.ด.90 เพราะผู้มีเงินเดือนหักค่าใช้จ่ายเหมา 50% ได้สูงสุด 100,000 บาท เงินได้สุทธิจึงน้อยกว่า
ภ.ง.ด.90 กับ ภ.ง.ด.91 ต่างกันอย่างไร
หลักง่ายที่สุดคือ ดูว่ามีรายได้กี่ทาง ถ้ามีรายได้ทางเดียวจากนายจ้างคนเดียว ยื่นแบบ 91 พอมีรายได้อื่นเพิ่มเข้ามาแม้แต่ทางเดียว ต้องเปลี่ยนมายื่นแบบ 90 ทันที ตารางนี้สรุปข้อแตกต่างทั้งหมด
| รายการ | ภ.ง.ด.90 | ภ.ง.ด.91 |
|---|---|---|
| ประเภทรายได้ | หลายประเภท หรือไม่ใช่เงินเดือนอย่างเดียว | เงินเดือนอย่างเดียว มาตรา 40(1) |
| เกณฑ์ขั้นต่ำ (โสด) | เกิน 60,000 บาทต่อปี | เกิน 120,000 บาทต่อปี |
| เกณฑ์ขั้นต่ำ (คู่สมรส) | เกิน 120,000 บาทต่อปี | เกิน 220,000 บาทต่อปี |
| กำหนดยื่น | 1 ม.ค. ถึง 31 มี.ค. ปีถัดไป | เหมือนกัน |
| ยื่นออนไลน์ | ได้ ผ่าน efiling.rd.go.th | ได้ ผ่าน efiling.rd.go.th |
| หักค่าใช้จ่าย | ตามประเภทรายได้ อัตราต่างกัน | เหมา 50% ไม่เกิน 100,000 บาท |
เช็กสถานการณ์ของตัวเอง ต้องยื่นแบบไหน
ลองจับคู่กับ 4 สถานการณ์ที่พบบ่อยที่สุด ถ้าตรงกับสถานการณ์ไหน ก็ยื่นตามนั้นได้เลย
สถานการณ์ที่ 1 — มนุษย์เงินเดือนล้วนๆ: นายสมชาย (ชื่อสมมุติ) ทำงานบริษัทเอกชน เงินเดือน 35,000 บาท ได้โบนัสปีละ 1 เดือน รวมทั้งปี 455,000 บาท ไม่มีรายได้ทางอื่น → ยื่น ภ.ง.ด.91
สถานการณ์ที่ 2 — พนักงานที่มีร้านออนไลน์: นางสาวพิมพ์ (ชื่อสมมุติ) เงินเดือน 28,000 บาท ขายเสื้อผ้าผ่าน Shopee อีกเดือนละ 8,000 บาท → ยื่น ภ.ง.ด.90 เพราะมีทั้งเงินเดือน 40(1) และรายได้จากการค้า 40(8)
สถานการณ์ที่ 3 — ฟรีแลนซ์เต็มตัว: นายเก่ง (ชื่อสมมุติ) รับงานออกแบบกราฟิก รายได้ปีละ 480,000 บาท ไม่มีนายจ้างประจำ → ยื่น ภ.ง.ด.90 เพราะไม่ใช่เงินเดือน 40(1) จัดเป็น 40(2) หรือ 40(8) แล้วแต่ลักษณะสัญญา
สถานการณ์ที่ 4 — ข้าราชการมีรายได้เสริม: นายวิทย์ (ชื่อสมมุติ) ข้าราชการเงินเดือน 32,000 บาท มีคอนโดปล่อยเช่าอีกเดือนละ 12,000 บาท → ยื่น ภ.ง.ด.90 เพราะนอกจากเงินเดือน 40(1) ยังมีค่าเช่า 40(5)
เอกสารที่ต้องเตรียมก่อนยื่นภาษี
ไม่ว่าจะยื่นแบบ 90 หรือ 91 ต้องเตรียมสิ่งเหล่านี้
- หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) จากนายจ้างหรือผู้ว่าจ้างทุกราย
- หลักฐานรายได้อื่น กรณียื่นแบบ 90 เช่น สัญญาเช่า ใบแจ้งยอดจากแพลตฟอร์มขายของ
- หลักฐานค่าลดหย่อน เช่น ใบเสร็จเบี้ยประกันชีวิต ใบรับรองดอกเบี้ยบ้าน ใบเสร็จบริจาค
- เลขบัตรประชาชน 13 หลัก สำหรับเข้าสู่ระบบ e-Filing
วิธียื่น ภ.ง.ด.90 และ ภ.ง.ด.91 ออนไลน์ผ่าน e-Filing
กรมสรรพากรเปิดให้ยื่นผ่านระบบ e-Filing ตลอด 24 ชั่วโมง ขั้นตอนหลัก ได้แก่
- เข้า efiling.rd.go.th ลงทะเบียนหรือเข้าสู่ระบบ
- เลือกแบบที่ต้องการยื่น (ภ.ง.ด.90 หรือ 91)
- กรอกรายได้ตาม 50 ทวิ ที่ได้รับ
- ระบุรายการลดหย่อนที่มีสิทธิ์
- ตรวจสอบยอดภาษี แล้วกดยืนยัน
- ชำระภาษีเพิ่ม (ถ้ามี) หรือเลือกวิธีรับเงินคืน
ยื่นออนไลน์จะได้สิทธิ์ขยายเวลาเพิ่มอีก 8 วัน จาก 31 มีนาคม เป็น 8 เมษายน (ตามประกาศแต่ละปี) ทำให้ไม่ต้องรีบร้อนช่วงสิ้นเดือนมีนาคม ดูขั้นตอนละเอียดที่วิธียื่นภาษี ภ.ง.ด.91 ออนไลน์
ยื่นผิดแบบแล้วทำอย่างไร
หลายคนเคยยื่น ภ.ง.ด.91 ทั้งที่มีรายได้จากการขายของหรือค่าเช่าด้วย กรณีนี้แก้ไขได้
- ยังอยู่ในกำหนด (ภายใน 31 มี.ค.) — ยื่นแบบใหม่ผ่าน e-Filing ได้เลย ระบบจะให้ยื่นเพิ่มเติม
- พ้นกำหนดแล้ว — กรอกแบบ ภ.ง.ด.90 เป็นกระดาษ แล้วยื่นที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่
ถ้ามีภาษีชำระเพิ่ม จะโดนเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของยอดที่ค้าง แต่ไม่โดนค่าปรับอาญาเพราะถือว่ายื่นแบบไปแล้ว ดูรายละเอียดที่การแก้ไขเมื่อยื่นภาษีไม่ครบ
สรุป: เลือกยื่น ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91 ดูที่แหล่งรายได้
- รายได้จากนายจ้างทางเดียว → ภ.ง.ด.91
- มีรายได้อื่นร่วมด้วย ไม่ว่าจำนวนเท่าไหร่ → ภ.ง.ด.90
- ทั้งสองแบบยื่นภายใน 1 ม.ค. ถึง 31 มี.ค. ของปีถัดไป (ออนไลน์ขยายถึง 8 เม.ย.)
- รายได้ถึงเกณฑ์ต้องยื่นทุกกรณี แม้คำนวณแล้วไม่ต้องจ่ายเพิ่ม
จัดการรายได้และเอกสารภาษีให้เป็นระบบด้วย PEAK
PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ช่วยจัดประเภทรายได้และออก 50 ทวิ ให้อัตโนมัติ HR สามารถดึงข้อมูลไปออกเอกสารได้ทันที ลดเวลาเตรียมเอกสารภาษีให้กิจการ ทดลองใช้ PEAK ฟรี
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ภ.ง.ด.90 และ ภ.ง.ด.91
ข้าราชการต้องยื่น ภ.ง.ด. แบบไหน
ถ้ามีแค่เงินเดือนราชการ ยื่น ภ.ง.ด.91 แต่ถ้ามีรายได้เสริมแม้แต่น้อย เช่น สอนพิเศษ เป็นวิทยากร หรือมีบ้านปล่อยเช่า ต้องยื่นแบบ 90
ขายของออนไลน์ต้องยื่น ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91
รายได้จากการขายของออนไลน์จัดเป็น 40(8) ไม่ว่าจะขายผ่าน Shopee, Lazada หรือ Facebook ถ้ามีเงินเดือนจากงานประจำด้วย ให้รวมรายได้ทุกทางแล้วยื่นแบบ 90 ส่วนคนที่ขายของเป็นอาชีพเดียว ก็ยื่นแบบ 90 เช่นกันเพราะไม่ใช่ 40(1)
ภ.ง.ด.90 กับ ภ.ง.ด.91 ต่างจาก ภ.ง.ด.94 อย่างไร
แบบ 90 และ 91 ใช้ยื่นภาษีประจำปี (รายได้ ม.ค. ถึง ธ.ค.) ส่วน ภ.ง.ด.94 ใช้ยื่นภาษีครึ่งปีแรก (ม.ค. ถึง มิ.ย.) เฉพาะผู้มีเงินได้ 40(5) ถึง 40(8) กำหนดยื่นภายในเดือนกันยายน
ยื่นภาษีไม่ทันกำหนดมีโทษอะไร
ไม่ยื่นภายในกำหนด มีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท ถ้ามีภาษีต้องชำระ จะโดนเงินเพิ่มอีก 1.5% ต่อเดือน ดูรายละเอียดที่บทลงโทษเมื่อยื่นภาษีล่าช้า
นายจ้าง SME ต้องเตรียมอะไรให้พนักงานยื่น ภ.ง.ด.91
นายจ้างต้องออก 50 ทวิ ให้พนักงานทุกคนภายในเดือนกุมภาพันธ์ของปีถัดไป และยื่น ภ.ง.ด.1ก (แบบสรุปรายปี) ต่อกรมสรรพากร PEAK Payroll ช่วยออก 50 ทวิ และจัดทำไฟล์ ภ.ง.ด.1/1ก อัตโนมัติ
เจ้าของกิจการจ่ายเงินเดือนให้ตัวเอง ยื่นแบบไหน
กรรมการบริษัทที่รับเงินเดือนจากกิจการของตัวเอง ถือเป็น 40(1) ถ้ามีแค่นี้ ยื่น ภ.ง.ด.91 ได้ แต่ถ้ามีเงินปันผลจากบริษัทด้วย จะเป็น 40(4) เพิ่มเข้ามา ต้องเปลี่ยนไปยื่นแบบ 90
ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine
About Author
