ทุกเดือนที่จ่ายเงินเดือนพนักงาน นายจ้างต้องหักภาษีและยื่นแบบให้กรมสรรพากร แต่หลายคนยังสับสนว่าต้องหักกี่เปอร์เซ็นต์ ภ.ง.ด.1 กับ ภ.ง.ด.1ก ต่างกันตรงไหน แล้วยื่นช้าจะโดนค่าปรับเท่าไร
บทความนี้สรุปให้ครบตั้งแต่ความหมาย วิธีคำนวณภาษีพร้อมตัวอย่างตัวเลข กำหนดยื่นแต่ละช่องทาง ไปจนถึงบทลงโทษ เจ้าของกิจการอ่านจบแล้วนำไปใช้ได้ทันที
ภ.ง.ด.1 คืออะไร
แบบ ภ.ง.ด.1 (แบบยื่นภาษีหัก ณ ที่จ่ายพนักงาน — ยื่นทุกเดือน) คือแบบแสดงรายการที่นายจ้างใช้รายงานเงินที่จ่ายให้พนักงาน แล้วหักภาษีไว้ส่วนหนึ่งเพื่อนำส่งกรมสรรพากร
เงินได้ที่ต้องรายงานใน ภ.ง.ด.1 มี 2 ประเภทหลัก
เงินได้ประเภทที่ 1 (ม.40(1)) ได้แก่ เงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส เบี้ยเลี้ยง ค่าล่วงเวลา และสวัสดิการที่เป็นตัวเงิน คือเงินที่ได้จากการเป็นลูกจ้างประจำของบริษัท
เงินได้ประเภทที่ 2 (ม.40(2)) ได้แก่ ค่าตอบแทนจากหน้าที่หรือตำแหน่ง เช่น ค่านายหน้า ค่าที่ปรึกษา ค่ากรรมการ คือเงินที่ได้จากตำแหน่ง ไม่ใช่จากการรับจ้างทั่วไป
ภ.ง.ด.1ก คืออะไร
แบบ ภ.ง.ด.1ก คือแบบสรุปรายการจ่ายเงินได้และภาษีหัก ณ ที่จ่ายประจำปี ครอบคลุมเงินได้ประเภทเดียวกับ ภ.ง.ด.1 แต่เป็นการรวมยอดทั้ง 12 เดือนของพนักงานทุกคนไว้ในแบบเดียว
สิ่งสำคัญคือ ภ.ง.ด.1ก ต้องรายงานพนักงานทุกคนที่ได้รับเงินได้ในปีนั้น แม้จะไม่ถูกหักภาษีเลยก็ตาม เช่น พนักงานเงินเดือน 15,000 บาทที่ภาษีเป็น 0 ก็ต้องมีชื่อในแบบนี้ด้วย กรมสรรพากรใช้ข้อมูลจาก ภ.ง.ด.1ก ตรวจสอบกับแบบ ภ.ง.ด.91 (แบบยื่นภาษีบุคคลธรรมดาที่มีรายได้จากเงินเดือนอย่างเดียว) ที่พนักงานยื่นเองตอนสิ้นปี
ภ.ง.ด.1 กับ ภ.ง.ด.1ก ต่างกันอย่างไร
ทั้งสองแบบเกี่ยวข้องกับเงินเดือนพนักงานเหมือนกัน แต่ต่างกันที่ความถี่และจุดประสงค์
| รายการ | ภ.ง.ด.1 | ภ.ง.ด.1ก |
|---|---|---|
| ประเภท | แบบรายเดือน | แบบรายปี |
| ยื่นเมื่อไร | ทุกเดือนที่มีการจ่ายเงินเดือน | ปีละครั้ง ภายใน ก.พ. ของปีถัดไป |
| ใช้ทำอะไร | รายงานยอดเงินและภาษีที่หักในแต่ละเดือน | สรุปยอดรวมทั้งปีของพนักงานแต่ละคน |
| รายงานใคร | เฉพาะพนักงานที่ได้รับเงินในเดือนนั้น | พนักงานทุกคนที่ได้รับเงินในปีนั้น (รวมคนที่ภาษี 0) |
| ค่าปรับไม่ยื่น | ไม่เกิน 2,000 บาท + เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน | ไม่เกิน 2,000 บาท |
ใครต้องยื่น ภ.ง.ด.1 และ ภ.ง.ด.1ก
ผู้มีหน้าที่ยื่นทั้งสองแบบ คือ “ผู้จ่ายเงินได้” ไม่ใช่ตัวพนักงาน ไม่ว่าจะเป็นบริษัท ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล (บริษัทที่จดทะเบียนเป็นนิติบุคคล) สมาคม หรือแม้แต่บุคคลธรรมดา (คนทั่วไปที่ทำธุรกิจในชื่อตัวเอง) ที่จ้างพนักงานประจำ ทุกรายที่จ่ายเงินได้ตามมาตรา 40(1) หรือ 40(2) ต้องหักภาษีและยื่นแบบให้กรมสรรพากร
ตัวอย่างเช่น บริษัท ตัวอย่าง จำกัด (ชื่อสมมุติ) มีพนักงาน 5 คน จ่ายเงินเดือนทุกสิ้นเดือน บริษัทต้องยื่น ภ.ง.ด.1 ทุกเดือน และยื่น ภ.ง.ด.1ก สรุปยอดรวมทั้งปีภายในเดือนกุมภาพันธ์ปีถัดไป
เงินเดือนเท่าไรถึงต้องหัก ณ ที่จ่าย
ไม่ใช่พนักงานทุกคนที่ต้องถูกหักภาษี การหัก ณ ที่จ่ายจากเงินเดือนใช้วิธีคำนวณแบบอัตราก้าวหน้า โดยประมาณการรายได้ทั้งปี แล้วหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนต่างๆ ถ้าคำนวณแล้วเงินได้สุทธิทั้งปีไม่เกิน 150,000 บาท นายจ้างไม่ต้องหักภาษี แต่ยังต้องรายงานชื่อพนักงานคนนั้นใน ภ.ง.ด.1 ทุกเดือนอยู่ดี (ข้อมูลจากกรมสรรพากร)
สำหรับพนักงานที่ไม่มีค่าลดหย่อนอื่น จะเริ่มถูกหักภาษีเมื่อเงินเดือนราว 26,000 บาทขึ้นไป โดยคำนวณจากค่าใช้จ่ายส่วนตัว 100,000 บาท และค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท
ภ.ง.ด.1 หักกี่เปอร์เซ็นต์ วิธีคำนวณพร้อมตัวอย่าง
ภ.ง.ด.1 ไม่ได้หักเป็นเปอร์เซ็นต์คงที่เหมือนแบบ ภ.ง.ด.3 (แบบยื่นภาษีที่หักจากบุคคลธรรมดา เช่น จ้างฟรีแลนซ์) หรือ ภ.ง.ด.53 (แบบยื่นภาษีที่หักจากบริษัท เช่น จ่ายค่าบริการให้บริษัทอื่น) แต่ใช้วิธีคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาทั้งปี แล้วหารเฉลี่ยเป็นรายเดือน (อ่านเรื่องอัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายแต่ละประเภทเพิ่มเติม)
ขั้นตอนคำนวณมี 4 ขั้นตอน
- ประมาณการเงินได้ทั้งปี เช่น เงินเดือน 25,000 บาท × 12 เดือน = 300,000 บาทต่อปี
- หักค่าใช้จ่าย 50% ไม่เกิน 100,000 บาท เช่น 300,000 × 50% = 150,000 แต่สูงสุดได้ 100,000 บาท
- หักค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท
- คำนวณภาษีตามอัตราก้าวหน้า
ตัวอย่างนี้ได้เงินได้สุทธิ
เงินได้สุทธิ = 300,000 – 100,000 – 60,000 = 140,000 บาท
เงินได้สุทธิ 140,000 บาทไม่เกิน 150,000 บาท จึงได้รับยกเว้นภาษี พนักงานคนนี้ไม่ต้องถูกหักภาษีในแต่ละเดือน
ตัวอย่าง: พนักงานเงินเดือน 35,000 บาท
สมมุติพนักงานบริษัท ตัวอย่าง จำกัด ได้เงินเดือน 35,000 บาท ไม่มีค่าลดหย่อนอื่นนอกจากส่วนตัว
เงินได้ทั้งปี = 35,000 × 12 = 420,000 บาท หักค่าใช้จ่าย = 100,000 บาท (สูงสุดที่หักได้) หักลดหย่อนส่วนตัว = 60,000 บาท เงินได้สุทธิ = 420,000 – 100,000 – 60,000 = 260,000 บาท
อัตราภาษีที่ต้องใช้มีดังนี้
| เงินได้สุทธิ (บาทต่อปี) | อัตราภาษี |
|---|---|
| 0 – 150,000 | ยกเว้น |
| 150,001 – 300,000 | 5% |
| 300,001 – 500,000 | 10% |
คำนวณภาษีสำหรับเงินได้สุทธิ 260,000 บาท
150,000 บาทแรก = ยกเว้น (0 บาท) 110,000 บาทที่เหลือ (260,000 – 150,000) × 5% = 5,500 บาท
ภาษีทั้งปี = 5,500 บาท หัก ณ ที่จ่ายต่อเดือน = 5,500 ÷ 12 ≈ 458 บาทต่อเดือน
นายจ้างจะหักเงินจากเงินเดือนพนักงานเดือนละ 458 บาท แล้วนำส่งกรมสรรพากรพร้อม ภ.ง.ด.1 พอสิ้นปีก็รวมยอดทั้ง 12 เดือนลงในแบบ ภ.ง.ด.1ก อีกครั้ง (ข้อมูลอัตราก้าวหน้าจากกรมสรรพากร)
กำหนดยื่น ภ.ง.ด.1 และ ภ.ง.ด.1ก ภายในวันที่เท่าไร
กำหนดยื่นแต่ละแบบแยกตามช่องทาง
| แบบ | ช่องทาง | กำหนดยื่น |
|---|---|---|
| ภ.ง.ด.1 | ยื่นกระดาษที่สรรพากร | ภายใน 7 วันหลังสิ้นเดือน |
| ภ.ง.ด.1 | ยื่นออนไลน์ e-Filing | ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป |
| ภ.ง.ด.1ก | ยื่นกระดาษที่สรรพากร | ภายในเดือน ก.พ. ของปีถัดไป |
| ภ.ง.ด.1ก | ยื่นออนไลน์ e-Filing | ภายในวันที่ 8 มี.ค. ของปีถัดไป |
(ข้อมูลจากปฏิทินภาษีอากร กรมสรรพากร)
เช่น จ่ายเงินเดือนมิถุนายน ต้องยื่น ภ.ง.ด.1 ภายใน 7 กรกฎาคม (กระดาษ) หรือ 15 กรกฎาคม (ออนไลน์) ถ้าวันครบกำหนดตรงกับวันหยุด จะเลื่อนไปวันทำการถัดไป
ไม่ยื่น ภ.ง.ด.1 หรือ ภ.ง.ด.1ก มีบทลงโทษอะไรบ้าง
การไม่ยื่นหรือยื่นล่าช้ามีโทษทั้งค่าปรับและเงินเพิ่ม (ตามมาตรา 35 แห่งประมวลรัษฎากร ซึ่งเป็นกฎหมายหลักเรื่องภาษีของไทย)
ค่าปรับ: ยื่นแบบล่าช้า โดนค่าปรับไม่เกิน 2,000 บาทต่อแบบ ถ้ายื่นช้าด้วยตัวเองก่อนถูกเรียกตรวจ ค่าปรับมักลดเหลือ 200 บาท (ไม่เกิน 7 วัน) หรือ 500 บาท (เกิน 7 วัน)
เงินเพิ่ม: สำหรับ ภ.ง.ด.1 ที่มีภาษีต้องนำส่ง จะโดนเงินเพิ่มอีก 1.5% ต่อเดือนของยอดภาษี นับตั้งแต่วันครบกำหนดจนถึงวันที่ยื่นจริง (ตามมาตรา 27 ประมวลรัษฎากร)
ตัวอย่างเช่น ภาษีนำส่ง 10,000 บาท ยื่นช้า 2 เดือน
เงินเพิ่ม = 10,000 × 1.5% × 2 เดือน = 300 บาท รวมค่าปรับ + เงินเพิ่ม = สูงสุด 2,300 บาท
สำหรับ ภ.ง.ด.1ก เป็นแบบสรุปรายปีที่ไม่ต้องนำส่งภาษีเพิ่ม จึงมีแค่ค่าปรับไม่เกิน 2,000 บาท ไม่มีเงินเพิ่ม
ภ.ง.ด.1 ต่างจาก ภ.ง.ด.3 และ ภ.ง.ด.53 อย่างไร
ทั้งสามแบบเป็นแบบยื่นภาษีหัก ณ ที่จ่ายเหมือนกัน แต่ใช้กับผู้รับเงินคนละกลุ่ม
| รายการ | ภ.ง.ด.1 | ภ.ง.ด.3 | ภ.ง.ด.53 |
|---|---|---|---|
| ผู้รับเงิน | พนักงาน (บุคคลธรรมดา) | ผู้รับจ้างภายนอก (บุคคลธรรมดา) | บริษัทอื่น (นิติบุคคล) |
| เงินได้ | เงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส | ค่าบริการ ค่าจ้างทำของ ค่าเช่า | ค่าบริการ ค่าจ้างทำของ ค่าเช่า |
| อัตราหัก | อัตราก้าวหน้า (ไม่คงที่) | 1% ถึง 5% ตามประเภท | 1% ถึง 5% ตามประเภท |
| กำหนดยื่น | ภายใน 7 วันหลังสิ้นเดือน | ภายใน 7 วันหลังสิ้นเดือน | ภายใน 7 วันหลังสิ้นเดือน |
จำง่ายๆ คือ ภ.ง.ด.1 ใช้กับเงินเดือนพนักงาน ส่วน ภ.ง.ด.3 ใช้กับค่าจ้างบุคคลภายนอก และ ภ.ง.ด.53 ใช้กับค่าจ้างบริษัทอื่น (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมที่ ภ.ง.ด. คืออะไร มีกี่แบบ)
สรุป ภ.ง.ด.1 และ ภ.ง.ด.1ก สิ่งที่นายจ้างต้องจำ
- ยื่น ภ.ง.ด.1 ทุกเดือนที่มีการจ่ายเงินเดือน ภายใน 7 วันหลังสิ้นเดือน (ออนไลน์ได้ถึงวันที่ 15)
- ยื่น ภ.ง.ด.1ก ปีละครั้ง ภายในเดือนกุมภาพันธ์ ต้องรายงานพนักงานทุกคนแม้ภาษีเป็น 0
- คำนวณภาษีเงินเดือนตามอัตราก้าวหน้า ไม่ใช่เปอร์เซ็นต์คงที่
- ยื่นช้ามีค่าปรับสูงสุด 2,000 บาท พร้อมเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของยอดภาษี
จัดการ ภ.ง.ด.1 และ ภ.ง.ด.1ก ให้เป็นระบบด้วย PEAK Payroll
PEAK Payroll ช่วยคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายเงินเดือนให้อัตโนมัติ พิมพ์แบบ ภ.ง.ด.1 รายเดือนและ ภ.ง.ด.1ก สรุปรายปีพร้อมใบแนบได้ทันที ไม่ต้องคำนวณเอง ลดความผิดพลาดจากการกรอกข้อมูลซ้ำ
คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับ ภ.ง.ด.1 และ ภ.ง.ด.1ก
เดือนไหนไม่มีการจ่ายเงินเดือน ต้องยื่น ภ.ง.ด.1 ไหม
ถ้าเดือนนั้นไม่มีการจ่ายเงินได้ตามมาตรา 40(1) หรือ 40(2) เลย ก็ไม่ต้องยื่นสำหรับเดือนนั้น แต่ถ้ามีการจ่ายแม้แต่รายเดียว ต้องยื่นตามปกติ
พนักงานเงินเดือนไม่ถึงเกณฑ์เสียภาษี ต้องแจ้งใน ภ.ง.ด.1ก ไหม
ต้องแจ้ง เพราะ ภ.ง.ด.1ก ต้องรายงานพนักงานทุกคนที่ได้รับเงินได้ในปีนั้น ไม่ว่าคำนวณภาษีแล้วจะเป็น 0 บาทก็ตาม กรมสรรพากรใช้ข้อมูลนี้ตรวจสอบกับแบบที่พนักงานยื่นเอง
ภ.ง.ด.1 กับ ภ.ง.ด.3 ต่างกันตรงไหน
ภ.ง.ด.1 ใช้กับเงินเดือนพนักงานประจำ ส่วน ภ.ง.ด.3 ใช้กับค่าจ้างบุคคลภายนอก เช่น จ้างฟรีแลนซ์ออกแบบเว็บไซต์หรือจ้างช่างภาพถ่ายสินค้า ถ้าบริษัทจ้างทั้งพนักงานและฟรีแลนซ์ ต้องยื่นทั้ง ภ.ง.ด.1 และ ภ.ง.ด.3 แยกกัน
ยื่น ภ.ง.ด.1 ช้า ต้องเสียค่าปรับเท่าไร
ค่าปรับตามกฎหมายไม่เกิน 2,000 บาท แต่ถ้ายื่นด้วยตัวเองก่อนถูกเรียกตรวจ มักได้ลดค่าปรับเหลือ 200 ถึง 500 บาทตามจำนวนวันที่ล่าช้า ส่วนเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนยังคงต้องจ่ายเต็มจำนวน
ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine
About Author
