ขอคืนภาษี ครบทุกขั้นตอน พร้อมตัวอย่างคำนวณและบันทึกบัญชี

ผู้ประกอบการหลายคนมีสิทธิขอคืนภาษีแต่ไม่รู้ตัว ทั้งภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่ถูกหักไว้ทั้งปี และ VAT ที่ภาษีซื้อสูงกว่าภาษีขาย สิ่งเหล่านี้ขอเงินคืนจากกรมสรรพากรได้

บทความนี้รวมวิธีขอคืนภาษี 2569 ตั้งแต่ภาพรวมสำหรับทุกคน ไปจนถึงรายละเอียดเฉพาะนิติบุคคลที่หาอ่านยาก พร้อมตัวอย่างคำนวณจริงและวิธีบันทึกบัญชี

ขอคืนภาษีคืออะไร ทำไมต้องขอคืน

การขอคืนภาษีคือการยื่นเรื่องขอรับเงินภาษีที่จ่ายเกินกลับคืนจากกรมสรรพากร เกิดขึ้นเมื่อภาษีที่ถูกหักหรือจ่ายไปตลอดปีมากกว่าภาษีที่ต้องเสียจริง

สาเหตุที่พบบ่อยมี 2 กรณี

1. ถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้ระหว่างปีรวมแล้วมากกว่าภาษีที่คำนวณได้จริง
2. ภาษีซื้อ (VAT ที่จ่ายตอนซื้อของ) สูงกว่าภาษีขาย (VAT ที่เก็บจากลูกค้า)

ใครมีสิทธิขอคืนภาษีบ้าง

ทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคลมีสิทธิขอคืนภาษีที่เสียเกิน (ข้อมูลจากกรมสรรพากร)

บุคคลธรรมดา กรณีที่ขอคืนได้

มนุษย์เงินเดือนที่ถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายทุกเดือน เมื่อยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91 (แบบยื่นภาษีประจำปี) แล้วพบว่าเสียภาษีเกิน ก็ขอคืนผ่านแบบเดียวกันได้เลย

กรณีที่พบบ่อยคือมีค่าลดหย่อนหลายรายการ เช่น ประกันชีวิต กองทุน SSF หรือ RMF

นิติบุคคล กรณีที่ขอคืนได้

บริษัทจำกัดหรือห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนขอคืนได้หลายประเภท ทั้งภาษีเงินได้นิติบุคคล (CIT) ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) และภาษีหัก ณ ที่จ่าย (WHT) รายละเอียดแต่ละประเภทอยู่ในส่วนถัดไป

ขั้นตอนขอคืนภาษี ทำยังไง (ภาพรวม)

ไม่ว่าจะเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล ขั้นตอนหลักมี 4 ขั้น

1. รวบรวมเอกสาร เช่น หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) และใบกำกับภาษี
2. กรอกแบบฟอร์มที่เกี่ยวข้อง เช่น ภ.ง.ด.90/91 สำหรับบุคคลธรรมดา หรือแบบ ค.10 สำหรับนิติบุคคล
3. ยื่นแบบต่อกรมสรรพากร ออนไลน์หรือที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่
4. รอตรวจสอบและรับเงินคืน

ขอคืนผ่าน e-Filing (ออนไลน์)

ยื่นผ่าน e-Filing กรมสรรพากร ได้ตลอด 24 ชั่วโมง ระบุจำนวนเงินที่ขอคืนในแบบฟอร์มแล้วแนบเอกสารประกอบ สะดวกและรวดเร็วกว่ายื่นกระดาษ

ขอคืนผ่านสำนักงานสรรพากรพื้นที่

สำหรับผู้ที่มีกรณีซับซ้อนหรือต้องยื่นเอกสารเพิ่มเติม ให้ยื่นที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ตามที่ตั้งของกิจการ

ขอคืนภาษีกี่วันได้เงิน

ระยะเวลาขึ้นอยู่กับช่องทางยื่นและความซับซ้อนของเอกสาร

ผู้ยื่น	ยื่นออนไลน์ (e-Filing)	ยื่นกระดาษ
บุคคลธรรมดา	1-3 เดือน	3-6 เดือน
นิติบุคคล	3-6 เดือน	6-12 เดือน (อาจนานถึง 1-2 ปี ถ้าถูกเรียกตรวจสอบ)

(ข้อมูลจากแนวปฏิบัติกรมสรรพากร ระยะเวลาจริงอาจแตกต่างตามความซับซ้อนของแต่ละกรณี)

อ่านวิธีเช็คสถานะเพิ่มเติมได้ที่บทความเช็คสถานะขอคืนภาษี

ภาษีที่นิติบุคคลขอคืนได้ มีอะไรบ้าง

นิติบุคคลขอคืนได้ 3 ประเภทหลัก สรุปเปรียบเทียบในตารางนี้

ประเภทภาษี	เงื่อนไขขอคืน	แบบฟอร์มที่ใช้
ภาษีเงินได้นิติบุคคล (CIT)	ภาษีหัก ณ ที่จ่าย + ภาษีกลางปี รวมกันเกินภาษีจริง	ภ.ง.ด.50 หรือ ค.10
ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)	ภาษีซื้อสูงกว่าภาษีขายในเดือนนั้น	ภ.พ.30
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (WHT)	ถูกหักไว้เกินกว่าภาษีจริงที่ต้องจ่าย	ค.10

1. ภาษีเงินได้นิติบุคคล (CIT) ขอคืนเมื่อจ่ายเกิน

เกิดขึ้นเมื่อภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่ถูกหักตลอดปี รวมกับภาษีจ่ายกลางปี (ภ.ง.ด.51) แล้วมากกว่าภาษีจริงตอนปิดงบ ขอคืนโดยระบุในแบบ ภ.ง.ด.50 (แบบยื่นภาษีนิติบุคคลประจำปี) หรือยื่นแบบ ค.10 แยกต่างหาก

2. ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ภาษีซื้อสูงกว่าภาษีขาย

เมื่อภาษีซื้อสูงกว่าภาษีขายในเดือนใด กิจการเลือกได้ 2 ทาง คือขอคืนเป็นเงินสด หรือยกยอดไปเป็นเครดิตหักเดือนถัดไป ยื่นผ่านแบบ ภ.พ.30 (แบบยื่น VAT รายเดือน) (ตามมาตรา 84 ประมวลรัษฎากร)

3. ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (WHT) ขอคืนเมื่อถูกหักเกิน

เมื่อลูกค้าหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% หรือ 5% ไว้ตอนจ่ายค่าบริการ กิจการนำไปหักจากภาษีเงินได้ตอนสิ้นปีได้ ถ้าหักแล้วยังเหลือก็ขอคืนส่วนต่างผ่านแบบ ค.10 (ตามคำสั่งกรมสรรพากร ท.ป.4/2528)

วิธียื่นขอคืนภาษีนิติบุคคล Step-by-step

เอกสารที่ต้องเตรียม (Checklist)

เอกสารที่ใช้จะต่างกันตามประเภทภาษี แต่เอกสารพื้นฐานที่ต้องมีทุกกรณี

• สำเนาหนังสือรับรองบริษัท (อายุไม่เกิน 6 เดือน)
• สำเนาแบบแสดงรายการภาษี เช่น ภ.ง.ด.50 หรือ ภ.พ.30
• หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ทุกฉบับ (กรณีขอคืน WHT/CIT)
• ใบกำกับภาษีต้นฉบับ (กรณีขอคืน VAT)
• สำเนาสมุดบัญชีธนาคารหน้าแรก (สำหรับรับเงินคืน)

แบบฟอร์ม ค.10 กรอกยังไง ยื่นที่ไหน

แบบ ค.10 (คำร้องขอคืนเงินภาษีอากร) คือแบบฟอร์มหลักสำหรับขอคืนภาษีเงินได้และภาษีหัก ณ ที่จ่าย ข้อมูลสำคัญที่ต้องกรอก ได้แก่ ชื่อกิจการ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี ประเภทภาษีที่ขอคืน จำนวนเงิน และเหตุผล

ยื่นได้ที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ หรือยื่นออนไลน์ผ่าน e-Filing

ยื่นแบบ ค.10 ออนไลน์ผ่าน e-Filing

1. เข้าระบบ e-Filing กรมสรรพากร
2. เลือก “คำร้อง/อื่นๆ” จากนั้นเลือก “ค.10”
3. กรอกข้อมูลกิจการ ประเภทภาษี จำนวนเงินที่ขอคืน
4. แนบเอกสารประกอบ (scan เป็น PDF)
5. ยืนยันและบันทึกเลขที่คำร้องไว้ติดตามสถานะ

ตัวอย่างการคำนวณภาษีที่ขอคืนได้

ตัวอย่าง: ขอคืนภาษีหัก ณ ที่จ่าย 3%

บริษัท ก จำกัด (ชื่อสมมุติ) รับจ้างออกแบบเว็บไซต์ มีรายได้ทั้งปี 2,000,000 บาท ลูกค้าหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% ทุกครั้งที่จ่ายเงิน

ขั้นที่ 1 — คำนวณภาษีที่ถูกหักทั้งปี

รายการ	วิธีคำนวณ	จำนวนเงิน
รายได้ทั้งปี	—	2,000,000 บาท
ภาษีถูกหัก ณ ที่จ่าย	2,000,000 × 3%	60,000 บาท

ขั้นที่ 2 — คำนวณภาษีจริงตอนปิดงบ

รายการ	วิธีคำนวณ	จำนวนเงิน
รายได้	—	2,000,000 บาท
ค่าใช้จ่าย	—	1,500,000 บาท
กำไรสุทธิ	2,000,000 – 1,500,000	500,000 บาท

อัตราภาษีนิติบุคคล SME (ทุนไม่เกิน 5 ล้าน + รายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาท) (ข้อมูลจาก พ.ร.ฎ.ฉบับที่ 530)

กำไรสุทธิ (บาท)	อัตราภาษี	ภาษีในขั้น
0 – 300,000	ยกเว้น	0 บาท
300,001 – 500,000	15%	30,000 บาท

ขั้นที่ 3 — คำนวณเงินที่ขอคืนได้

รายการ	จำนวนเงิน
ภาษีถูกหักทั้งปี	60,000 บาท
ภาษีจริงที่ต้องจ่าย	30,000 บาท
ขอคืนได้	30,000 บาท

ตัวอย่าง: ขอคืน VAT เมื่อภาษีซื้อสูงกว่าภาษีขาย

บริษัท ข จำกัด (ชื่อสมมุติ) ขายสินค้าเดือนมิถุนายน 500,000 บาท แต่ซื้อวัตถุดิบและอุปกรณ์ 800,000 บาท (ยังไม่รวม VAT)

รายการ	วิธีคำนวณ	จำนวนเงิน
ภาษีขาย	500,000 × 7%	35,000 บาท
ภาษีซื้อ	800,000 × 7%	56,000 บาท
ส่วนต่างที่ขอคืนได้	56,000 – 35,000	21,000 บาท

กิจการเลือกได้ 2 ทาง คือขอคืนเป็นเงินสดผ่าน ภ.พ.30 หรือยกยอดไปหักเดือนถัดไป

ตัวอย่าง: ขอคืน CIT เมื่อจ่ายภาษีกลางปีเกิน

บริษัท ค จำกัด (ชื่อสมมุติ) ประมาณการกำไรกลางปีไว้ 1,000,000 บาท จ่ายภาษีกลางปี (ภ.ง.ด.51) ไว้ 100,000 บาท แต่ปิดงบจริงกำไรสุทธิเหลือ 400,000 บาท

รายการ	วิธีคำนวณ	จำนวนเงิน
ภาษีจ่ายกลางปี (ภ.ง.ด.51)	—	100,000 บาท
ภาษีจริงทั้งปี	(400,000 – 300,000) × 15%	15,000 บาท
ขอคืนได้	100,000 – 15,000	85,000 บาท

บันทึกบัญชีเมื่อขอคืนภาษี vs ไม่ขอคืน

การบันทึกผิดอาจทำให้งบการเงินคลาดเคลื่อน ดูวิธีบันทึกทั้ง 2 กรณี

กรณีขอคืน บันทึกบัญชีอย่างไร

บันทึกจำนวนที่ขอคืนเป็น “ลูกหนี้กรมสรรพากร” ฝั่งสินทรัพย์ เมื่อได้รับเงินคืนจริงจึงตัดยอดออก

ตอนยื่นขอคืน

รายการ	Dr (เดบิต)	Cr (เครดิต)
ลูกหนี้กรมสรรพากร	30,000	—
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย	—	30,000

ตอนได้รับเงินคืน

รายการ	Dr (เดบิต)	Cr (เครดิต)
เงินฝากธนาคาร	30,000	—
ลูกหนี้กรมสรรพากร	—	30,000

กรณีไม่ขอคืน บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายอย่างไร

ถ้าจำนวนเงินน้อยไม่คุ้มเวลา ก็บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายภาษีในงวดนั้นแทน

รายการ	Dr (เดบิต)	Cr (เครดิต)
ค่าใช้จ่ายภาษีเงินได้	30,000	—
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย	—	30,000

ขอคืนภาษีย้อนหลังได้ไหม อายุความกี่ปี

ขอคืนย้อนหลังได้ภายใน 3 ปีนับจากวันสุดท้ายที่ต้องยื่นแบบ (ตามมาตรา 27 ตรี ประมวลรัษฎากร)

ตัวอย่างเช่น ยื่น ภ.ง.ด.50 สำหรับรอบบัญชีปี 2567 ภายในวันที่ 31 พฤษภาคม 2568 ก็มีสิทธิขอคืนได้ถึง 31 พฤษภาคม 2571

ถ้าเก็บเอกสารไม่ครบหรือปล่อยให้เลยกำหนด จะไม่สามารถขอคืนได้

สรุป: เตรียมเอกสารให้ครบ ยื่นให้ทันกำหนด

1. ตรวจสอบว่ากิจการมีสิทธิขอคืนภาษีประเภทใด (CIT, VAT, WHT)
2. รวบรวมเอกสารให้ครบ โดยเฉพาะ 50 ทวิ และใบกำกับภาษี
3. ยื่นแบบ ค.10 ผ่าน e-Filing หรือสำนักงานสรรพากรพื้นที่
4. ติดตามสถานะและเก็บหลักฐานไว้อย่างน้อย 5 ปี

จัดการภาษีนิติบุคคลให้ง่ายขึ้นด้วย PEAK

PEAK ช่วยออกรายงานภาษีหัก ณ ที่จ่าย แบบ ภ.พ.30 และงบการเงินได้ทันที ระบบคำนวณภาษีซื้อ-ภาษีขายอัตโนมัติ พร้อมเตือนเมื่อมีสิทธิขอคืนภาษี ทดลองใช้ PEAK ฟรี

---

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการขอคืนภาษี

ขอคืนภาษีหัก ณ ที่จ่าย 3% ต้องทำยังไง

รวบรวมหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ทุกฉบับ แล้วเลือกวิธีใดวิธีหนึ่ง คือระบุยอดขอคืนในแบบ ภ.ง.ด.50 ตอนยื่นภาษีประจำปี หรือยื่นแบบ ค.10 แยกต่างหาก

ไม่ขอคืนภาษีได้ไหม มีผลเสียอะไร

ได้ ไม่มีบทลงโทษ แต่จะเสียโอกาสทางการเงิน เพราะเงินที่จ่ายเกินจะไม่ได้คืน ถ้าจำนวนน้อยอาจบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายภาษีแทนได้

ขอคืน VAT นิติบุคคลต้องใช้เอกสารอะไรเป็นพิเศษ

ต้องมีใบกำกับภาษีต้นฉบับทุกฉบับ รายงานภาษีซื้อ-ภาษีขาย และสำเนาแบบ ภ.พ.30 ของเดือนที่เกี่ยวข้อง กรณีขอคืนเป็นเงินสด สรรพากรอาจเข้าตรวจสอบที่กิจการ

ยื่นขอคืนภาษีแล้วถูกเรียกตรวจสอบ ต้องทำยังไง

เตรียมเอกสารประกอบให้ครบตามที่ยื่นไป ตอบคำถามเจ้าหน้าที่ตามข้อเท็จจริง ถ้าไม่มั่นใจ ควรปรึกษานักบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีก่อนเข้าพบ

---

ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine