ปิดงบปลายปีแล้วพบว่าบริษัทขาดทุน คำถามแรกที่เจ้าของกิจการมักถามคือ “ยังต้องยื่นภาษีอยู่ไหม?” แล้วตัวเลขขาดทุนนี้จะเอาไปทำอะไรได้บ้าง บทความนี้ตอบให้ครบ ตั้งแต่ต้องยื่นหรือไม่ สิทธิยกขาดทุนสะสมไปลดภาษีภายใน 5 ปี ตัวอย่างคำนวณจริง ไปจนถึงวิธีกรอก ภ.ง.ด.50
บริษัทขาดทุน ต้องยื่นภาษีไหม? ต้องเสียภาษีไหม?
คำตอบสั้น ๆ คือ ไม่ต้องเสียภาษี แต่ยังต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.50 ตามปกติ
ปีที่ผลประกอบการทางภาษีเป็นขาดทุน จะไม่มีฐานกำไรให้คิดภาษี จึงไม่ต้องจ่ายภาษีเงินได้นิติบุคคลของปีนั้น แต่การยื่นแบบแม้ปีที่ขาดทุนเป็นเรื่องสำคัญ เพราะเป็นการบันทึกตัวเลขขาดทุนไว้ในระบบของกรมสรรพากร เพื่อรักษาสิทธิยกไปลดภาษีปีถัดไป ถ้าไม่ยื่นหรือยื่นไม่ครบ ยอดนั้นอาจนำมาหักไม่ได้
กำหนดยื่น ภ.ง.ด.50 คือภายใน 150 วันนับจากวันสุดท้ายของรอบบัญชี ส่วนงบการเงินต้องนำส่งกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ภายใน 5 เดือนหลังสิ้นรอบบัญชี
ขาดทุนต่อเนื่องหลายปี เสี่ยงถูกสรรพากรตรวจสอบไหม?
ธุรกิจที่ขาดทุนติดต่อกันหลายปีแต่ยังดำเนินกิจการอยู่ อาจเข้าข่ายที่สรรพากรขอตรวจสอบเพิ่มเติมว่าตัวเลขสมเหตุสมผลหรือไม่ ไม่ได้แปลว่าผิดกฎหมาย แต่ควรเก็บเอกสารรายได้และค่าใช้จ่ายให้ครบถ้วน อธิบายที่มาของขาดทุนได้ และทำบัญชีตรงกับความจริง
ขาดทุนแล้วได้อะไร? — ทำความรู้จักสิทธิ “ขาดทุนสะสม” ลดภาษีภายใน 5 ปี
ขาดทุนสะสม คือ สิทธิทางภาษีที่ให้นิติบุคคลนำยอดขาดทุนของปีก่อนมาหักออกจากกำไรของปีถัดไปได้ โดยมีกรอบเวลาไม่เกิน 5 รอบบัญชี (ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี (12))
พูดง่าย ๆ คือถ้าปีนี้ขาดทุน แล้วปีหน้ากลับมามีกำไร คุณเอายอดขาดทุนเดิมมาลบกำไรก่อนคิดภาษีได้ ทำให้ฐานภาษีลดลง หรือบางปีอาจไม่ต้องเสียภาษีเลย สิทธินี้ใช้ได้เฉพาะ นิติบุคคล (บริษัทจำกัด หรือห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน) เท่านั้น บุคคลธรรมดาไม่สามารถยกขาดทุนข้ามปีแบบนี้ได้
“ขาดทุนสะสมทางบัญชี” ต่างจาก “ผลขาดทุนสุทธิทางภาษี” อย่างไร?
จุดที่ทำให้เจ้าของกิจการสับสนบ่อยที่สุด คือคำว่า “ขาดทุนสะสม” มีความหมายต่างกัน 2 แบบ ขึ้นกับว่าพูดในมุมบัญชีหรือมุมภาษี
| ประเด็น | ขาดทุนสะสมทางบัญชี (Accumulated Deficit) | ผลขาดทุนสุทธิทางภาษี (Tax Loss Carryforward) |
|---|---|---|
| อยู่ที่ไหน | งบแสดงฐานะการเงิน (ส่วนของผู้ถือหุ้น) | ใบแนบ ภ.ง.ด.50 ตอนคำนวณภาษี |
| มาจาก | ผลขาดทุนทุกปีรวมกันตามหลักบัญชี | ขาดทุนสุทธิที่ปรับปรุงตามเกณฑ์ภาษีแล้ว |
| อายุการใช้ | สะสมได้ไม่จำกัดเวลา | นำมาหักกำไรได้ไม่เกิน 5 รอบบัญชี |
| ผลต่อภาษี | ไม่ได้ลดภาษีโดยตรง | ลดฐานกำไรที่ต้องเสียภาษีได้โดยตรง |
ตัวเลขทั้ง 2 แบบมักไม่เท่ากัน เพราะกำไรหรือขาดทุนที่เห็นในงบกำไรขาดทุน ยังต้องปรับปรุงตามเกณฑ์ภาษีก่อน ตัวที่นำมาลดภาษีได้คือ ตัวเลขทางภาษี เท่านั้น
เงื่อนไขการยกขาดทุนสะสมไปหักภาษี มีอะไรบ้าง?
หลักเกณฑ์หลักตามมาตรา 65 ตรี (12) ประมวลรัษฎากร มีดังนี้
- กรอบเวลา 5 รอบบัญชี — นับจากรอบบัญชี “ถัดจาก” ปีที่เกิดขาดทุน ไม่ใช่นับรวมปีที่ขาดทุน เช่น ขาดทุนปี 2566 ยกไปหักได้ในปี 2567–2571 พ้นปี 2571 ส่วนที่เหลือจะหมดอายุ
- หักได้เฉพาะปีที่มีกำไร — ปีไหนยังขาดทุนก็ข้ามไปก่อน ยอดไม่หมดไป แต่นาฬิกา 5 ปียังเดินอยู่
- ต้องเป็นตัวเลขทางภาษี — ไม่ใช่ยอดขาดทุนจากงบบัญชีโดยตรง ต้องปรับปรุงตามเกณฑ์ภาษีแล้ว
- ต้องมีเอกสารรองรับ — งบการเงินและ ภ.ง.ด.50 ของปีที่เกิดขาดทุนต้องเก็บไว้ครบ
- ใช้ยอดเก่าก่อนเสมอ — หากมีขาดทุนหลายปีซ้อน ให้หักยอดที่เกิดก่อนให้หมดก่อน เพื่อไม่ให้หมดอายุก่อนได้ใช้
ตัวอย่างคำนวณ — ยกขาดทุนสะสมไปลดภาษีประหยัดได้เท่าไหร่?
สมมติ บริษัท ก จำกัด (ชื่อสมมุติ) เป็นธุรกิจ SME ทุนจดทะเบียนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท รายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อปี จึงได้อัตราภาษีนิติบุคคลแบบขั้นบันไดสำหรับ SME
| รอบบัญชี | กำไร (ขาดทุน) สุทธิทางภาษี | ขาดทุนยกมาที่นำมาหัก | กำไรหลังหักขาดทุน | ภาษีที่ต้องจ่าย |
|---|---|---|---|---|
| 2566 | (500,000) | — | — | 0 |
| 2567 | 200,000 | 200,000 | 0 | 0 |
| 2568 | 800,000 | 300,000 | 500,000 | 30,000 |
ยอดขาดทุนปี 2566 จำนวน 500,000 บาท ถูกทยอยหักปี 2567 ไป 200,000 บาท เหลือยกไป 300,000 บาท แล้วหักหมดในปี 2568 กำไรที่เหลือ 500,000 บาทจึงนำมาคิดภาษีตามอัตรา SME (300,000 บาทแรกยกเว้น ส่วนที่เกินคิด 15%)
เทียบให้เห็นชัดว่าประหยัดได้แค่ไหน
| กรณีปี 2568 | ฐานกำไรที่คิดภาษี | ภาษีที่ต้องจ่าย |
|---|---|---|
| ยกขาดทุนมาหัก | 500,000 บาท | 30,000 บาท |
| ไม่ยกมาหัก | 800,000 บาท | 75,000 บาท |
| ส่วนต่างที่ประหยัดได้ | — | 45,000 บาท |
วิธีกรอก ภ.ง.ด.50 ช่องขาดทุนยกมา ทำยังไง?
ยอดขาดทุนยกมาจะกรอกในส่วนคำนวณกำไรสุทธิของแบบ ภ.ง.ด.50 (ช่องผลขาดทุนสุทธิยกมาไม่เกิน 5 รอบระยะเวลาบัญชี) ทำตามลำดับนี้
- คำนวณกำไรสุทธิทางภาษีของปีปัจจุบันให้เสร็จก่อน
- ตรวจยอดขาดทุนที่ยกมาจาก ภ.ง.ด.50 ปีก่อน ๆ ว่ายังเหลือนำมาหักได้เท่าไรและยังอยู่ในกรอบเวลา
- กรอกยอดขาดทุนยกมาที่นำมาหักในช่องที่กำหนด โดยหักได้ไม่เกินกำไรสุทธิของปีนั้น
- นำกำไรหลังหักขาดทุนไปคิดภาษีตามอัตราที่บริษัทเข้าเกณฑ์
- เก็บรายละเอียดที่มาของยอดแต่ละรอบบัญชีไว้ประกอบ เผื่อสรรพากรขอตรวจสอบ
โปรแกรมบัญชีอย่าง PEAK จะช่วยดึงยอดขาดทุนยกมาของปีก่อนมาให้อัตโนมัติ ลดโอกาสกรอกตัวเลขผิดหรือลืมนับปีที่หมดอายุ
“ลดทุนล้างขาดทุนสะสม” กับ “สิทธิลดภาษี” เป็นคนละเรื่องกัน
อีกเรื่องที่คนมักเข้าใจสลับกัน คือ “การลดทุนเพื่อล้างขาดทุนสะสม” ซึ่งเป็นเรื่องทางบัญชีและกฎหมายบริษัท ไม่ใช่สิทธิทางภาษี
การลดทุนล้างขาดทุนสะสม เป็นการปรับตัวเลขในส่วนของผู้ถือหุ้นให้ดูดีขึ้น เช่น เพื่อให้จ่ายเงินปันผลได้ หรือทำให้งบแข็งแรงขึ้น แต่ ไม่ได้เพิ่มหรือลดสิทธิทางภาษีแต่อย่างใด กรอบเวลา 5 ปียังเดินเหมือนเดิม หากต้องการทำเรื่องลดทุน ควรปรึกษาผู้ทำบัญชีและตรวจขั้นตอนตามกฎหมายบริษัทให้ครบก่อน
กรณีพิเศษ — กิจการ BOI ยกขาดทุนได้นานกว่าปกติไหม?
กิจการที่ได้รับส่งเสริมการลงทุนจาก BOI มีเงื่อนไขต่างจากบริษัททั่วไป โดยขาดทุนที่เกิดในช่วงได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล สามารถยกไปลดฐานกำไรได้ภายใน 5 ปีนับจากวันสิ้นสุดสิทธิยกเว้นภาษี (ตามหลักเกณฑ์ของสำนักงาน BOI) เนื่องจากเป็นเงื่อนไขเฉพาะที่ระบุในบัตรส่งเสริม กิจการ BOI จึงควรยึดสิทธิตามบัตรส่งเสริมของตนเป็นหลัก
สรุป
บริษัทขาดทุนไม่ต้องเสียภาษี แต่ต้องยื่น ภ.ง.ด.50 ทุกปีเพื่อรักษาสิทธิยกขาดทุนไปลดฐานภาษีในปีที่กลับมามีกำไร สิ่งที่ควรลงมือทำมีดังนี้
- ยื่น ภ.ง.ด.50 ทุกปีแม้ปีที่ขาดทุน อย่าปล่อยให้หมดสิทธิเพราะไม่ยื่นแบบ
- แยกให้ชัดระหว่างขาดทุนทางบัญชีกับขาดทุนทางภาษี ตัวที่ลดภาษีได้คือตัวหลัง
- วางแผนล่วงหน้าว่ายอดไหนใกล้หมดอายุ 5 ปี แล้วหักให้ทันก่อนพ้นกำหนด
จัดการบัญชีและภาษีนิติบุคคลให้แม่นยำด้วย PEAK
การติดตามยอดขาดทุนยกมาให้ครบทุกรอบและกรอก ภ.ง.ด.50 ไม่ให้พลาด เป็นงานที่ต้องอาศัยข้อมูลย้อนหลังที่แม่นยำ PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ช่วยให้คุณดูงบกำไรขาดทุนแบบเรียลไทม์ และจัดการภาษีนิติบุคคลได้เป็นระบบ ทดลองใช้ PEAK ฟรี
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับบริษัทขาดทุนและภาษี (FAQ)
บริษัทขาดทุนติดต่อกันได้กี่ปี?
กฎหมายไม่ได้จำกัดจำนวนปีที่บริษัทจะขาดทุน เพียงแต่ต้องยื่นแบบและทำบัญชีให้ถูกต้องทุกปี สิ่งที่มีกรอบเวลา 5 ปีคือ “สิทธิยกขาดทุนไปลดฐานภาษี” ไม่ใช่จำนวนปีที่ขาดทุนได้
ถ้ายกขาดทุนมาหักไม่หมดใน 5 ปี ส่วนที่เหลือทำอะไรได้?
ส่วนที่เหลือจะหมดอายุ นำไปหักปีต่อไปไม่ได้ วิธีป้องกันคือวางแผนล่วงหน้าว่าปีไหนคาดว่าจะมีกำไร และหักยอดเก่าให้หมดก่อนถึงกำหนด
เพิ่งเปลี่ยนจากบุคคลธรรมดามาเป็นบริษัท ยกขาดทุนเดิมมาได้ไหม?
ยกมาไม่ได้ เพราะสิทธินี้ใช้กับนิติบุคคลเท่านั้น ผลขาดทุนที่เกิดตอนทำธุรกิจในนามบุคคลธรรมดาถือเป็นคนละหน่วยภาษีกับบริษัทที่จดใหม่ จึงเริ่มนับรอบใหม่ตั้งแต่รอบบัญชีแรกของบริษัท
ต้องเก็บเอกสารย้อนหลังนานแค่ไหน?
ควรเก็บงบการเงินและ ภ.ง.ด.50 ของปีที่เกิดขาดทุนไว้จนกว่าจะนำไปหักหมดและพ้นช่วงตรวจสอบย้อนหลัง โดยทั่วไปต้องเก็บไม่น้อยกว่า 5 ปี ตามพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543
ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine
About Author
