รายได้เท่าไหร่ต้องเสียภาษี สรุปเกณฑ์ขั้นต่ำและวิธีคำนวณ

ทุกต้นปีคำถามยอดฮิตคือ “รายได้เท่าไหร่ต้องเสียภาษี” บทความนี้ตอบให้ชัดว่าเกณฑ์ไหนต้องยื่นแบบ เกณฑ์ไหนต้องจ่ายจริง พร้อมตัวอย่างจากเงินเดือน 3 ระดับ

รายได้เท่าไหร่ถึงต้อง “ยื่นภาษี” (เกณฑ์ขั้นต่ำ)

กรมสรรพากรกำหนดเกณฑ์ว่ารายได้ถึงเท่าไหร่ต้องยื่นแบบแสดงรายการ แม้ไม่มีภาษีต้องชำระก็ตาม ดังนี้ (ข้อมูลจากกรมสรรพากร)

สถานะ	ประเภทเงินได้	เกณฑ์รายได้ต่อปี
คนโสด	เงินเดือนอย่างเดียว (ม.40(1))	120,000 บาท
คนโสด	รายได้ประเภทอื่น (ม.40(2)-(8))	60,000 บาท
สมรส (คู่สมรสไม่มีรายได้)	เงินเดือนอย่างเดียว	220,000 บาท
สมรส (คู่สมรสไม่มีรายได้)	รายได้ประเภทอื่น	120,000 บาท

ถ้ารายได้ถึงเกณฑ์ในตารางนี้ ต้องยื่นแบบทุกกรณี ไม่ว่าจะมีภาษีต้องชำระหรือไม่

เกณฑ์สำหรับคนมีเงินเดือนอย่างเดียว

พนักงานที่มีรายได้จากเงินเดือนเพียงทางเดียว ต้องยื่น ภ.ง.ด.91 เมื่อรายได้รวมถึงเกณฑ์ในตาราง คิดเป็นเดือนละประมาณ 10,000 บาท

เกณฑ์สำหรับคนมีรายได้หลายทาง

คนที่มีรายได้หลายแหล่ง เช่น งานฟรีแลนซ์ ค่าเช่า หรือธุรกิจส่วนตัว มีเกณฑ์ยื่นต่ำกว่ากลุ่มแรก ยื่นด้วยแบบ ภ.ง.ด.90

“ยื่นภาษี” กับ “เสียภาษี” ต่างกันอย่างไร

หลายคนเข้าใจผิดว่า “ยื่นภาษี” แปลว่าต้อง “จ่ายภาษี” ทันที แต่ทั้งสองอย่างเป็นคนละเรื่อง

การยื่นภาษี คือ การแจ้งสรรพากรว่ามีรายได้อะไร จำนวนเท่าไหร่ ทุกคนที่มีรายได้ถึงเกณฑ์ต้องยื่น แม้ไม่ต้องจ่ายก็ตาม

การเสียภาษี เกิดขึ้นเมื่อรายได้หลังหัก expense และลดหย่อนเกิน 150,000 บาท จึงเริ่มมีภาษีต้องชำระ

ตัวอย่างเช่น คนเงินเดือน 15,000 บาท มีรายได้รวมปีละ 180,000 บาท ต้อง “ยื่นแบบ” เพราะเกินเกณฑ์ แต่หักรายจ่ายและลดหย่อนแล้วอาจไม่ต้อง “จ่ายภาษี” เลย

อัตราภาษีขั้นบันไดคำนวณอย่างไร

เมื่อได้ยอดรายได้หลังหักรายจ่ายและลดหย่อนแล้ว ให้เทียบกับตารางอัตราภาษี (อ้างอิงกรมสรรพากร)

เงินได้สุทธิต่อปี (บาท)	อัตราภาษี	ภาษีสูงสุดของขั้นนี้
0 – 150,000	ยกเว้น	0 บาท
150,001 – 300,000	5%	7,500 บาท
300,001 – 500,000	10%	20,000 บาท
500,001 – 750,000	15%	37,500 บาท
750,001 – 1,000,000	20%	50,000 บาท
1,000,001 – 2,000,000	25%	250,000 บาท
2,000,001 – 5,000,000	30%	900,000 บาท
5,000,001 ขึ้นไป	35%	—

สูตรหายอดที่ต้องนำมาเทียบตาราง:

รายได้รวมทั้งปี − ค่าใช้จ่าย − ลดหย่อน = ยอดที่ต้องนำไปคำนวณภาษี

สำหรับพนักงานเงินเดือน หักค่าใช้จ่ายได้ 50% ของรายได้แต่ไม่เกิน 100,000 บาท ส่วนลดหย่อนส่วนตัวทุกคนได้ 60,000

เงินเดือนเท่าไหร่ต้องเสียภาษี ดูตัวอย่างจริง

ลองดูตัวอย่าง 3 ระดับจากพนักงานบริษัท ตัวอย่าง จำกัด (ชื่อสมมุติ) ที่มีรายได้จากเงินเดือนเพียงอย่างเดียว ใช้สิทธิลดหย่อนส่วนตัวอย่างเดียว

ตัวอย่าง: เงินเดือน 15,000 บาท

รายได้รวม = 15,000 × 12 = 180,000 บาท หักค่าใช้จ่าย 50% = 90,000 บาท ลดหย่อนส่วนตัว = 60,000 บาท เงินได้สุทธิ = 180,000 − 90,000 − 60,000 = 30,000 บาท

ยอด 30,000 บาท อยู่ในขั้นยกเว้น ไม่ต้องจ่ายภาษี แต่ต้องยื่นแบบเพราะรายได้เกินเกณฑ์ตามตาราง

ตัวอย่าง: เงินเดือน 25,000 บาท

รายได้รวม = 25,000 × 12 = 300,000 บาท ค่าใช้จ่าย (ไม่เกิน 100,000) = 100,000 บาท ลดหย่อนส่วนตัว (เท่าเดิม) สุทธิ = 300,000 − 100,000 − 60,000 = 140,000 บาท

ยอด 140,000 บาท ยังอยู่ในขั้นยกเว้น ถ้ามีสิทธิเพิ่ม เช่น ประกันสังคม ก็ยิ่งห่างจากเกณฑ์

ตัวอย่าง: เงินเดือน 40,000 บาท

รายได้รวม = 40,000 × 12 = 480,000 บาท ค่าใช้จ่าย (ไม่เกิน 100,000) = 100,000 บาท ลดหย่อนส่วนตัว (เท่าเดิม) สุทธิ = 480,000 − 100,000 − 60,000 = 320,000 บาท

ภาษีที่ต้องจ่าย: 150,000 แรก = ยกเว้น 150,001 – 300,000 = 150,000 × 5% = 7,500 บาท 300,001 – 320,000 = 20,000 × 10% = 2,000 บาท รวมภาษี = 9,500 บาท

ตัวเลขนี้ยังไม่ได้หักสิทธิอื่น ถ้ามีเงินสมทบประกันสังคม ประกันชีวิต หรือกองทุน SSF/RMF จะช่วยลดลงได้อีก

มีค่าลดหย่อนอะไรบ้างที่ช่วยลดภาษี

นอกจากสิทธิส่วนตัวที่ทุกคนได้โดยอัตโนมัติ ยังมีสิทธิอื่น ๆ ที่ช่วยให้จ่ายภาษีน้อยลง สิทธิหลัก ๆ ที่คนทำงานใช้บ่อย ได้แก่

• เงินสมทบประกันสังคม ตามที่จ่ายจริง
• ประกันชีวิต (กรมธรรม์ 10 ปีขึ้นไป) ไม่เกิน 100,000 บาท
• ประกันสุขภาพ ไม่เกิน 25,000 บาท
• กองทุน SSF ไม่เกิน 30% ของรายได้ หรือ 200,000 บาท
• กองทุน RMF ไม่เกิน 30% ของรายได้ หรือ 500,000 บาท
• Thai ESG ไม่เกิน 300,000 บาท
• ดอกเบี้ยกู้ซื้อบ้าน ไม่เกิน 100,000 บาท

แต่ละสิทธิมีเงื่อนไขแตกต่างกัน ควรตรวจสอบรายละเอียดจากกรมสรรพากรหรือปรึกษานักบัญชีก่อนใช้สิทธิ

ผ่อนชำระภาษีได้ไหม ถ้ามีภาษีต้องจ่ายมาก

ถ้าคำนวณแล้วมีภาษีตั้งแต่ 3,000 บาทขึ้นไป สรรพากรเปิดให้ผ่อนได้ 3 งวดเท่า ๆ กัน ไม่เสียดอกเบี้ย โดยยื่นแบบ บ.ช.35 ที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขา

• งวดที่ 1 ชำระพร้อมยื่นแบบภายในกำหนด
• งวดที่ 2 ชำระภายใน 1 เดือนหลังงวดแรก
• งวดที่ 3 ชำระภายใน 1 เดือนหลังงวดที่ 2

ถ้างวดใดไม่ทันกำหนด จะหมดสิทธิผ่อนและต้องจ่ายส่วนที่เหลือทั้งหมดพร้อมเงินเพิ่ม

ไม่ยื่นภาษีมีโทษอะไรบ้าง

ถ้ามีรายได้ถึงเกณฑ์แต่ไม่ยื่นแบบ จะมีบทลงโทษตามกฎหมาย ดังนี้ (อ้างอิงประมวลรัษฎากร)

• ยื่นล่าช้า ค่าปรับไม่เกิน 2,000 บาท
• ไม่ชำระภาษีตามกำหนด เสียเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีค้าง
• สรรพากรตรวจพบว่ายื่นไม่ครบ โดนเบี้ยปรับ 1-2 เท่าของภาษีที่ต้องจ่าย
• เจตนาหลีกเลี่ยง ปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือทั้งสองอย่าง
• แจ้งข้อมูลเท็จ จำคุก 3 เดือนถึง 7 ปี และปรับ 2,000 – 200,000 บาท

สรุป: รายได้เท่าไหร่ต้องเสียภาษี

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้ว ขั้นตอนถัดไปที่ควรทำมีดังนี้

• ตรวจสอบว่าตัวเองอยู่กลุ่มไหนในตารางเกณฑ์ยื่นด้านบน
• รวมรายได้ทุกแหล่ง แล้วลองคำนวณตามสูตรในหัวข้อตัวอย่าง
• รวบรวมสิทธิลดหย่อนที่ใช้ได้ เพื่อลดยอดภาษีให้ต่ำที่สุด
• ยื่นแบบผ่าน e-Filing ภายในกำหนด

จัดการภาษีง่ายขึ้นด้วย PEAK

สำหรับเจ้าของกิจการหรือฟรีแลนซ์ที่มีรายได้หลายทาง PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ช่วยจัดการเอกสารรายรับรายจ่ายและออกรายงานภาษีอัตโนมัติ ทดลองใช้ PEAK ฟรี 30 วัน

---

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการเสียภาษีบุคคลธรรมดา

รายได้จากต่างประเทศต้องเสียภาษีไทยไหม

ถ้าอยู่ในไทย 180 วันขึ้นไปในปีภาษี และนำเงินได้จากต่างประเทศเข้ามาในปีเดียวกัน ต้องนำมารวมคำนวณด้วย

สามี-ภรรยายื่นภาษีร่วมกันหรือแยกดีกว่า

กรณีจดทะเบียนสมรส เลือกได้ 2 แบบ คือ ยื่นร่วมกันหรือแยกยื่น ส่วนใหญ่การแยกยื่นจะประหยัดกว่า เพราะแต่ละคนจะใช้ขั้นยกเว้น 150,000 บาทแรกแยกกัน

ถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายแล้ว ต้องยื่นอีกไหม

ต้องยื่นครับ การหักภาษี ณ ที่จ่ายเป็นการทยอยจ่ายล่วงหน้าเท่านั้น ถ้าหักไปมากกว่าภาษีที่ต้องชำระจริง สามารถขอคืนได้

ฟรีแลนซ์รายได้ไม่แน่นอนต้องเสียภาษีไหม

ฟรีแลนซ์เลือกหักรายจ่ายได้ 2 แบบ คือ ตามจริง (ต้องเก็บหลักฐาน) หรือแบบเหมา จะต้องจ่ายภาษีหรือไม่ขึ้นอยู่กับยอดหลังหักลดหย่อน

ยื่นภาษีออนไลน์ e-Filing ทำอย่างไร

เข้า efiling.rd.go.th สมัครสมาชิกด้วยบัตรประชาชน เลือกแบบ ภ.ง.ด.90 หรือ 91 กรอกรายได้และสิทธิลดหย่อน ระบบจะคำนวณให้อัตโนมัติ จ่ายผ่าน QR Code ได้ทันที

---

ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine