ปีงบประมาณ คืออะไร เริ่มเดือนไหน ต่างจากปีปฏิทินและรอบบัญชีอย่างไร

ปีงบประมาณ คือช่วงเวลา 12 เดือนที่รัฐบาลใช้วางแผนรายรับ-รายจ่ายของประเทศ ผู้ประกอบการ SME มักสับสนว่า “ปีงบฯ” ของภาครัฐ กับ “รอบระยะเวลาบัญชี” ที่ธุรกิจใช้เป็นอันเดียวกันหรือเปล่า บทความนี้จะอธิบายทั้งสองเรื่องให้ชัด พร้อมตารางเปรียบเทียบที่เอาไปใช้งานได้ทันที

ปีงบประมาณ คืออะไร

ปีงบประมาณ (Fiscal Year) คือรอบเวลา 12 เดือนที่รัฐบาลกำหนดขึ้นสำหรับวางแผนและบริหารเงินแผ่นดิน ครอบคลุมทั้งการจัดเก็บรายได้และการใช้จ่ายของหน่วยงานราชการทั้งหมด

ปีงบประมาณ เริ่มวันไหน ถึงวันไหน

พ.ร.บ.วิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2561 (กฎหมายงบประมาณ) มาตรา 4 ซึ่งระบุไว้ชัดเจนว่า “ปีงบประมาณ หมายความว่า ระยะเวลาตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม ของปีหนึ่ง ถึงวันที่ 30 กันยายน ของปีถัดไป และให้ใช้ปี พ.ศ. ที่ถัดไปนั้นเป็นชื่อสำหรับปีงบประมาณนั้น” (ข้อมูลจากสำนักงบประมาณ)

ตารางปีงบประมาณย้อนหลัง 5 ปี (2566-2570)

ปีงบประมาณ	วันเริ่มต้น	วันสิ้นสุด	หมายเหตุ
2566	1 ต.ค. 2565	30 ก.ย. 2566	สิ้นสุดแล้ว
2567	1 ต.ค. 2566	30 ก.ย. 2567	สิ้นสุดแล้ว
2568	1 ต.ค. 2567	30 ก.ย. 2568	กำลังดำเนินอยู่
2569	1 ต.ค. 2568	30 ก.ย. 2569	กำลังจะเริ่ม
2570	1 ต.ค. 2569	30 ก.ย. 2570	ในอนาคต

สังเกตว่าทุกปีเริ่มวันเดียวกันคือ 1 ตุลาคม ไม่เปลี่ยนแปลง สิ่งที่ต่างกันคือเลขปี พ.ศ. เท่านั้น

ไตรมาสของปีงบประมาณ แบ่งอย่างไร

ปีงบประมาณแบ่งเป็น 4 ไตรมาส ไตรมาสละ 3 เดือน แต่จะไม่ตรงกับไตรมาสปฏิทินที่คนทั่วไปคุ้นเคย

ไตรมาส	เดือน	เทียบปฏิทิน
ไตรมาส 1	ตุลาคม – ธันวาคม	Q4 ปฏิทิน
ไตรมาส 2	มกราคม – มีนาคม	Q1 ปฏิทิน
ไตรมาส 3	เมษายน – มิถุนายน	Q2 ปฏิทิน
ไตรมาส 4	กรกฎาคม – กันยายน	Q3 ปฏิทิน

เรื่องนี้สำคัญสำหรับธุรกิจที่ทำงานกับหน่วยงานราชการ เพราะ “ไตรมาส 1” ของราชการคือช่วงตุลาคม-ธันวาคม ไม่ใช่มกราคม-มีนาคมอย่างที่ภาคเอกชนใช้

---

ปีงบประมาณ vs ปีปฏิทิน vs รอบบัญชี ต่างกันอย่างไร

นี่คือจุดที่ผู้ประกอบการ SME สับสนมากที่สุด เพราะทั้งสามคำดูคล้ายกันแต่ใช้คนละบริบท ต่อไปนี้คือความแตกต่างในแต่ละแบบ

ปีปฏิทิน (Calendar Year) คืออะไร

ปีปฏิทินคือรอบเวลา 12 เดือนตามปฏิทินสากล เริ่ม 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม ใช้ในชีวิตประจำวัน และเป็นเกณฑ์คำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาด้วย

ปีงบประมาณ (Fiscal Year) ต่างจากปีปฏิทินอย่างไร

ปีงบประมาณเริ่ม 1 ตุลาคม ถึง 30 กันยายน ใช้เฉพาะภาครัฐ ไม่เกี่ยวกับรอบบัญชีของธุรกิจเอกชนโดยตรง แต่มีผลทางอ้อมเพราะการเบิกจ่ายงบรัฐจะอยู่ในกรอบเวลานี้

รอบระยะเวลาบัญชี (Accounting Period) คืออะไร

รอบระยะเวลาบัญชี คือช่วงเวลา 12 เดือนที่นิติบุคคล (บริษัทจำกัดหรือห้างหุ้นส่วนที่จดทะเบียน) ใช้บันทึกบัญชีและปิดงบการเงิน

ธุรกิจส่วนใหญ่ใช้รอบ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม (ตรงกับปีปฏิทิน) แต่กฎหมายอนุญาตให้เลือกรอบอื่นได้ เช่น 1 เมษายน ถึง 31 มีนาคม ขึ้นอยู่กับลักษณะธุรกิจ ข้อมูลจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD)

ตารางเปรียบเทียบ 3 ประเภท

รายการ	ปีปฏิทิน	ปีงบประมาณ	รอบบัญชี
ช่วงเวลา	1 ม.ค. – 31 ธ.ค.	1 ต.ค. – 30 ก.ย.	เลือกได้ (ส่วนใหญ่ 1 ม.ค. – 31 ธ.ค.)
ใครใช้	ทุกคน ใช้ในชีวิตประจำวัน	ภาครัฐ หน่วยงานราชการ	นิติบุคคล (บริษัท ห้างหุ้นส่วน)
เปลี่ยนได้ไหม	ไม่ได้ เป็นสากล	ไม่ได้ กฎหมายกำหนดไว้	ได้ แต่ต้องขออนุมัติ
ยื่นภาษี	ภาษีบุคคลธรรมดา (ม.ค.-มี.ค.)	ไม่เกี่ยวกับการยื่นภาษีธุรกิจ	ภาษีนิติบุคคล (ภายใน 150 วันหลังปิดรอบ)
ตัวอย่าง	ปีปฏิทิน 2569 = 1 ม.ค. – 31 ธ.ค. 69	ปีงบประมาณ 2569 = 1 ต.ค. 68 – 30 ก.ย. 69	รอบบัญชี 2569 = 1 ม.ค. – 31 ธ.ค. 69 (ถ้าใช้ปีปฏิทิน)

---

ทำไมปีงบประมาณเริ่มที่เดือนตุลาคม

เหตุผลย้อนกลับไปในอดีต ช่วงที่ประเทศไทยเปลี่ยนวันขึ้นปีใหม่จาก 1 เมษายน เป็น 1 มกราคม ในปี พ.ศ. 2484 รัฐบาลตัดสินใจคงวันเริ่มต้นปีงบประมาณไว้ที่ 1 ตุลาคม เพราะเป็นช่วงหลังฤดูฝน เศรษฐกิจเริ่มคึกคัก เหมาะกับการเริ่มต้นวงจรงบประมาณใหม่

นอกจากนี้ การเริ่มปีงบประมาณเดือนตุลาคมทำให้สภาผู้แทนราษฎรมีเวลาพิจารณาร่าง พ.ร.บ. งบประมาณในช่วงสิงหาคม-กันยายน ก่อนที่งบจะมีผลบังคับใช้ (ข้อมูลจากห้องสมุดรัฐสภา)

ปีงบประมาณเกี่ยวข้องกับธุรกิจ SME อย่างไร

แม้จะเป็นเรื่องของภาครัฐ แต่ปฏิทินงบฯ มีผลกระทบต่อธุรกิจ SME หลายด้าน

การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ เป็นเรื่องที่ผู้ประกอบการควรรู้มากที่สุด หน่วยงานราชการจะเร่งเบิกจ่ายงบก่อนสิ้นปีงบฯ (กันยายน) ทำให้ช่วงกรกฎาคม-กันยายนมีโอกาสทางธุรกิจสูง ตัวอย่างเช่น ร้านขายอุปกรณ์สำนักงานที่เป็นคู่ค้าหน่วยงานรัฐจะมียอดขายพุ่งในช่วงนี้

มาตรการภาษีของรัฐบาล มักผูกกับปีงบฯ ด้วย เช่น สิทธิประโยชน์ทางภาษีสำหรับ SME หรือมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจ มักมีกำหนดเวลาตามปีงบฯ ผู้ประกอบการที่ต้องวางแผนภาษีจึงควรติดตามข่าวสาร

ผลต่อกระแสเงินสด หากธุรกิจของคุณขายสินค้าหรือให้บริการกับหน่วยงานราชการ ควรรู้ว่าเงินจะเข้าตามรอบงบฯ ไม่ใช่ตามรอบบัญชีของธุรกิจ การทำงบกระแสเงินสดจึงต้องคิดรอบเวลานี้เข้าไปด้วย

สิ่งสำคัญคือ รอบบัญชีของธุรกิจไม่จำเป็นต้องตรงกับปีงบฯ ของรัฐ ธุรกิจส่วนใหญ่ใช้รอบมกราคม-ธันวาคมตามปีปฏิทิน ซึ่งสะดวกกว่าในการยื่นภาษีและปิดงบ

---

สรุป: ปีงบประมาณ ปีปฏิทิน รอบบัญชี เลือกใช้ให้ถูก

ปีงบฯ (1 ต.ค. – 30 ก.ย.) เป็นปฏิทินการเงินของภาครัฐ ปีปฏิทิน (1 ม.ค. – 31 ธ.ค.) ใช้ในชีวิตประจำวัน และรอบบัญชีคือรอบที่ธุรกิจใช้ปิดงบการเงิน ทั้งสามแบบมีจุดเริ่มต้นและจุดจบต่างกัน สิ่งสำคัญคือรู้ว่าตัวเองกำลังพูดถึงรอบไหน จะได้วางแผนธุรกิจได้ถูกต้อง

จัดการรอบบัญชีให้เป็นระบบด้วย PEAK

PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ช่วยให้คุณตั้งค่ารอบระยะเวลาบัญชีได้ตามต้องการ ไม่ว่าจะใช้ปีปฏิทินหรือรอบอื่น ระบบจะจัดการงบการเงิน ปิดบัญชี และเตรียมข้อมูลสำหรับยื่นภาษีให้อัตโนมัติ ทดลองใช้ PEAK ฟรี

---

คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับปีงบประมาณ

ปีงบประมาณ 2569 คือช่วงเวลาใด

ปีงบฯ 2569 เริ่มตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2568 จนถึง 30 กันยายน 2569

ตัวเลขปีงบประมาณ จะเรียกโดยใช้ปี พ.ศ. 2569 ที่สิ้นสุดเป็นชื่อ ไม่ได้หมายความว่าเริ่มเดือนมกราคม 2569 แต่อย่างใด

ปีงบประมาณกับปีภาษีเหมือนกันไหม

ไม่เหมือนกัน ปีภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาใช้ปีปฏิทิน (1 ม.ค. – 31 ธ.ค.) ส่วนภาษีนิติบุคคลใช้ตามรอบบัญชีที่บริษัทกำหนด ทั้งสองแบบไม่ได้ผูกกับงบฯ ของรัฐ

ธุรกิจ SME ต้องใช้ปีงบประมาณไหม

ไม่ต้อง ระบบนี้เป็นเรื่องของภาครัฐเท่านั้น ธุรกิจเอกชนใช้ “รอบระยะเวลาบัญชี” ซึ่งส่วนใหญ่ตรงกับปีปฏิทิน (ม.ค. – ธ.ค.) แต่ถ้าทำธุรกิจกับหน่วยงานราชการ ควรรู้ปฏิทินงบฯ เพื่อวางแผนการขาย

ปีงบประมาณ ภาษาอังกฤษเรียกว่าอะไร

ภาษาอังกฤษใช้คำว่า Fiscal Year (ตัวย่อ FY) บางครั้งเรียก Financial Year ก็ได้ เช่น ปีงบประมาณ 2569 เขียนว่า FY2026 (ใช้ปี ค.ศ.) หรือ FY2569 (ใช้ปี พ.ศ.)

---

ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine