ภาษีครึ่งปี จ่ายแล้วบันทึกบัญชียังไง วิธีลงบัญชีและตัดยอดปลายปี

ภาษีครึ่งปีจ่ายไปแล้ว แต่ยังไม่แน่ใจว่าต้องบันทึกบัญชียังไงให้ถูกต้อง

นักบัญชี SME หลายคนเจอปัญหานี้ทุกปี จ่ายเงินออกไปแล้วแต่ไม่มั่นใจว่าต้อง Dr อะไร Cr อะไร แล้วพอถึงปลายปีก็สับสนอีกว่าจะตัดยอดยังไง ความจริงแล้วหลักการไม่ซับซ้อน แค่ต้องเข้าใจว่าเงินก้อนนี้ไม่ใช่ค่าใช้จ่าย แต่เป็นสินทรัพย์ที่รอตัดยอด

ภาษีครึ่งปีคืออะไร ทำไมต้องจ่าย

ภาษีครึ่งปี คือภาษีเงินได้ที่กฎหมายกำหนดให้จ่ายล่วงหน้ากลางปี คำนวณจากกำไรสุทธิที่ประมาณการไว้ แทนที่จะรอจ่ายทีเดียวตอนสิ้นปี กรมสรรพากรใช้วิธีนี้เพื่อกระจายภาระภาษีให้ผู้ประกอบการไม่ต้องแบกก้อนใหญ่ปลายปี

ประเภท	แบบภาษี	ใครต้องยื่น	กำหนดยื่น (ปี 2569)
ภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี	ภ.ง.ด.51	บริษัท ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลทุกแห่ง	ภายใน 31 ส.ค. 2569 (ออนไลน์ถึง 8 ก.ย.)
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาครึ่งปี	ภ.ง.ด.94	ผู้มีเงินได้ประเภทที่ 5-8 เช่น เจ้าของร้าน ฟรีแลนซ์	ภายใน ก.ย. 2569 (ออนไลน์ถึง 8 ต.ค.)

กำหนดยื่นจากปฏิทินภาษี กรมสรรพากร

รายละเอียดวิธียื่นและคำนวณ ดูได้ที่ ภ.ง.ด.51 สรุปทุกเรื่องที่ไม่ควรพลาด และ ภ.ง.ด.94 ครึ่งปีบุคคลธรรมดา

จ่ายภาษีครึ่งปีแล้ว บันทึกบัญชียังไง

ภาษีครึ่งปีที่จ่ายไปแล้วไม่ใช่ค่าใช้จ่ายในทันที แต่เป็น ภาษีเงินได้จ่ายล่วงหน้า ซึ่งเป็นสินทรัพย์หมุนเวียน เงินก้อนนี้จะนำไปหักกับภาษีเต็มปีตอนปิดงบ

หลักการบัญชี: ภาษีจ่ายล่วงหน้า (Prepaid Tax) คืออะไร

ภาษีจ่ายล่วงหน้า คือเงินที่กิจการจ่ายภาษีไปก่อนที่จะรู้ตัวเลขภาษีจริงทั้งปี ถือเป็นสินทรัพย์หมุนเวียน

กิจการมีสิทธิ์นำไปหักกับภาษีที่ต้องจ่ายจริงตอนสิ้นปี

ตัวอย่างที่เข้าใจง่าย: เหมือนจ่ายค่าเช่าล่วงหน้า 6 เดือน ตอนจ่ายยังไม่ถือเป็นค่าใช้จ่ายทั้งก้อน แต่ค่อยๆ ตัดเป็นค่าใช้จ่ายเดือนละส่วน

ผังบัญชีที่เกี่ยวข้อง

บัญชีหลักที่ใช้บันทึกภาษีครึ่งปีมี 3 รายการ

• ภาษีเงินได้จ่ายล่วงหน้า สินทรัพย์หมุนเวียน ใช้ตอนจ่ายภาษีครึ่งปี
• ภาษีเงินได้นิติบุคคล (หรือภาษีเงินได้) ค่าใช้จ่าย ใช้ตอนปิดงบสิ้นปี
• ภาษีเงินได้ค้างจ่าย หนี้สินหมุนเวียน ใช้เมื่อภาษีจริงทั้งปีมากกว่าที่จ่ายล่วงหน้า

ตัวอย่าง Journal Entry บันทึกภาษีครึ่งปี (ภ.ง.ด.51)

สมมติ บริษัท สมาร์ท ก จำกัด (ชื่อสมมุติ) ประมาณการกำไรสุทธิครึ่งปีแรก ได้ 1,200,000 บาท จึงต้องจ่ายภาษีครึ่งปี

คำนวณภาษีครึ่งปี

รายการ	วิธีคำนวณ	จำนวนเงิน
กำไรสุทธิประมาณการ (ครึ่งปี)		1,200,000 บาท
ภาษี 20%	1,200,000 × 20%	240,000 บาท
ภาษีครึ่งปีที่ต้องจ่าย	240,000 ÷ 2	120,000 บาท

อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลปกติ 20% กรณี SME ที่มีทุนจดทะเบียนไม่เกิน 5 ล้านบาทและรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาท กำไรสุทธิ 300,000 บาทแรกได้รับยกเว้นภาษี ส่วนที่เกินเสีย 15% ถ้ากำไรไม่เกิน 3 ล้านบาท อ่านเพิ่มได้ที่สิทธิลดหย่อนภาษีนิติบุคคลสำหรับ SME

ขั้นตอนที่ 1 บันทึกตอนจ่ายภาษีครึ่งปี (ส.ค. 2569)

เมื่อจ่ายภาษี ภ.ง.ด.51 จำนวน 120,000 บาท ผ่านธนาคาร

รายการ	Dr (เดบิต)	Cr (เครดิต)
ภาษีเงินได้จ่ายล่วงหน้า	120,000
เงินฝากธนาคาร		120,000

ตอนนี้ ภาษีเงินได้จ่ายล่วงหน้า จะปรากฏเป็นสินทรัพย์หมุนเวียนในงบ รอตัดยอดตอนปิดงบสิ้นปี

ขั้นตอนที่ 2 บันทึกตอนปลายปี (ตัดยอดกับภาษีเต็มปี)

เมื่อปิดงบสิ้นปี จะรู้ตัวเลขกำไรสุทธิจริงทั้งปี จากนั้นนำภาษีที่จ่ายครึ่งปีมาหักออก

กรณีที่ 1 กำไรจริงมากกว่าที่ประมาณการ (ต้องจ่ายเพิ่ม)

สมมติกำไรสุทธิทั้งปีจริง = 3,000,000 บาท

รายการ	วิธีคำนวณ	จำนวนเงิน
ภาษีเต็มปีจริง	3,000,000 × 20%	600,000 บาท
หักภาษีจ่ายล่วงหน้า (ครึ่งปี)		120,000 บาท
ภาษีที่ต้องจ่ายเพิ่ม	600,000 – 120,000	480,000 บาท

Journal Entry ตอนปิดงบ

รายการ	Dr (เดบิต)	Cr (เครดิต)
ภาษีเงินได้นิติบุคคล	600,000
ภาษีเงินได้จ่ายล่วงหน้า		120,000
ภาษีเงินได้ค้างจ่าย		480,000

หลังบันทึกรายการนี้ ยอด ภาษีเงินได้จ่ายล่วงหน้า จะเป็นศูนย์ และ ภาษีเงินได้ค้างจ่าย 480,000 บาท จะปรากฏเป็นหนี้สินหมุนเวียน รอจ่ายตอนยื่น ภ.ง.ด.50

กรณีที่ 2 กำไรจริงน้อยกว่าที่ประมาณการ (จ่ายเกิน ขอคืนได้)

สมมติกำไรสุทธิทั้งปีจริง = 500,000 บาท

รายการ	วิธีคำนวณ	จำนวนเงิน
ภาษีเต็มปีจริง	500,000 × 20%	100,000 บาท
หักภาษีจ่ายล่วงหน้า (ครึ่งปี)		120,000 บาท
ภาษีที่จ่ายเกิน (ขอคืนได้)	120,000 – 100,000	20,000 บาท

Journal Entry ตอนปิดงบ

รายการ	Dr (เดบิต)	Cr (เครดิต)
ภาษีเงินได้นิติบุคคล	100,000
ลูกหนี้กรมสรรพากร	20,000
ภาษีเงินได้จ่ายล่วงหน้า		120,000

ยอด 20,000 บาท ใน ลูกหนี้กรมสรรพากร คือส่วนที่จ่ายเกิน สามารถยื่นขอคืนพร้อม ภ.ง.ด.50 หรือเลือกเครดิตไว้หักกับภาษีปีถัดไป

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการบันทึกบัญชีภาษีครึ่งปี

นักบัญชีที่เพิ่งเริ่มดูแลงบ SME มักเจอปัญหาเหล่านี้

1. บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายทันที จ่ายแล้ว Debit ภาษีเงินได้ เลย ทำให้ค่าใช้จ่ายสูงเกินจริง ที่ถูกคือ Debit ภาษีจ่ายล่วงหน้า ก่อน
2. ลืมตัดยอดตอนปิดงบ จ่ายครึ่งปีแล้วไม่ได้ล้างบัญชี ภาษีเงินได้จ่ายล่วงหน้า ตอนสิ้นปี ทำให้สินทรัพย์แสดงเกินจริง
3. ไม่แยก ภาษีจ่ายล่วงหน้า กับ ภาษีถูกหัก ณ ที่จ่าย ทั้งสองเป็นคนละบัญชี จ่ายล่วงหน้าเกิดจากกิจการจ่ายเอง ส่วนถูกหักเกิดจากลูกค้าหักไว้

สรุป: บันทึกถูกตั้งแต่ครึ่งปี ปิดงบสิ้นปีไม่ต้องแก้ย้อน

การบันทึกภาษีครึ่งปีให้ถูกตั้งแต่วันจ่าย ช่วยให้งบแสดงตัวเลขที่แท้จริงตลอดทั้งปี ไม่ต้องมานั่งปรับปรุงรายการตอนปิดงบ หลักง่ายๆ คือ

• ตอนจ่าย → Dr. ภาษีเงินได้จ่ายล่วงหน้า / Cr. เงินฝากธนาคาร
• ตอนปิดงบ → Dr. ภาษีเงินได้นิติบุคคล / Cr. ภาษีเงินได้จ่ายล่วงหน้า + ค้างจ่าย (หรือลูกหนี้สรรพากร)

จัดการบัญชีและภาษีให้เป็นระบบด้วย PEAK

PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วย SME จัดการเอกสาร รายรับ-รายจ่าย และรายงานการเงินได้ครบในที่เดียว ทดลองใช้ PEAK ฟรี 30 วัน

---

คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับการบันทึกบัญชีภาษีครึ่งปี

ภาษีครึ่งปีจ่ายแล้ว ได้เงินคืนไหม

ได้ ถ้ากำไรสุทธิทั้งปีจริงน้อยกว่าที่ประมาณการไว้ตอนยื่นครึ่งปี ภาษีส่วนที่จ่ายเกินยื่นขอคืนพร้อมแบบ ภ.ง.ด.50 ได้

หรือจะเลือกเครดิตไว้หักกับภาษีปีถัดไปก็ได้

ต้องบันทึกบัญชีภาษีครึ่งปีทุกครั้งที่จ่ายหรือไม่

ต้องบันทึกทุกครั้ง หลักบัญชีกำหนดให้รับรู้รายการเมื่อเกิดขึ้น

ถ้าไม่บันทึก งบจะแสดงเงินสดสูงเกินจริง และไม่เห็นยอดภาษีจ่ายล่วงหน้าที่ควรเป็นสินทรัพย์

ภาษีจ่ายล่วงหน้ากับภาษีถูกหัก ณ ที่จ่าย ต่างกันยังไง

ต่างกันที่ ใครเป็นคนจ่าย ภาษีจ่ายล่วงหน้าคือกิจการจ่ายเอง เช่น จ่าย ภ.ง.ด.51

ส่วนภาษีถูกหัก ณ ที่จ่ายคือลูกค้าหักไว้ก่อนจ่ายเงินให้เรา เช่น หัก 3% ก่อนจ่ายค่าบริการ ทั้งสองนำไปหักภาษีเต็มปีได้ แต่ต้องแยกบัญชีกัน

ถ้าประมาณการกำไรครึ่งปี ภ.ง.ด.51 ขาดไปเกิน 25% จะเป็นอย่างไร

ถ้ากำไรสุทธิจริงทั้งปีเกินกว่าที่ประมาณการไว้เกิน 25% กิจการต้องเสียเงินเพิ่ม 20% ของภาษีที่ชำระขาด

การบันทึกบัญชีส่วนเงินเพิ่ม ให้ Dr. เงินเพิ่มภาษี (ค่าใช้จ่าย) / Cr. เงินสด

---

ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine