ภ.ง.ด.2 คืออะไร ใครต้องยื่น วิธียื่น และสิ่งที่ต้องรู้

ถ้าธุรกิจของคุณจ่ายดอกเบี้ย เงินปันผล หรือค่าลิขสิทธิ์ให้บุคคลธรรมดา เรื่อง ภ.ง.ด.2 เป็นสิ่งที่ห้ามมองข้าม เพราะถ้าหักภาษีไม่ถูกต้องหรือยื่นแบบไม่ทัน อาจโดนเบี้ยปรับและเงินเพิ่มสะสมทุกเดือน

บทความนี้สรุปทุกเรื่องที่ต้องรู้เกี่ยวกับแบบยื่นภาษีนี้ ตั้งแต่ความหมาย ใครต้องยื่น อัตราภาษี ไปจนถึงวิธียื่นออนไลน์ผ่าน e-Filing แบบทีละขั้นตอน

ภ.ง.ด.2 คืออะไร

แบบ ภ.ง.ด.2 (แบบยื่นรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย) เป็นแบบฟอร์มที่ผู้จ่ายเงินได้ต้องใช้เมื่อจ่ายเงินได้ประเภทที่ 3 และประเภทที่ 4 ตามมาตรา 40 แห่งประมวลรัษฎากร ให้แก่บุคคลธรรมดา แล้วหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้ก่อนจ่ายเงิน

พูดง่ายๆ ว่า เวลาบริษัทจ่ายเงินประเภท “ดอกเบี้ย เงินปันผล ค่าลิขสิทธิ์” ให้คนทั่วไป ต้องหักภาษีไว้ส่วนหนึ่ง แล้วนำส่งกรมสรรพากรผ่านแบบ ภ.ง.ด.2 นี้ (ข้อมูลจากกรมสรรพากร — แบบ ภ.ง.ด.2)

เงินได้จากการลงทุน (เช่น ดอกเบี้ย เงินปันผล)

กฎหมายเรียกเงินได้กลุ่มนี้ว่า “เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(4)” ซึ่งเป็นรายได้จากการลงทุนและทรัพย์สินทางการเงิน ได้แก่

• ดอกเบี้ยเงินฝาก ดอกเบี้ยพันธบัตร ดอกเบี้ยหุ้นกู้ ดอกเบี้ยเงินกู้ยืม
• เงินปันผล เงินส่วนแบ่งกำไร
• ผลประโยชน์จากการโอนหุ้นหรือหุ้นกู้
• ผลประโยชน์จากการควบรวมกิจการ
• ผลต่างระหว่างราคาไถ่ถอนกับราคาจำหน่ายตั๋วเงิน

รายได้กลุ่มนี้พบบ่อยที่สุดในทางปฏิบัติ โดยเฉพาะดอกเบี้ยและเงินปันผลที่แทบทุกธุรกิจเกี่ยวข้อง

รายได้จากทรัพย์สินทางปัญญา (เช่น ค่าลิขสิทธิ์)

กฎหมายเรียกเงินได้กลุ่มนี้ว่า “เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(3)” ซึ่งเป็นรายได้จากทรัพย์สินทางปัญญา ได้แก่

• ค่าแห่งกู๊ดวิลล์ (ค่าความนิยม)
• ค่าแห่งลิขสิทธิ์
• สิทธิอย่างอื่นที่คล้ายลิขสิทธิ์ เช่น ค่าสิทธิบัตร ค่าสิทธิในสูตรการผลิต

ตัวอย่างเช่น บริษัท ก จำกัด (ชื่อสมมุติ) จ่ายค่าลิขสิทธิ์เพลงให้นักแต่งเพลงคนหนึ่ง 50,000 บาท ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้แล้วนำส่งผ่านแบบยื่นนี้

ใครต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.2 บ้าง

ผู้ที่มีหน้าที่ยื่นแบบ ภ.ง.ด.2 คือ “ผู้จ่ายเงินได้” ไม่ใช่ผู้รับเงิน โดยมีเงื่อนไขสำคัญ 2 ข้อ

1. ผู้จ่ายเป็นบริษัท ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล สมาคม หรือคณะบุคคล ที่จ่ายเงินได้ตามมาตรา 40(3) หรือ 40(4)
2. ผู้รับเงินเป็นบุคคลธรรมดา (คนทั่วไปที่ไม่ใช่นิติบุคคล)

ถ้าจ่ายเงินได้ประเภทเดียวกันให้นิติบุคคล ต้องใช้แบบ ภ.ง.ด.53 แทน ไม่ใช่ ภ.ง.ด.2

อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายตามแบบ ภ.ง.ด.2

อัตราหัก ณ ที่จ่ายขึ้นอยู่กับประเภทเงินได้ที่จ่าย ตารางด้านล่างสรุปอัตราที่พบบ่อยสำหรับ SME (ตามมาตรา 50(2) ประมวลรัษฎากร)

ประเภทเงินได้	มาตรา	อัตราหัก ณ ที่จ่าย
ดอกเบี้ยเงินฝาก ดอกเบี้ยพันธบัตร	40(4)(ก)	15%
ดอกเบี้ยเงินกู้ยืมที่ไม่ใช่สถาบันการเงิน	40(4)(ก)	15%
เงินปันผล เงินส่วนแบ่งกำไร	40(4)(ข)	10%
ผลต่างจากการไถ่ถอนตั๋วเงิน	40(4)(ก)	15%
ค่าแห่งกู๊ดวิลล์ ค่าแห่งลิขสิทธิ์	40(3)	ตามอัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

สำหรับเงินได้ตามมาตรา 40(3) กรณีค่าลิขสิทธิ์ ผู้จ่ายต้องคำนวณภาษีตามอัตราก้าวหน้าของภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ซึ่งซับซ้อนกว่าอัตราคงที่ของเงินปันผลหรือดอกเบี้ย ควรปรึกษานักบัญชีเพื่อความถูกต้อง

ภ.ง.ด.2 ต้องยื่นเมื่อไหร่ กำหนดเวลาที่ต้องรู้

กำหนดเวลายื่นขึ้นอยู่กับว่ายื่นแบบกระดาษหรือออนไลน์ (ตามมาตรา 52 ประมวลรัษฎากร)

ช่องทางยื่น	กำหนดเวลา	หมายเหตุ
ยื่นกระดาษที่สรรพากร	ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดจากเดือนที่จ่ายเงิน	ตรงกับวันหยุด เลื่อนเป็นวันทำการถัดไป
ยื่นออนไลน์ผ่าน e-Filing	ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดจากเดือนที่จ่ายเงิน	ได้เวลาเพิ่ม 8 วัน

ตัวอย่าง บริษัท ข จำกัด (ชื่อสมมุติ) จ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้นในเดือนกรกฎาคม 2569 ต้องยื่น ภ.ง.ด.2 ภายในวันที่ 7 สิงหาคม 2569 (กระดาษ) หรือวันที่ 15 สิงหาคม 2569 (e-Filing)

ภ.ง.ด.2 กับ ภ.ง.ด.2ก ต่างกันอย่างไร

หลายคนสับสนระหว่างแบบ ภ.ง.ด.2 กับ ภ.ง.ด.2ก เพราะชื่อคล้ายกัน แต่ทั้งสองแบบมีจุดประสงค์ต่างกันชัดเจน

ภ.ง.ด.2ก คืออะไร

แบบ ภ.ง.ด.2ก คือ “แบบสรุปรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายประจำปี” สำหรับเงินได้ตามมาตรา 40(3) และ 40(4) เป็นแบบที่รวบรวมข้อมูลการหักภาษีทั้งปีไว้ในฉบับเดียว เพื่อให้กรมสรรพากรใช้ตรวจสอบข้อมูลกับแบบ ภ.ง.ด.2 รายเดือน

ตารางด้านล่างสรุปความแตกต่างที่สำคัญ

รายการ	ภ.ง.ด.2	ภ.ง.ด.2ก
ประเภท	แบบยื่นรายเดือน	แบบสรุปรายปี
ยื่นเมื่อไหร่	ทุกเดือนที่มีการจ่ายเงินและหักภาษี	ปีละ 1 ครั้ง ภายในสิ้นเดือนมกราคมของปีถัดไป
ข้อมูลที่แสดง	รายการหัก ณ ที่จ่ายเฉพาะเดือนนั้น	สรุปรายการหักทั้ง 12 เดือนรวมกัน
นำส่งภาษี	ต้องนำส่งเงินภาษีพร้อมยื่นแบบ	ไม่ต้องนำส่งเงินภาษี (สรุปข้อมูลอย่างเดียว)

วิธียื่น ภ.ง.ด.2 ออนไลน์ผ่าน e-Filing ทีละขั้นตอน

การยื่นผ่านระบบ e-Filing ของกรมสรรพากร (efiling.rd.go.th) ช่วยให้ได้เวลาเพิ่มถึงวันที่ 15 ของเดือนถัดไป และลดข้อผิดพลาดจากการกรอกแบบด้วยมือ

เตรียมเอกสารก่อนยื่น

เอกสารที่ต้องเตรียมให้พร้อมก่อนเข้าระบบ

• เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของบริษัท (13 หลัก)
• รายชื่อผู้รับเงินพร้อมเลขบัตรประชาชน
• จำนวนเงินที่จ่ายและภาษีที่หัก แยกรายบุคคล
• วันที่จ่ายเงินแต่ละรายการ
• หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ที่ออกให้ผู้รับเงินแล้ว

ตัวอย่างการกรอกแบบ ภ.ง.ด.2

สมมุติว่า บริษัท ค จำกัด (ชื่อสมมุติ) จ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้น 2 ราย ในเดือนกรกฎาคม 2569

ผู้รับเงิน	เงินปันผลที่จ่าย	อัตราหัก	ภาษีที่หัก	จ่ายจริง
นาย ก (ชื่อสมมุติ)	100,000 บาท	10%	10,000 บาท	90,000 บาท
นาง ข (ชื่อสมมุติ)	50,000 บาท	10%	5,000 บาท	45,000 บาท
รวม	150,000 บาท		15,000 บาท	135,000 บาท

ข้อมูลในตารางนี้คือสิ่งที่ต้องกรอกในใบแนบ ภ.ง.ด.2 โดยระบุชื่อ เลขบัตรประชาชน จำนวนเงิน และภาษีที่หักของผู้รับเงินแต่ละราย

ตัวอย่างการบันทึกบัญชี สำหรับการจ่ายเงินปันผลรวม 150,000 บาท พร้อมหักภาษี 15,000 บาท

รายการ	Dr (เดบิต)	Cr (เครดิต)
กำไรสะสม / เงินปันผลจ่าย	150,000	—
เงินฝากธนาคาร	—	135,000
ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายรอนำส่ง	—	15,000

เมื่อนำส่งภาษีให้กรมสรรพากรแล้ว บันทึกอีกรายการ

รายการ	Dr (เดบิต)	Cr (เครดิต)
ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายรอนำส่ง	15,000	—
เงินฝากธนาคาร	—	15,000

ขั้นตอนยื่นผ่านเว็บกรมสรรพากร

1. เข้าเว็บไซต์ efiling.rd.go.th แล้วเข้าสู่ระบบด้วยชื่อผู้ใช้และรหัสผ่าน
2. เลือกเมนู “ยื่นแบบ” แล้วเลือก “ภ.ง.ด.2”
3. กรอกข้อมูลผู้จ่ายเงิน (ชื่อบริษัท เลขประจำตัวผู้เสียภาษี)
4. เลือกเดือนภาษีที่ต้องการยื่น
5. กรอกรายละเอียดผู้รับเงินทีละราย หรืออัปโหลดไฟล์ข้อมูลใบแนบ
6. ตรวจสอบยอดรวมภาษีที่หักให้ตรงกับหนังสือ 50 ทวิ ที่ออกไป
7. ยืนยันการยื่นแบบ แล้วชำระเงินภาษีผ่านช่องทางที่ระบบกำหนด (โอนเงิน, e-Payment, PromptPay)
8. เก็บใบเสร็จรับเงินอิเล็กทรอนิกส์ไว้เป็นหลักฐาน

บทลงโทษ ถ้ายื่น ภ.ง.ด.2 ล่าช้า หรือไม่ยื่น

การยื่นแบบล่าช้าหรือไม่ยื่นเลยส่งผลทั้งทางแพ่งและอาญา

• เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน (หรือเศษของเดือน) ของภาษีที่ต้องนำส่ง คำนวณตั้งแต่วันถัดจากวันครบกำหนดจนถึงวันที่ชำระ (ตามมาตรา 27 ประมวลรัษฎากร)
• ค่าปรับอาญา ไม่เกิน 2,000 บาท กรณียื่นแบบเกินกำหนดเวลา (ตามมาตรา 35 ประมวลรัษฎากร)
• ความรับผิดต่อผู้รับเงิน ถ้าไม่หักภาษี ณ ที่จ่ายตามกฎหมาย ผู้จ่ายต้องรับผิดชอบจ่ายภาษีเองทั้งจำนวน ไม่สามารถไปเรียกคืนจากผู้รับเงินได้

ตัวอย่าง ถ้าบริษัทต้องนำส่งภาษี 15,000 บาท แต่ยื่นล่าช้า 3 เดือน เงินเพิ่มที่ต้องจ่ายเพิ่ม

รายการ	วิธีคำนวณ	จำนวนเงิน
ภาษีที่ต้องนำส่ง	—	15,000 บาท
เงินเพิ่ม 3 เดือน	15,000 × 1.5% × 3	675 บาท
ค่าปรับอาญา	—	สูงสุด 2,000 บาท
รวมที่ต้องจ่ายสูงสุด		17,675 บาท

สรุป: ภ.ง.ด.2 เรื่องที่ผู้ประกอบการต้องรู้

• เตรียมข้อมูลผู้รับเงินให้ครบก่อนสิ้นเดือน แล้วยื่นผ่าน e-Filing เพื่อขยายเวลาถึงวันที่ 15
• ตรวจสอบอัตราหักให้ตรงกับประเภทเงินได้ เพราะดอกเบี้ย เงินปันผล และค่าลิขสิทธิ์ใช้อัตราต่างกัน
• อย่าลืมยื่น ภ.ง.ด.2ก สรุปรายการประจำปีภายในสิ้นเดือนมกราคม

จัดการภาษีหัก ณ ที่จ่ายให้เป็นเรื่องง่ายด้วย PEAK

PEAK ช่วยให้คุณบันทึกรายจ่ายพร้อมระบุประเภทภาษีหัก ณ ที่จ่ายได้ในขั้นตอนเดียว ระบบคำนวณยอดภาษีให้อัตโนมัติ ออกหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ได้ทันที และเตรียมข้อมูลสำหรับยื่นแบบ ภ.ง.ด.3 และ ภ.ง.ด.53 ให้พร้อมโหลด ไม่ต้องทำซ้ำ

---

คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับ ภ.ง.ด.2

ภ.ง.ด.2 กับ ภ.ง.ด.3 ต่างกันตรงไหน

แบบ ภ.ง.ด.2 ใช้สำหรับเงินได้ตามมาตรา 40(3) และ 40(4) เช่น ดอกเบี้ย เงินปันผล ค่าลิขสิทธิ์ ส่วนแบบ ภ.ง.ด.3 ใช้สำหรับเงินได้ประเภทอื่นที่จ่ายให้บุคคลธรรมดา เช่น ค่าจ้างทำของ ค่าบริการ ค่าเช่าทรัพย์สิน วิธีจำง่ายคือ “ภ.ง.ด.2 สำหรับเงินได้จากการลงทุน ภ.ง.ด.3 สำหรับเงินได้จากการทำงาน”

เดือนไหนไม่มีการจ่ายเงินได้ ต้องยื่นแบบเปล่าไหม

ไม่ต้องยื่น ภ.ง.ด.2 เป็นแบบที่ยื่นเฉพาะเดือนที่มีการจ่ายเงินและหักภาษีจริงเท่านั้น ต่างจากแบบ ภ.พ.30 ที่ผู้จด VAT ต้องยื่นทุกเดือนแม้ไม่มีรายการ

ยื่น ภ.ง.ด.2 ออนไลน์ต้องลงทะเบียนล่วงหน้าไหม

ต้องลงทะเบียนใช้งาน e-Filing ของกรมสรรพากรก่อน โดยเข้าไปที่ efiling.rd.go.th แล้วสมัครสมาชิกด้วยเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของบริษัท ใช้เวลาประมาณ 1-3 วันทำการในการอนุมัติ แนะนำให้สมัครล่วงหน้าก่อนถึงกำหนดยื่นเดือนแรก

---

ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine