
ส่งมอบงานเสร็จ วางบิล 100,000 บาท แต่ได้รับเงินแค่ 97,000 บาท เพราะลูกค้าหักภาษี 3% ไว้ 3,000 บาท ผู้ประกอบการธุรกิจบริการเจอแบบนี้ทุกครั้งที่รับงาน คำถามคือ คำนวณยังไงให้ถูก แล้วจะเอาเงินภาษีกลับคืนมาได้อย่างไร
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย 3% คืออะไร ทำไมธุรกิจบริการต้องถูกหัก
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย 3% คือภาษีที่ลูกค้าหักจากค่าบริการก่อนจ่ายเงินให้คุณ แล้วนำส่งกรมสรรพากรแทน
พูดง่ายๆ คือ “จ่ายภาษีล่วงหน้า” ที่ถูกเก็บไว้ทุกครั้งที่คุณรับค่าบริการตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป
ใครเป็นผู้หัก และใครเป็นผู้ถูกหัก
ฝ่ายที่เกี่ยวข้องมี 2 ฝ่าย
- ผู้หัก คือลูกค้าที่จ่ายค่าบริการให้คุณ มีหน้าที่หักภาษีไว้ ออกหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ให้คุณ แล้วยื่นนำส่งกรมสรรพากร
- ผู้ถูกหัก คือคุณในฐานะผู้ให้บริการ ที่ได้รับเงินน้อยลง แต่มีสิทธิ์นำภาษีที่ถูกหักไปเป็นเครดิตหักจากภาษีประจำปีได้
ค่าบริการอะไรบ้างที่โดนหัก ณ ที่จ่าย 3%
ค่าบริการส่วนใหญ่ที่นิติบุคคลจ่ายให้ผู้ให้บริการ จะถูกหัก 3% ทุกครั้งที่จ่ายตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป
ดูอัตราภาษีแต่ละประเภทฉบับเต็มได้ในบทความอัตราภาษี
ตัวอย่างธุรกิจบริการที่ถูกหัก 3%
| ประเภทค่าบริการ | ตัวอย่างธุรกิจ | อัตราหัก |
|---|---|---|
| ค่าบริการทั่วไป | ที่ปรึกษา, ออกแบบ, สำนักงานบัญชี | 3% |
| ค่าจ้างทำของ | รับเขียนโปรแกรม, ผลิตสื่อ, ซ่อมบำรุง | 3% |
| ค่าโฆษณา | เอเจนซีโฆษณา, ผู้รับจ้างทำการตลาด | 2% |
| ค่าเช่าทรัพย์สิน | ค่าเช่าสำนักงาน, เช่าอุปกรณ์ | 5% |
| ค่าขนส่ง | บริษัทขนส่ง, ไรเดอร์ | 1% |
“ค่าบริการ” กับ “ค่าจ้างทำของ” หัก 3% เท่ากัน แต่ค่าเช่าและค่าขนส่งอัตราต่างกัน ถ้ามีรายได้หลายประเภทปนกัน ต้องแยกให้ชัดในใบแจ้งหนี้
คำนวณหัก ณ ที่จ่าย 3% อย่างไร พร้อมตัวอย่าง
หลักสำคัญคือ หัก ณ ที่จ่ายคิดจากยอดค่าบริการก่อนบวก VAT เสมอ ไม่ใช่คิดจากยอดรวม VAT ตรงนี้คือจุดที่ SME สับสนกันมากที่สุด
กรณีแยก VAT ชัดเจน (แนะนำ)
สมมติบริษัท ก จำกัด (ชื่อสมมุติ) รับจ้างออกแบบเว็บไซต์ให้ลูกค้า ค่าบริการ 50,000 บาท ยังไม่รวม VAT
| รายการ | วิธีคำนวณ | จำนวนเงิน |
|---|---|---|
| ค่าบริการ | 50,000 บาท | |
| VAT 7% | 50,000 × 7% | 3,500 บาท |
| ยอดรวม | 50,000 + 3,500 | 53,500 บาท |
| หัก ณ ที่จ่าย 3% | 50,000 × 3% | 1,500 บาท |
| ลูกค้าจ่ายจริง | 53,500 – 1,500 | 52,000 บาท |
บริษัท ก ได้รับเงิน 52,000 บาท พร้อมใบ 50 ทวิ ยืนยันว่าถูกหักภาษีไว้ 1,500 บาท
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย และวิธีรับมือ
ลูกค้าหลายรายเอา VAT มารวมก่อนแล้วค่อยคิด 3% ซึ่งผิดวิธีและทำให้ถูกหักภาษีเกินจริง
| วิธี | ยอดที่ใช้คิด 3% | ภาษีหัก | ถูกต้อง? |
|---|---|---|---|
| คิดจากค่าบริการก่อน VAT | 50,000 | 1,500 | ถูก |
| คิดจากยอดรวม VAT | 53,500 | 1,605 | ผิด (หักเกิน 105 บาท) |
ดูเผินๆ ต่างกันแค่ 105 บาท แต่ถ้าออกบิลเดือนละ 10 ครั้ง ปีหนึ่งหักเกินไป 12,600 บาท ผู้ประกอบการที่ไม่ตรวจก็เสียเงินโดยไม่รู้ตัว
วิธีป้องกัน: ออก Invoice ระบุแยกบรรทัดให้ชัดเจน ค่าบริการ, VAT, หัก ณ ที่จ่าย, ยอดจ่ายสุทธิ แบบนี้ลูกค้าคำนวณถูกตั้งแต่แรก ไม่ต้องตามแก้ใบ 50 ทวิ ทีหลัง ถ้าเจอลูกค้าคำนวณผิดอยู่ แจ้งให้แก้ไขก่อนลงบัญชี
เมื่อถูกหัก 3% แล้ว ธุรกิจบริการต้องทำอะไรบ้าง
ทุกครั้งที่ได้รับเงินแล้วถูกหักภาษีไว้ ให้ทำตาม 3 ขั้นตอนนี้
- ตรวจสอบใบ 50 ทวิ เช็คชื่อ ที่อยู่ เลขผู้เสียภาษี จำนวนเงินที่หัก และอัตราภาษีให้ถูกต้อง ดูรายละเอียดที่ต้องตรวจ
- เก็บใบ 50 ทวิ ไว้ครบทุกใบ เป็นหลักฐานที่ต้องใช้ตอนยื่นภาษีประจำปี ถ้าทำหายจะใช้สิทธิ์เครดิตภาษีไม่ได้
- บันทึกบัญชี ลงบัญชีภาษีถูกหัก ณ ที่จ่ายเป็นสินทรัพย์ (ลูกหนี้กรมสรรพากร) เพราะเป็นเงินที่จะได้คืน
ตัวอย่างบันทึกบัญชีเมื่อได้รับเงิน 52,000 บาท (ค่าบริการ 50,000 + VAT 3,500 – หัก ณ ที่จ่าย 1,500)
| รายการ | Dr (เดบิต) | Cr (เครดิต) |
|---|---|---|
| เงินสด/ธนาคาร | 52,000 | |
| ภาษีถูกหัก ณ ที่จ่าย (ลูกหนี้สรรพากร) | 1,500 | |
| รายได้ค่าบริการ | 50,000 | |
| ภาษีขาย (VAT) | 3,500 |
ขอคืนภาษีหัก ณ ที่จ่าย ทำได้อย่างไร
ภาษีที่ถูกหักไว้ทั้งปี นำไปใช้ได้ 2 ทาง
นำไปหักจากภาษีเงินได้ประจำปี
วิธีที่ใช้กันมากที่สุดคือนำยอดภาษีถูกหักทั้งปีไปเป็น “เครดิตภาษี” ตอนยื่นภาษีประจำปี ถ้ายอดที่ถูกหักมากกว่าภาษีจริง ส่วนต่างก็รับคืนได้
| ผู้ยื่น | แบบภาษีประจำปี | กำหนดยื่น |
|---|---|---|
| บุคคลธรรมดา (ฟรีแลนซ์) | ภ.ง.ด.90 | ม.ค.-มี.ค. ของปีถัดไป |
| นิติบุคคล (บริษัท) | ภ.ง.ด.50 | ภายใน 150 วันหลังสิ้นรอบบัญชี |
ตัวอย่างการขอคืน
สมมติบริษัท ข จำกัด (ชื่อสมมุติ) เป็นสำนักงานบัญชี รายได้ค่าบริการทั้งปี 2,000,000 บาท ถูกหัก ณ ที่จ่าย 3% ทุกครั้ง
ขั้นที่ 1 ภาษีที่ถูกหักทั้งปี
| รายการ | วิธีคำนวณ | จำนวนเงิน |
|---|---|---|
| รายได้ทั้งปี | 2,000,000 บาท | |
| ภาษีถูกหัก ณ ที่จ่าย | 2,000,000 × 3% | 60,000 บาท |
ขั้นที่ 2 ภาษีที่ต้องจ่ายจริง
| รายการ | วิธีคำนวณ | จำนวนเงิน |
|---|---|---|
| กำไรสุทธิ (รายได้หักค่าใช้จ่าย) | 2,000,000 – 1,400,000 | 600,000 บาท |
| กำไร 300,000 แรก (SME ทุนจดทะเบียน ≤5 ล้าน + รายได้ ≤30 ล้าน) | ยกเว้น | 0 บาท |
| กำไร 300,001-600,000 | 300,000 × 15% | 45,000 บาท |
| ภาษีนิติบุคคลที่ต้องจ่ายจริง | 45,000 บาท |
ขั้นที่ 3 ผลลัพธ์
| รายการ | จำนวนเงิน |
|---|---|
| ภาษีถูกหักทั้งปี | 60,000 บาท |
| ภาษีจริง | 45,000 บาท |
| ขอคืนได้ | 15,000 บาท |
ภาษีที่ถูกหักเกิน 15,000 บาท ยื่นรับคืนจากกรมสรรพากรได้ โดยแนบหนังสือรับรองฯ ครบทุกใบ
ยื่นผ่านระบบ e-Filing หรือยื่นกระดาษที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่
จัดการ Cash Flow อย่างไร เมื่อถูกหัก 3% ทุกครั้ง
ถูกหัก 3% ทุกรายการอาจฟังดูไม่เยอะ แต่ถ้ารายได้ปีละ 2 ล้านบาท คุณโดนหักไว้ 60,000 บาท ก่อนที่จะได้คืน นั่นคือเงินสดที่หายไปจากระบบชั่วคราว
ผู้ประกอบการที่วางแผนดีจะจัดการเรื่องนี้ได้โดยไม่กระทบธุรกิจ
- ตั้งราคาค่าบริการให้รองรับ คำนวณต้นทุนจริง + กำไรที่ต้องการ โดยรู้ว่าจะได้รับเงินจริง 97% ของค่าบริการ (ส่วนอีก 3% จะได้คืนทีหลังตอนยื่นภาษีประจำปี)
- ออก Invoice แยก VAT ให้ชัดเจน เขียนค่าบริการ VAT และหัก ณ ที่จ่าย แยกบรรทัดชัด ลูกค้าจะคำนวณถูกต้องและลดปัญหาตามแก้ใบ 50 ทวิ ทีหลัง
- เก็บหลักฐานภาษีเป็นระบบตั้งแต่ต้น ไม่ต้องมาตามหาตอนปลายปี ใช้โปรแกรมบัญชีช่วยจัดการให้อัตโนมัติ
บันทึกบัญชีภาษีถูกหักด้วย PEAK ได้อย่างไร
PEAK ช่วยให้คุณบันทึกภาษีถูกหักได้ตั้งแต่ขั้นตอนออก Invoice แค่คลิกระบุว่า “ถูกหัก ณ ที่จ่าย” ระบบคำนวณยอดให้อัตโนมัติ
ยอดภาษีถูกหักทั้งปีรวมอยู่ในรายงานเดียว พร้อมส่งต่อนักบัญชี
สรุป: ธุรกิจบริการถูกหัก 3% จัดการได้ไม่ยาก
- หัก ณ ที่จ่าย 3% คิดจากค่าบริการ ก่อนบวก VAT เสมอ
- ตรวจหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่ายให้ถูกต้องและเก็บไว้ครบทุกใบ
- ภาษีที่ถูกหักไปไม่ได้หายไป นำไปเป็นเครดิตหักจากภาษีประจำปีได้
พร้อมยกระดับการจัดการภาษีหัก ณ ที่จ่าย? ลองใช้ PEAK
PEAK ช่วยบันทึกภาษีถูกหักได้อัตโนมัติ ออกเอกสารครบ รวบรวมรายงานพร้อมยื่น ไม่ต้องตามเอกสารตอนปลายปี ทดลองใช้ PEAK ฟรี 30 วัน
ลูกค้าไม่ยอมหัก ณ ที่จ่ายให้ ทำอย่างไร
ลูกค้าที่เป็นบุคคลธรรมดาไม่มีหน้าที่หัก ไม่ถูกหักก็ถูกต้องแล้ว
แต่ถ้าลูกค้าเป็นนิติบุคคล กฎหมายบังคับให้หักทุกครั้งที่จ่ายถึงเกณฑ์
ฟรีแลนซ์รับงานแล้วโดนหัก 3% ขอคืนได้ไหม
ได้ นำยอดภาษีที่ถูกหักไปเป็นเครดิตตอนยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 ช่วง ม.ค.-มี.ค. ของปีถัดไป
ถ้าถูกหักมากกว่าภาษีจริง ส่วนต่างรับคืนเป็นเงินสดได้ สิ่งสำคัญคือเก็บหนังสือรับรองฯ ครบทุกใบ
ธุรกิจบริการประเภทไหนที่ไม่ต้องถูกหัก ณ ที่จ่าย
กรณีไม่ต้องถูกหักมีจำกัด เช่น จ่ายต่อครั้งไม่ถึง 1,000 บาท หรือผู้จ่ายเป็นบุคคลธรรมดา
แต่ถ้าลูกค้าเป็นนิติบุคคลและจ่ายถึงเกณฑ์ ต้องหักทุกครั้งไม่มีข้อยกเว้น
ถ้าใบ 50 ทวิ ระบุข้อมูลผิด ต้องทำอย่างไร
ต้องแจ้งลูกค้า (ผู้หัก) ให้ออกฉบับใหม่ที่ถูกต้องทันที ห้ามแก้ไขเอง เพราะหนังสือรับรองฯ ที่มีข้อมูลผิดจะทำให้ถูกสรรพากรปฏิเสธเมื่อยื่นภาษีประจำปี
