เปิดงบการเงินมาเจอคำว่า “สินทรัพย์” อยู่แทบทุกหน้า แต่เจ้าของกิจการหลายคนยังแยกไม่ออกว่าอะไรนับเป็นสินทรัพย์ อะไรเป็นแค่ค่าใช้จ่าย ซื้อโน้ตบุ๊กมาทำงานบันทึกบัญชีอย่างไร แล้วต่างจาก “ทรัพย์สิน” ตรงไหน
บทความนี้จะตอบทุกคำถามเรื่องสินทรัพย์ที่ SME ต้องรู้ ตั้งแต่ความหมาย ประเภท ไปจนถึงตัวอย่างจริงที่ใช้ได้ทันที
สินทรัพย์คืออะไร
สินทรัพย์ หรือ Asset ในภาษาอังกฤษ คือสิ่งที่ธุรกิจมีอยู่ในมือและสามารถสร้างรายได้หรือเปลี่ยนเป็นเงินได้ ตามมาตรฐานรายงานทางการเงิน NPAEs ของสภาวิชาชีพบัญชี สิ่งที่จะนับเป็นสินทรัพย์ทางบัญชีได้ต้องเข้าเงื่อนไข 3 ข้อพร้อมกัน
- กิจการควบคุมทรัพยากรนั้นได้ เช่น ยานพาหนะภายใต้สัญญาเช่าการเงิน แม้ไม่ได้เป็นเจ้าของแต่ก็ถือเป็นสินทรัพย์
- เกิดจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแล้ว เช่น ซื้อมา ผลิตขึ้น หรือได้รับมา
- คาดว่าจะได้ประโยชน์ในอนาคต เช่น ใช้ผลิตสินค้า ให้เช่า หรือขายต่อ
ยกตัวอย่างให้เห็นภาพ เงินฝากธนาคาร สินค้าที่รอขาย คอมพิวเตอร์ที่ใช้ทำงาน หรือแม้แต่ลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ ล้วนเข้าเงื่อนไขทั้ง 3 ข้อ จึงบันทึกเป็นสินทรัพย์ในงบการเงินได้ทั้งหมด
สินทรัพย์กับทรัพย์สิน ต่างกันตรงไหน
หลายคนใช้คำว่า “สินทรัพย์” กับ “ทรัพย์สิน” สลับกัน แต่ทั้งสองคำมีที่มาต่างกัน
ทรัพย์สิน (Property) เป็นคำทางกฎหมาย หมายถึงวัตถุทั้งที่มีรูปร่างและไม่มีรูปร่างที่ถือครองได้และมีมูลค่าเป็นเงิน เน้นที่ “กรรมสิทธิ์” คือต้องเป็นเจ้าของ
สินทรัพย์ (Asset) เป็นคำทางบัญชี มีความหมายกว้างกว่า เพราะเน้นที่ “การควบคุม” ตัวอย่างเช่น เครื่องจักรที่เช่าการเงินระยะยาว บริษัทไม่ได้เป็นเจ้าของ แต่บันทึกในงบการเงินได้เพราะใช้ประโยชน์ตลอดสัญญา จำง่ายๆ ว่าทรัพย์สินเป็นส่วนหนึ่งของสินทรัพย์
สินทรัพย์มีกี่ประเภท มีอะไรบ้าง
ในทางบัญชี สินทรัพย์แบ่งได้หลายมุม มุมแรกที่ใช้บ่อยที่สุดคือแบ่งตามระยะเวลาที่คาดว่าจะใช้ประโยชน์ ได้แก่ หมุนเวียนกับไม่หมุนเวียน
สินทรัพย์หมุนเวียน
สินทรัพย์หมุนเวียนคือสินทรัพย์ที่คาดว่าจะเปลี่ยนเป็นเงินสดหรือใช้หมดไปภายใน 1 ปี เช่น เงินสด ลูกหนี้การค้า และสินค้าคงเหลือ สินทรัพย์กลุ่มนี้บอกถึงสภาพคล่องของธุรกิจว่ามีเงินหมุนเวียนเพียงพอหรือไม่ อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่บทความสินทรัพย์หมุนเวียน
สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน
สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนคือสินทรัพย์ที่กิจการถือไว้ใช้งานนานกว่า 1 ปี เช่น ที่ดิน อาคาร เครื่องจักร และยานพาหนะ สินทรัพย์กลุ่มนี้ต้องคำนวณค่าเสื่อมราคาทุกปี (ยกเว้นที่ดิน) เพื่อกระจายต้นทุนตลอดอายุการใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน มีอะไรบ้าง
สินทรัพย์มีตัวตนกับสินทรัพย์ไม่มีตัวตน
อีกมุมหนึ่งที่ใช้แบ่งคือดูว่าจับต้องได้หรือไม่
สินทรัพย์มีตัวตน (Tangible Assets) คือของที่จับต้องได้ เช่น อาคาร เครื่องจักร คอมพิวเตอร์ รถขนส่ง
สินทรัพย์ไม่มีตัวตน (Intangible Assets) คือของที่มองไม่เห็นแต่มีมูลค่า เช่น ลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร เครื่องหมายการค้า ทั้งสองชนิดอยู่ในกลุ่มไม่หมุนเวียน และต้องทยอยตัดมูลค่าตามอายุการให้ประโยชน์
ซื้อของมาเมื่อไรถือเป็นสินทรัพย์ เมื่อไรเป็นค่าใช้จ่าย
นี่เป็นคำถามที่เจ้าของ SME สับสนบ่อยที่สุด หลักง่ายๆ คือดูที่ “อายุการใช้งาน” และ “มูลค่า”
ถ้าของที่ซื้อมาใช้ได้นานกว่า 1 ปี และมีมูลค่าสูงพอ ให้บันทึกเป็นสินทรัพย์ แล้วทยอยตัดค่าเสื่อมราคาทุกปี แต่ถ้าของที่ซื้อมาใช้หมดเร็วหรือมูลค่าต่ำ ให้บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายทันที
ยกตัวอย่างให้เห็นภาพ บริษัท ตัวอย่าง จำกัด (ชื่อสมมุติ) ซื้อโน้ตบุ๊กราคา 35,000 บาท คาดว่าจะใช้งาน 3 ปี กรณีนี้บันทึกเป็นสินทรัพย์ แล้วตัดค่าเสื่อมราคาปีละประมาณ 11,667 บาท แต่ถ้าซื้อหมึกพิมพ์ราคา 500 บาท ใช้หมดภายในเดือน ก็บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายได้เลย
ในทางปฏิบัติ หลายกิจการกำหนดเกณฑ์ขั้นต่ำไว้ เช่น ของที่มีราคาต่ำกว่า 2,000 บาท ให้ตัดเป็นค่าใช้จ่ายทันทีแม้ว่าจะใช้ได้นานกว่า 1 ปี
สินทรัพย์แสดงในงบการเงินอย่างไร
สินทรัพย์แสดงอยู่ฝั่งซ้ายของงบแสดงฐานะการเงิน (เดิมเรียกว่างบดุล) โดยเรียงจากสินทรัพย์ที่มีสภาพคล่องสูงสุดไปต่ำสุด เริ่มจากเงินสด ลูกหนี้ สินค้าคงเหลือ ไปจนถึงที่ดินและอาคาร
สมการบัญชีพื้นฐานคือ สินทรัพย์ = หนี้สิน + ส่วนของเจ้าของ
สมการนี้บอกว่า ทุกอย่างที่ธุรกิจมีต้องมาจากแหล่งใดแหล่งหนึ่ง คือกู้ยืมมา (หนี้สิน) หรือเจ้าของลงทุนเอง (ส่วนของเจ้าของ) สมการนี้ต้องสมดุลเสมอ ถ้าไม่สมดุลแสดงว่ามีรายการบันทึกผิดพลาด
ยกตัวอย่างเช่น บริษัท ตัวอย่าง จำกัด มีเงินสดในมือ 500,000 บาท สินค้าคงเหลือ 300,000 บาท และอุปกรณ์สำนักงาน 200,000 บาท รวมเท่ากับ 1,000,000 บาท ฝั่งขวาของงบจะแสดงว่าเงิน 1 ล้านบาทนี้มาจากเงินกู้ธนาคาร 400,000 บาท (หนี้สิน) กับเจ้าของลงทุนเอง 600,000 บาท (ส่วนของเจ้าของ) รวมเท่ากับ 1,000,000 บาทเช่นกัน
ตัวอย่างสินทรัพย์ของธุรกิจ SME
| ประเภทธุรกิจ | ตัวอย่างสินทรัพย์หมุนเวียน | ตัวอย่างสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน |
|---|---|---|
| ร้านค้าส่ง | เงินสด ลูกหนี้ สินค้าในคลัง | คลังสินค้า รถขนส่ง ชั้นวาง |
| สำนักงานบัญชี | เงินฝากธนาคาร ลูกหนี้ค่าบริการ | คอมพิวเตอร์ โปรแกรมบัญชี เฟอร์นิเจอร์ |
| ธุรกิจบริการซ่อมบำรุง | เงินสด วัสดุสิ้นเปลืองที่สต็อก | เครื่องมือช่าง รถบริการ อุปกรณ์ |
จะเห็นว่าธุรกิจแต่ละประเภทมีองค์ประกอบแตกต่างกัน ร้านค้าส่งจะมีสินค้าคงเหลือเป็นตัวหลักในฝั่งหมุนเวียน ขณะที่สำนักงานบัญชีจะมีลูกหนี้ค่าบริการเป็นหลักแทน
การจัดหมวดให้ถูกต้องช่วยให้งบการเงินสะท้อนสถานะธุรกิจได้จริง นอกจากนี้ยังส่งผลต่อการคำนวณภาษี เพราะรายการที่บันทึกเป็นของใช้ระยะยาวจะตัดค่าเสื่อมราคาได้ทุกปี ต่างจากรายการที่ตัดเป็นค่าใช้จ่ายทีเดียว หากจัดหมวดผิดอาจทำให้เสียภาษีเกินหรือขาดได้
สรุป: สินทรัพย์คือพื้นฐานที่เจ้าของธุรกิจต้องเข้าใจ
- แยกให้ออกว่าอะไรเป็นของใช้ระยะยาว (บันทึกเป็นสินทรัพย์) อะไรใช้หมดเร็ว (ค่าใช้จ่าย) เพื่อเสียภาษีถูกต้อง
- จัดหมวดหมุนเวียนกับไม่หมุนเวียนให้ชัด เพื่อให้งบการเงินน่าเชื่อถือเวลาขอสินเชื่อ
- จัดทำทะเบียนสินทรัพย์ ติดตามค่าเสื่อมราคา ตรวจนับอย่างน้อยปีละครั้ง
จัดการสินทรัพย์ให้เป็นระบบด้วย PEAK
PEAK ช่วยให้คุณบันทึกทะเบียนสินทรัพย์ได้ง่าย คำนวณค่าเสื่อมราคาให้อัตโนมัติ และแสดงข้อมูลสินทรัพย์ในงบการเงินได้ทันที ไม่ต้องคำนวณเอง
คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับสินทรัพย์
สินทรัพย์มีตัวตนกับสินทรัพย์ไม่มีตัวตน ต่างกันอย่างไร
สินทรัพย์มีตัวตนคือสิ่งที่จับต้องได้ เช่น อาคาร รถยนต์ เครื่องจักร ส่วนสินทรัพย์ไม่มีตัวตนคือสิ่งที่มองไม่เห็นแต่มีมูลค่าทางธุรกิจ เช่น สิทธิบัตร เครื่องหมายการค้า ทั้งสองชนิดอยู่ในกลุ่มไม่หมุนเวียนเหมือนกัน แต่วิธีวัดมูลค่าและการตรวจนับทางบัญชีแตกต่างกัน เพราะของที่จับต้องไม่ได้จะตรวจสอบความมีอยู่จริงได้ยากกว่า
ซื้อคอมพิวเตอร์ถือเป็นสินทรัพย์หรือค่าใช้จ่าย
ขึ้นอยู่กับนโยบายของแต่ละกิจการ บางบริษัทกำหนดเกณฑ์ขั้นต่ำไว้ที่ 2,000 บาท บางแห่งกำหนดที่ 5,000 บาท หากราคาซื้อสูงกว่าเกณฑ์ก็บันทึกเป็นอุปกรณ์สำนักงาน (สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน) ควรปรึกษานักบัญชีเพื่อกำหนดเกณฑ์ที่เหมาะสมกับขนาดธุรกิจ
สินทรัพย์ ภาษาอังกฤษ เรียกว่าอะไร
สินทรัพย์ ในภาษาอังกฤษเรียกว่า Asset (เอียดเซ็ท) เมื่อพูดถึงสินทรัพย์รวมของกิจการจะใช้คำว่า Assets (พหูพจน์) ส่วนสินทรัพย์หมุนเวียนคือ Current Assets และสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนคือ Non-Current Assets
ที่ดินเป็นสินทรัพย์ประเภทใด
ที่ดินจัดเป็นสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนประเภทมีตัวตน อยู่ในหมวด ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ ข้อพิเศษของที่ดินคือไม่ต้องคิดค่าเสื่อมราคา เพราะที่ดินไม่เสื่อมสภาพจากการใช้งานตามกาลเวลา
สินทรัพย์สำคัญต่อการขอสินเชื่อธุรกิจอย่างไร
ธนาคารดูมูลค่าสินทรัพย์ในงบการเงินเพื่อประเมินความมั่นคงของธุรกิจ กิจการที่มีสินทรัพย์สูงกว่าหนี้สินมากจะได้รับการพิจารณาสินเชื่อง่ายกว่า นอกจากนี้สินทรัพย์ถาวร เช่น ที่ดินหรืออาคาร ยังใช้เป็นหลักค้ำประกันสินเชื่อได้อีกด้วย
ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine
About Author
