
เจ้าของกิจการที่ต้องจ้างแรงงานต่างด้าว ไม่ว่าจะเป็นร้านอาหาร โรงงาน หรือธุรกิจก่อสร้าง ถ้าจ้างไม่ถูกขั้นตอน เจอค่าปรับสูงถึง 100,000 บาทต่อคน
แรงงานต่างด้าวคืออะไร
แรงงานต่างด้าว คือบุคคลที่ไม่ได้มีสัญชาติไทย แต่เข้ามาทำงานในประเทศไทยอย่างถูกกฎหมาย โดยต้องมีใบอนุญาตทำงาน (Work Permit) และวีซ่าที่ถูกต้อง
ปัจจุบันไทยมีแรงงานต่างด้าวที่จดทะเบียนมากกว่า 3 ล้านคน ส่วนใหญ่มาจากเมียนมา กัมพูชา และลาว
ประเภทแรงงานต่างด้าวในไทย
แรงงานต่างด้าวที่ทำงานในไทยแบ่งได้เป็น 3 ช่องทางหลัก แต่ละช่องทางมีขั้นตอนและค่าใช้จ่ายต่างกัน
| ช่องทาง | ลักษณะ | ระยะเวลา | เหมาะกับ |
|---|---|---|---|
| MOU (บันทึกข้อตกลงระหว่างรัฐ) | นำเข้าผ่านข้อตกลงระหว่างรัฐบาลไทยกับประเทศต้นทาง (เมียนมา กัมพูชา ลาว เวียดนาม) | อนุญาตทำงาน 2 ปี ต่ออายุได้อีก 2 ปี | นายจ้างที่ต้องการจ้างระยะยาว มีเอกสารครบ |
| ตามมติ ครม. | ให้แรงงานที่อยู่ในไทยแล้วมาจดทะเบียนให้ถูกกฎหมาย (ผ่อนผัน) | ตามที่ ครม. กำหนด มักปีต่อปี | แรงงานที่อยู่ในไทยอยู่แล้วแต่ยังไม่มีเอกสาร |
| ทั่วไป (พ.ร.บ. การทำงานของคนต่างด้าว) | ขอ Work Permit ตามขั้นตอนปกติ สำหรับแรงงานทุกสัญชาติ | ตามสัญญาจ้าง สูงสุด 2 ปี ต่ออายุได้ | แรงงานจากประเทศอื่นนอกเหนือ MOU หรือผู้เชี่ยวชาญ |
กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการจ้างแรงงานต่างด้าว
นายจ้างที่ต้องการจ้างแรงงานต่างด้าวต้องปฏิบัติตามกฎหมายหลัก 2 ฉบับ
| กฎหมาย | ครอบคลุมเรื่อง | อ้างอิง |
|---|---|---|
| พ.ร.บ. การบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 (แก้ไข 2561) | Work Permit โควต้า บทลงโทษนายจ้าง | กรมการจัดหางาน |
| พ.ร.บ. คนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 | วีซ่า การอยู่ในราชอาณาจักร | สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง |
| มติ ครม. (ออกเป็นรายปี) | ผ่อนผันแรงงาน 4 สัญชาติที่อยู่ในไทยแล้ว | สำนักบริหารแรงงานต่างด้าว |
นอกจากนี้ยังต้องติดตามมติ ครม. ที่ออกมาผ่อนผันเป็นรายปี
มติ ครม. ล่าสุดเกี่ยวกับแรงงานต่างด้าว 2568-2569
ครม. มีมติผ่อนผันให้แรงงานต่างด้าว 4 สัญชาติ (เมียนมา กัมพูชา ลาว เวียดนาม) ที่อยู่ในไทยจดทะเบียนและทำงานต่อได้ นายจ้างควรติดตามข่าวจากสำนักบริหารแรงงานต่างด้าวเป็นประจำ เพราะมติ ครม. มักมีกำหนดเวลา
ขั้นตอนจ้างแรงงานต่างด้าวถูกกฎหมาย (Step-by-Step)
การจ้างแรงงานต่างด้าวถูกกฎหมายต้องทำ 4 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ ยื่นขอโควต้า ขอ Work Permit ขึ้นทะเบียนประกันสังคม และจัดการภาษี ขั้นตอนทั้งหมดใช้เวลารวมประมาณ 1-3 เดือน ขึ้นกับช่องทางนำเข้า (MOU จะใช้เวลานานกว่า)
ขั้นตอนที่ 1 ยื่นขอโควต้าแรงงานต่างด้าว
นายจ้างต้องยื่นคำร้องขอโควต้าจ้างแรงงานต่างด้าว (Demand Letter) ที่สำนักงานจัดหางานจังหวัดหรือกรุงเทพฯ โดยระบุจำนวนแรงงานที่ต้องการ ตำแหน่งงาน และสถานที่ทำงาน
เอกสารที่ต้องเตรียมขอโควต้า
- หนังสือรับรองบริษัท (อายุไม่เกิน 3 เดือน)
- สำเนาทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.20) ถ้ามี
- แผนที่สถานที่ทำงาน
- สำเนาบัตรประชาชนนายจ้าง
ขั้นตอนที่ 2 ขอ Work Permit (ใบอนุญาตทำงาน)
Work Permit คือเอกสารที่อนุญาตให้แรงงานต่างด้าวทำงานในไทยได้อย่างถูกกฎหมาย ปัจจุบันยื่นผ่านระบบ e-WorkPermit ของกรมการจัดหางานได้เลย
เอกสารที่แรงงานต้องมี
- หนังสือเดินทาง (Passport) ที่ยังไม่หมดอายุ
- วีซ่าประเภทที่อนุญาตให้ทำงาน
- ใบรับรองแพทย์ (ออกโดยโรงพยาบาลของรัฐหรือเอกชนที่ได้รับอนุญาต)
- รูปถ่ายขนาด 3×4 ซม.
- สัญญาจ้างงาน
ค่าธรรมเนียม Work Permit อยู่ที่ 1,900 บาท สำหรับอนุญาต 2 ปี
ขั้นตอนที่ 3 ขึ้นทะเบียนประกันสังคม
เมื่อจ้างแรงงานต่างด้าวถูกกฎหมายแล้ว นายจ้างต้องขึ้นทะเบียนลูกจ้างในระบบประกันสังคมภายใน 30 วันนับจากวันเริ่มงาน ไม่ว่าจะเป็นคนไทยหรือต่างด้าวก็ต้องทำเหมือนกัน
อัตราสมทบประกันสังคมสำหรับแรงงานต่างด้าว เหมือนกับลูกจ้างคนไทยทุกประการ อ้างอิง สำนักงานประกันสังคม
| ผู้จ่าย | อัตราสมทบ | ฐานค่าจ้าง |
|---|---|---|
| ลูกจ้าง (แรงงานต่างด้าว) | 5% ของค่าจ้าง | 1,650 – 15,000 บาท/เดือน |
| นายจ้าง | 5% ของค่าจ้าง | 1,650 – 15,000 บาท/เดือน |
ตัวอย่าง ถ้าแรงงานต่างด้าวมีเงินเดือน 12,000 บาท/เดือน
| รายการ | วิธีคำนวณ | จำนวนเงิน |
|---|---|---|
| สมทบฝั่งลูกจ้าง | 12,000 × 5% | 600 บาท/เดือน |
| สมทบฝั่งนายจ้าง | 12,000 × 5% | 600 บาท/เดือน |
| รวมสมทบต่อเดือน | 1,200 บาท/เดือน |
ขั้นตอนที่ 4 จัดการภาษีหัก ณ ที่จ่ายและภาษีเงินได้
แรงงานต่างด้าวที่ทำงานในไทยต้องเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเหมือนคนไทย นายจ้างมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายจากเงินเดือนทุกเดือนและนำส่งกรมสรรพากร
สิ่งที่นายจ้างต้องทำ
- หักภาษี ณ ที่จ่ายจากเงินเดือน ตามอัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแบบก้าวหน้า (0-35%) คำนวณจากเงินได้สุทธิทั้งปี
- ยื่นแบบ ภ.ง.ด.1 (แบบยื่นภาษีหัก ณ ที่จ่ายพนักงาน) ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป หรือวันที่ 15 ถ้ายื่นผ่าน e-Filing
- ออกหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ให้ลูกจ้างต่างด้าวทุกคนเมื่อสิ้นปี
ข้อควรระวัง แรงงานต่างด้าวที่อยู่ในไทยตั้งแต่ 180 วันขึ้นไปในปีภาษี ถือเป็น “ผู้มีถิ่นที่อยู่ในไทย” ต้องเสียภาษีจากเงินได้ที่เกิดในไทยทั้งหมด ส่วนผู้ที่อยู่ไม่ถึง 180 วัน เสียภาษีเฉพาะรายได้ที่เกิดจากงานในไทย
เอกสารและแบบฟอร์มที่ต้องเตรียม (Checklist)
รวมเอกสารทั้งหมดที่นายจ้างต้องจัดการ แบ่งตามขั้นตอน
ฝั่งนายจ้าง
- หนังสือรับรองบริษัท (กรมพัฒนาธุรกิจการค้า)
- สำเนาทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ถ้ามี)
- แผนที่ตั้งสถานประกอบการ
- สำเนาบัตรประชาชนนายจ้าง/กรรมการผู้มีอำนาจ
- สัญญาจ้างงาน (ภาษาไทยและภาษาอังกฤษ)
ฝั่งลูกจ้างต่างด้าว
- หนังสือเดินทาง (Passport) หรือเอกสารใช้แทน (CI/TD)
- วีซ่าทำงาน
- ใบรับรองแพทย์ 6 โรค
- รูปถ่าย 3×4 ซม. (6 ใบ)
- สำเนา Work Permit (หลังจากได้รับ)
แบบฟอร์มที่ต้องยื่น
- แบบคำร้องขอโควต้า (แบบ บต.31)
- แบบคำขออนุญาตทำงาน (ยื่นผ่าน e-WorkPermit)
- แบบขึ้นทะเบียนผู้ประกันตน (สปส.1-03) ยื่นที่สำนักงานประกันสังคม
- แบบ ภ.ง.ด.1 ยื่นภาษีหัก ณ ที่จ่ายรายเดือน
ค่าใช้จ่ายในการจ้างแรงงานต่างด้าว
ค่าใช้จ่ายขึ้นอยู่กับช่องทางนำเข้าและสัญชาติแรงงาน ตารางนี้ประมาณการค่าใช้จ่ายหลักต่อแรงงาน 1 คน (ช่องทาง MOU)
| รายการ | ค่าใช้จ่ายโดยประมาณ | อ้างอิง |
|---|---|---|
| ค่าธรรมเนียม Work Permit (2 ปี) | 1,900 บาท | กรมการจัดหางาน |
| ค่าตรวจสุขภาพ 6 โรค | 500-1,000 บาท | ขึ้นกับโรงพยาบาล |
| ค่าธรรมเนียมวีซ่า | 500-2,000 บาท | สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง |
| ค่าบริการบริษัทนำเข้า (ถ้าใช้) | 10,000-25,000 บาท | ประมาณการจากตลาด |
| ค่าประกันสังคม (ฝั่งนายจ้าง/เดือน) | 83-750 บาท | สำนักงานประกันสังคม 5% ของค่าจ้าง ฐาน 1,650-15,000 |
| ค่าประกันภัยตาม พ.ร.บ. เงินทดแทน | 0.2-1.0% ของค่าจ้าง/ปี | สำนักงานประกันสังคม ขึ้นกับประเภทธุรกิจ |
ค่าใช้จ่ายรวมโดยประมาณสำหรับการนำเข้าแรงงาน MOU 1 คน อยู่ที่ 15,000-30,000 บาท (ไม่รวมเงินเดือน) ค่าใช้จ่ายอาจต่างกันไปตามบริษัทนำเข้าที่เลือกใช้
สิทธิประโยชน์ประกันสังคมสำหรับแรงงานต่างด้าว
แรงงานต่างด้าวที่ขึ้นทะเบียนประกันสังคมแล้วได้รับสิทธิเหมือนผู้ประกันตนคนไทย ครอบคลุม 7 กรณี ได้แก่ เจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ เสียชีวิต สงเคราะห์บุตร ชราภาพ และว่างงาน
ข้อควรรู้ที่ต่างจากคนไทย
- กรณีชราภาพ ถ้าแรงงานต่างด้าวเดินทางกลับประเทศก่อนอายุ 55 ปี สามารถขอรับเงินบำเหน็จชราภาพคืนได้ (ถ้าส่งเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 1 เดือน)
- กรณีว่างงาน ต้องส่งเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 6 เดือนในรอบ 15 เดือน จึงจะมีสิทธิ
บทลงโทษ หากจ้างแรงงานต่างด้าวผิดกฎหมาย
กฎหมายกำหนดบทลงโทษทั้งนายจ้างและแรงงานต่างด้าว อ้างอิง พ.ร.บ. การบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560
| ฝ่ายที่ถูกลงโทษ | ความผิด | บทลงโทษ |
|---|---|---|
| นายจ้าง | รับแรงงานต่างด้าวที่ไม่มี Work Permit เข้าทำงาน | ปรับ 10,000 – 100,000 บาท ต่อลูกจ้าง 1 คน |
| นายจ้าง | ไม่แจ้งรับเข้าทำงานหรือแจ้งออกจากงาน | ปรับไม่เกิน 20,000 บาท |
| แรงงานต่างด้าว | ทำงานโดยไม่มี Work Permit | ปรับ 5,000 – 50,000 บาท + ส่งกลับประเทศ |
| แรงงานต่างด้าว | ทำงานผิดประเภทหรือนอกเหนือที่ระบุใน Work Permit | ปรับไม่เกิน 50,000 บาท |
ถ้ากิจการมีแรงงานต่างด้าว 10 คนที่ไม่มี Work Permit ค่าปรับอาจสูงถึง 1,000,000 บาท (ตามพ.ร.บ. การบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560)
สรุป: จ้างแรงงานต่างด้าวถูกกฎหมาย ต้องทำอะไรบ้าง
- ยื่นขอโควต้า ที่สำนักงานจัดหางาน
- ขอ Work Permit ผ่านระบบ e-WorkPermit
- ขึ้นทะเบียนประกันสังคม ภายใน 30 วัน
- หักภาษี ณ ที่จ่าย + ยื่นแบบ ภ.ง.ด.1 ทุกเดือน
- เก็บเอกสารให้ครบ Work Permit สัญญาจ้าง ใบรับรองแพทย์
จัดการบัญชีและเงินเดือนให้เป็นระบบด้วย PEAK
PEAK Payroll ช่วยคำนวณเงินเดือน หักภาษี และนำส่งประกันสังคมให้ครบในระบบเดียว ไม่ต้องทำมือ ลดโอกาสผิดพลาด ทดลองใช้ PEAK ฟรี 30 วัน
คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับการจ้างแรงงานต่างด้าว
บุคคลธรรมดาจ้างแรงงานต่างด้าวได้ไหม
ได้ แต่ต้องยื่นขอเป็นนายจ้างและขอโควต้าที่สำนักงานจัดหางานเช่นเดียวกับนิติบุคคล เอกสารที่ใช้จะเป็นสำเนาบัตรประชาชนและทะเบียนบ้านแทนหนังสือรับรองบริษัท
Work Permit หมดอายุแล้วไม่ต่อ มีผลอย่างไร
แรงงานต่างด้าวจะทำงานต่อไม่ได้ทันที ถ้าทำงานโดย Work Permit หมดอายุ ถือว่าทำงานผิดกฎหมาย ทั้งนายจ้างและลูกจ้างมีโทษปรับ นายจ้างควรยื่นต่ออายุล่วงหน้าก่อนหมดอายุอย่างน้อย 30 วัน
แรงงานต่างด้าวลาออก ต้องแจ้งหน่วยงานไหนบ้าง
ต้องแจ้ง 2 หน่วยงาน ได้แก่ สำนักงานจัดหางาน (แจ้งภายใน 15 วัน) และสำนักงานประกันสังคม (แจ้งภายในวันที่ 15 เดือนถัดไป) เพื่อหยุดสิทธิประกันสังคมและยกเลิก Work Permit
นายจ้างสามารถนำค่าใช้จ่ายจ้างแรงงานต่างด้าวมาหักภาษีได้ไหม
ค่าจ้าง ค่าประกันสังคมฝั่งนายจ้าง และค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวกับ Work Permit สามารถนำมาเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีของกิจการได้ เหมือนกับค่าจ้างพนักงานคนไทย ถ้ากิจการจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลและมีหลักฐานครบถ้วน
เปลี่ยนนายจ้างได้ไหม
แรงงานต่างด้าวสามารถเปลี่ยนนายจ้างได้ แต่ต้องได้รับอนุญาตจากนายทะเบียนก่อน โดยนายจ้างใหม่ต้องยื่นคำขอรับแรงงาน และแรงงานต้องได้ Work Permit ฉบับใหม่ที่ระบุนายจ้างใหม่หักค่าใช้จ่ายตกหล่นได้ผล ถ้าน้อยกว่า แปลว่าต้องปรับ จากนั้นค่อยเจาะลึก KPI อื่นที่อธิบายไว้ในบทความ เช่น ต้นทุนต่อลูกค้า ผลตอบแทนต่อเงินโฆษณาธรรมดา
ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine
