บัตรชมพู คืออะไร เช็กลิสต์นายจ้าง ก่อนจ้างแรงงาน

หน้าหลัก>คลังความรู้>ธุรกิจ>ธุรกิจทั่วไป>บัตรชมพู คืออะไร เช็กลิสต์นายจ้าง ก่อนจ้างแรงงาน

Table of Contents

บัตรชมพู คืออะไร และสำคัญอย่างไร

บัตรชมพู (Pink Card) คือ บัตรสีชมพูที่มีชื่อทางการว่า บัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย กรมการปกครองออกให้คนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตให้อยู่ในประเทศไทย เพื่อใช้แสดงตัวตนและเลขประจำตัว 13 หลัก คนทั่วไปจึงเรียกกันว่าบัตรแรงงานต่างด้าว

บัตรนี้ออกตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎร ส่วนสิทธิทำงานมาจากใบอนุญาตทำงานที่กรมการจัดหางานออกให้ สองอย่างนี้ต้องใช้คู่กัน

เรื่องนี้สำคัญกับนายจ้างอย่างน้อย 3 ด้าน

ตรวจตัวตนลูกจ้างได้ถูกคน ชื่อ รูป และเลข 13 หลักบนบัตร เป็นข้อมูลที่ใช้กรอกในเอกสารจ้างงาน ประกันสังคม และเงินเดือน
ไม่เข้าใจผิดเรื่องสิทธิทำงาน การถือบัตรอย่างเดียวไม่ได้แปลว่าทำงานได้ ต้องดูใบอนุญาตทำงานที่ยังไม่หมดอายุด้วย
วางแผนต่ออายุทัน วันหมดอายุของบัตรกับของใบอนุญาตทำงานไม่ตรงกันเสมอ ถ้าดูวันผิด อาจจ้างคนที่หมดสิทธิแล้วโดยไม่รู้ตัว

ตลอดบทความนี้จะใช้ตัวอย่างบริษัท แพ็คดีบอกซ์ จำกัด (ชื่อสมมติ) ผู้ผลิตกล่องลูกฟูกส่งโรงงานอาหาร ซึ่งจ้างแรงงานเมียนมาถือบัตรสีชมพู 12 คนในไลน์ผลิต

ถือบัตรชมพูแล้วได้สัญชาติไทยไหม

ไม่ได้ หลายคนเรียกบัตรนี้ว่า บัตรประชาชนสีชมพู แต่บัตรนี้ไม่ใช่บัตรประจำตัวประชาชนไทย และไม่ได้ทำให้ผู้ถือได้สัญชาติไทย

ลูกของผู้ถือบัตรที่เกิดในไทยก็ไม่ได้สัญชาติไทยโดยอัตโนมัติ ถ้าต้องการสัญชาติต้องยื่นขอตามกฎหมายว่าด้วยสัญชาติ ภายใต้เงื่อนไขเดียวกับคนต่างด้าวทั่วไป

ใครต้องมีบัตรชมพูบ้าง แล้วทำบัตรชมพูที่ไหน

คนที่ต้องมีบัตรชมพูส่วนใหญ่คือแรงงานกัมพูชา ลาว และเมียนมา ที่ขึ้นทะเบียนทำงานในไทยตามมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) แต่ละรอบ ส่วนการทำบัตรต้องไปที่สำนักทะเบียนของกรมการปกครองตามที่นัดหมายไว้

การทำบัตรไม่ได้เปิดตลอดทั้งปี แต่เปิดเป็นรอบตามที่ ครม. กำหนด กรมการจัดหางานดูแลเรื่องใบอนุญาตทำงาน ส่วนกรมการปกครองดูแลการจัดทำทะเบียนประวัติ เก็บลายนิ้วมือ ถ่ายรูป และออกบัตร

ข้อมูลชีวภาพที่เก็บไว้ทำให้การสวมตัวเพื่อทำบัตรใบใหม่ในชื่ออื่นทำได้ยาก บัตรจึงเป็นหลักฐานยืนยันตัวตนที่นายจ้างใช้อ้างอิงได้

บัตรสีชมพูทำอะไรได้บ้าง และทำอะไรไม่ได้

บัตรสีชมพูใช้แสดงตัวตนและเลขประจำตัวของคนต่างด้าว และใช้เป็นเอกสารประกอบเวลายื่นขอหรือต่ออายุใบอนุญาตทำงาน แต่ใช้แทนใบอนุญาตทำงานหรือหนังสือเดินทางไม่ได้

สิ่งที่ใช้บัตรนี้ได้

แสดงตัวกับเจ้าหน้าที่และนายจ้าง ใช้เลข 13 หลักกรอกในเอกสารต่าง ๆ
ใช้สำเนาบัตรเป็นเอกสารประกอบการขอรับใบอนุญาตทำงาน ตามคู่มือของกรมการจัดหางาน
ใช้คู่กับเอกสารรับรองบุคคลหรือหนังสือเดินทางที่ประเทศต้นทางออกให้

สิ่งที่บัตรนี้ทำแทนไม่ได้

ไม่ใช่ใบอนุญาตทำงาน ลูกจ้างต้องมีใบอนุญาตทำงานที่ยังไม่หมดอายุ
ไม่ใช่เอกสารเดินทางข้ามประเทศ
ไม่ได้ให้สัญชาติไทย และไม่ได้ให้สิทธิอยู่ต่อเมื่อสิทธิทำงานสิ้นสุดลง

เรื่องธุรกรรมอื่น เช่น เปิดบัญชีธนาคารหรือจดทะเบียนซิมโทรศัพท์ แต่ละหน่วยงานกำหนดเอกสารเอง ควรถามธนาคารหรือผู้ให้บริการโดยตรง

บัตรชมพู กับ Work Permit ต่างกันอย่างไร

บัตรสีชมพู กับ Work Permit ต่างกันที่หน้าที่ บัตรบอกว่าผู้ถือเป็นใคร ส่วนใบอนุญาตทำงานบอกว่าผู้ถือทำงานอะไร กับนายจ้างคนไหน ได้ถึงวันไหน นายจ้างต้องตรวจทั้งสองอย่าง

รายละเอียดการขอโควตา ขอใบอนุญาต และโทษของการจ้างผิดกฎหมาย อ่านต่อได้ในบทความใบอนุญาตทำงาน (Work Permit) ซึ่งอธิบายขั้นตอนฝั่งนายจ้างไว้ครบ

หัวข้อ	บัตรสีชมพู	ใบอนุญาตทำงาน (Work Permit)
ชื่อทางการ	บัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย	ใบอนุญาตทำงานของคนต่างด้าว
หน่วยงานที่ออก	กรมการปกครอง	กรมการจัดหางาน
ใช้เพื่อ	แสดงตัวตนและเลข 13 หลัก	อนุญาตให้ทำงานตามที่ระบุ
ข้อมูลสำคัญ	ชื่อ รูป เลขประจำตัว วันออกบัตร วันหมดอายุบัตร	นายจ้าง ประเภทงาน ท้องที่ วันหมดอายุสิทธิทำงาน
ช่องทางต่ออายุ	ติดต่อสำนักทะเบียนตามที่กรมการปกครองกำหนด	ยื่นออนไลน์ผ่านระบบ e-WorkPermit ตามรอบที่ประกาศ

หนังสือเดินทางและเอกสารรับรองบุคคลต่างจากบัตรสีชมพูอย่างไร

ต่างกันที่ผู้ออกเอกสาร บัตรสีชมพูออกโดยรัฐไทย ส่วนหนังสือเดินทางและเอกสารรับรองบุคคล (Certificate of Identity หรือ CI) ออกโดยประเทศต้นทางของแรงงาน

ในทางปฏิบัติ แรงงานจำนวนมากถือเอกสารสามอย่างพร้อมกัน คือบัตรสีชมพู หนังสือเดินทางหรือ CI และใบอนุญาตทำงาน นายจ้างควรเก็บสำเนาครบทั้งชุดไว้ในแฟ้มลูกจ้างแต่ละคน

ได้บัตรชมพู 10 ปี แปลว่าอยู่ไทย 10 ปีได้ไหม

ไม่ได้ บัตรสีชมพูของแรงงานต่างด้าวมีอายุตัวบัตรโดยทั่วไปราว 10 ปี ตามข้อมูลจากกระทรวงมหาดไทย แต่ระยะเวลาที่อยู่และทำงานได้จริงขึ้นอยู่กับใบอนุญาตทำงานและมติ ครม. ในแต่ละรอบ

ถ้าใบอนุญาตทำงานหมดอายุและไม่ได้ต่อ ผู้ถือต้องเดินทางออกนอกประเทศ แม้บัตรจะยังไม่หมดอายุก็ตาม วันที่ต้องยึดจึงเป็นวันหมดอายุในใบอนุญาตทำงาน ไม่ใช่วันบนบัตร

สมมติลูกจ้างของแพ็คดีบอกซ์คนหนึ่งถือบัตรที่ยังเหลืออายุอีก 6 ปี แต่ใบอนุญาตทำงานหมดอายุวันที่ 11 ธันวาคม 2569 ถ้าไม่ยื่นต่อภายในกำหนด ตั้งแต่วันถัดไปบริษัทจะจ้างคนนี้ต่อไม่ได้

แรงงานต่างด้าวอยู่และทำงานได้ถึงเมื่อไร

แรงงานลาว เมียนมา และเวียดนาม ที่ใบอนุญาตทำงานหมดอายุวันที่ 11 ธันวาคม 2569 ต่ออายุได้อีก 1 ปี ถึงวันที่ 11 ธันวาคม 2570 ตามที่ ครม. เห็นชอบเมื่อเดือนกรกฎาคม 2569 ครอบคลุมแรงงานราว 7.7 แสนคน

กรมการจัดหางานเปิดให้ยื่นคำขอและชำระค่าธรรมเนียมผ่านระบบ e-WorkPermit ตั้งแต่ 8 กันยายน ถึง 11 ธันวาคม 2569 ยื่นคำขอได้ถึง 16.30 น. และชำระเงินได้ถึง 20.00 น. ของวันสุดท้าย

รายการ	รายละเอียด
กลุ่มที่ต่อได้	ลาว เมียนมา เวียดนาม ที่ใบอนุญาตหมดอายุ 11 ธ.ค. 2569
ต่อได้ถึง	11 ธ.ค. 2570
ช่วงยื่นคำขอ	8 ก.ย. 2569 ถึง 11 ธ.ค. 2569
ค่าคำขอ	100 บาท ต่อฉบับ
ค่าใบอนุญาตทำงาน	900 บาท ต่อฉบับ (1 ปี)

ถ้าใบอนุญาตทำงานของแรงงาน 12 คนของแพ็คดีบอกซ์หมดอายุ 11 ธันวาคม 2569 ทั้งหมด ค่าธรรมเนียมรอบนี้ = 12 × (100 + 900) = 12,000 บาท ยังไม่รวมค่าตรวจโรคและประกันสุขภาพ

แรงงานกัมพูชาอยู่ภายใต้มาตรการผ่อนผันที่ประกาศแยกออกมา และมีการปรับเงื่อนไขหลายครั้ง นายจ้างที่จ้างแรงงานกัมพูชาควรตรวจประกาศล่าสุดของกรมการจัดหางาน หรือโทรสายด่วน 1506 ก่อนตัดสินใจ

ทำบัตรใหม่ ต่ออายุบัตรชมพู ต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง

เอกสารหลักมี 4 อย่าง คือ หนังสือเดินทางหรือเอกสารแทน ใบรับรองผลตรวจโรค หลักฐานประกันสังคมหรือประกันสุขภาพ และสำเนาบัตรเดิม ทั้งหมดใช้ต่อใบอนุญาตทำงานก่อน แล้วจึงจัดการเรื่องบัตรกับกรมการปกครอง เพราะสิทธิอยู่ผูกกับสิทธิทำงาน

ลำดับงานที่ควรทำ

ตรวจโรคต้องห้าม ที่สถานพยาบาลซึ่งเชื่อมข้อมูลกับกรมการจัดหางาน
เตรียมหลักฐานประกัน ลูกจ้างที่เป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 ใช้หลักฐานประกันสังคมได้ ถ้าสิทธิยังไม่อนุมัติ ให้ซื้อประกันสุขภาพอย่างน้อย 6 เดือน ส่วนงานที่ประกันสังคมยกเว้น เช่น งานบ้านหรืองานเกษตร ใช้ประกันสุขภาพอย่างน้อย 1 ปี
ยื่นต่อใบอนุญาตทำงานออนไลน์ แรงงานยื่นเองหรือมอบอำนาจให้นายจ้างยื่นแทนได้ หนังสือมอบอำนาจต้องติดอากรแสตมป์
ติดต่อสำนักทะเบียนเรื่องบัตร เมื่อบัตรหมดอายุ ชำรุด หรือยังไม่เคยมีบัตร ตามช่องทางนัดหมายของกรมการปกครอง

แพ็คดีบอกซ์ให้แรงงานทั้ง 12 คนเซ็นหนังสือมอบอำนาจ แล้วให้ฝ่ายบุคคลยื่นแทนพร้อมกันในวันเดียว ทำให้ตามสถานะคำขอได้จากที่เดียว แรงงานเมียนมาที่ยังไม่มีหนังสือเดินทางแนบภายหลังได้

ค่าธรรมเนียมทำบัตรของกรมการปกครองยังไม่มีตัวเลขที่ประกาศชัดในแหล่งทางการที่ตรวจได้ ควรสอบถามสำนักทะเบียนที่จะไปทำบัตร หรือสายด่วนกรมการปกครอง 1548 ก่อนตั้งงบประมาณ

นายจ้างต้องตรวจอะไร ก่อนจ้างแรงงานบัตรชมพู

ต้องตรวจว่าข้อมูลบนบัตรตรงกับตัวลูกจ้างและใบอนุญาตทำงาน และใบอนุญาตยังไม่หมดอายุ หลังรับเข้าทำงานแล้ว ควรตามวันหมดอายุต่อเนื่องจนกว่าจะเลิกจ้าง

ก่อนรับเข้าทำงาน

ชื่อ รูป และเลข 13 หลักบนบัตรตรงกับตัวลูกจ้างและใบอนุญาตทำงาน
ใบอนุญาตทำงานยังไม่หมดอายุ และระบุชื่อนายจ้างเป็นบริษัทเรา
ประเภทงานและท้องที่ทำงานตรงกับงานที่จะให้ทำจริง
เก็บสำเนาบัตรสีชมพู หนังสือเดินทางหรือ CI และใบอนุญาตทำงานเข้าแฟ้มลูกจ้าง

หลังรับเข้าทำงาน

ทำตารางวันหมดอายุของบัตรและของใบอนุญาตทำงานแยกคอลัมน์กัน
ตั้งเตือนล่วงหน้าอย่างน้อย 60 วันก่อนหมดอายุ
อัปเดตข้อมูลในระบบเงินเดือนทุกครั้งที่ได้เลขหรือเอกสารใหม่

บนบัตรต้องดูข้อมูลช่องไหนบ้าง

ดูอย่างน้อย 4 ช่อง คือ ชื่อสกุล เลขประจำตัว 13 หลัก วันออกบัตร และวันหมดอายุบัตร แล้วนำเลข 13 หลักไปเทียบกับเลขในใบอนุญาตทำงานและในระบบประกันสังคม

สมมติฝ่ายบุคคลของแพ็คดีบอกซ์พิมพ์เลขลูกจ้างคนหนึ่งผิด 1 หลักตอนขึ้นทะเบียนประกันสังคม เงินสมทบที่ส่งทุกเดือนจะไม่ไปเข้าบัญชีของลูกจ้างคนนั้น และต้องย้อนแก้ข้อมูลภายหลัง

แรงงานบัตรชมพูต้องเข้าประกันสังคมไหม

ต้องเข้า ลูกจ้างต่างด้าวที่มีใบอนุญาตทำงานถูกต้องเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 เหมือนลูกจ้างคนไทย นายจ้างต้องแจ้งเข้าภายใน 30 วันนับจากวันที่รับเข้าทำงาน ขั้นตอนและแบบที่ใช้อ่านได้ในบทความแจ้งเข้าประกันสังคม

นายจ้างและลูกจ้างสมทบฝ่ายละร้อยละ 5 ของค่าจ้าง คิดจากค่าจ้างไม่เกิน 17,500 บาทต่อเดือน เงินสมทบสูงสุดจึงอยู่ที่ฝ่ายละ 875 บาท

ตัวอย่าง แพ็คดีบอกซ์จ่ายเงินเดือนลูกจ้างคนละ 11,000 บาท ประกันสังคมฝ่ายลูกจ้าง = 11,000 × 5% = 550 บาท และบริษัทสมทบอีก 550 บาท รวม 12 คน บริษัทนำส่งเดือนละ 12 × 1,100 = 13,200 บาท

จ่ายเงินเดือนแรงงานบัตรชมพู ต้องหักภาษีไหม

ต้องคำนวณเหมือนลูกจ้างคนไทย เงินเดือนเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(1) นายจ้างคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายทุกเดือน ยื่นแบบ ภ.ง.ด.1 ในเดือนที่มีการหักภาษี และสรุปยื่น ภ.ง.ด.1ก ปีละครั้ง

ลูกจ้างเงินเดือน 11,000 บาทของแพ็คดีบอกซ์มีภาษีทั้งปีเป็นศูนย์ แต่ยังต้องมีชื่ออยู่ใน ภ.ง.ด.1ก ประจำปี ความต่างของแบบทั้งสองอ่านได้ในภ.ง.ด.1 กับ ภ.ง.ด.1ก

ข้อควรรู้เกี่ยวกับบัตรชมพู

บัตรสีชมพูไม่ใช่ใบอนุญาตทำงาน ตรวจสิทธิทำงานจากใบอนุญาตทำงานเสมอ
วันหมดอายุบนบัตรกับวันหมดอายุสิทธิทำงานเป็นคนละวันกัน ให้ยึดวันที่สั้นกว่าในการวางแผน
มติ ครม. เรื่องแรงงานต่างด้าวเปลี่ยนบ่อย ทุกครั้งที่อ่านข้อมูลควรดูวันที่ของมติและประกาศประกอบ
นายจ้างยื่นแทนลูกจ้างได้เมื่อมีหนังสือมอบอำนาจที่ติดอากรแสตมป์ถูกต้อง
ระวังนายหน้าที่เรียกเก็บเงินเกินค่าธรรมเนียมทางการ ตรวจตัวเลขกับกรมการจัดหางานหรือกรมการปกครองก่อนจ่าย
ตัวเลขเงินเดือนและชื่อบริษัทในบทความเป็นตัวอย่างสมมติ กรณีจริงควรสอบถามสำนักงานจัดหางานในพื้นที่ สำนักทะเบียน หรือผู้ทำบัญชีของกิจการ

สรุป – บัตรชมพูต้องจำอะไรบ้าง

บัตรชมพู คือ บัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย ใช้แสดงตัวตน ไม่ได้ให้สัญชาติ สิทธิทำงานดูจากใบอนุญาตทำงาน ไม่ใช่จากอายุบัตร 10 ปี แรงงานลาว เมียนมา เวียดนาม ที่ใบอนุญาตหมดอายุ 11 ธ.ค. 2569 ต่อได้ถึง 11 ธ.ค. 2570 โดยต้องยื่นภายใน 11 ธ.ค. 2569 แรงงานกลุ่มนี้ต้องเข้าประกันสังคมและอยู่ในระบบภาษีเงินเดือนเหมือนลูกจ้างทั่วไป

สัปดาห์นี้ลองเปิดแฟ้มลูกจ้างต่างด้าวทุกคน จดวันหมดอายุของบัตรและของใบอนุญาตทำงานลงตารางเดียวกัน แล้วเช็กว่ามีใครที่ต้องยื่นต่อก่อน 11 ธันวาคม 2569 บ้าง

ทำจ่ายเงินเดือนแรงงานต่างด้าวด้วย PEAK

เมื่อเอกสารลูกจ้างครบแล้ว งานที่เหลือทุกเดือนคือการทำจ่ายเงินเดือน PEAK Payroll ช่วยทำจ่ายเงินเดือนและค่าจ้าง สร้างสลิปให้พนักงาน และจ่ายผ่านระบบของธนาคาร – ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน

แหล่งอ้างอิงข้อมูล

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับบัตรชมพู

บัตรชมพูทำงานได้ไหม

ทำงานได้เมื่อมีใบอนุญาตทำงานที่ยังไม่หมดอายุคู่กัน ตัวบัตรอย่างเดียวเป็นแค่บัตรแสดงตัวตน และงานที่ทำต้องตรงกับประเภทงานและนายจ้างที่ระบุในใบอนุญาต

ใบอนุญาตทำงานหมดอายุแล้ว แต่บัตรชมพูยังไม่หมด จ้างต่อได้ไหม

จ้างต่อไม่ได้ จนกว่าจะต่อใบอนุญาตทำงานสำเร็จ สิทธิอยู่และทำงานผูกกับใบอนุญาต ไม่ใช่กับวันหมดอายุบนบัตร นายจ้างควรยื่นต่อให้ทันกำหนดของรอบนั้น

บัตรชมพูหายหรือชำรุดต้องทำอย่างไร

ให้ติดต่อสำนักทะเบียนตามช่องทางของกรมการปกครอง หรือสอบถามสายด่วน 1548 ว่าต้องใช้เอกสารใดบ้าง ระหว่างนั้นนายจ้างควรเก็บสำเนาบัตรเดิมไว้ใช้ยืนยันเลขประจำตัว

บัตรสีชมพูเปิดบัญชีธนาคารได้ไหม

ขึ้นกับเงื่อนไขของแต่ละธนาคาร บางแห่งขอหนังสือเดินทางหรือใบอนุญาตทำงานประกอบด้วย ถ้าบริษัทจ่ายเงินเดือนเข้าบัญชี ควรสอบถามธนาคารที่ใช้จ่ายเงินเดือนก่อนพาลูกจ้างไปเปิดบัญชี

ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine

PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ เปลี่ยนงานบัญชีให้เป็นเรื่องง่าย

ความรู้ธุรกิจ

About Author

PEAK Account

'เพื่อน' ที่ผู้ประกอบการและสำนักงานบัญชีไว้วางใจ