ภ.พ.30 คืออะไร คู่มือยื่น VAT รายเดือนสำหรับผู้ประกอบการ

ผู้ประกอบการที่จด VAT หลายคนเจอปัญหาเดียวกัน กรอกแบบไม่ถูก ไม่แน่ใจว่าต้องยื่นเมื่อไร หรือเผลอยื่นช้าจนเจอเบี้ยปรับ

ภ.พ.30 คืออะไร

แบบ ภ.พ.30 คือแบบแสดงรายการภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือ VAT Return Form ที่ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT ต้องยื่นต่อกรมสรรพากรทุกเดือน เพื่อสรุปยอดภาษีขายและภาษีซื้อที่เกิดขึ้นในเดือนนั้น

พูดให้เข้าใจง่าย ทุกครั้งที่ขายสินค้าหรือให้บริการ คุณเก็บ VAT 7% จากลูกค้าเป็นภาษีขาย และเวลาซื้อของเข้าร้าน คุณก็จ่าย VAT 7% ให้ผู้ขายเป็นภาษีซื้อ แบบนี้คือเอกสารที่สรุปว่าเดือนนี้คุณเก็บภาษีขายได้เท่าไร จ่ายภาษีซื้อไปเท่าไร แล้วต้องนำส่งส่วนต่างให้สรรพากร หรือมีสิทธิ์ขอคืน

ใครมีหน้าที่ต้องยื่น ภ.พ.30

ผู้ประกอบการที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มทุกราย มีหน้าที่ยื่นแบบนี้เป็นประจำทุกรอบเดือนภาษี ตามมาตรา 83 ประมวลรัษฎากร ไม่ว่าจะเป็นบุคคลธรรมดาที่ทำธุรกิจในชื่อตัวเอง หรือนิติบุคคลอย่างบริษัทจำกัดและห้างหุ้นส่วน

กิจการที่มียอดขายถึง 1.8 ล้านบาทต่อปี กฎหมายบังคับให้จดทะเบียน VAT ไม่ว่าจะขายหน้าร้านหรือออนไลน์ ส่วนกิจการที่ยอดขายยังไม่ถึงเกณฑ์ สามารถจดทะเบียนได้โดยสมัครใจ เพื่อเครดิตภาษีซื้อคืน

กรณีไม่มีรายได้ ต้องยื่น ภ.พ.30 ไหม

ต้องยื่น แม้เดือนนั้นไม่มีรายได้เลย เพราะเมื่อจดทะเบียน VAT แล้ว หน้าที่ยื่นแบบจะมีตลอดจนกว่าจะขอถอนทะเบียน ถ้าเดือนไหนไม่มียอดขายและยอดซื้อ ให้ยื่นแบบเปล่ากรอกเป็น 0 จะได้ไม่โดนค่าปรับ หลายคนเข้าใจผิดว่า “ไม่มีรายได้ก็ไม่ต้องยื่น” แต่ความจริงคือ สรรพากรมองว่าผู้ประกอบการจด VAT ต้องรายงานทุกรอบเดือนภาษี ไม่ว่ายอดจะเป็นศูนย์ก็ตาม

ภ.พ.30 ต้องยื่นภายในเมื่อไร

ตามมาตรา 83 ประมวลรัษฎากร ยื่นกระดาษภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ส่วนยื่นออนไลน์ได้เพิ่มอีก 8 วัน ตามประกาศกระทรวงการคลัง ฉบับที่ 7 มีผลถึง 31 มกราคม 2570

ช่องทางยื่น	กำหนดเวลา	หมายเหตุ
ยื่นกระดาษที่สำนักงานสรรพากร	ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป	เช่น ภาษีเดือน ม.ค. ยื่นภายใน 15 ก.พ.
ยื่นออนไลน์ผ่าน e-Filing	ภายในวันที่ 23 ของเดือนถัดไป	ได้เพิ่ม 8 วัน เมื่อยื่นและชำระผ่านอินเทอร์เน็ต

ถ้ากำหนดเวลาตรงกับวันหยุดราชการ จะเลื่อนไปวันทำการถัดไป

วิธียื่น ภ.พ.30 ออนไลน์ผ่าน e-Filing

การยื่นแบบออนไลน์ผ่านระบบ e-Filing ของกรมสรรพากร ช่วยประหยัดเวลาเดินทางและมีระบบช่วยคำนวณ ลดความผิดพลาดจากการกรอกมือ

เอกสารที่ต้องเตรียมก่อนยื่น

• รายงานภาษีขายประจำเดือน
• รายงานภาษีซื้อประจำเดือน
• ใบกำกับภาษี ทั้งฝั่งซื้อและขาย
• ข้อมูลผู้ประกอบการ ได้แก่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษีและชื่อกิจการ

ขั้นตอนยื่นแบบออนไลน์

1. เข้าเว็บไซต์ efiling.rd.go.th แล้วล็อกอินด้วยชื่อผู้ใช้และรหัสผ่าน
2. เลือก “ยื่นแบบ” แล้วเลือก “ภ.พ.30”
3. ระบุเดือนภาษีที่ต้องการยื่น
4. กรอกยอดภาษีขายและภาษีซื้อตามรายงานที่เตรียมไว้
5. ตรวจสอบข้อมูลให้ถูกต้อง แล้วกด “ยื่นแบบ”
6. ถ้ามีภาษีต้องชำระ ระบบจะแสดงช่องทางชำระเงิน เช่น โอนผ่านธนาคาร, พร้อมเพย์, หรือบัตรเครดิต
7. บันทึกใบเสร็จรับเงินอิเล็กทรอนิกส์เก็บไว้เป็นหลักฐาน

สำหรับผู้ประกอบการที่ยื่นแบบครั้งแรก ต้องสมัครสมาชิก e-Filing ก่อน โดยใช้เลขประจำตัวผู้เสียภาษีและข้อมูลกิจการยืนยันตัวตน หลังจากสมัครเสร็จจะได้รหัสผ่านสำหรับเข้าระบบ สามารถใช้ยื่นแบบภาษีได้ทุกประเภท ไม่ใช่แค่แบบยื่น VAT เท่านั้น

วิธีกรอก ภ.พ.30 พร้อมตัวอย่าง

ตัวอย่าง บริษัท ก จำกัด (ชื่อสมมุติ) เปิดร้านขายอุปกรณ์สำนักงานออนไลน์ เดือน ม.ค. 2569 มียอดขาย 500,000 บาทก่อน VAT และซื้อสินค้าเข้าร้าน 300,000 บาทก่อน VAT

คำนวณ VAT ที่ต้องนำส่ง

รายการ	วิธีคำนวณ	จำนวนเงิน
ภาษีขาย	500,000 × 7%	35,000 บาท
ภาษีซื้อ	300,000 × 7%	21,000 บาท
VAT ที่ต้องนำส่ง	35,000 – 21,000	14,000 บาท

บริษัท ก จำกัด ต้องนำส่ง VAT 14,000 บาทให้สรรพากร พร้อมยื่นแบบออนไลน์ภายในวันที่ 23 ก.พ. 2569

ตัวอย่างกรณีภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย

ถ้าเดือนไหนซื้อสินค้าเข้ามากกว่าขายออก ภาษีซื้อจะมากกว่าภาษีขาย สมมุติเดือน ก.พ. 2569 บริษัท ก มียอดขาย 200,000 บาท แต่สั่งสินค้าเข้า 400,000 บาท

รายการ	วิธีคำนวณ	จำนวนเงิน
ภาษีขาย	200,000 × 7%	14,000 บาท
ภาษีซื้อ	400,000 × 7%	28,000 บาท
ภาษีซื้อเกิน	28,000 – 14,000	14,000 บาท

กรณีนี้ไม่ต้องจ่ายภาษี แต่ยังต้องยื่นแบบตามปกติ ส่วนภาษีซื้อที่เกิน 14,000 บาท สามารถนำไปเครดิตในเดือนถัดไปหรือขอคืนจากกรมสรรพากรได้

ภ.พ.30 ต่างจาก ภ.พ.20 อย่างไร

รายการ	ภ.พ.20	ภ.พ.30
ชื่อเต็ม	แบบคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม	แบบแสดงรายการภาษีมูลค่าเพิ่ม
ใช้ทำอะไร	ยื่นครั้งเดียวตอนจดทะเบียน VAT	ยื่นทุกเดือนเพื่อนำส่ง VAT
ความถี่	ครั้งเดียว	ทุกเดือน
กรอกอะไร	ข้อมูลกิจการ สถานประกอบการ	ยอดภาษีขาย ภาษีซื้อ ส่วนต่าง

ภ.พ.30 ต่างจาก ภ.ง.ด.50 อย่างไร

ผู้ประกอบการหลายคนสับสนระหว่าง ภ.พ.30 กับ ภ.ง.ด.50 เพราะชื่อคล้ายกัน บางคนเรียก “ภ.ง.ด.30” แต่ชื่อทางการของแบบยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปีคือ ภ.ง.ด.50

รายการ	ภ.พ.30	ภ.ง.ด.50
ประเภทภาษี	ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)	ภาษีเงินได้นิติบุคคล (CIT)
ใครต้องยื่น	ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT	บริษัทจำกัด ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล
ความถี่	ทุกเดือน	ปีละ 1 ครั้ง (ภายใน 150 วันหลังสิ้นรอบบัญชี)
คำนวณจาก	ภาษีขาย หักด้วย ภาษีซื้อ	กำไรสุทธิ คูณ อัตราภาษี

จำง่ายๆ ว่าแบบยื่น VAT เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่มที่เก็บจากมูลค่าสินค้า ส่วน ภ.ง.ด.50 เกี่ยวกับภาษีที่คำนวณจากกำไรสุทธิ (รายได้หักค่าใช้จ่ายทั้งหมด)

ผู้ประกอบการนิติบุคคลที่จดทะเบียน VAT ต้องยื่นทั้งสองแบบ แบบยื่น VAT ยื่นรายเดือน ส่วน ภ.ง.ด.50 ยื่นปีละครั้ง

ทำไมยอดขาย ภ.พ.30 ไม่ตรงกับรายได้ ภ.ง.ด.50

เมื่อรวมยอดขายจาก ภ.พ.30 ทั้ง 12 เดือน แล้วเทียบกับรายได้ที่แสดงในแบบ ภ.ง.ด.50 ตัวเลขมักไม่ตรงกัน เป็นเรื่องปกติที่เกิดจากความแตกต่างของฐานภาษี ไม่ได้แปลว่ามีข้อผิดพลาด แต่ต้องอธิบายสาเหตุได้เมื่อสรรพากรสอบถาม

สาเหตุหลักที่ยอดไม่ตรง

สาเหตุ	คำอธิบาย	ตัวอย่าง
รายได้ที่ไม่ต้องเสีย VAT	กิจการอาจมีรายได้บางประเภทที่ยกเว้น VAT เช่น ดอกเบี้ย กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยน แต่ต้องนำมารวมในภาษีเงินได้	ดอกเบี้ยเงินฝาก 50,000 บาท/ปี อยู่ใน ภ.ง.ด.50 แต่ไม่อยู่ในแบบยื่น VAT
จุดรับรู้รายได้ต่างกัน	แบบยื่น VAT รับรู้ตามจุดที่ออกใบกำกับภาษี ส่วน ภ.ง.ด.50 รับรู้ตามเกณฑ์สิทธิ์ทางบัญชี (ตามมาตรา 65 ประมวลรัษฎากร)	ออกใบกำกับภาษีเดือน ธ.ค. แต่ส่งมอบงานเดือน ม.ค. ปีถัดไป
ส่วนลดและใบลดหนี้	ใบลดหนี้ลดยอดในแบบยื่น VAT ในเดือนที่ออก แต่อาจปรับปรุงต่างช่วงในงบการเงิน	ออกใบลดหนี้เดือน มี.ค. แต่ปรับงบปีทีเดียวตอนปิดบัญชี
รอบบัญชีไม่ตรงปีปฏิทิน	บริษัทที่มีรอบบัญชี เม.ย. ถึง มี.ค. จะมียอดรวม 12 เดือนของแบบยื่น VAT ไม่ตรงกับช่วงเวลาที่ ภ.ง.ด.50 ครอบคลุม
สินค้า VAT 0% (ส่งออก)	ยอดส่งออกปรากฏในแบบยื่น VAT ช่อง VAT 0% แต่คิดอัตราแลกเปลี่ยนคนละวันกับที่บันทึกรายได้ในงบการเงิน

วิธีกระทบยอดให้ตรงก่อนยื่นภาษี

เมื่อเตรียมยื่น ภ.ง.ด.50 ควรทำกระดาษทำการกระทบยอดไว้เป็นหลักฐาน

1. รวมยอดขายจากแบบยื่น VAT ทั้ง 12 เดือน ดูจากช่อง “มูลค่าของฐานภาษี”
2. รวมรายได้จากงบกำไรขาดทุนที่ใช้ยื่น ภ.ง.ด.50
3. หาส่วนต่างระหว่างสองยอด
4. จำแนกสาเหตุของส่วนต่างตามตารางด้านบน พร้อมแนบเอกสารประกอบ
5. เก็บกระดาษทำการนี้ไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี เผื่อสรรพากรเรียกตรวจ

ถ้าใช้ PEAK จัดทำบัญชี ระบบจะช่วยออกรายงานภาษีซื้อ-ขายที่ตรงกับงบการเงินอัตโนมัติ ช่วยลดโอกาสที่ยอดจะคลาดเคลื่อน

ยื่น ภ.พ.30 ล่าช้า มีบทลงโทษอะไรบ้าง

การยื่นแบบล่าช้าหรือไม่ยื่นเลย มีโทษตามประมวลรัษฎากร 3 ส่วน

เบี้ยปรับ คิดจากจำนวนภาษีที่ต้องนำส่ง

กรณี	อัตราเบี้ยปรับ
ยื่นแบบภายใน 7 วันหลังครบกำหนด	เบี้ยปรับ 2% ของภาษี
ยื่นแบบหลัง 7 วัน แต่ไม่เกิน 15 วัน	เบี้ยปรับ 5% ของภาษี
ยื่นแบบหลัง 15 วัน แต่ไม่เกิน 30 วัน	เบี้ยปรับ 10% ของภาษี
ยื่นแบบหลัง 30 วัน แต่ไม่เกิน 60 วัน	เบี้ยปรับ 15% ของภาษี
ยื่นแบบหลัง 60 วันขึ้นไป หรือไม่ยื่น	เบี้ยปรับ 20% ของภาษี

เงินเพิ่ม คิด 1.5% ต่อเดือนหรือเศษของเดือน ของภาษีที่ต้องนำส่ง นับตั้งแต่วันที่พ้นกำหนดจนถึงวันที่ชำระ ตามมาตรา 89/1 ประมวลรัษฎากร

ค่าปรับอาญา กรณีไม่ยื่นแบบภายในกำหนด ปรับไม่เกิน 2,000 บาท ต่อแบบที่ไม่ยื่น

ตัวอย่างคำนวณ บริษัท ข จำกัด (ชื่อสมมุติ) ต้องนำส่ง VAT 10,000 บาท แต่ยื่นช้าไป 45 วัน

รายการ	วิธีคำนวณ	จำนวนเงิน
ภาษีที่ต้องนำส่ง		10,000 บาท
เบี้ยปรับ (ช้า 45 วัน = 15%)	10,000 × 15%	1,500 บาท
เงินเพิ่ม (ช้า 2 เดือน)	10,000 × 1.5% × 2	300 บาท
ค่าปรับอาญา		สูงสุด 2,000 บาท
รวมต้องจ่าย	10,000 + 1,500 + 300 + ค่าปรับ	11,800+ บาท

จากตัวอย่างจะเห็นว่ายื่นช้าแค่ 45 วัน ต้องจ่ายเพิ่มอย่างน้อย 1,800 บาท ไม่รวมค่าปรับอาญา ยิ่งช้ามากเบี้ยปรับยิ่งสูง ดังนั้นตั้งเตือนปฏิทินไว้ล่วงหน้าคือทางที่ดีที่สุด

สรุป: ภ.พ.30 ยื่นให้ครบ ยื่นให้ตรงเวลา

สิ่งที่ผู้ประกอบการจด VAT ต้องจำ

• ตรวจสอบรายงานภาษีซื้อ-ภาษีขายให้ตรงกับใบกำกับภาษีก่อนยื่นทุกเดือน
• ยื่นผ่าน e-Filing สะดวกกว่า ลดข้อผิดพลาดจากการกรอกมือ และได้เวลาเพิ่มอีก 8 วัน
• เก็บรายงานภาษีซื้อ-ภาษีขาย และใบกำกับภาษีไว้อย่างน้อย 5 ปี เผื่อสรรพากรขอตรวจ
• ยื่นล่าช้ามีทั้งเบี้ยปรับ เงินเพิ่ม และค่าปรับอาญา ยิ่งช้ายิ่งแพง จัดการตั้งแต่เนิ่นๆ ดีที่สุด

จัดการ VAT ให้เป็นระบบด้วย PEAK

PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ช่วยให้คุณจัดการภาษีมูลค่าเพิ่มได้ครบจบในระบบเดียว ตั้งแต่ออกใบกำกับภาษี จัดทำรายงานภาษีซื้อ-ภาษีขาย ไปจนถึงสร้างแบบแสดงรายการ VAT พร้อมยื่นได้ทันที

ทดลองใช้ PEAK ฟรี 30 วัน

---

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ภ.พ.30

กำหนดยื่น ภ.พ.30 ตรงวันหยุด เลื่อนได้ไหม

ได้ ถ้ากำหนดเวลาตรงกับวันหยุดราชการ จะเลื่อนไปวันทำการถัดไปโดยอัตโนมัติ ทั้งการยื่นกระดาษและยื่นออนไลน์

ภ.พ.30 กับ ภ.พ.36 ต่างกันอย่างไร

แบบ ภ.พ.36 ใช้ในกรณีที่กิจการในไทยจ่ายค่าบริการให้ผู้ประกอบการต่างประเทศซึ่งไม่ได้จดทะเบียน VAT ในไทย เช่น ค่าโฆษณา Facebook หรือค่า Google Ads ต้องนำส่ง VAT 7% แทนผู้ให้บริการต่างชาติ (อ่านเพิ่มเรื่องภาษีหัก ณ ที่จ่าย) ส่วนแบบยื่น VAT ปกติใช้สำหรับการซื้อขายภายในประเทศ

ยื่น ภ.พ.30 ผิด แก้ไขได้ไหม

ได้ โดยยื่นแบบเพิ่มเติม ผ่าน e-Filing หรือที่สำนักงานสรรพากร ระบุเดือนภาษีที่ต้องการแก้ไข แล้วกรอกตัวเลขที่ถูกต้องใหม่ ถ้าแก้แล้วมีภาษีต้องจ่ายเพิ่ม จะมีเงินเพิ่มคิด 1.5% ต่อเดือนของส่วนต่างที่จ่ายเพิ่ม แนะนำให้ตรวจสอบรายงานภาษีซื้อและภาษีขายให้ตรงกับใบกำกับภาษีก่อนยื่น จะได้ไม่ต้องยื่นแบบเพิ่มเติมทีหลัง

เก็บเอกสาร ภ.พ.30 แบบไหนดี กระดาษหรือดิจิทัล

กฎหมายกำหนดให้เก็บไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปีนับจากวันที่ยื่นแบบ จะเก็บกระดาษอย่างเดียวก็ได้ แต่แนะนำให้สแกนเก็บไฟล์ดิจิทัลคู่กันเสมอ เพราะเอกสารกระดาษอาจเสื่อมสภาพหรือสูญหายได้ ถ้าใช้โปรแกรมบัญชีออนไลน์ รายงานภาษีจะถูกเก็บในระบบอัตโนมัติ ดึงมาได้ทุกเมื่อ

---

ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine