รายได้จากงานอิสระเริ่มโตขึ้นเรื่อยๆ ลูกค้าเพิ่มขึ้น แต่พอถึงเรื่องภาษีกลับปวดหัวทุกปี จนเริ่มสงสัยว่าถึงเวลาจดบริษัทหรือยัง?
ฟรีแลนซ์ คืออะไร ต่างจากพนักงานประจำอย่างไร
ฟรีแลนซ์ (Freelance) คือคนที่ทำงานอิสระ ไม่ได้เป็นลูกจ้างประจำของบริษัทใดบริษัทหนึ่ง รับงานเป็นโปรเจกต์หรือเป็นชิ้น เลือกลูกค้าและเวลาทำงานได้เอง
ข้อแตกต่างหลักคือ คนทำงานอิสระไม่มีสวัสดิการจากนายจ้าง ไม่มีประกันสังคมอัตโนมัติ และต้องจัดการเรื่องภาษีเอง
แต่แลกมาด้วยความยืดหยุ่นและโอกาสสร้างรายได้ไม่จำกัด
ฟรีแลนซ์กับที่ปรึกษาต่างกันตรงไหน
หลายคนสับสนระหว่าง “ฟรีแลนซ์” กับ “ที่ปรึกษา” (Consultant) ทั้งสองเป็นคนทำงานอิสระเหมือนกัน แต่ต่างกันที่ลักษณะงาน
| ฟรีแลนซ์ | ที่ปรึกษา | |
|---|---|---|
| ลักษณะงาน | ลงมือทำงานเอง เช่น เขียนโค้ด ออกแบบ | ให้คำแนะนำ วางกลยุทธ์ |
| ค่าตอบแทน | คิดเป็นชิ้นงานหรือรายชั่วโมง | คิดเป็นโปรเจกต์หรือรายเดือน |
| ภาษีหัก ณ ที่จ่าย | 3% (ค่าจ้างทำของ) | 3% (ค่าบริการวิชาชีพ) |
เรื่องภาษีและการจดบริษัท ทั้งฟรีแลนซ์และที่ปรึกษาเจอโจทย์เดียวกัน จึงใช้แนวทางเดียวกันได้
อาชีพฟรีแลนซ์ยอดนิยมมีอะไรบ้าง
งานฟรีแลนซ์ที่เป็นที่ต้องการสูงในปี 2026 แบ่งเป็น 3 กลุ่มหลัก
- กลุ่มสร้างสรรค์ เช่น กราฟิกดีไซน์ ถ่ายภาพ ตัดต่อวิดีโอ เขียนคอนเทนต์
- กลุ่มเทคโนโลยี เช่น เขียนโปรแกรม พัฒนาเว็บไซต์ วิเคราะห์ข้อมูล
- กลุ่มที่ปรึกษา เช่น ที่ปรึกษาธุรกิจ ที่ปรึกษาบัญชี-ภาษี ที่ปรึกษาการตลาด
กลุ่มที่ปรึกษามักมีรายได้ต่อโปรเจกต์สูงกว่ากลุ่มอื่น และเป็นกลุ่มที่พิจารณาจดบริษัทเร็วที่สุด เพราะลูกค้าองค์กรมักต้องการทำสัญญากับนิติบุคคล
ข้อดีและข้อเสียของการเป็นฟรีแลนซ์
ก่อนตัดสินใจเป็นคนทำงานอิสระ ควรชั่งน้ำหนักให้ดี
| ข้อดี | ข้อเสีย |
|---|---|
| เลือกงานและเวลาทำงานได้เอง | รายได้ไม่แน่นอน ช่วงไหนไม่มีงาน ก็ไม่มีเงิน |
| ไม่จำกัดเพดานรายได้ | ไม่มีสวัสดิการ ประกันสังคม ลาป่วย |
| ทำงานจากที่ไหนก็ได้ | ต้องหาลูกค้าและต่อรองราคาเอง |
| เลือกโปรเจกต์ที่สนใจ | ต้องจัดการภาษีและบัญชีเอง |
ข้อเสียที่มองข้ามมากที่สุดคือ “เรื่องภาษี” หลายคนรู้ตัวอีกทีก็ตอนถูกสรรพากรเรียกพบ หรือตอนที่ลูกค้าขอใบกำกับภาษีแต่ออกให้ไม่ได้
ฟรีแลนซ์กับเรื่องภาษีที่ต้องรู้
ฟรีแลนซ์ที่ทำงานในนามบุคคลธรรมดามีภาษี 2 ตัวหลักที่ต้องจัดการ
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
รายได้จากงานอิสระจัดเป็นเงินได้หลายประเภท ขึ้นอยู่กับลักษณะงาน เช่น ค่าจ้างทำงาน วิชาชีพอิสระอย่างนักบัญชีหรือทนาย หรือรายได้จากการรับเหมา แต่ละประเภทหักค่าใช้จ่ายได้ไม่เท่ากัน ตรวจสอบรายละเอียดได้ที่เว็บไซต์กรมสรรพากร
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาคิดแบบขั้นบันได ตามตารางนี้
| รายได้สุทธิ (บาท/ปี) | อัตราภาษี |
|---|---|
| 0 – 150,000 | ยกเว้น |
| 150,001 – 300,000 | 5% |
| 300,001 – 500,000 | 10% |
| 500,001 – 750,000 | 15% |
| 750,001 – 1,000,000 | 20% |
| 1,000,001 – 2,000,000 | 25% |
| 2,000,001 – 5,000,000 | 30% |
| 5,000,001 ขึ้นไป | 35% |
ผู้มีรายได้อิสระต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 ภายในเดือนมีนาคมของปีถัดไป ยื่นออนไลน์ผ่านเว็บไซต์กรมสรรพากรขยายถึงเดือนเมษายน
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย
เวลาลูกค้าจ่ายค่าจ้าง ลูกค้าต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้ก่อน แล้วออกหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ให้ เก็บเอกสาร 50 ทวิ นี้ไว้ เพราะนำไปใช้เป็นเครดิตตอนยื่นภาษีปลายปีได้
| รายการ | วิธีคำนวณ | จำนวนเงิน |
|---|---|---|
| ค่าจ้าง | — | 50,000 บาท |
| ภาษีหัก ณ ที่จ่าย | 50,000 × 3% | 1,500 บาท |
| เงินที่ได้รับจริง | 50,000 – 1,500 | 48,500 บาท |
ภาษี 1,500 บาทที่ถูกหักไปนี้ นำไปหักจากภาษีที่ต้องจ่ายตอนสิ้นปีได้ ถ้าถูกหักไปมากกว่าภาษีจริง ก็ขอคืนจากสรรพากรได้
ฟรีแลนซ์ควรจดบริษัทเมื่อไหร่
ไม่ใช่ฟรีแลนซ์ทุกคนต้องจดบริษัท แต่มี 5 สัญญาณที่บอกว่าคุณอาจถึงจุดที่ควรเปลี่ยนจากบุคคลธรรมดาเป็นนิติบุคคล
- รายได้เกิน 750,000 บาท/ปี เพราะอัตราภาษีบุคคลธรรมดาจะกระโดดขึ้นเป็น 20% ขณะที่นิติบุคคล SME เสียภาษีเพียง 15-20% แต่หักค่าใช้จ่ายจริงได้มากกว่า
- ลูกค้าเป็นองค์กรขนาดกลาง-ใหญ่ ที่ต้องการใบกำกับภาษีหรือต้องการทำสัญญากับนิติบุคคลเท่านั้น
- รายได้เกิน 1.8 ล้านบาท/ปี กฎหมายบังคับจด VAT จัดการง่ายกว่าในรูปแบบบริษัท
- ต้องการกู้เงินธุรกิจ ธนาคารพิจารณาสินเชื่อให้นิติบุคคลง่ายกว่าบุคคลธรรมดา
- มีค่าใช้จ่ายในการทำงานสูง เช่น ค่าอุปกรณ์ ค่าซอฟต์แวร์ ค่าจ้างทีมย่อย นิติบุคคลหักตามจริงได้ทั้งหมด ขณะที่บุคคลธรรมดาหักได้แค่แบบเหมา
เปรียบเทียบบุคคลธรรมดากับจดบริษัท สำหรับฟรีแลนซ์
นี่คือตารางเปรียบเทียบเพื่อช่วยให้คุณตัดสินใจได้ง่ายขึ้น
| หัวข้อ | บุคคลธรรมดา | จดบริษัท (นิติบุคคล) |
|---|---|---|
| อัตราภาษี | ขั้นบันได 5-35% | SME กำไร 300,000 แรกยกเว้น, เกิน 300,000 เสีย 15% ถ้ากำไรไม่เกิน 3 ล้าน หรือ 20% |
| หักค่าใช้จ่าย | เหมา 40-60% หรือตามจริง (แล้วแต่ประเภทเงินได้) | หักตามจริงได้ทั้งหมด |
| ความน่าเชื่อถือ | ทำสัญญาในชื่อบุคคล | ลูกค้าองค์กรเชื่อมั่นมากกว่า |
| ค่าใช้จ่ายเริ่มต้น | ไม่มี | ค่าจดทะเบียน + ค่าทำบัญชีรายเดือน |
| ความยุ่งยาก | ยื่นภาษีปีละครั้ง | ทำบัญชี ส่งงบการเงิน ยื่นภาษีทุกเดือน |
| เหมาะกับ | รายได้ไม่เกิน 750,000/ปี ค่าใช้จ่ายน้อย | รายได้เกิน 750,000/ปี ค่าใช้จ่ายสูง ลูกค้าองค์กร |
จุดตัดสำคัญอยู่ที่รายได้ประมาณ 750,000 บาท/ปี ตั้งแต่ขั้นนี้ภาษีบุคคลธรรมดาจะอยู่ที่ 20% ขณะที่นิติบุคคล SME เสียเพียง 15% แถมหักค่าใช้จ่ายตามจริงได้มากกว่า
ตัวอย่างสมมุติ คุณ ก. ทำงานอิสระรับออกแบบเว็บไซต์ มีรายได้ 1 ล้านบาท/ปี ค่าใช้จ่ายจริง 400,000 บาท
| เปรียบเทียบ | บุคคลธรรมดา (หักเหมา 60%) | จดเป็นบริษัท (หักจริง) |
|---|---|---|
| รายได้ | 1,000,000 | 1,000,000 |
| หักค่าใช้จ่าย | 600,000 (เหมา) | 400,000 (จริง) |
| รายได้สุทธิ/กำไรสุทธิ | 400,000 | 600,000 |
| ภาษีประมาณ | 17,500 | 45,000 (15%) |
ในกรณีนี้ บุคคลธรรมดาเสียภาษีน้อยกว่าเพราะหักเหมาได้เยอะ แต่ถ้าค่าใช้จ่ายจริงเพิ่มเป็น 700,000 หรือลูกค้าต้องการใบกำกับภาษี สมการก็จะเปลี่ยน
ดังนั้นต้องวิเคราะห์เป็นรายกรณี
ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป ควรปรึกษานักบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีเพื่อวิเคราะห์สถานการณ์เฉพาะของคุณ
สรุป: เมื่อไหร่ควรจดบริษัท
- ถ้ารายได้ยังไม่ถึง 750,000 บาท/ปี ทำงานในนามบุคคลธรรมดาง่ายกว่า
- ถ้ารายได้เกิน 750,000 ลูกค้าเป็นองค์กร หรือค่าใช้จ่ายสูง ควรเริ่มคิดเรื่องจดบริษัท
- ถ้ารายได้ใกล้ 1.8 ล้าน เตรียมเรื่อง VAT และพิจารณาจดบริษัทอย่างจริงจัง ดูขั้นตอนจดบริษัทได้เลย
จดบริษัทแล้ว จัดการบัญชีให้เป็นระบบด้วย PEAK
พอจดบริษัทแล้ว สิ่งที่ตามมาคือการทำบัญชี ออกเอกสาร และยื่นภาษีทุกเดือน PEAK โปรแกรมบัญชีออนไลน์ ช่วยให้คนที่เพิ่งจดบริษัทจัดการเรื่องเหล่านี้ได้เอง ตั้งแต่ออกใบแจ้งหนี้ บันทึกรายรับรายจ่าย ไปจนถึงส่งข้อมูลให้นักบัญชี ทดลองใช้ PEAK ฟรี 30 วัน
คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับฟรีแลนซ์
ฟรีแลนซ์ต้องจด VAT ไหม
ถ้ารายได้ยังไม่ถึง 1.8 ล้านบาท/ปี ไม่ต้องจด แต่ถ้ารายได้ถึงเกณฑ์แล้วไม่จด มีโทษปรับตามกฎหมาย คนทำงานอิสระที่รายได้ใกล้เกณฑ์ควรเตรียมระบบบัญชีให้พร้อม
ฟรีแลนซ์หางานจากไหน
แพลตฟอร์มยอดนิยมในไทย เช่น Fastwork, Freelancebay รวมถึงกลุ่ม Facebook สำหรับฟรีแลนซ์ หรือจะสร้าง portfolio ของตัวเองแล้วรับงานจากลูกค้าโดยตรงก็ได้
จดบริษัทคนเดียวได้ไหม
ได้ กฎหมายปัจจุบันอนุญาตให้จดบริษัทจำกัดคนเดียว (Single-Member Company) โดยใช้ผู้ถือหุ้นคนเดียว
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมที่บทความจดบริษัทคนเดียวของ PEAK
ฟรีแลนซ์ต้องทำบัญชีไหม
ถ้ายังเป็นบุคคลธรรมดา ไม่ต้องทำบัญชีตามกฎหมาย แต่ควรบันทึกรายรับรายจ่ายไว้ เพราะช่วยยื่นภาษีง่ายขึ้นและวางแผนการเงินได้ดีขึ้น
แต่ถ้าจดบริษัทแล้ว ต้องทำบัญชีตามกฎหมายและส่งงบการเงินให้ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ทุกปี
ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine
About Author
